211118_adviesMantelzorgPR.docx

Geacht Aan hetCollege, college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Haarlemmermeer

Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Faxnummer 023 563 95 50

Cluster Contactpersoon Telefoon Uw brief Ons kenmerk Bijlage(n) Onderwerp

Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg Verzenddatum mevrouw I. van Dijk (secretaris Participatieraad) 18 november 2021 0900 1852 X.2021.06931 PRH2021-10 Budgetten mantelzorgondersteuning-en waardering gemeente Advies op nota “Sturen op Mantelzorg” Op 19 oktober 2021 ontvingen wij uw verzoek (met kenmerk X.2021.06931) om advies uit te brengen over de op 12 oktober 2021 door uw college vastgestelde nota ‘Sturen op mantelzorg’. Inleiding In de nota “Sturen op Mantelzorg” van 12 oktober 2021 (registratienummer 2021.0002295) geeft u aan dat uw college heeft besloten de huidige inzet van mantelzorgondersteuning en waardering als concept-beleid vast te stellen. De Participatieraad spreekt zijn waardering uit voor de aandacht die de gemeente Haarlemmermeer heeft voor haar mantelzorgers en dat u zich als doel heeft gesteld de mantelzorgers in de Haarlemmermeer maximaal en bij voorkeur preventief te ondersteunen. De Participatieraad ziet als gevolg van de toenemende vergrijzing ook een toename van het aantal mantelzorgers in de Haarlemmermeer, waarbij de gemeente manieren zal moeten vinden om deze “nieuwe” mantelzorgers nog beter in beeld te krijgen en te kunnen ondersteunen.

Zo zijn de belangrijkste conclusies uit het rapport “Toekomstverkenning mantelzorg aan ouderen in 2040” van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), dat minder mensen mantelzorg kunnen bieden en relatief meer mantelzorg wordt verleend aan ouderen door andere ouderen. In de vergrijzende Nederlandse samenleving wonen steeds meer ouderen zelfstandig en zullen dat naar verwachting ook in de toekomst blijven doen. Wanneer zij zorg nodig hebben is mantelzorg daarvan een belangrijk onderdeel en dat zal waarschijnlijk de komende decennia zo blijven. Inhoudelijk Het college legt met deze nota vast wat de Haarlemmermeer vanuit haar wettelijke taak aan mantelzorgondersteuning en mantelzorgwaardering doet en hoe hierop wordt gestuurd. De gemeente Haarlemmermeer is vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor mantelzorgondersteuning en waardering. In de nota geeft u tevens aan dat mantelzorgers belangrijk zijn voor de Stevige Sociale Basis en dat mantelzorgondersteuning onderdeel is van het coalitieakkoord. In het vastgestelde Beleidskader voor het sociaal domein 2019-2023 'Koersvast, steeds beter' is uw doel, zoals eerder gezegd, de (overbelaste) mantelzorgers in Haarlemmermeer maximaal en liefst preventief te ondersteunen.

Ons kenmerk: PRH2021-10

Pagina 2

Mantelzorg ondersteuning U geeft terecht aan dat mantelzorgers baat hebben bij adequate informatie en kennis over het lokale ondersteuningsaanbod, zodat mantelzorgers weten welke laagdrempelige ondersteuningsmogelijkheden er zijn. Het mantelzorgsteunpunt van Mantelzorg & Meer heeft als (gesubsidiërde) taak zich te richten op informatie en advies, ondersteuning en begeleiding, waardering en educatie aan mantelzorgers van Haarlemmermeer. De Participatieraad onderschrijft het belang van deze taak. Daarnaast bundelt en verspreidt Mantelzorg & Meer als expertisecentrum, kennis over mantelzorg bij beleidsmakers en professionals als zorg en welzijn, signaleert knelpunten en innoveert doorlopend. Advies 1 Bij het onderdeel Informatie en advies (bladzijde 3) schrijft u dat door een brede informatievoorziening, aansluitend bij de verschillende doelgroepen, mantelzorgers zich herkennen en weten welke ondersteuningsmogelijkheden er zijn. Wij adviseren u om bij de term brede informatievoorziening, concreet te benoemen welke middelen en kanalen hiervoor ingezet gaan worden en welk percentage van alle mantelzorgers men zo wil bereiken. Mantelzorg waardering Op bladzijde 4 schrijft u dat de gemeente vanaf 2016 verantwoordelijk is voor het waarderen van mantelzorgers. En dat dit een wettelijke taak is die in de Wmo 2015 is opgenomen.

Hiermee heeft de regering aangegeven dat zij een goede ondersteuning van mantelzorgers belangrijk vindt en daarnaast hecht aan een daadwerkelijke blijk van waardering voor de inzet van mantelzorgers. Vervolgens schrijft u dat de schatting voor 2021 is dat er 2.850 mantelzorgers (die zorgen voor iemand in Haarlemmermeer) de waardering zullen krijgen. Het bedrag van de cadeaubon wordt jaarlijks, wanneer nodig, aangepast aan het aantal ingeschreven mantelzorgers, zodat u binnen het beschikbare budget blijft. De verwachting is, kijkend naar de groei van de afgelopen jaren, dat de cadeaubon dit jaar (2021) tussen de € 100 en € 110 zal zijn. Onze gemeente verwacht vanaf 2023 een financieel tekort. Dit betekent volgens u dat u moet bezuinigen op de subsidies. U werkt echter al vanaf 2022 naar een lager bedrag voor de waardering toe, zodat er tot 2025 niet hoeft te worden bezuinigd op de mantelzorgondersteuning. Wij zien echter dat vanaf 2025 wordt bezuinigd op zowel de mantelzorgondersteuning (€ 240.100 in 2025) als al vanaf 2022 op de Mantelzorgwaardering (€ 188.100 en 178.100 in 2025). Dat terwijl het aantal mantelzorgers de komende jaren, ook vanaf 2025 fors zal gaan toenemen. Door de vergrijzing en het langer thuiswonen van kwetsbare ouderen zal de vraag (lees = noodzaak) naar mantelzorgers (informele zorg en vrijwillige inzet) groter worden.

Naar onze mening kloppen de ambities, die spreken uit het programma, niet bij de financiële vertaling. U heeft van het rijk in de gemeentelijke uitkering een bijdrage ontvangen voor de taken in de mantelzorg. Is het resterende budget in 2025 en daarna, nog wel in verhouding met de toenmalige uitkering? Wij verwijzen daarbij naar de lijst die op Mantelzorg.nl is gepubliceerd en die wij bijvoegen. Wij zijn ons er van bewust dat het geen geoormerkte gelden zijn, maar hopen toch dat u nog eens nagaat wat feitelijk voor mantelzorg (ondersteuning en waardering) aan de uitkering is toegevoegd.

Ons kenmerk: PRH2021-10

Pagina 3

Wij denken dat de inzet van mantelzorgers hoge kosten van zorg ( WMO en Wlz ) aanzienlijk beperkt. Gelet op uw ambities en de toenemende vraag naar mantelzorg bepleiten wij dat deze bezuiniging wordt teruggedraaid, mede omdat er meer middelen vanuit het rijk naar de gemeente komen. Advies 2 De Participatieraad adviseert om het budget voor de komende jaren voor de mantelzorgondersteuning en de huidige mantelzorgwaardering in stand te houden en naar boven aan te passen aan het aantal mantelzorgers. Ergo, niet te korten op de subsidie aan Mantelzorg & Meer en de mantelzorger een gepaste, gelijke waardering (bij voorkeur een VVV bon of geldbedrag) te geven. Wij zouden graag willen weten/lezen of de mantelzorgers tevreden zijn over de ondersteuning die zij krijgen. Sluit dit aan bij hun behoefte? Is de kwaliteit goed van het aanbod? De 14% van de mantelzorgers die zich zwaar belast of overbelast voelt, hebben zij nog adviezen aan de gemeente inzake ondersteuning? Advies 3 De Participatieraad bepleit een jaarlijks onderzoek onder mantelzorgers om vast te stellen of de ondersteuning toereikend is. En op basis van de uitkomsten daarvan zonodig nieuw beleid te maken. Tot slot Wij zien dat er de komende tijd diverse onderzoeken, een enquête (bladzijde 7) en een evaluatie (bladzijde 5) worden opgesteld. Wij ontvangen graag de informatie die uit deze zaken naar voren komt ter informatie.

Wij vertrouwen erop dat u onze bovengenoemde adviezen op prijs stelt. Wij zien met belangstelling uit naar uw reactie. Met vriendelijke groeten,

G. Hille, Voorzitter Participatieraad Haarlemmermeer