3 Spreektekst GroenLinks.docx

Algemene beschouwingen 1 juli 2021

Kiezen voor een sociaal, duurzaam en gezond Haarlemmermeer: GroenLinks durft! Voorzitter, Vandaag zijn we bij elkaar voor wat alweer de laatste Algemene Beschouwingen zijn voor deze raadsperiode. Gelukkig kunnen we, onder voorwaarden, weer fysiek bij elkaar komen. We staan hopelijk aan het begin van het post-coronatijdperk. GroenLinks Haarlemmermeer wil vandaag allereerst stilstaan bij wat er in de afgelopen 15 maanden is gebeurd. Een wereldwijde pandemie trok diepe sporen door de levens van onze inwoners en door onze samenleving. Veel mensen zijn ernstig ziek geworden, en helaas zijn er ook in onze gemeente mensen overleden. We wensen hun nabestaanden veel sterkte toe. Onze gedachten gaan ook uit naar iedereen die op een of andere wijze gevolgen ondervindt van of door corona. We zijn ook dankbaar: dankbaar dat er door velen hard is gewerkt om onze samenleving draaiende te houden, of dit nu is in de zorg, het onderwijs of op een andere manier. De verbondenheid en de bereidheid om er voor elkaar te zijn, iets voor elkaar te betekenen, heeft ons geraakt.

Voorzitter, dit gezegd hebbende: deze Algemene Beschouwingen markeren naar oordeel van GroenLinks een beslissend moment in de geschiedenis van onze gemeente. Niet alleen moet onze samenleving letterlijk en figuurlijk herstellen van de coronapandemie, ook ligt er een enorme bezuinigingspakket ter waarde van 15 miljoen op tafel. Een bezuinigingspakket waarin het college maatregelen voorstelt die voor GroenLinks onacceptabel zijn omdat de maatschappelijke gevolgen ervan onvoorstelbaar groot zullen zijn. Kort en goed: GroenLinks Haarlemmermeer ziet dat de gemeenteraad vanavond de vraag moet beantwoorden: Wat voor gemeente willen wij zijn? -

-

een rechtse gemeente, of een rechtvaardige gemeente? Een gemeente die toegankelijk is voor iedereen, of nemen we afscheid van ons inclusiebeleid en laten we mensen met een beperking, minima en senioren aan hun lot over? Een zorgzame gemeente, of een gemeente die haar mantelzorgers laat stikken? Een gemeente waarin groen en openbare ruimte wordt onderhouden, of een gemeente waar het onderhoud nog wel een tandje lager kan en de verloedering nog verder doorzet? Een gemeente die begrijpt dat we nu stevig moeten inzetten op de klimaatopgave omdat we anders een onverantwoorde hypotheek op de toekomst nemen, of een gemeente die denkt dat we voortaan ‘slim achterover kunnen leunen’ in dit opzicht? Een gemeente mét voorzieningen of een gemeente die op onverantwoorde wijze investeert in infrastructuur maar zónder voorzieningen.

GroenLinks kiest voor rechtvaardig. Voor inclusief. Voor zorgzaam, groen, gezond en verzorgd. Voor inzetten op klimaat. Voor voorzieningen. Het college kiest helaas voor het tegenovergestelde. Onbegrijpelijk. Want wat voorligt is, in strijd met ons eigen beleid op het gebied van gezondheid, sport, inclusieve samenleving, mantelzorgondersteuning, preventiebeleid, cultuurbeleid, integratiebeleid. In strijd met landelijke wetten. In strijd met mensenrechten zelfs. Het college heeft een januskop met twee gezichten: -

Het college knapt voor meer dan 40 miljoen euro de openbare buitenruimte op, en bezuinigt daarna op het onderhoud. Het college ondertekent op 17 mei eerst het lokaal gezondheidsakkoord, maar trekt vervolgens wel de stekker uit de sportsector. Een stap die inmiddels zelfs tot terechte en beschamende Kamervragen heeft geleid.

Het college staat met de rug naar de samenleving en met de rug naar een gezonde toekomst voor onze gemeente en haar inwoners. De vraag is: waarom? Waarom moet die meerjarenbegroting koste wat het kost kloppen? Dat komt doordat het college niet zo dapper is. Niet durft te staan voor Haarlemmermeer en haar inwoners. Liever breekt het college ons maatschappelijk midddenveld af en laat gehandicapten thuis zitten, dan dat we met een niet-sluitende begroting bij de provincie aankomen. Terwijl dát precies is wat we wél zouden moeten doen. Want het is onacceptabel dat het Rijk gemeenten zo laat aanmodderen, dat wij gedwongen worden de bieb te sluiten, de straten niet te onderhouden en op onze dienstverlening te bezuinigen. Wel telkens taken erbij, maar niet de bijbehorende middelen. Met een niet-sluitende begroting naar de provincie gaan. Omdat je als gemeentebestuur niet meer aan je maatschappelijke taken kunt voldoen. Omdat je durft te kiezen voor wat echt toe doet voor je inwoners. Omdat de wérkelijke werkelijkheid in de samenleving je meer doet dan de papieren werkelijkheid van een sluitende meerjarenbegroting. Omdat je durft te kiezen, en ja: met het risico op toezicht vanuit de provincie. Een sterker signaal dan dit kun je het Rijk als gemeente gewoonweg niet geven.

En ja, GroenLinks heeft in eerdere debatten aangegeven dat wij niet begrijpen waarom we nu zoveel en zo hard moeten bezuinigen. Die twijfels zijn niet weg genomen, want er zijn veel ontwikkelingen die gunstig zijn. De toegezegde extra middelen voor de jeugdzorg. De economie trekt aan. Er komen extra middelen vanuit het Rijk voor binnenstedelijke ontwikkelingen rond stations. Het provinciebestuur lanceerde deze week een plan voor de woningbouw. Kansen genoeg! En: Voor 2022 is inmiddels duidelijk geworden dat we dat jaar met dank aan de extra jeugdzorgmiddelen mogelijk zelfs met miljoenen in de plus zullen afsluiten.

U kent GroenLinks als een kritische oppositiepartij. En vooral ook als een constructieve oppositiepartij. Dus: natuurlijk bieden wij ons gemeentebestuur vanavond de helpende hand toe. Dat doen we met het aanbieden van een alternatief ombuigingsprogramma. Een tegenbegroting, zo u wilt. Een programma dat u nu in Ibabs aantreft en dat de volgende uitgangspunten kent: 1. We hebben oog voor de gevolgen van de coronacrisis, ook op de middellange termijn, we gaan er daarbij van uit dat de huidige problematiek van tijdelijke aard is; 2. We houden onze voorzieningen zoveel mogelijk in stand en maken geen keuzes waar we later spijt van krijgen; 3. Wij zijn een gemeente die kan en wil groeien en daarin staat het realiseren van woningen voor onze inwoners centraal; 4. Wij ontzien de minima en speciale doelgroepen in onze samenleving zoveel mogelijk; 5. Wij proberen inwoners en ondernemers zoveel mogelijk te ontzien met lastenverzwaring. Bovenaan in onze tegenbegroting staan de maatregelen die GroenLinks steunt vanuit de collegevoorstellen. Dit zijn maatregelen die maatschappelijk verantwoord zijn. Daarmee hebben we nog geen sluitende meerjarenbegroting. In ons voorstel ziet u onderaan wat wij willen doen om het meerjarenbeeld alsnog zo goed als sluitend te krijgen. GroenLinks zet daarbij vier stappen die het college klaarblijkelijk niet durft te zetten: -

-

-

GroenLinks durft wel de bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen om de OZB te verhogen. Dit kost huishoudens enkele euro’s extra per jaar, en wij denken dat onze inwoners dat kunnen begrijpen. Dat zij dat liever hebben dan de kaalslag die dit college voorstaat. We leggen het graag uit aan onze inwoners en durven het electorale risico wel aan. GroenLinks durft voor te stellen dat we gaan stoppen met stichting ETO. Het is niet uit te leggen dat daar 250.000 euro per jaar naar toe gaat, terwijl andere sportclubs sluiten. GroenLinks durft het ook aan te stellen dat het mantra met betrekking tot het aanleggen van infrastructuur betreft voortaan is: eerst geld zien, dan bouwen. We kunnen het ons gewoonweg niet meer permitteren om zelf ruim 4 miljoen per jaar structureel uit te trekken voor grootschalige woningbouw en de bovenwijkse infrastructuur die daarbij hoort. Daarvoor moet voortaan echt het Rijk aan de lat staan. GroenLinks durft het aan een stelpost voor de jeugdzorg op te nemen. Een stelpost die voor 2023 slechts 55000 euro bedraagt, het jaar daarop een kleine drie ton en voor 2025 anderhalf miljoen.

Als de gemeenteraad instemt met de voorstellen van GroenLinks, dan zijn onder andere de bezuinigingen op MeerWaarde, cultuur, sportservice, bijzondere doelgroepen, de omgevingsdienst en het onderhoud van de baan. Dan kunnen wij onze inwoners, die enorm zijn overvallen door de plannen en daarover niet hebben kunnen meepraten, en die ons in de afgelopen weken hebben verteld wat zij vinden van de plannen zoals ze voorliggen én van de wijze waarop er met hen is omgegaan, weer in de ogen kijken.

Dan pas kunnen we verder bouwen aan Haarlemmermeer. Aan een gemeente waar we trots op kunnen zijn.

Voorzitter, GroenLinks hoopt met deze alternatieve begroting en met de moties en amendementen die wij hebben opgesteld, en die ik hierbij indien, een constructieve bijdrage te leveren aan het debat dat wij hier vandaag voeren. We hopen op steun voor de twee moties over het sociaal domein en over de arbeidsmarkt die we samen met D66 indienen. Samen met onze inwoners, organisaties, onderwijsinstellingen en bedrijven moet de gemeente in overleg om het sociaal domein en de arbeidsmarkt toekomstbestendig en weerbaar te maken. Voorzitter, dank en tot zover.