2026-05-07 Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 7 MEI 2026 Onderwerp:

RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer (13170129)

Voorzitter:

dhr. S.J. Bier

De leden: mw. B.M. Antolini, dhr. S. Blankestein, mw. M.K. Denie, dhr. F.J. van der Helm, mw. J.M. Hup, dhr. C.L. Klaassen, dhr. D. de Moel, dhr. J.J. Schaap, mw. C.R. Smand, dhr. C.A. Westerveld, dhr. M.H.C. Winkelhuis-Jonker Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouder: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven Tevens aanwezig: mw. J.B. Kamsteeg (namens werkgroep MRA), dhr. F. Sidali (namens werkgroep WWR) Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond, geachte leden van de raad en overige aanwezigen. Als iedereen zit, zou ik graag de vergadering willen openen. Welkom bij een van de eerste sessiedebatten van deze nieuwe raadsperiode. Wij bespreken het raadsvoorstel Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer. Dit voorstel is afkomstig van de Werkgroep Werkwijze Raad, de WWR, en de werkgroep Metropoolregio Amsterdam, de MRA. Op 4 juli 2024 gaf de raad met de motie ʹBeter inzicht in regionale zakenʹ zijn wens tot grip op gemeentelijke samenwerkingsverbanden aan. Daar waar het college zitting heeft in samenwerkingsverbanden, is het aan de raad om het college kaders mee te geven. De WWR en de werkgroep MRA willen middels dit raadsvoorstel de positie van de raad en het onderlinge gesprek met het college op het gebied van regiozaken versterken en intensiveren. Er hebben zich geen insprekers aangemeld voor deze sessie. Daar het een sessiedebat betreft, wordt verzocht om gebruik te maken van het spreekgestoelte als ik u het woord geef en van de interruptiemicrofoon, mocht u daar behoefte toe hebben. Daarnaast verzoek ik u om het woord niet rechtstreeks tot elkaar te richten maar te spreken via de voorzitter en dat natuurlijk altijd nadat ik u het woord heb gegeven. Het is goed mogelijk dat een aantal raadsleden en/of commissieleden hun maidenspeech houdt.

Ik heb er twee staan, de heer Westerveld en de heer Van der Helm. De regel daarbij is dat deze tijdens hun eerste speech niet mogen worden geïnterrumpeerd. Dan gaan we nu van start met de eerste termijn, waarvoor u allen spreektijd heeft volgens het schema. Het raadsvoorstel is afkomstig van de werkgroepen WWR en MRA. Naast de voorzitter van deze beide commissies, mevrouw Schuurmans, zitten de heer Sidali en mevrouw Kamsteeg op de collegestoelen. Zij waren lid van de raadswerkgroep WWR respectievelijk MRA en zullen reageren op gestelde vragen. Technische vragen behoren zoals gebruikelijk niet tot de mogelijkheden. Normaal vraag ik wie ik als eerste het woord mag geven, maar omdat we twee maidenspeeches hebben ga ik even mijn lijstje af en dan staat helemaal bovenaan en nodig ik uit de heer Westerveld van het CDA. De heer WESTERVELD: Ja, dank voorzitter. Het CDA steunt van harte het doel van dit raadsvoorstel. Grip krijgen op onze samenwerkingsverbanden is geen luxe, het is een democratische noodzaak. Als raad dragen wij verantwoordelijkheid voor kaderstelling en controle, ook als het college namens ons aan tafel zit bij de MRA, de VRK of de VRA. Dat die informatiepositie tekortschiet is al lang het geval, Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

1

dus de motie van juli 2024 was terecht en het initiatiefvoorstel van de werkgroepen WWR en MRA verdient waardering. Maar voorzitter, goed bedoeld is niet altijd goed gedaan. Het CDA pleit voor een pilot van twee samenwerkingsverbanden, niet drie plus één. Waarom? Omdat een pilot pas echt leert als je hem serieus neemt. Een pilot is geen afvinklijst, het gaat erom dat we een werkwijze opbouwen die echt werkt voor de raad, voor de griffie en voor het college. Dat vraagt focus, tijd en capaciteit. De griffie start straks met 0,5 tot 1 fte in de startfase. Dat is kwetsbaar. Als we tegelijkertijd drie vaste verbanden plus een wisselende vierde moeten volgen, verspreiden we ons dun. Dan ontstaat het risico dat we over alles een beetje weten en nergens echt grip op hebben. Dat is precies het probleem dat we wilden oplossen. Het CDA kiest concreet voor de Vervoerregio Amsterdam en de Veiligheidsregio Kennemerland. Waarom juist deze twee? De VRK is financieel een zwaargewicht. Haarlemmermeer draagt maar liefst € 25,2 miljoen bij, bijna 30% van de totale gemeentelijke bedragen, aan de VRK. Brandweer, ambulance, GGD, Veilig Thuis. Dit raakt onze inwoners direct. Het CDA staat voor veiligheid als basisvoorwaarde voor een sterke gemeenschap en dan hoort de VRK in ons vizier te zijn. De VRA bepaalt mede de bereikbaarheid van onze gemeente. Voor het CDA is bereikbaarheid een basisrecht.

De discussie over de metrolijn, de ov-verbindingen, de fietsinfrastructuur, het speelt allemaal via de VRA. Daar moeten wij als raad beter in meekijken. De MRA laten wij bewust buiten de pilot. Niet omdat het onbelangrijk is, integendeel, maar de MRA is een netwerkorganisatie zonder wettelijke taken. Invloed loopt er indirect. En eerlijk is eerlijk, via de werkgroep MRA is er al enige betrokkenheid vanuit de raad. Dan het tijdpad. Het voorstel voorziet in een tussentijdse kwalitatieve peiling na één jaar via een korte enquête onder raadsleden en een formele evaluatie medio, einde 2028. Het CDA steunt dit tweestappenmodel van harte, maar ook hier geldt: hoe meer verbanden, hoe moeilijker het is om na één jaar eerlijk te evalueren wat de werkwijze nu eigenlijk oplevert. Met twee verbanden kunnen we scherper leren. Maar voorzitter, onze voorkeur mag duidelijk zijn, start klein, leer goed en bouw dan zo nodig verder. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan vraag ik nu de heer Van der Helm van 50PLUS. De heer VAN DER HELM: Voorzitter, het is een bijzonder moment, mijn eerste bijdrage in een debat in deze raad, mijn maidenspeech. Ik heb begrepen, u zei het net al, dat je dan niet onderbroken wordt. Dat is fijn. Al reken ik erop dat dat ook de komende vier jaar zo blijft. We wonnen in maart twee zetels. Twee zetels die 50PLUS hier nooit eerder had.

De kiezers die op ons stemden, deden dat met een reden. Ze willen gehoord worden. Dat stemt mij trots, maar legt vooral een verantwoordelijkheid op. Meer dan 25 jaar schat ik in de financiële wereld risico's in. Daar heb ik één ding geleerd, ervaring is geen handicap, maar kapitaal. Dat is precies wat 50PLUS hier inbrengt. Thuis is het een komen en gaan. Mijn oudste dochter Ruth is al uitgevlogen, de jongste, Sara, staat op het punt om te vertrekken. Mijn partner, Anneke, is fractievoorzitter van 50PLUS in de Provinciale Staten van Noord-Holland, en dus ook vaak weg. En onze hond, een beagle, Buddy, wil ook het huis uit, maar dan om te jagen. Dat zit nu eenmaal in zijn bloed. En net als Buddy ga ik hier ook op jacht. Niet op konijnen, maar op meerderheden, om het voor de 50-plussers in onze gemeente beter te maken. En wat goed is voor hen, is goed voor iedereen, nu en straks. 50PLUS is geen partij die hier zit om de boel af te remmen. We zitten hier om te realiseren wat nodig is, concreet, levensloopbestendige woningen, bereikbare zorg en een veilige leefomgeving. Voor iedereen die hier woont, werkt en leeft. Over het voorliggende raadsvoorstel inzake samenwerkingsverbanden kan ik kort zijn. Grip op regionale samenwerking is precies het soort werk dat de raad hoort te doen. Wij steunen die lijn.

Voorzitter, ik kijk ernaar uit om hier samen met mijn fractie het verschil te maken. De jacht is geopend. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt. Ik zal niet op de laatste vijf seconden jagen. Mijnheer Blankestein van de VVD. Heb ik doorgekregen dat u het woord voert, of klopt dat niet? De heer BLANKESTEIN: Dat heeft u zeker, voorzitter. Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

2

De VOORZITTER: Dan wil ik u graag het woord geven. De heer BLANKESTEIN: Nou, wat mooi. De VOORZITTER: Ja, voor de kijkers thuis, het is natuurlijk altijd een verrassend moment om het woord te krijgen van de voorzitter, zeker als die zelf al een lijstje heeft opgesteld van de volgorde, maar ik wil u erop wijzen dat de situatie niet zoveel anders is dan anders wanneer alle handen tegelijkertijd omhooggaan en u eigenlijk ook niet weet wanneer u het woord moet voeren. Dat gezegd hebbende geef ik het woord aan de heer Blankestein. De heer BLANKESTEIN: Nou en wat een feest, voorzitter, om hier vanavond weer aanwezig te zijn en met wat voor een mooi onderwerp gaan we deze raadsperiode aftrappen. Allereerst dank aan de WWR en de werkgroep MRA, die naar aanleiding van de motie van de raad de handschoen hebben opgepakt en een initiatiefvoorstel hebben geschreven om de informatievoorziening voor ons als raadsleden met betrekking tot regionale samenwerkingsverbanden te verbeteren. Er wordt voorgesteld dat de pilot moet worden uitgevoerd op de regionale samenwerkingsverbanden MRA, VRA en VRK en voor de mensen thuis, de Metropoolregio Amsterdam, Vervoerregio Amsterdam en de Veiligheidsregio Kennemerland. Dit is naar aanleiding van het advies van de extern expert, om drie grote impactvolle samenwerkingsverbanden te selecteren.

Echter, de werkgroepen MRA en WWR stellen in hun advies dat het ook om één of twee regionale samenwerkingsverbanden zou kunnen gaan en wat de VVD betreft gaan we dat advies vanuit de werkgroepen opvolgen. Want, zoals de heer Westerveld het net ook al aangaf, het gaat van de griffie ongeveer 0,5 tot 1 fte per jaar vragen om dit te gaan uitwerken. En de griffie heeft ook echt veel belangrijke dingen te doen en wij vragen ons af of het nu echt zo handig is om deze pilot meteen op drie onderwerpen te gaan uitvoeren of dat we er één of twee pakken en ze echt goed gericht met deze pilot aan de slag kunnen gaan en echt het verschil kunnen maken voor ons als raadsleden om die informatievoorziening te verbeteren. En welk orgaan zullen we dan pakken als raad? Wat de VVD betreft pakken we de MRA. Wij vinden namelijk dat de MRA het meest ondoorzichtige orgaan is waar we als raad de minste sturing op hebben. Want laten we bijvoorbeeld de VRA pakken voorzitter. In de VRA zitten meerdere raadsleden van ons, waar we vanavond over gaan stemmen, in de regioraad van de VRA, waarin wij op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen binnen de VRA door het dagelijks bestuur en in de regioraad nemen we ook besluiten over grote projecten en krijgen we ook mededelingen vanuit het dagelijks bestuur. Vervolgens koppelen we deze terug hier in de raadzaal, na afloop van zo'n vergadering.

Dus volgens mij is de informatievoorziening vanuit de VRA prima genoeg. En dan vervolgens hebben we op de VRK ook nog de werkgroep Veiligheid, waarin de burgemeester vaak genoeg terugkoppeling geeft, heb ik begrepen van ons raadslid dat voorzitter van de werkgroep Veiligheid is. Dus wat de VVD betreft kunnen we het prima af met één samenwerkingsverband, namelijk de MRA. Laten we goed, effectief aan de slag gaan, de griffie, met de informatievoorziening vanuit de MRA en laten we ervoor zorgen dat zij daarom deze pilot goed, effectief kunnen uitvoeren en we er als raad ook echt wat aan hebben. Dus ik hoop u aan mijn zijde te vinden en ik breng dit onderwerp, welke samenwerkingsverbanden we selecteren, ook graag in voor de tweede termijn voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Smand van D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter en goedenavond aan alle collega's. De samenwerkingsverbanden. Ik wil er graag mee starten dat regionale samenwerking gewoon nodig is. We hebben het net ook weer in een informatieve bijeenkomst gehoord. Samen kom je gewoon verder en er zijn zoveel gemeentegrenzen overschrijdende projecten dat die samenwerking echt heel belangrijk is. De tegenhanger daarvan, of de keerzijde daarvan, laat ik het zo zeggen, is dat er ook Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

3

besluiten worden genomen die in een bestuurlijke setting plaatsvinden waar wij met zijn allen niet vertegenwoordigd zijn. Dus die terugkoppeling is belangrijk, informatievoorziening is belangrijk, maar wat ook heel belangrijk is wat ons betreft, is de vraag met welk mandaat ons bestuur in zo'n samenwerkingsverband zit. Wat is de speelruimte, wat is het verzoek, hoe wordt de raad geïnformeerd, kan dat iets naar voren worden gehaald? Dus wil je een pilot doen, dan is het wat ons betreft essentieel dat je ook het mandaat van het bestuur van Haarlemmermeer dat vertegenwoordigd is, van het college in zo'n samenwerkingsverband, meeneemt in die pilot. Daar zouden wij graag over door willen praten in de tweede termijn. Een ander punt is ook de governance. Hoe is het toezicht op het bestuur van zo'n samenwerkingsverband? Het klinkt misschien een beetje technisch, maar hoe is dat geregeld? Want ook daarop moet je zicht hebben wil je een zinvolle pilot kunnen doen. Dus dat is het tweede onderwerp dat wij graag mee zouden willen geven. En als laatste, en ik denk dat dat ook een voortzetting is van wat de vorige collega's al hebben aangegeven voorzitter, kies zorgvuldig en kies vooral die samenwerkingsverbanden waar we wat vragen over hebben, die onduidelijk zijn. De VRA werd al genoemd. Daar zit een raad, dus daar hebben we best heel goed zicht op.

Bij de MRA is dat anders, het staat ook in het stuk, daar worden grote besluiten genomen, maar hoe is dat bestuurlijk allemaal ingebed in het mandaat en het toezicht op die MRA? Dus dat zijn misschien wat technische onderwerpen maar ze bepalen wel het speelveld en wij denken dat de raad goed op de hoogte moet zijn van die twee onderwerpen om uiteindelijk ook het college van de juiste informatie te voorzien wat we graag zouden willen en dat is de allerbeste vertegenwoordiging van Haarlemmermeer in die samenwerkingsverbanden. Tot zover voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Smand. Dan roep ik op voor Forum voor Democratie, mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken we de samenwerkingsverbanden van Haarlemmermeer en zelfs het college erkent inmiddels dat de raad te weinig grip heeft op de verschillende samenwerkingen die de gemeente is aangegaan. Maar in plaats van het systeem te herzien wordt nu geprobeerd om het beter te managen. FvD pleit voor een fundamenteel andere koers. We hebben het namelijk niet over één samenwerking of één incidenteel project, we hebben het over een wirwar van samenwerkingsverbanden en netwerken waar deze gemeente deel van uitmaakt. Structuren die voor deze raad nauwelijks te overzien zijn. De VOORZITTER: Ik heb een interruptie van mevrouw Smand. U heeft een vraag.

Mevrouw SMAND: Voorzitter, mijn vraag is: ik hoor mevrouw Antolini zeggen dat het college inmiddels heeft erkend dat we te weinig grip hebben op samenwerkingsverbanden en dat heb ik niet gelezen. Het is een conclusie van de raad en daar is een motie voor ingediend en wij proberen hier elkaar te vinden om die samenwerkingsverbanden goed te organiseren. Dus dat is niet de conclusie van het college. De VOORZITTER: U bent door uw tijd heen. Ik heb geen vraag gehoord. Ik neem aan dat die er ook niet per se was? Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ja, goed voorzitter, of mevrouw Antolini het daarmee eens is. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. Dan zouden we eigenlijk even terug moeten kijken hoe het college heeft gereageerd op die motie, want volgens mij waren ze het ook eens met de motie. Dus ja, er zijn structuren die voor deze raad nauwelijks te overzien zijn. Er wordt vaak gezegd dat samenwerken voordelen oplevert, maar als je door de stukken heen leest, zie je dat de raad juist minder invloed heeft. Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

4

Neem de Metropoolregio Amsterdam, de MRA. Die wordt omschreven als een informele netwerkorganisatie zonder juridische grondslag. Maar tegelijkertijd is er een bestuur, een bureau en een ambtelijke organisatie en worden er internationale activiteiten uitgevoerd. Dan moet je jezelf toch de vraag stellen: wat is het nu? Uit de beantwoording van schriftelijke vragen van FvD blijkt dat de MRA geen eigen rechtspersoonlijkheid heeft en die leent van andere partijen. Met andere woorden, een structuur die formeel niet bestaat maar wel handelt via anderen, waardoor onduidelijk wordt wie nu eigenlijk verantwoordelijk is. En wat het nog ingewikkelder maakt is dat deze structuren zich niet beperken tot lokaal of regionaal niveau, ze zijn vaak verbonden met Europese netwerken, lobbyorganisaties en internationale verklaringen. De burgemeester neemt daar zelfs aan deel en ondertekent verklaringen namens de regio. Daarbij wordt gezegd dat dit niet juridisch bindend is, maar dat maakt het niet onschuldig. Want ook zonder juridische binding geef je richting, spreek je intenties uit en committeer je je politiek. En dan is de vraag: wat is de rol van deze raad hierin? Voorzitter, wij zien een patroon. De gemeente committeert zich aan steeds meer samenwerkingsverbanden met alle risico's die daarbij komen kijken.

Daardoor ligt besluitvorming steeds vaker niet meer bij de gemeente zelf, maar bij een regio, in netwerken of een samenwerkingsverband. En de raad wordt in de praktijk wordt vooral achteraf geïnformeerd. De stukken die vervolgens wel langs de raad komen, worden vaak als hamerstuk behandeld omdat het allemaal wel zal kloppen. En als je het er als partij niet mee eens bent of iets wilt aanpassen, dan hoor je van het college: ja, maar dit zijn nu eenmaal de afspraken die we hebben gemaakt en waar we ons aan moeten houden. Voorzitter, zo hoort het niet te werken, de raad hoort vooraf te sturen en niet achteraf te volgen. Wij zien een verontrustende ontwikkeling, waaruit besluitvorming steeds verder verschuift naar lagen die moeilijker te overzien en te controleren zijn. Daarom zeggen wij: richt je als gemeente op de kerntaken. Wees kritisch op deelname aan samenwerkingsverbanden. Stop met activiteiten die buiten de directe invloed van deze raad vallen, zoals internationale lobby's zonder duidelijke mandaten en behoud alleen wat echt noodzakelijk is, bijvoorbeeld wettelijke samenwerkingen. Want uiteindelijk is het niet de vraag hoeveel we samenwerken, de vraag moet zijn: houden wij hier nog zelf de regie en doen we daarmee recht aan onze eigen inwoners? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan vraag ik namens Forza! de heer Schaap. De heer SCHAAP: Dank u wel, voorzitter.

Onze gemeente heeft heel veel samenwerkingsverbanden. Samenwerken is natuurlijk niet verkeerd, maar er kunnen ook nadelen aan kleven. En het nadeel dat steeds terugkomt in veel van die samenwerkingen is inmiddels een fundamenteel probleem. Wij als raad hebben te weinig inzicht wat daar gebeurt, terwijl daar wel besluiten worden voorbereid die onze inwoners direct raken. En dat wringt. Want hoe vaak horen wij pas achteraf wat er in de Metropoolregio of de Vervoerregio of de Veiligheidsregio is afgesproken, wat er wordt besloten en wat we verplicht moeten bijdragen? En dat is niet hoe lokale democratie bedoeld is. Forza! is niet tegen samenwerkingen, maar wel als dat betekent dat de raad buitenspel komt te staan. Dit voorstel om te komen tot een pilot voor meer grip, transparantie en een betere informatiepositie, dat idee steunen we. Maar voorzitter, we zien hier ook een bekende reflex terugkomen. Als iets niet goed werkt, gaan we het organiseren. Meer overleg, meer werkgroepen, meer dashboards, en de vraag is: lossen we daarmee het echte probleem op? Ik ben bang dat als we nog een werkgroep toevoegen, we straks een werkgroep nodig hebben om al die werkgroepen te gaan coördineren.

Want het probleem is niet alleen een gebrek aan informatie, het probleem is ook dat deze samenwerkingen op afstand staan, vaak ingewikkeld zijn georganiseerd en dat onze invloed als raad in de praktijk beperkt is. En laten we oppassen dat we een complex systeem dus niet complexer gaan maken in de hoop er meer grip op te gaan krijgen. Meer structuur betekent niet automatisch meer invloed, het risico is dat we straks veel tijd steken in een pilot voor processen waar we maar beperkt op kunnen sturen. Tegelijkertijd is natuurlijk niets doen ook geen optie. Voor deze pilot zijn voor ons drie punten belangrijk. Ten eerste focus. Richt je op de samenwerkingsverbanden waar de impact groot is en waar we echt het verschil kunnen gaan maken. Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

5

Ik heb net van de heer Blankestein van de VVD al een aardige optie gehoord en daar gaan we het straks in de tweede termijn nog over hebben. Daar kijk ik naar uit. Ten tweede nuchterheid. Houd het praktisch en voorkom dat dit uitgroeit tot een extra bureaucratische laag. Het moet ons helpen en niet bezighouden. En ten derde eerlijkheid. We moeten als raad kritisch blijven kijken of alle vormen van regionale samenwerkingen wel nodig en wenselijk zijn. Grip is belangrijk, maar waarom we grip willen hebben minstens zo. Voorzitter, Forza! steunt dit voorstel als een stap naar een betere democratische controle, maar wel met de duidelijke verwachting dat dit leidt tot meer echte invloed van de raad en niet meer tot bestuurlijke drukte. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Namens de HAP, de heer Klaassen. De heer KLAASSEN: Voorzitter, samenwerken, daar gaat het vandaag om. Samenwerken als raad met het college en de ambtelijke organisatie, maar voorzitter, met samenwerken kunnen we veel bereiken. Zo zijn wij als een grote gemeente ook een grote speler in samenwerken. En in het overzicht dat voor ons is opgesteld staan nu net geen zestig organisaties op een lijst. Als op de persoon gevraagd wordt wie wat doet in welke organisatie dan is het niet helder. Dat zei mevrouw Antolini net ook. HAP is er groot voorstander van om daar wel een helder overzicht in te krijgen.

Wie doet wat, waar en wanneer, maar nog belangrijker: wanneer is de raad aan zet? Wij kunnen als raad via dit voorstel dat nu voor ons ligt een beter beeld krijgen wanneer er invloed uitgeoefend kan worden. Voorzitter, zoals op de tabel op pagina 8 al staat geschreven, is de insteek van de pilot goed. Laten we daar dan ook mee van start gaan. HAP is voorstander om te starten met de drie voorbeelden die nu genoemd zijn. De MRA en VRA zijn twee grote samenwerkingsverbanden waarin veel omgaat en de VRK is uiteraard zeer belangrijk, maar misschien als raad lastiger om in te sturen. Drie mooie om mee aan te vangen. Na de evaluatie kunnen we altijd nog uitbreiden of verder kijken wat de mogelijkheden zijn. Voorzitter, we hebben wel één vraag. HAP zag dat in de nota nog geen bestuurlijke reactie aanwezig was. Deze misten we. Is dit nog iets waarop we een reactie zouden kunnen krijgen? Voorzitter, met samenwerken kunnen we samen besluiten nemen en daarmee kunnen we de samenleving bedienen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer De Moel namens de PVV. Klopt het dat u het woord voert namens de PVV? De heer DE MOEL: Ik heb niets te zeggen. De VOORZITTER: Dat is prima, dat mag. Dan geef ik het woord voor EEN Haarlemmermeer aan de heer Winkelhuis. De heer WINKELHUIS: Dank u wel, voorzitter.

Denkend aan Haarlemmermeer en haar burgers willen wij als EEN Haarlemmermeer de initiatiefnemers van deze voorstellen van harte bedanken. Een gedegen en inzichtelijk rapport over de voortgang van vooral de niet-democratisch gekozen bestuurslagen en de samenwerkingsverbanden en daarbij het verschaffen van het inzicht hierover aan de raadsleden alsmede de mensen in onze mooie gemeente is exact een van die dingen die ons als partij nodig lijkt om het vertrouwen van de burgers in de politiek weer wat te herstellen. We zullen deze motie dan ook van harte steunen. En aangezien het hier om een pilot gaat, de enige plek voor een pilot lijkt ons Schiphol in onze mooie gemeente, dus die willen wij als vierde optie vast aandragen om een gedegen onderzoek te gaan doen over de PFAS-blamage. Daar willen we het bij laten. Dank u wel. De VOORZITTER: Ook bedankt. Dan geef ik het woord voor ChristenUnie-SGP aan mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Voorzitter, wij als raad vinden dat het onvoldoende inzichtelijk is op welke momenten er over welke onderwerpen gesproken wordt in de verschillende samenwerkingsverbanden. Tijdens een Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

6

informatieve bijeenkomst, geïnitieerd vanuit het college op 2 oktober 2025, bleek dat het zinvol is om ons te richten op de verbanden die financieel en/of beleidsmatig impact hebben en te beïnvloeden zijn. Het lijkt ons goed om met deze pilot de gestelde doelstellingen te gaan bereiken. Deze lijken ons ook haalbaar. Wij willen op een structureel en tijdig inzicht in de beleidsvorming en -uitvoering vanuit deze belangrijke of de belangrijkste samenwerkingsverbanden echt inzicht krijgen, zodat de raad ook effectief kaders kan gaan stellen en echt toezicht kan houden op actuele beleidsontwikkelingen en resultaten. De informatiepositie van de raad zal door deze nota versterken, denken wij, zodat je meer duidelijkheid krijgt over die regionale en internationale samenwerkingsverbanden voor de gemeenteraad Haarlemmermeer. Dat is echt een goede zaak, want dan zijn we aan zet. Het is noodzakelijk en het lijkt ons heel erg nuttig en ook een goed idee om dit verder uit te laten werken door de werkgroepen WWR en de MRA en dit op grond van de ervaringen die gedurende dit jaar, 2026, worden opgedaan, en ook weer te integreren na een jaar.

Wij denken zeker dat dit meer overzicht en houvast geeft voor ons als gemeenteraad en de samenwerkingspartners om tot de juiste keuzes te komen, om het stellen van prioriteiten gerichter te kunnen doen en uiteindelijk onze controlerende taak daadwerkelijk beter te kunnen benutten met eventuele noodzakelijke bijsturing, als blijkt dat samenwerkingen niet goed zijn voor onze gemeente, want dan moeten we dit echt anders kunnen inregelen, ten goede van onze inwoners. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan PRO, mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat een heet hangijzer. Het is toch mooi om het nieuwe politieke seizoen te beginnen met zo een spannend stuk van wat voor ons ligt. Wat ons betreft is het een goed voorstel. Nu is het voorstel om drie samenwerkingsverbanden te doen plus één aan de hand van actuele thema's of situaties. Ons voorstel zou zijn om dat laatste weg te laten, maar het zal niet iets zijn waarover we een hele strijd gaan voeren, afhankelijk van de mening van de raad. Dat is eigenlijk alles wat wij erover te zeggen hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik voor de notulen eerst noemen dat SRH, DENK en Hart voor Haarlemmermeer afwezig zijn en niet het woord zullen voeren. Ik heb één vraag gehoord, of eigenlijk, bracht de heer Klaassen in de bestuurlijke reactie te missen.

Nu zitten er op de collegebank drie vertegenwoordigers die daar niet namens het college zitten. Is er toch behoefte aan…? Ja, ik geef dan het woord aan de voorzitter van de beide commissies, mevrouw Schuurmans. Portefeuillehouder SCHUURMANS: Ja voorzitter, het is heel lastig hè, want ik ben voorzitter van beide gremia en daar ben ik technisch voorzitter van, dus ik ga ook niets over de inhoud zeggen. Dat zijn de twee leden. Wat ik wel heb gezien, is dat die bestuurlijke reactie ontbreekt en dat heeft ermee te maken, en dat is ook best lastig en dat is ook nog nooit voorgekomen in dit huis, dat het niet voorgelegd is aan het college. En als u dat wilt dan moet u dat alsnog als raad vragen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik in de eerste termijn drie onderwerpen gehoord om het over te hebben. VVD bracht in selectie van te behandelen samenwerkingsverbanden in de pilot en namens D66 het mandaat en de governance. En ik zie dat de heer Klaassen mogelijk nog behoefte heeft op de reactie. De heer KLAASSEN: Ja voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ik zou graag aan de bestuurder, mevrouw Schuurmans willen vragen of het mogelijk is om nu al een bestuurlijke reactie te krijgen, of dat u zegt: die moeten we eerst vormen. Als u hem wilt vormen dan zal ik hem alsnof achteraf schriftelijk vragen. De VOORZITTER: Ik ga hem beantwoorden als voorzitter.

U heeft als raad het verzoek gekregen om de vraag voor te leggen om een bestuurlijke reactie te krijgen op het voorstel, dus moet die schriftelijk Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

7

ingediend worden. Goed, dan gaan we over naar de tweede termijn en dan vraag ik de heer Blankestein om zijn onderwerp in te leiden. Als ik me goed herinner gaat dat over selectie van maximaal twee samenwerkingsverbanden. U heeft het woord. De heer BLANKESTEIN: Ja voorzitter, inderdaad, twee regionale samenwerkingsverbanden maar het liefst één. Ik wil nu ook even ophalen hoe de rest van de raad daarnaar kijkt. Ik heb mijn betoog inderdaad net afgetrapt met het feit dat het de VVD logisch lijkt om in ieder geval de VRA te laten afvallen en met de MRA in ieder geval aan de slag te gaan. Ik ben gewoon even benieuwd hoe de rest daarnaar kijkt, dus ik hoop dat er wat mensen naar voren komen om hun mening hierover te delen. De VOORZITTER: Ik zie als eerste de heer Schaap. De heer SCHAAP: Dat klopt voorzitter, ik kom even mijn mening delen. Ik heb het eigenlijk al laten vallen wat u zoekt. Wat willen we onderzoeken inderdaad. Ik heb uw betoog gehoord over de Vervoerregioraad, daar heb ik ook een paar jaar mijn tijd nuttig besteed. En inderdaad, daar worden we achteraf goed over geïnformeerd, er is een brede afvaardiging vanuit de gemeente. Ik denk dat we daar misschien inderdaad wel meer grip op hebben dan op de MRA. De MRA is toch wat, ik wil net niet het woord achterkamertjes gebruiken, maar het komt wel heel erg in de buurt.

En misschien hebben we, ik denk dat we toch inderdaad, wat u voorstelt, daar beter naar kunnen kijken en daarop meer kunnen focussen om te kijken of we dat transpanter kunnen maken. Dus dank u voor uw voorstel, ik kan het steunen. De VOORZITTER: Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Ook wij kunnen het voorstel van de VVD, mijnheer Blankestein, steunen om heel zorgvuldig een samenwerkingsverband te kiezen en de MRA staat dan echt wel boven aan het lijstje, maar toch ook wel de Omgevingsdienst. Die komt toch ook regelmatig terug en daar hebben we toch ook wel regelmatig vragen over, of wat meer informatie over nodig. Nu zit er natuurlijk wel een wezenlijk verschil tussen de MRA en de Omgevingsdienst. De Omgevingsdienst is veel meer een uitvoeringsorganisatie. Dus dat gezegd hebbende, gaan wij met u mee en gaan wij ook voor de MRA om te starten. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zie een twijfelende beweging. Ja, ik zie de heer Westerveld. Ja, hij heeft de weg gevonden. Bij de interruptiemicrofoon is het gewoon de grijze knop indrukken totdat u uitgesproken bent. De heer WESTERVELD: Gaat het nu goed? Nee, wij willen als CDA zeggen dat wij kunnen inzien wat de VVD zegt, maar dat we wel echt ook de nadruk willen leggen op de VRK. Dat vinden wij heel belangrijk. De VOORZITTER: Ja, ik zie de heer Klaassen nog een keertje. Het woord is aan u.

De heer KLAASSEN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, wij zijn voorstander om in ieder geval de drie pilots die nu voorliggen mee te nemen. Dan kunnen we ze daarna altijd nog afronden en niet op voorhand afkappen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Een leuk voorstel als je de vergelijking wil maken, maar onze voorkeur gaat toch wel uit, het liefst naar behoud van drie, maar indien dat niet mogelijk is of niet Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

8

wenselijk is voor de rest van de raad, zouden wij kiezen voor de VRK en de MRA. De VOORZITTER: Volgens mij mag u deze afronden en samenvatten. De heer BLANKESTEIN: Ja voorzitter, ik schrok al heel even bijna dat mevrouw Denie niet meer naar voren zou komen, wat een unicum zou zijn als ik met haar in debat ben, dus ik ben toch blij dat ze nog naar de microfoon liep voorzitter. Nee, over het algemeen denk ik dat ik best wel ook steun hoor vanuit de raad om even goed met zijn allen te gaan kijken welke samenwerkingsverbanden we nu wel of niet willen selecteren. Ik hoor in ieder geval als breed gedragen geluid dat we in ieder geval die MRA moeten pakken, volgens mij zijn we het er allemaal over eens dat we daar echt de meeste behoefte hebben aan informatievoorziening omdat we die het meest onduidelijk vinden. En over de VRK en VRA kunnen we volgens mij nog in discussie of we die willen, dus ik zal de handschoen oppakken voorzitter om met een amendement te komen en in gesprek te gaan met de collega's welke samenwerkingsverbanden we wel en niet in deze pilot willen bespreken, zodat we ervoor kunnen zorgen dat de griffie zo effectief mogelijk met deze pilot aan de slag gaat en we de beste resultaten kunnen bereiken om als raad de beste sturing te kunnen geven op deze samenwerkingsverbanden. De VOORZITTER: Dank u wel.

Ja, ik zat inderdaad even te overleggen hoe we dit nu gingen samenvatten, maar het voorstel om een amendement op het raadsvoorstel te schrijven waarin dan de keuze gemaakt wordt, is de enige juiste weg. Dan wil ik het woord geven aan mevrouw Smand. U heeft twee onderwerpen ingebracht. Het eerste is mandaat. Mevrouw SMAND: De goede naam op het scherm, het ging bijna mis. Dank u wel, voorzitter. Als we een pilot doen en we gaan kijken hoe de raad het beste van informatie kan worden voorzien om zo goed mogelijk aan de voorkant geïnformeerd te zijn, te sturen, iets te vinden, dan moet je eigenlijk ook weten met wat voor mandaat, opdracht, bevoegdheden eigenlijk, het college namens Haarlemmermeer in die besturen zit. Volgens ons is dat een essentieel onderdeel. Dat is natuurlijk ook allemaal vastgelegd en geregeld, maar wil je daar iets van vinden dan moet je dat wel meenemen. Dus dat is eigenlijk ons pleidooi om het mandaat ook onderdeel te maken van de pilot. Mag ik gelijk door naar het tweede onderwerp, want het heeft wel met elkaar te maken, of wilt u het stuk voor stuk behandelen? De VOORZITTER: Ik denk dat het prettig is om het stuk voor stuk te behandelen. Ik zie niet dat meteen heel veel mensen opstaan om een reactie te geven. De heer Blankestein. De heer BLANKESTEIN: Ja, voorzitter, ik ben nog heel even op zoek naar de vorm hoe mevrouw Smand dit wil doen.

Want ik snap het betoog, dat we ook goed grip willen hebben op het mandaat van deze samenwerkingsverbanden, maar ik ben benieuwd in welke vorm mevrouw Smand dit hier aan de pilot over de informatievoorziening zou willen toevoegen. De VOORZITTER: Zijn er nog andere reacties op het onderwerp mandaat? Nee? Dan mag u de vraag beantwoorden, het samenvatten en afronden. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Als die motie was aangenomen, iet via de voorzitter en anders moet je een euro in een potje doen, dan had ik er nu al een paar euro in moeten doen. Oké, dank u wel voorzitter. Inderdaad, hoe ga je dat dan doen? Ik denk dat dat ook nog wel een vraag is waar eventjes nog op gestudeerd moet worden. Maar het begint volgens mij al, we hebben nu een mooie bijlage gekregen waar alle samenwerkingsverbanden in staan, om in ieder geval daar een kolom aan toe te voegen en uit die regelingen te halen wat er over het mandaat opgeschreven is. De VOORZITTER: De heer Blankestein. Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

9

De heer BLANKESTEIN: Ja, voorzitter, ik denk dat het dan wellicht gewoon een handig idee is om hier wellicht schriftelijke of technische vragen over te stellen hoe dat dan in elkaar zit met een mandaat en per samenwerkingsverband, en dat hier dan niet zozeer een motie of amendement op dit raadsvoorstel nodig is. De VOORZITTER: Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp wat mijnheer Blankestein zegt, maar misschien dat het toch meegenomen kan worden in het amendement dat gemaakt wordt, dat het mandaat ook onderdeel wordt van de pilot, zodat we het in ieder geval niet kunnen vergeten. En dat dat inderdaad nog wat studie vergt om dat dan duidelijk te krijgen hoe je dat dan doet, prima. De VOORZITTER: Ja, ik geef u in overweging om bij punt 2 van de besluitvorming een bullet toe te voegen waar iets dergelijks in terug zou komen. Dan geef ik u nu het woord voor het derde ingebrachte punt en dat gaat over governance. Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Als we naar de VRA kijken, vind ik dat een heel mooi voorbeeld hoe de governance geregeld is daar. Daar zitten alle gemeenten bij elkaar, daar vorm je ook met elkaar een raad. Daar zit een bestuur, dat is vertegenwoordigd door de verschillende wethouders en dat is eigenlijk vergelijkbaar, een democratisch proces zoals we dat hier in de raadzaal ook kennen.

Het is wel een iets ander model, maar dat is een detail. Dat zien we bij heel veel andere samenwerkingsverbanden niet. Nu lees ik wel dat er raden van toezicht, raden van commissarissen zijn of dat het op een andere manier belegd wordt, maar ik heb niet helder voor ogen hoe het toezicht op de besturen van de samenwerkingsverbanden nu geregeld is, dus dat is eigenlijk mijn tweede pleidooi, om dat in ieder geval in de informatievoorziening mee te nemen, zodat we weten hoe dat geregeld is, en daar misschien ook nog een extra vraag aan te verbinden. Het voert nu een beetje ver om dat allemaal uit te werken, maar net zoals met het mandaat, ook de governance op bestuurlijke samenwerkingen is wat mij betreft, wat ons betreft onderdeel van een pilot. En ik ben benieuwd hoe de collega's daarnaar kijken. De VOORZITTER: Ja, ik wilde net een rondje maken. Ik zie de heer Schaap. U heeft het woord. De heer SCHAAP: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even precies kijken waar mevrouw Smand naar op zoek is. U heeft het over governance en toezicht op de verschillende samenwerkingen. Daarmee neem ik aan dat u bedoelt dat wij als raad eigenlijk te weinig inzicht hebben en u wilt met wat u wilt toevoegen, ervoor zorgen dat dat inzicht beter gaat worden, waar deze pilot eigenlijk al om roept, of is er nog een extra toevoeging op de bestaande pilot? De VOORZITTER: Mevrouw Smand.

Mevrouw SMAND: Dank u wel, voorzitter. Het is eigenlijk beide. Het is vergelijkbaar met hoe we hier in dit huis werken. De raad houdt toezicht op het college en dat is als het college in een bestuurlijke samenwerking zit wat mij betreft niet anders. Dan heb je ook te maken met toezicht op dat bestuur en hoe dat geregeld is, om dat ook onderdeel te laten zijn van die pilot. De VOORZITTER: De heer Klaassen. De heer SCHAAP: Die zit daar voorzitter.

Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

10

De VOORZITTER: Excuus, mijnheer Schaap, u heeft het woord. De heer SCHAAP: Ik snap ergens de verwarring, maar laten we het maar niet doen. Ik snap wat u zegt, dank u voor uw uitleg. Het mooie is, wat ik ook zei, inderdaad hebben we eigenlijk te weinig inzicht in wat er gebeurt. Maar degenen die eigenlijk nog minder inzicht hebben, zijn onze inwoners. Die hebben inzicht in wat wij hier doen, democratisch, maar op die bestuurslaag hebben zij nog veel minder inzicht dan wij hebben. Bent u het dan met mij eens om te kijken dat als wij meer inzicht gaan krijgen dat het ook duidelijker moet gaan worden naar de inwoners wat daar gebeurt in die samenwerkingsverbanden? Dat of wij dat doen, of dat via die samenwerkingsverbanden veel meer naar buiten komt, dat onze inwoners, de kiezers, de stemmers, wel zien wat daar ook gebeurt. Mevrouw SMAND: Zeker, dat kan. De VOORZITTER: Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat iedereen het snapt. Het bestuur van Ajax heeft een raad van commissarissen en die communiceert. Zo zie ik deze vraag ook. De VOORZITTER: Mag ik vragen om het woord bij de huidige spreker te laten? Mevrouw SMAND: Dus dan kun je inderdaad ook als dat aan de orde is uitleggen hoe er in een bestuurlijk verband, wat er besloten is, hoe er besloten is, enzovoort, enzovoort.

Dat is niet aan ons, aan een raad dan, want dan worden wij een verlengde arm van een toezichthouder op een bestuurlijke samenwerking. Ik denk niet dat we dat moeten willen want dan krijgen we een enorme Babylonische spraakverwarring, maar je wilt wel weten hoe het met toezicht geregeld is. De VOORZITTER: Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Even voor de duidelijkheid hoor, want ik vind het een heel mooi voorstel en ook wat mijnheer Schaap van Forza! zegt, het informeren van de inwoners. Maar even ter verduidelijking, volgens mij gaat het vanavond over een pilot over de manier waarop de raad geïnformeerd gaat worden en wat is dan hier de relatie mee? Want dit zijn nu gewoon twee verschillende dingen die nu bij elkaar worden gelegd. Bent u dat met mij eens? De VOORZITTER: Mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Nee, dat ben ik niet met mevrouw Denie eens, voorzitter. Want als je als raad wilt weten hoe je geïnformeerd wilt worden, wanneer je geïnformeerd wilt worden, dan begint dat ook met de vraag met wat voor opdracht het college in dit geval in een samenwerkingsverband op pad is gegaan.

Wat is het mandaat van het college in dat samenwerkingsverband? En dan kun je daar goed invulling aan geven, want anders krijg je allerlei informatie en als je dat niet kunt toetsen aan wat nu de opdracht, de vraag of het vraagstuk is, dan is het volgens mij ook moeilijk om daar iets van te vinden. De VOORZITTER: Mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel voorzitter, ik wil mevrouw Smand danken voor haar antwoord. Dan verschillen wij inderdaad van mening. De VOORZITTER: Wilt u hem afronden? Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

11

Mevrouw SMAND: Ja, dank u wel voorzitter. Ik denk alle twee een beetje technische onderwerpen. Het gaat over bestuur en toezicht en wat ons betreft wel belangrijke onderwerpen, dus ik ga ook graag even in gesprek om te kijken of wij hierover iets kunnen opnemen in een amendement, dat toch al in wording is, om deze twee onderdelen mee te nemen en ook toe te lichten, zodat we wat ons betreft een complete pilot krijgen. Maar ik begrijp dat daar misschien nog wel wat uitleg voor nodig is. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik concludeer daarmee dat het voorstel voldoende is besproken. Ik zie geen andere onderwerpen meer voor de tweede termijn. Dan wordt het raadsvoorstel doorgeleid naar de stemmingen van het Raadsplein van 28 mei 2026. Ik heb begrepen dat er nog een aantal amendementen geschreven worden en die kunnen daar dan in verwerkt worden. Dank u wel. Dan sluit ik deze sessie.

Conceptverslag Sessiedebat RV Samenwerkingsverbanden gemeente Haarlemmermeer 7 mei 2026

12