2025-12-04 Sessiedebat RV Herziening minimabeleid enz.
Tekst van het document
Dat vind ik wel een hele kwalijke maatregel waar ik nog eventjes heel goed achter de schermen over na moet gaan denken. Maar ik hoor in ieder geval bereidheid om mee te denken en ik hoor het liefst na deze sessie ook nog van de partijen die ik nu nog niet heb gehoord wat zij ervan vinden en hoe we misschien gezamenlijk tot een motie kunnen komen om er uiteindelijk wel een succes van te maken. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik dank u wel en tot zover de motie. Ik kijk naar mevrouw Hogervorst voor twee andere onderwerpen. Het zijn er ook echt twee. Ze raken elkaar wel, maar het zijn wel twee afzonderlijke onderwerpen. Mevrouw HOGERVORST: Ja, dank u wel, voorzitter. Het gaat over dezelfde doelgroep, alleen in twee hele verschillende situaties. Dus ik leg hem gewoon in één keer neer en dan mogen de collega's zelf bepalen hoe ze het aan willen vliegen. We hebben een groep die in de bijstand zit. Een deel van die mensen kan echt niet werken. Ze mankeren iets of hebben een beperking, of ze doen aan mantelzorg waardoor ze niet kunnen werken. Om die mensen nog extra te korten, dat vind ik eigenlijk het straffen van iemand die er niets aan kan doen dat hij niet kan werken. Maar we hebben ook een groep mensen die in een bijstandsuitkering zit, die gemotiveerd zou kunnen worden om wel aan het werk te gaan.
En voor die groep is het misschien, zeker met het idee van 'werken loont', wel goed dat we ze extra stimuleren. In het raadsvoorstel worden deze groepen wel apart van elkaar op verschillende pagina's steeds beschreven, maar echt een oplossing van hoe we deze groep kunnen splitsen en hoe we gericht dit aan kunnen pakken, dat mis ik nog een beetje. En ik wil heel graag weten hoe de collega's dit zagen en of ze er iets in zien om de ene groep wat meer bescherming te bieden en de andere groep wat meer te motiveren om aan het werk te gaan. De VOORZITTER: Ik kijk even rond. Wie van de collega's ziet wat in de ene groep en andere groep? Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, ik vind hem, met het gevaar af dat hij nu heel technisch wordt, heel erg lastig. Want het is een groep die, zoals mevrouw Van de Meeberg al heel mooi aangaf in haar bijdrage, eigenlijk het liefst op casusniveau moet worden beoordeeld, omdat je naar de draagkracht wilt kijken. Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
16
En nu ben je het in tweeën aan het delen tussen: kan niet werken en wil niet werken. En volgens mij ligt het veel genuanceerder dan dat. De VOORZITTER: Ik kijk even rond, anderen niet? Dan geef ik toch weer het woord aan mevrouw Hogervorst. Mevrouw HOGERVORST: Ja, ik denk dat het zo heel zwart-wit geschetst wordt en dat het natuurlijk wel iets grijzer is, maar er is bij iedereen wel bekend waarom iemand in de bijstand zit. En ik denk dat je bij iedereen wel een inschatting kunt maken of iemand echt niet kan, of dat er iemand nog een zetje nodig heeft om wel mee te kunnen doen. De VOORZITTER: Mevrouw Koolmoes, die heeft geen zetje nodig om mee te doen. Mevrouw KOOLMOES: Ja, voorzitter, ik heb er echt even mijn gedachten over laten gaan. Maar er zit absoluut een punt in wat u zegt. Als je langdurig werkeloos bent, dan heb je bijna helemaal geen kans meer op een baan. En als je dan een baan aangeboden krijgt, is het vaak de zogeheten Melkertbaan, waarin je drie maanden onbetaald moet gaan werken. U verstaat mij toch wel, voorzitter? Hij doet het toch goed? Ik dacht dat ik niet verstaanbaar was. Dus deze banen, de eerste drie maanden krijgen deze mensen niks betaald. Dus ze zijn langdurig werkloos. We hebben ze eindelijk weer aan de baan en dan zeggen we, u krijgt drie maanden geen salaris. Over drie maanden praten we verder.
En dan kunt u misschien een contract krijgen voor zes maanden. En ik praat echt uit ervaring, ik weet iemand die dit is overkomen. Hoe stimuleren wij dan de mensen om weer te gaan werken? Deze kwetsbare groep, die stimuleer je niet. Daar zeg je gewoon eigenlijk tegen: als je een baan krijgt, dan ga je jezelf maar de pest werken, maar we betalen geen salaris. Dus ik snap wat u zegt, we moeten ze meer steunen, maar ik denk dat het echt op financieel vlak ligt. De VOORZITTER: Ik verstond u wel trouwens hoor, mevrouw Koolmoes. Ik zei alleen, de Melkertbanen bestaan niet meer. Dat zijn tegenwoordig instroombanen of doorstroombanen. Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, in reactie op zwart-wit en dat ik het te heftig… Laat ik dan nu een poging doen om naar u toe te komen. In zoverre dat op het moment dat we kijken naar effectieve maatregelen om mee te doen, dan vindt u ons aan uw zijde, maar dan zou dat nog steeds niet ten koste mogen gaan van het inkomen dat je krijgt, of op dat moment de uitkering die je krijgt. Dus ik vind het in dat opzicht kwalijk dat je een onderscheid maakt met twee verschillende moties, om twee verschillende partijen uit elkaar te trekken.
Terwijl ik denk dat je dat dus veel meer zou moeten doen op het moment dat je kijkt naar individuele cases en daar dan eigenlijk de beleidsvrijheid in zou moeten hebben om te kijken wat er allemaal mogelijk is om toe te leiden naar werk maar dat dat niet direct ten koste zou moeten gaan van financiële mogelijkheden van die persoon. Omdat die persoon daar op dat moment niks aan kan doen. De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst, een reactie. Het zijn geen moties natuurlijk. Mevrouw HOGERVORST: Ik wil het nog iets nuanceren, want het gaat over de groep die al gekort wordt. En ik vind eigenlijk dat als iemand echt niet kan werken en die wordt ineens gekort, dan straf je die persoon eigenlijk voor iets wat die niet kan doen. Dus voor die groep wil ik eigenlijk iets van een bescherming. Mijn suggestie is, die wilde ik eigenlijk bij jullie ophalen, maar nu noem ik er zelf eentje. Bijvoorbeeld een overbruggingsjaar, of om het stapje kleiner te maken. Maar voor de groep die wel nog kansen heeft op de arbeidsmarkt, dat we gaan kijken inderdaad: hoe kunnen we ze motiveren om wel
Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
17
aan het werk te gaan. Want zij hebben ook het probleem dat ze gekort gaan worden. Dus dat was eigenlijk de bedoeling van mijn inbreng. De VOORZITTER: Nou, volgens mij legt u hem zo uit dat er in ieder geval vragen op komen, of reacties. Het woord eerst aan mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel, voorzitter. En ik wil niet helemaal voor mijn beurt spreken, dus ik kijk ook naar rechts met een links oog. Maar als ik het zo hoor, dan is het toch eigenlijk gewoon mogelijk om dat bij onze motie te voegen. Dat je zorgt dat mensen er niet op achteruitgaan, maar dat je ook gaat kijken naar effectieve maatregelen om de mensen aan de baan te helpen die dat wel kunnen. Of heb ik dat dan verkeerd begrepen? De VOORZITTER: Het woord aan mevrouw Mees. Mevrouw MEES: Volgens mij is er een overbruggingsjaar. Dat is op aangeven van de participatieraad toegevoegd aan het beleidsstuk voor 2026. In ieder geval als het gaat om die IIT. En volgens mij uit andere stukken hebben we geleerd dat er een aantal casemanagers bezig is om juist met die categorie D-mensen te werken om ze aan een baan te helpen. Dat zijn juist die mensen die in de meest uitzichtloze situatie zitten. Dus daar is al aandacht voor vanuit de gemeente om daarmee aan de gang te gaan. De VOORZITTER: De heer Koning dan nog namens het CDA. De heer KONING: Ja, het CDA vindt dit een heel goed voorstel.
Het beoogt namelijk twee dingen. Dat is: werken is de sleutel naar een betere toekomst. En die sleutel mag je dus niet krom maken zodat je hem niet meer kan omdraaien, omdat ze alles wat ze verdienen weer moeten in leveren. En dit voorstel doet er een bijdrage aan om dat in elk geval te verminderen. En het tweede wat het doet is het harmoniseren van bedragen tussen gemeenten. En als ik dus inderdaad van de portefeuillehouder hoor dat wij € 380,00 geven voor een bepaald doel en een andere gemeente geeft € 170,00. Rotterdam geeft € 200,00. Ja, dan ben ik er nog steeds van overtuigd dat wij een heel ruimhartig minimabeleid hebben dat deze verminderingen best kan behappen. Zijn jullie het met mij eens? De VOORZITTER: Die woorden leiden weer tot een reactie van mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ik wilde niet per se reageren op heer Koning, maar een verduidelijkende vraag stellen aan mevrouw Hogervorst. Gaat het u nou om een overgangsjaar om te verzachten, of gaat het nou om het structureel beschermen van deze mensen? Want daarover loopt het een beetje door elkaar heen. De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst, u heeft een aantal vragen gehad, maar misschien is het voor de duidelijkheid wel goed om met die laatste te beginnen. Mevrouw HOGERVORST: Nou, als eerste voor mevrouw Van Goethem. Ik wilde bijna Denie zeggen, excuus.
Ik denk een beetje van beide, omdat ik zelf eigenlijk kwam met... Ze staan beide beschreven in het voorstel, maar er staat niet echt bij hoe of wat dan. En eigenlijk was mijn doel om hier een beetje op te halen hoe jullie de hoe en wat dan zagen, om te kijken of we daarin nog wel iets konden toevoegen in het beleid. En voor een groot deel kan ik me ook wel vinden in de motie die jullie hebben. Alleen zie ik daar wel in dat er ook budget bij gevraagd wordt, als ik het goed gelezen heb en daar kan ik me helaas niet in vinden. Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
18
De VOORZITTER: Mevrouw Van Goethem, ik was even aan het recupereren wat er allemaal was gezegd. Mevrouw VAN GOETHEM: Dan praat ik ondertussen de tijd vol. Via de voorzitter aan mevrouw Hogervorst. Ik ga hem toch maar weer gebruiken zoals ik ook al in mijn bijdrage aangaf. Ik geloof niet meer in Sinterklaas. En wat mevrouw Hogervorst nu wil voorstellen, is dat we het aan de ene kant wel houden zoals het is, maar er geen geld bij vragen. Ja, dat kan dus niet. Dat is het hele eieren eten. Willen we die armoedeval verzachten en willen we tegelijkertijd de uitkeringen houden zoals ze zijn, of in ieder geval qua hoogte houden zoals ze zijn, zodat de boodschappen gewoon nog kunnen worden betaald door de allerarmsten? Ja, dan zal er toch echt geld bij moeten. En of dat dan inderdaad is een jaar met een langzame demping, of langdurig vanuit de voorjaarsnota en de 10% surplus, wat je daarin in structurele middelen mag doen. Dat is dan stap twee en daar kunnen we het uiteraard nog zo meteen over hebben als we kijken wat we uiteindelijk aan de motie kunnen doen om u erbij te halen. Als u daartoe bereid bent. De VOORZITTER: En hopen dat er vanavond geen kinderen meer kijken op dit tijdstip. Het woord is aan mevrouw Hogervorst. Mevrouw HOGERVORST: Nou, laat ik dan beginnen met te vermelden dat Sinterklaas net zoiets is als liefde: daar moeten we altijd een beetje in blijven geloven.
Daarnaast ben ik mevrouw Mees vergeten, dus daar wil ik eerst even naar teruggrijpen. Ik ben het helemaal met u eens dat het er al staat, alleen er staat niet in hoe of wat. Het wordt benoemd, maar niet hoe of wat. Dus daarin zoek ik naar iets extra's. En voor mevrouw Van Goethem, al op het moment dat je de groep die eigenlijk misschien ook naar de arbeidsmarkt kan worden begeleid naar de arbeidsmarkt begeleidt, heb je minder mensen die de middelen nodig hebben en die middelen die je overhoudt kun je weer gebruiken voor de mensen die wat meer nodig hebben en zonder dat je extra uit andere potjes vandaan vraagt. En daar zit denk ik een beetje een meningsverschil of een nuanceverschilletje. De VOORZITTER: Ik denk dat het inderdaad een meningsverschil is waarvan het misschien toch handig is als het buiten de, nou misschien toch binnen de raad kan worden behandeld. Ik geef het woord aan mevrouw Mees hierover. Mevrouw MEES: Ik wil alleen even reageren. Er staat in het stuk gewoon dat de mensen voor de IIT hetzelfde bedrag krijgen als in 2025. Dus het staat gewoon benoemd in het stuk. Ik heb het over de IIT. De VOORZITTER: Ook dit leidt tot een reactie. Mevrouw Van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja, dat klopt. Alleen die IIT gaat van 120% naar 110%.
Dus dan heb je wel degelijk mensen die zo meteen geen IIT meer ontvangen, die er op achteruitgaan in hun sportkosten die ze kunnen verkrijgen en daardoor een soort van optelsom van allerlei afschaling hebben waardoor er dus inderdaad wel degelijk aan de bestaanszekerheid wordt gemorreld. En verder wilde ik nog aangeven aan mevrouw Hogervorst dat ik uw visie op Sinterklaas heel mooi vind. De VOORZITTER: Misschien wel zo mooi dat ik denk ik kan het debat gaan afronden. Is dat zo? Wil de heer Sidali ook nog een punt? De heer SIDALI: Nou, ik heb eigenlijk meer een verzoek aan het college, dus ik wil daar niet echt met de raad over hebben, maar een verzoek over die 10% surplus. Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
19
De VOORZITTER: Een verzoek aan het college binnen dit debat? Want dat kan natuurlijk wel, hè? We kunnen nog een minuutje of tien, dus ik heb daar geen moeite mee. Of wil de heer Koning een nieuw punt inbrengen? Nee toch? De heer KONING: Nee, zeker niet. Die ITT gaat inderdaad naar 110%, maar ik wil daarbij dus opmerken dat bijstandsontvangers dus 100% ontvangen, dus die vallen daar volkomen buiten. Die hele groep wordt gered. De VOORZITTER: Ja, die vallen daar volkomen binnen, denk ik dat u bedoelt. De heer KONING: Ja, die blijven binnen die 100%. De VOORZITTER: Dat begrijp ik ook, dat was een spraakverwarring. Ik geef het woord, denk ik, aan de heer Sidali, toch? Dat lijkt me het makkelijkst. En dat is de laatste. Ja, ze heeft afgerond, toch? Ze heeft afgerond. Volgens mij voldoende afgerond. Ik vond hem voldoende afgerond. Nou ja, de meningen waren gewisseld en volgens mij was de conclusie dat u buiten de raad nog even kijkt of er overeenstemming over de motie zou kunnen worden gevonden. Maar nou de heer Sidali toch nog aan het rondlopen is, de tijd begint wel te dringen. De heer SIDALI: Fijn. Het gedicht van Sinterklaas heeft toch geholpen, een beetje vrolijk zijn tegen elkaar.
Voorzitter, kijk, ik vraag me af over die 10% surplus, wat we daar nu voor hebben staan en hebben we dat helemaal uitbesteed of niet? Of dekken we daarmee de tekorten die we hebben in de begroting? En wat zou nog over kunnen blijven? Omdat ik echt, echt een coalitieakkoord begrijp en dat je dingen met elkaar doet en budgetneutraal, dat begrijp ik wel. Maar ik ben ook op zoek naar begrip voor dat je mensen aan een nieuwe situatie moet kunnen laten wennen en niet abrupt van de een op de andere dag. Dus misschien dat we een jaartje, twee jaartjes even rustig kunnen werken naar dat punt dat het college wil. Ja, en ik wil het college best wel helpen daarmee. We hebben nog best wel wat geld over. Het is niet structureel. We kunnen iets met de najaarsrapportage doen. Dat komt ook allemaal binnenkort. We kunnen wel wat om de mensen te laten wennen aan de nieuwe situatie. Voorzitter. Is iemand het daar mee eens? De VOORZITTER: Ik dacht inderdaad, de najaarsrapportage doen we natuurlijk volgende week. Maar misschien kan de raad wel alvast van gedachten wisselen over het laten wennen. Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Het zou mij niet verbazen als die surplus helemaal niet blijft bestaan want ik denk dus dat de groep die gebruik gaat maken van regelingen groter is, omdat er een automatische toekenning is. Er zijn nog steeds heel veel mensen...
Nee, ik moet het anders zeggen. Er zijn heel veel regelingen waar geen gebruik van wordt gemaakt, omdat mensen de weg niet weten. Op het moment dat we automatisch gaan toekennen, dan zal die groep groter gaan worden. Dus dan is eigenlijk de wedervraag: misschien is het dan beter als Lid Sidali bij de begroting een voorstel doet voor extra geld. De VOORZITTER: Even wachten. Mevrouw Koolmoes heeft misschien... Ja, dat is misschien handig. Dat kunt u in één keer, want dat kunt u. Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ja, ik zal het niet in zoveel Franse termen zeggen, want daar ben ik helemaal niet goed in, voorzitter. Waar het mij om gaat, is het langzaam implementeren. Dat advies heeft ook de Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
20
participatieraad gegeven en de Stichting Samen Tegen Armoede heeft dat gegeven en de experts hebben dat al gegeven. Dus zover ga ik met u mee. De 10% surplus, ik denk alleen maar bij mezelf: als we het wel implementeren en er gaan meer mensen naar werk, dan zal er vanzelf ook minder worden wat we ervoor nodig hebben, denk ik. En zo reken ik. Dank u wel. De VOORZITTER: En ook mevrouw Van Goethem is aan het rekenen. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel, voorzitter. Misschien een reactie op mevrouw Koolmoes als eerste. Ja, dan zal misschien de hoeveelheid mensen afnemen, maar tegelijkertijd zijn we dus de doelgroep aan het verbreden. Dus dan zal niet per se de pot groter of kleiner worden. Of dan zal er niet per se binnen de pot meer over blijven. U vindt ons helemaal aan uw zijde, mijnheer Sidali. Het liefst niet eens om dus te dempen, maar het liefst dus structureel. Maar als dat voorlopig moet worden gedempt, dan kunnen we uiteraard natuurlijk kijken wat het nieuwe college daarvan vindt. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter. Ja, nog even in reactie op mevrouw Van de Meeberg van D66. Ja, ik ben echt bereid om extra geld te vragen, alleen de vraag is, is D66 daar ook een medestander van, een voorstander van? Want dan kunnen we het samen doen en dan staan we wat sterker. Dus de vraag ligt eigenlijk veel meer bij u.
Bent u bereid, als ik een motie voorstel om voor een jaar of voor twee jaar een maatregel te dempen, dan extra geld daarvoor te vragen? De VOORZITTER: En daar zie ik nu al een reactie op. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ja, volgens mij was dat de bedoeling toch, voorzitter? Ja. We zijn altijd bereid om met elkaar in gesprek te gaan. Laten we daar eens mee beginnen en als we richting voorjaars…, najaars…, begrotingsraad, dat soort dingen gaan, begroting hebben we net gehad, maar goed, richting de voorjaarsrapportage gaan, laten we met elkaar gaan praten. De heer SIDALI: Ik vind dit een handreiking, voorzitter. Dank je wel. Ik, nee niet ik, Lid Sidali gaat zich beraden op een motie. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik zeg inderdaad laten we met elkaar gaan praten, maar dan niet meer in dit debat, want dit debat ga ik denk ik afronden, ook gezien de tijd. En ik denk dat we een goed debat hebben gehad, voor zover ik dat als voorzitter mag beoordelen. Ik heb wat toezeggingen gehoord van het college over een evaluatie en het op de hoogte houden van de raad van zowel de fraudebestrijding als de ambtshalve toekenning, die heb ik genoteerd. Als er verder geen onderwerpen meer besproken hoeven te worden in de tweede termijn concludeer ik dat het raadsvoorstel voldoende is besproken en wordt doorgeleid naar de stemming bij het raadsplein van 18 december, het laatste raadsplein van dit jaar.
Ik dank u allen voor het aanwezig zijn en voor uw inbreng en sluit de vergadering.
Conceptverslag Sessiedebat RV Herziening minimabeleid en individuele inkomenstoeslag 2026 en ambtshalve toekennen Haarlemmermeer Doet Mee! voor volwassenen en individuele inkomenstoeslag 4 december 2025
21