23. 13773873 Informatie over Energie- en Klimaatmonitor 2024 - 2025. d.d. 01-09-2026
Tekst van het document
33¥ $ gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Taurusavenue 100 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 cluster Ruimte, Economie en Duurzaamheid Inlichtingen Stijn Tuijtel Telefoon 0900 1852 Uw brief Ons kenmerk XS-26061107.2496 Bijiage(n) Energie- en Klimaatmonitor 2024 - 2025 onderwerp Informatie over Energie- en Klimaatmonitor 2024 - 2025 Verzenddatum - 1 SEP. 2026 Geachte heer, mevrouw, Hierbij ontvangt de raad de Energie- en Klimaatmonitor 2024 - 2025. In deze monitor informeren wij de raad over de voortgang op eerder met de raad gecommuniceerde klimaatdoelstellingen (hoofdstuk 1). Daarnaast geven wij de huidige stand van zaken op het gebied van klimaatadaptatie, met onder meer aandacht voor de stresstest uit 2025 (hoofdstuk 2). Wij verwachten de raad hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, burgemeesterten wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de|s§e|iTtariif‘ u! Hermin n Bockxmeer Mariai uurmans-Wijdeven
Energie- en Klimaatmonitor 2024 - 2025 Augustus 2026 2 Gemeente Haarlemmermeer Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................................................................................................................................................................... 3 Thermometer Energie en Klimaat ............................................................................................................................................................................................................................. 4 1. Voortgang doelen energietransitie ................................................................................................................................................................................................................ 6 1.1 Energieverbruik en CO₂-uitstoot ........................................................................................................................................................................................................................
7 1.1.1 Energieverbruik afgelopen zeven jaar licht toegenomen 7 1.1.2 CO₂-uitstoot afgelopen zeven jaar licht afgenomen 8 1.1.3 CO₂-uitstoot gemeentelijke organisatie in zes jaar bijna gehalveerd 9 1.2 Grootschalige opwek hernieuwbare elektriciteit ............................................................................................................................................................................................ 10 1.2.1 Grootschalige opwek elektriciteit door zon en wind is stabiel 10 1.2.2 Opgesteld vermogen zon op daken neemt tot en met 2024 flink toe 11 1.3 Besparen .......................................................................................................................................................................................................................................................... 12 1.3.1 Aandeel woningen met een laag energielabel daalt 12 1.4 Warmte ............................................................................................................................................................................................................................................................ 13 1.4.1 Transitie naar aardgasvrije woningen loopt achter 13 2.
Klimaatadaptatie ......................................................................................................................................................................................................................................... 14 2.1 Kaders ............................................................................................................................................................................................................................................................. 14 2.2 Klimaatadaptatie in de praktijk ....................................................................................................................................................................................................................... 14 Illustratie voorpagina: Opening piekberging Haarlemmermeer (2023), Jur Engelchor fotografie 3 Gemeente Haarlemmermeer Voorwoord Klimaat en energie gaan over onze toekomst. Hoe zorgen we ervoor dat Haarlemmermeer ook de komende jaren een prettige plek blijft om te wonen, werken en ondernemen? Dat vraagt om keuzes. Over hoe we omgaan met energie, maar ook over hoe we onze gemeente voorbereiden op een veranderend klimaat. Deze Energie- en Klimaatmonitor laat zien waar we nu staan. We boeken vooruitgang, bijvoorbeeld met duurzame energie en het verduurzamen van woningen.
Voor de grootschalige opwek van duurzame elektriciteit liggen we, met de komst van het Zonnecarré, op koers voor onze doelen. Tegelijkertijd liggen er nog flinke opgaven. Het energieverbruik is de afgelopen jaren licht gestegen en de CO₂-uitstoot daalt nog niet snel genoeg. Ook het volle elektriciteitsnet maakt de energietransitie ingewikkelder. Daardoor kunnen nieuwe duurzame ontwikkelingen niet altijd in het gewenste tempo worden aangesloten. Met een nieuw college en een nieuw coalitieakkoord breekt ook een nieuwe periode aan. We zijn aan de slag met de vraag welke volgende stappen nodig zijn. Daarbij kijken we naar wat werkt, waar extra inzet nodig is en hoe we onze aanpak kunnen vernieuwen. Deze monitor helpt ons om die keuzes te maken op basis van feiten. Ook willen we Haarlemmermeer steeds beter voorbereiden op de gevolgen van klimaatverandering. We merken die gevolgen nu al. We krijgen vaker te maken met hevige regen, lange perioden van droogte en warme dagen. Tegelijkertijd groeit Haarlemmermeer. Er komen woningen, bedrijven en voorzieningen bij. Juist daarom is het belangrijk dat we vooruitkijken en een duidelijke stip op de horizon zetten: hoe maken we Haarlemmermeer klimaatbestendiger? Daarbij richten we ons onder andere op drie belangrijke risico's: hitte, droogte en wateroverlast.
We willen beter in beeld brengen hoe groot deze risico’s zijn en wat ervoor nodig is om de gevolgen te beperken. Daar horen ook duidelijke indicatoren bij, zodat we kunnen volgen of onze aanpak werkt. Stresstesten helpen ons om te zien waar de risico's het grootst zijn. Maar inzicht alleen is niet genoeg. Uiteindelijk gaat het erom wat we buiten doen. Wat is er nodig om dorpen en wijken klimaatadaptief te maken? Ik wil dat we de komende jaren steeds concreter maken wat daarvoor nodig is. Deze monitor is daarom niet alleen een terugblik. Het is ook een vertrekpunt voor de volgende stap. We willen steeds beter kunnen bepalen waar de grootste opgaven liggen, waar we het meeste kunnen bereiken en welke maatregelen daarvoor nodig zijn. Want uiteindelijk gaat klimaat- en energiebeleid niet alleen over cijfers en doelstellingen. Het gaat over een Haarlemmermeer waar het ook in de toekomst prettig, veilig en gezond wonen en werken is. Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, Wethouder Klimaat en Energietransitie
Thermometer Energie en Klimaat Samenvatting Sinds 2017 is de bevolking en de economie van Haarlemmermeer gegroeid. Dit heeft bijgedragen aan een lichte stijging van het totale energieverbruik. In dezelfde periode is de CO₂-uitstoot enigszins gedaald, met name door de toegenomen opwek van energie. Desondanks dient er nog een stap te worden gezet om de huidige CO₂-doelstellingen te behalen. Doelstelling 2026¹ | Doelstelling 2030¹ | Doelstelling 2050¹ 10% energiebesparing | 50% energiebesparing Energiebesparing | De laatste zeven jaar is het energieverbruik licht toegenomen | Nota Actualisatie² 30% CO₂-reductie | 55% CO₂-reductie CO₂-emissie | In het huidige tempo worden de CO₂-doelstellingen niet behaald | Nota Actualisatie 50% CO₂-reductie in 2025 t.o.v. 2019 Gemeentelijke | In 2025 stoot de organisatie 43% minder CO₂ uit dan in 2019 | Gemeente organisatie 500 GWh bijdragen | 735 GWh bijdragen aan RES | aanRES Hernieuwbare energie | We liggen inclusief Zonnecarré op koers voor beide doelstellingen | Nota Actualisatie en Herijking RES Overkoepelende doelstellingen Energietransitie ¹ Alle doelstellingen hebben 1990 als referentiejaar, tenzij anders aangegeven. ² De Nota Actualisatie Programma Energietransitie 2022-2026 (Nota Actualisatie, 2022.0002591) is opgesteld om, op het gebied van energietransitie, invulling te geven aan het landelijke Klimaatakkoord.
De Nota Actualisatie scherpt de doelstellingen uit de Programmatische aanpak Energietransitie Haarlemmermeer (2019.0037699) aan. Nota Actualisatie 30% minder EFG-labels bij woningen Geen EFG-labels bij woningen De afname van EFG-labels stagneertGebouwde omgeving Nota Actualisatie 10% minder aardgasaansluitingen bij bestaande woningen 20% minder aardgasaansluitingen bij bestaande woningen Geen aardgasgebruik In 2024 is 1% van de bestaande woningen van het aardgas afGebouwde omgeving Vermogen zon op daken groeit gestaag door Nota Actualisatie Doelstelling 2026¹ Doelstelling 2030¹ Doelstelling 2050¹ 205 MW opgesteld vermogen zon op daken en parkeerterreinen Hernieuwbare energie 6 Gemeente Haarlemmermeer 1. Voortgang doelen energietransitie Veel gegevens over de energietransitie komen uit de Regionale Klimaatmonitor van de RVO. De monitor is opgezet om ambtenaren uit alle overheidslagen te voorzien van eenduidige, betrouwbare informatie. De Regionale Klimaatmonitor wordt gevoed met diverse bronnen, zoals het CBS en Emissieregistratie. Hierbij zijn een paar kanttekeningen van belang: - In de totale CO₂-uitstoot worden opstijgende en landende vliegtuigen op Schiphol buiten beschouwing gelaten en worden datacenters meegenomen. - Bij veel thema’s is 2024 het meest recente kalenderjaar.
Dit komt omdat het de RvO tijd kost om de diverse databronnen te verzame- len, controleren en samen te voegen. - Voor bestaande energiedoelstellingen gebruiken we 2017 als referentiejaar. In (inter)nationale klimaatdoelen wordt echter standaard gerefereerd aan 1990. Omdat de meetgegevens van 1990 niet op gemeente- niveau beschikbaar zijn en de landelijke uitstoot in 2017 gelijk was aan de uitstoot in 1990, hanteren we in deze monitor 2017 als referentiejaar (bron: CBS). Het thema duurzame mobiliteit komt aan bod in hoofdstuk 3 van de Mobiliteitsmonitor 2024 – 2025, welke binnenkort wordt uitgebracht.
1.1 | Energieverbruik en CO₂-uitstoot 1.1.1 | Energieverbruik afgelopen zeven jaar licht toegenomen Met energieverbruik bedoelen we alle energie die | verandering nodig om deze doelstellingen te halen. | dan het energieverbruik per 1.000 inwoners 40% verbruikt wordt door de eindgebruiker. Dit staat dus | De verdere toename van het energieverbruik is voor | hoger in Haarlemmermeer dan in de rest van los van hernieuwbare energie (energie afkomstig uit | een belangrijk deel te verklaren door bevolkingsgroei, | Nederland. Dit komt grotendeels doordat natuurlijke bronnen zoals zon, wind en water). | toenemende bedrijvigheid en -bovenal- het stijgende | Haarlemmermeer relatief veel arbeidsplaatsen biedt. verbruik van de sector datacenters. | Dit betekent dat een groot aantal gebouwen energie Tussen 2017 en 2024 is het energieverbruik in | krijgt en dat er veel kilometers aan woon- Haarlemmermeer licht gestegen (zie Figuur 1). In de | Wanneer datacenters buiten beschouwing worden | werkverkeer worden gemaakt (Haarlemmermeer Nota Actualisatie is ten doel gesteld dat ten opzichte | gelaten, is het energieverbruik de afgelopen zeven | heeft een omvangrijk wegennetwerk). van 2017 het energieverbruik in 2026 met 10% is | jaar licht afgenomen en ligt de gemeente op koers afgenomen en in 2050 met 50%. Er is nog flink wat | voor de doelstelling in 2050 (zie Figuur 2).
Al ligt zelfs Energieverbruik | Energieverbruik excl. datacenters 30 | 25 25 | 20 20 15 15 10 10 5 | 5 0 | 0 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 | 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 historisch verloop | huidige trend | historisch verloop | huidige trend 10% reductie in 2026 | 50% reductie in 2050 | 10% reductie in 2026 | 50% reductie in 2050 Figuur 1: Energieverbruik in H’meer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) | Figuur 2: Energieverbruik excl. datacenters in H’meer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) 1.1.2 | CO₂-uitstoot afgelopen zeven jaar licht afgenomen Naar aanleiding van het Klimaatakkoord van Parijs is | huidige tempo wordt geen van bovengenoemde | de gemeente goed op koers voor beide CO₂- in 2021 de huidige Europese Klimaatwet vastgesteld. | doelstellingen gehaald en is Haarlemmermeer in | doelstellingen (zie Figuur 4). Deze wet schrijft voor dat Europese landen in 2030 | 2075 CO₂-neutraal. De CO₂-reductie in 2030 is dan 55% minder broeikasgassen uit mogen stoten dan in | 22% ten opzichte van 1990, in plaats van de beoogde | Tussen 2017 en 2024 is de CO₂-uitstoot dus afgeno- 1990 en dat ze in 2050 klimaatneutraal zijn. De Nota | 55%.
| men, terwijl in dezelfde periode het energieverbruik Actualisatie heeft als aanvullende doelstelling dat de | juist is toegenomen (zie voorgaande paragraaf). Dit CO₂-uitstoot in 2026 30% lager is dan in 1990. | Een belangrijke kanttekening is dat in deze | komt doordat op landelijk niveau energie in 2024 percentages de uitstoot van datacenters is inbegre- | duurzamer is dan in 2017. Vanwege de opwek van Zoals in de inleiding is aangegeven, gebruiken we | pen. Het aandeel hiervan in de totale uitstoot van de | hernieuwbare energie is de gemiddelde uitstoot per 2017 in plaats van 1990 als referentiejaar. Tussen | gemeente is tussen 2017 en 2024 gestegen van 4 | kWh elektriciteit of m³ aardgas in Nederland (de 2017 en 2024 is de CO₂-uitstoot in Haarlemmermeer | naar 16 procent. Zonder inbegrip van datacenters ligt | zogenoemde emissiefactor) flink gedaald. licht afgenomen (zie paarse lijn Figuur 3). In het CO₂-uitstoot | CO₂-uitstoot excl.
datacenters 2.000 | 1.800 1.800 | 1.600 1.600 | 1.400 1.400 | 1.200 1.200 | 1.000 1.000 | 800 800 600 | 600 400 | 400 200 | 200 0 | 0 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 | 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 historisch verloop | huidige trend | historisch verloop | huidige trend 30% reductie in 2026 | 55% reductie in 2030 | 30% reductie in 2026 | 55% reductie in 2030 Figuur 3: CO₂-uitstoot Haarlemmermeer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) | Figuur 4: CO₂-uitstoot excl. datacenters H’meer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) 8 | Gemeente Haarlemmermeer 1.1.3 | CO₂-uitstoot gemeentelijke organisatie in zes jaar bijna gehalveerd De gemeente heeft het doel gesteld dat de gehele | veroorzaakt door een afname in aardgasverbruik (zie | Verder is de gemeente bijna volledig overgegaan op organisatie in 2025 50% minder CO₂ uit stoot dan in | Figuur 5). Het afstoten van het oude gemeentehuis | groene stroom. Dit betekent in de rekenmethodiek 2019. Om deze CO₂-uitstoot in kaart te brengen kan | draagt hier flink aan bij: in 2019 werd op die locatie | van de CO₂-prestatieladder dat de CO₂-uitstoot als geen beroep worden gedaan op landelijke | 450 ton CO₂ uitgestoten aan aardgas. Tussen 2019 en | gevolg van elektriciteitsverbruik vrijwel nihil is databronnen, daarom berekenen we de uitstoot zelf.
| 2025 is ook de CO₂-uitstoot van brandstofverbruik | geworden. Het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik Dit doen we net als enkele andere gemeenten aan de | flink gedaald. Dit komt omdat bedrijfsmiddelen zoals | is overigens ook afgenomen, met bijna een derde. Dit hand van de CO₂-prestatieladder. Jaarlijks worden we | machines en voertuigen uit het gemeentelijk | komt vooral door het aanbrengen van LED-verlichting hiervoor gecontroleerd door een onafhankelijke | wagenpark veelal geen gebruik meer maken van | in de openbare ruimte. Het elektraverbruik van het auditor. | diesel, maar van HVO50 (een combinatie van | oude gemeentehuis komt ongeveer overeen met dat biobrandstof en diesel). Zakelijk vervoer komt voor | van de locaties Polderlanden en -het aardgasvrije- In 2025 stootte de gemeentelijke organisatie 43% | uit gebruik van een eigen voertuig of het openbaar | Beukenhorst. minder CO₂ uit dan in 2019. Dit betekent dat | vervoer. De hoeveelheid zakelijk vervoer is de bovenstaande doelstelling net niet gehaald is. De | afgelopen jaren vrij constant gebleven.
gerealiseerde daling in CO₂-uitstoot wordt vooral CO₂-uitstoot gemeentelijke organisatie naar sector 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0 Aardgas | Brandstofverbruik | Elektriciteitsverbruik | Zakelijk vervoer 2019 | 2025 Figuur 5: CO₂-uitstoot van de gemeentelijke organisatie naar emissiesector (bron: gemeente) 9 | Gemeente Haarlemmermeer 1.2 | Grootschalige opwek hernieuwbare elektriciteit 1.2.1 | Grootschalige opwek elektriciteit door zon en wind is stabiel Op het gebied van hernieuwbare energie bestaan | tegenovergestelde is het geval. Het ligt namelijk in de | (deze installaties worden behandeld in paragraaf twee doelstellingen voor Haarlemmermeer. In de | lijn der verwachting dat de opwek van hernieuwbare | 1.2.2). Nota Actualisatie staat als doel dat de gemeente in | elektriciteit vanaf 2026 aanzienlijk toeneemt door de 2026 500 GWh hernieuwbare elektriciteit bijdraagt | aanleg van het Zonnecarré. In 2026 wordt de eerste | De relatieve hoeveelheid grootschalig opgewekte aan de RES. In de RES staat het streven naar 735 GWh | zonneakker van het carré operationeel. | elektriciteit in Haarlemmermeer loopt op dit moment in 2030. | achter op het nationale beeld. Waar in De RES richt zich op grootschalige opwek van elektri- | Haarlemmermeer in 2024 gemiddeld 0,9 MWh per Figuur 6 doet vermoeden dat de gemeente niet goed | citeit.
Dit betekent dat installaties van minder dan 40 | inwoner aan grootschalige energie is opgewekt, ligt op weg is om beide doelstellingen te behalen. Het | zonnepanelen niet voor de doelstelling meetellen | dit landelijk op het dubbele (zie Figuur 7). Grootschalige opwek elektriciteit | Grootschalige opwek elektriciteit per inwoner 800 | 2 700 | 1,8 600 | 1,6 1,4 500 | 1,2 400 | 1 300 | 0,8 0,6 200 | 0,4 100 | 0,2 0 | 0 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2022 | 2023 | 2024 historisch verloop | 500 GWh in 2026 | 735 GWh in 2030 | H'meer | Nederland Figuur 6: Grootschalige opwek elektriciteit H’meer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) | Figuur 7: Grootschalige opwek elektriciteit per inwoner (bron: Klimaatmonitor) 10 | Gemeente Haarlemmermeer 1.2.2 | Opgesteld vermogen zon op daken neemt tot en met 2024 flink toe De data voor het vaststellen van het geïnstalleerd | Het beleidsdossier ‘Zon op dak’ richt zich erop dat | Binnen de bovenstaande doelstelling van 205 MW vermogen zonnepanelen op daken werd tot en met | zonnepanelen niet alleen op landbouw- en | zijn ook zonnepanelen op parkeerterreinen 2024 geleverd door Zonnedakje. Vanaf 2025 heeft de | natuurgrond worden geplaatst, maar dat er ook veel | inbegrepen (de resterende 15 MW). In de praktijk gemeente geen overeenkomst meer met deze | panelen op daken komen te liggen.
| blijkt het moeilijk om hiervoor projecten van de leverancier. Dit betekent dat er na 2024 geen data | grond te krijgen. Het totaal geïnstalleerd vermogen beschikbaar is over geïnstalleerd vermogen van | In de Nota Actualisatie staat de doelstelling dat in | aan zonnepanelen bedraagt immers minder dan 1 zonnepanelen op daken in onze gemeente. Er lopen | 2030 205 MegaWatt (MW) vermogen op daken is | MW. Hier staat tegenover dat in 2024 26 MW aan vanuit provincie Noord-Holland gesprekken om | opgesteld. Dit houdt in dat in 2030 minimaal 60 MW | zonnepanelen op daken ligt waarvan de functie hiervoor een nieuwe dataleverancier aan te trekken. | aan zonnepanelen op woningdaken gerealiseerd is en | onbekend is, of waarvan de functie anders is dan 130 MW op bedrijfsdaken. Uit Figuur 8 blijkt dat het | wonen of bedrijf. De panelen zijn dan bijvoorbeeld De tekst en grafiek in deze paragraaf is derhalve | doel voor woningdaken in 2024 al is bereikt en dat de | geplaatst op een schuurtje in de achtertuin of op een onveranderd gebleven ten opzichte van de | gemeente voor bedrijfsdaken op de goede weg is. | kerk. Deze 26 MW komt niet terug in Figuur 8, maar voorgaande Energie- en Klimaatmonitor. | draagt wel bij aan de verduurzaming van de gemeente.
Geïnstalleerd vermogen zonnepanelen op daken 180 160 140 120 100 80 60 40 20 0 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Woningen historisch verloop | Woningen 60 MW in 2030 | Bedrijven historisch verloop Bedrijven 130 MW in 2030 | Bedrijven huidige trend Figuur 8: Geïnstalleerd vermogen van zonnepanelen op daken in Haarlemmermeer (bron: Zonnedakje, bewerking gemeente) 11 | Gemeente Haarlemmermeer 1.3 | Besparen 1.3.1 | Aandeel woningen met een laag energielabel daalt Een energielabel is verplicht bij de verkoop of | de toepassing van energiebesparende maatregelen. | gebleven. Dat gezegd hebbende start in 2025 de verhuur van een woning. In Haarlemmermeer heeft | De gemeente ondersteunt woningeigenaren met het | Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie, een 64 procent van alle woningen een energielabel. Dit | verduurzamen van hun woning. In 2025 zijn er 2.400 | landelijke subsidieregeling die gericht is op het percentage is gelijk aan het landelijke gemiddelde. | woningen in de gemeente bekend met label E, F of G. | verduurzamen van woningen met een energielabel D, E, F of G. In Haarlemmermeer zijn relatief veel woningen sinds | In 2025 is al aan de doelstelling voldaan om in 2026 de jaren ’60 gebouwd.
Dat het woningbestand | 30% minder woningen met een laag energielabel te | Figuur 9 toont een aanzienlijk verschil tussen wonin- daarmee vrij nieuw is, is terug te zien in | hebben dan in 2017. Als de lijn van de afgelopen | gen in Haarlemmermeer en de rest van Nederland. energielabels: Haarlemmermeer heeft relatief weinig | jaren door zet zijn er in 2034 in de gemeente geen | Wanneer echter puur naar energieverbruik wordt woningen met een laag energielabel (E, F of G) in | woningen meer met een laag energielabel. Het is | gekeken zijn er weinig verschillen. In Haarlemmer- vergelijking met de rest van Nederland (zie Figuur 9). | echter de vraag of het realistisch is dat dit aandeel zo | meer wordt per woning ongeveer net zoveel Op beide schaalniveaus neemt het aandeel woningen | blijft afnemen. Tussen 2020 en 2025 is immers het | elektriciteit en aardgas verbruikt als in de rest van met een laag label overigens af, door nieuwbouw en | aandeel woningen met een laag label ongeveer gelijk | Nederland. Goed om te noemen is dat in Haarlemmermeer Aandeel woningen met label E, F of G | tussen 2017 en 2025 het aandeel utiliteitsgebouwen 25 | (zoals bedrijfspanden) met een laag label is afgenomen. In 2017 had 13% van dit soort gebouwen 20 | energielabel E, F of G, in 2025 was dit 5%. Ook bij utiliteitsgebouwen is een duidelijke stagnatie in de daling van lage energielabels.
15 10 5 0 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Nederland | Haarlemmermeer | huidige trend 30% reductie in 2026 | 100% reductie in 2030 Figuur 9: Aandeel woningen met energielabel E, F of G in Haarlemmermeer (bron: Klimaatmonitor, bewerking gemeente) 12 | Gemeente Haarlemmermeer 1.4 | Warmte 1.4.1 | Transitie naar aardgasvrije woningen loopt achter Als het gaat om energie en wonen is ‘van het gas af’ | Haarlemmermeer telt ongeveer 70.000 verblijfs- | nieuwbouwwoningen immers niet meer op het een populair thema. In de praktijk is het niet | objecten met een woonfunctie. In 2024 was 1% van | gasnet aangesloten. eenvoudig om deze stap te maken. Tot en met 2024 | de bestaande woningen van het aardgas af (zie zijn er in Haarlemmermeer ongeveer 600 bestaande | turquoise staafdeel Figuur 10). De Nota Actualisatie | Het tempo waarin woningen van het aardgas gaan en woningen waarbij de aardgasaansluiting verwijderd | stelt als doel dat in 2026 10% van de woningen van | het aandeel dat nieuwbouwwoningen hierin heeft, is is. In dit aantal zitten ook woningen die van het | het aardgas af is, en 20% in 2030. In het huidige | een weerspiegeling van de landelijke trend. Sinds aardgas zijn afgesloten, maar waarbij de collectieve | tempo liggen deze percentages buiten bereik.
| 2017 is in zowel Haarlemmermeer als Nederland zes verwarming nog gasgestookt is. Zo zijn in 2020 bij een | procent van alle woningen van het aardgas gegaan. renovatie van Ymere ruim tweehonderd flatwoningen | Ondanks bovenstaande trend neemt het aandeel | Het feit dat het totale aandeel op nationaal niveau in Graan voor Visch (Hoofddorp) van het aardgas | woningen zonder aardgasaansluiting in Haarlemmer- | hoger ligt, komt omdat sommige steden zoals gegaan, terwijl de blokverwarming van aardgas | meer beduidend toe. Dit komt door nieuwbouw (zie | Rotterdam, Utrecht en Almere een warmtenet gebruik maakt. | paarse staafdeel Figuur 10). Vanaf 2018 worden | hebben. Aandeel woningen zonder aardgasaansluiting 12 10 8 6 4 2 0 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 H'meer nieuwbouw | H'meer bestaande bouw | Nederland Figuur 10: Aandeel woningen zonder aardgasaansluiting in Haarlemmermeer (bron: CBS en Liander (aangeleverd document)) 13 | Gemeente Haarlemmermeer 14 Gemeente Haarlemmermeer 2. Klimaatadaptatie We willen het klimaatbestendig maken van de gemeente meer gaan monitoren. We werken in 2026 en 2027 aan het aanscherpen van onze beleidsdoelstellingen en opstellen van indicatoren hierbij. We concentreren ons bij het monitoren van klimaatadaptatie vooral op wat we doen.
2.1 Kaders Klimaatadaptatie is in Nederland geregeld in het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA). In het DPRA hebben overheden afgesproken dat Nederland in 2050 klimaatbestendig is. Om dit te realiseren, moeten regio's elke zes jaar stresstesten uitvoeren en risicodialogen houden om de belangrijkste risico's te identificeren en evalueren. In 2025 zijn we gestart met een nieuwe evaluatiecyclus. In 2022 is het Klimaatadaptatiebeleid vastgesteld. Dit beleid beschrijft onze ambities op het gebied van klimaatadaptatie: 1. Een koele woon/werkomgeving; 2. Droogtegevoeligheid verminderen; 3. Een waterrobuuste leefomgeving. Om dit te bereiken, staan in het beleid eisen voor nieuwbouw en voor wanneer we zelf grootschalig onderhoud gaan uitvoeren. In deze eisen staat bijvoorbeeld opgenomen dat we een bepaalde hoeveelheid waterberging willen realiseren bij nieuwe projecten. Deze eisen zijn in 2023 verankerd in de Leidraad Inrichting Openbare Ruimte (LIOR). In 2023 is het Programma Riolering en Stedelijk Water (PRSW) vastgesteld. In het programma beschrijven we hoe we toewerken naar een toekomstbestending water- en rioleringssysteem. Onderdeel hiervan is de ambitie om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Deze ambities betekenen niet dat we alle hinder als gevolg van klimaatverandering willen voorkomen.
In veel gevallen accepteren we dat er een kans is op beperkte hinder door hevige neerslag of hitte. Wel willen we structurele schade door wateroverlast voorkomen. In 2025 hebben we opnieuw stresstesten uitgevoerd. Dit zijn simulaties van extreme weersomstandigheden. Zo kunnen we zien waar bijvoorbeeld wateroverlast optreedt. De laatste stresstesten waren in 2019 uitgevoerd. Anders dan in 2019 hebben we bij de stresstesten ook het rioleringsstelsel meegenomen in de modellen. Sommige kaarten van de stresstesten kunnen vergeleken worden met die uit 2019. De resultaten van de stresstesten zijn in te zien via haarlemmermeer.klimaatmonitor.net. Daarnaast is in 2025 het rapport ‘financiële impact klimaatrisico’s’ opgeleverd, als beantwoording van de motie ‘klimaatrisico’s in beeld’. In 2026 voeren we naar aanleiding van de stresstesten risicodialogen met verschillende partijen en bereiden we evaluatie van het klimaatadaptatiebeleid voor. We evalueren de huidige beleidsdoelstellingen en stellen hierbij passende indicatoren op. De indicatoren worden opgenomen in deze monitor. 2.2 Klimaatadaptatie in de praktijk In de praktijk passen we de eisen toe bij nieuwbouw- ontwikkelingen. Omdat de eisen nog niet in het omgevingsplan zijn vastgelegd, kunnen we dit alleen bij ontwikkelingen waarvoor een vergunning verplicht is.
Ook was voor veel projecten al een anterieure overeenkomst gesloten of een vergunning verleend. Het PRSW krijgt uitvoering in een wijkgerichte aanpak. Hierbij pakken we het onderhoud aan de verharding, riolering en het klimaatbestendig maken in één keer aan. De eerste projecten in de wijkgerichte aanpak worden voorbereid. Vooruitlopend op de wijkgerichte aanpak wordt klimaatadaptatie in andere onderhoudsprojecten meegenomen, zoals in Welgelegen in Nieuw-Vennep en in Spaarndam. Onderdeel van de projecten is ook een publiekscampagne, waarbij inwoners gestimuleerd worden om hun woning af te koppelen van de gemengde riolering. 15 Gemeente Haarlemmermeer Onderstaand staat een overzicht van de belangrijkste onderhoudsprojecten: - Nieuw-Vennep Welgelegen (vanaf 2027); - Klimaatbestending Spaarndam (vanaf 2028); - Wijkgerichte aanpak (vanaf 2027): o Rijsenhout-Dorp; o Zwanenburg-Oost; - Publiekscampagne NMCX.