2025-10-30 Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 KV

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 30 OKTOBER 2025 Onderwerp:

Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV

Voorzitter:

dhr. P.J. Boerman

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. T.M. Blom, mw. W.T. Linthorst, mw. M.C.M. Roos, dhr. A. Salhi, dhr. J.C. Soellaart, dhr. H. P. Spijker, dhr. E. Vermeulen, dhr. D.P.F. Zuyderwijk. Griffier: mw. V.L. Bauer Portefeuillehouders: mw. C.F.M. van der Meij, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Ik kijk op mijn klok en dan zie ik dat het 19.30 uur is en volgens mij is dat een goed moment om deze sessie te beginnen, want hij stond ook op 19.30 uur. Ik zal de heer Blom vragen om even voorlangs te lopen en zijn plaats in te nemen. Welkom allemaal bij deze sessie over het programma VAWOZ en dat gaat over Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee. In dat programma wordt onderzocht waar opgewekte energie van toekomstige windparken op de Noordzee aan land gebracht kan worden. En met het project 380 kV wordt gezocht naar een plek voor de aanleg van een nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbinding en twee hoogspanningsstations. De raadsleden hebben daar vanmiddag al wat meer over kunnen horen in een informatieve bijeenkomst. De provincie Noord-Holland is gevraagd om één regioadvies op te stellen voor het ministerie van Klimaat en Groene Groei. En in zowel het programma VAWOZ als in project 380 kV worden twee mogelijke locaties genoemd: Vijfhuizen en A9Zuid en daarover gaan we het vanavond met elkaar hebben. Er hebben zich geen insprekers gemeld voor deze sessie. Deze sessie is op verzoek van de VVD, dus die kan ik ook als eerste het woord geven. Mevrouw Linthorst komt naar voren. Dat mag. Graag zelfs. Maar het hoeft van mij niet hoor. Het mag ook vanaf de plek. Mevrouw Linthorst, ze is toch weer gaan zitten, zie ik.

Mevrouw LINTHORST: Nee hoor, dan doe ik het vanaf deze plek. Dank collega-raadsleden dat we het vandaag over het programma VAWOZ en het project 380 kV mogen hebben. Ik mag het introduceren, doordat VVD het sessieverzoek heeft gedaan. Nou, die intro doe ik ook graag even een paar minuten, want het is allemaal best een beetje technisch, toch? Fijn dat we vanmiddag nog even bijgepraat zijn in een informatiebijeenkomst. Wij hebben natuurlijk als raad de taak om de kaders te stellen en dit is een thema waaraan we kunnen en willen bijdragen. Nederland wil en gaat verduurzamen en energieonafhankelijk worden. Op dit moment zijn er eigenlijk te weinig snelwegen voor die stroom. Dat is dat 380 kV netverbindingen Noord-Holland-Noord-traject (NNHN). Nou, daar zit tenslotte al dat Noord in, dus dat heeft wat minder invloed op ons of geen invloed op ons. Ook is er te weinig elektriciteit in Noord-Holland. Nou, die elektriciteit an sich is voor ons als alle Noord-Hollanders (inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, energievragers) als wij willen verduurzamen. Meer stroom kan komen door die groene energie met windmolens op zee. Die stroom en mogelijk wat waterstof van de zee moet naar land gaan, zodat het gebruikt kan worden. Al met al heeft dat invloed op een aantal verschillende zaken.

Net hoorden we het al even van de voorzitter: in Vijfhuizen een en ander, dus bij het bedrijventerrein De Liede, een converter in de haven van Amsterdam, mogelijk waterstoffabrieken en die kabels. Graag wil VVD de standpunten van de andere partijen rondom dit energievraagstuk ophalen en of we dat conceptregioadvies van de provincie kunnen steunen, dat 19 december bij het ministerie Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

1

moet zijn, en ook of we een gedeeld beeld kunnen hebben of geven richting college. Na deze soort van intro, hoe kijkt de VVD daarnaar? Stroom zorgt voor groei. Laten we het mogelijk houden dat we kunnen blijven bouwen. In grote lijnen kan VVD Haarlemmermeer de tekst van het conceptadvies volgen. Er zat ruimte in het conceptadvies. Nou, op ruimte gaan wij altijd wel goed. VVD wil ruimte bieden aan ondernemers en aan inwoners. En ook staat er bijvoorbeeld in dat het goed is dat vraag en aanbod dicht bij elkaar zijn en dat het vooral op industrieterreinen gebeurt. Perfect dus allemaal. Een paar toevoegingen aan dat regioconceptadvies. Hier en daar kan de tekst wel wat positiever. Het klinkt een beetje als een last, maar als provincie – als ik de tekst lees – hebben we die energie gewoon nodig. We snappen dat er heel veel stakeholders zijn. Er is namelijk ook een heel aantal vragen over mastenrijen in Noord-Holland langs gemeenten. Dat is ook lastig en dat vraagt vast veel overleg. Maar in onze regio kunnen sommige dingen misschien wel wat vlotter. Als er in Vijfhuizen wat uit moet breiden, is het belangrijk dat wij goed in beeld hebben wat dat zou betekenen. Maar als dat de Groene Groei zou kunnen versnellen met weinig impact, zouden we daar best wel wat harder op mogen inzetten.

Laten we daar ook onze Haarlemmermeerse poldermentaliteit zien als wij daar sneller of makkelijker keuzes in zouden kunnen maken. Dan A9-Zuid. Daar hebben we ook een aantal plaatjes van kunnen zien. Er moet mogelijk een converterstation komen. En dat 'mogelijk' zeg ik omdat dan die aanlanding van de wind op zee dan wel door zou moeten gaan bij ons in de regio. Dat is een groot apparaat: een blokkendoos van 25 meter hoog. Twee IKEA's op elkaar, zeiden de ambtenaren van het ministerie - om je er wat gevoel bij te geven. Er is een aantal overheden, waaronder onze gemeente, die daar al in een andere groep over hebben gesproken. Dat NOVEX-verband kennen we waarschijnlijk allemaal wel een beetje. Bij de informatiebijeenkomst vanmiddag bleek dat TenneT volgend jaar met een voorstel komt qua locatie en er staat ook een en ander daarover in het regioadvies. Wat ons betreft mag het beschermen van de Houtrakpolder steviger worden beschreven in dat conceptadvies en dat we deze ten oosten van de Machineweg willen. Nu staat dat nog iets te zacht vermeld, wat ons betreft. De rol van de Houtrakpolder kan die waterberging zijn, maar laten we dat wat steviger benoemen. We zijn ook benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Van waterstof wordt ook benoemd dat we al bepaalde doelstellingen hebben met die 1 gigawatt die al gepland is in Noord-Holland. Dat zijn plannen.

Over niet alles is al een investeringsbeslissing genomen. Laten we dit als gemeente goed volgen of in een groter verband goed volgen. Ik benoem dit graag proactief, omdat dit mogelijk wat kan betekenen voor Westpoort en dat is tenslotte vlak bij ons. We hebben in het coalitieakkoord staan dat we dat soort energie-innovaties steunen. Dus goed om op de hoogte te blijven van wat daar gebeurt. Dan de kabels. Dat converterstation kan daar niet zomaar komen zonder dat er kabels zijn. Er staan daar wat verschillende opties voor, maar zover we dat kunnen overzien, lijkt VVD Haarlemmermeer dat prima. Al met al een heel verhaal, omdat ik ook die intro heb gedaan. Maar hier en daar, waar kan, zet gerust wat meer die poldermentaliteit van onze gemeente in dat advies. Wat kan met misschien wat minder impact moeten we doen en houd de Houtrakpolder buiten schot. Op naar meer Groene Groei en het samen faciliteren dat we kunnen blijven bouwen in en aan deze mooie regio. Stroom zorgt voor groei. De VOORZITTER: Dank u wel. Stroom zorgt voor groei. Die hebben we zeker genoteerd. De heer Blom heeft naar mij gekeken en daarna de heer Zuyderwijk. Dus toen dacht ik zo het rijtje af te gaan dan hoeft niet iedereen de vingers op te steken. Dan komt u vanzelf aan de beurt vandaag. Maar als eerste de heer Blom. De heer BLOM: Dank u wel, voorzitter.

Ja, we bespreken vandaag dus het conceptregioadvies Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee. De provincie Noord-Holland geeft in dit advies aan waar de verbindingen tussen de windparken op zee en het 380 kV-netwerk en het toekomstige waterstofnetwerk op land aan moeten voldoen. Het gaat hierbij om de elektrische verbinding die waarschijnlijk ter hoogte van IJmuiden aan land komt en tussen Vijfhuizen en Beverwijk aangesloten wordt via een converter op het 380 kV-netwerk. Ook zal een leidingnetwerk aangelegd worden, waardoor de waterstof, welke op zee geproduceerd wordt, met het waterstofnetwerk op land verbonden Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

2

wordt. De locaties van de netwerken en installaties zijn globaal aangegeven. In dit programma is bepaald aan welke voorwaarden deze netwerken en installaties moeten voldoen, waarbij het CDA het belang van de groene Houtrakpolder nogmaals wil onderstrepen. Het naastgelegen haventerrein biedt volgens ons voldoende ruimte en mogelijkheden om deze installaties te huisvesten. We menen dat het belangrijk is om voortgang te maken met deze plannen, om zo de noodzakelijke transitie naar een CO2neutrale economie mogelijk te maken. We zien uit naar de plannen waarbij de locatiekeuze ter sprake komt, zodat wij onze mening kunnen geven over de inpasbaarheid van deze netwerken in onze omgeving. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Mijnheer Blom, dank u wel. Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel, voorzitter. Ik zal mijn stuk ook namens de PvdA doen. Voor ons is van groot belang dat wij een leefbaar klimaat kunnen doorgeven aan de volgende generatie. Daarvoor is het essentieel dat Nederland afstapt van fossiele brandstoffen. Dit betekent dat we in de toekomst meer elektriciteit nodig zullen hebben. De meest efficiënte manier om grootschalig duurzaam elektriciteit op te wekken is wind op zee. Als we dit doel willen bereiken – en dat willen de meeste partijen – dan moeten we ook accepteren dat dit ruimtelijk gevolgen heeft. Er zal impact zijn op onze leefomgeving.

Wij vinden echter dat deze offers noodzakelijk zijn omdat het alternatief voor ons onbespreekbaar is en de gevolgen van klimaatverandering voor zowel de natuur als de samenleving immers veel groter zijn dan de ruimtelijke effecten. Als we kijken naar dit regioadvies voor de aansluitpunten van wind op zee dan zien wij op twee punten dat dit impact heeft op onze gemeente. De eerste is de route naar de Westpoort. We zien dat twee routes worden voorgesteld via de Houtrakpolder en daarvan vinden wij dat de negatieve effecten op de natuur en het landschap veel te groot zijn. Dus daarom hebben wij de voorkeur om dit via de zuidelijke tracéroute te doen, die richting de Westpoort gaat. Deze loopt ook via onze gemeente, maar heeft veel minder impact en daarom zijn we ook blij dat dit in het regioadvies staat. Het tweede punt – en dat ligt veel verder in de toekomst – dat is een tweede aansluitpunt en daar wordt gekeken naar de A9-Zuid en Vijfhuizen. Alleen deze twee zijn nog niet uitgewerkt omdat deze dus pas ver in de toekomst eventueel aangelegd gaan worden en daarom wordt dit in het regioadvies niet uitgewerkt. Wij kunnen daarom zeggen dat wij het regioadvies kunnen steunen en hebben geen aanvullende punten voor het regioadvies. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Ik dank u wel. Ik kijk naar de heer Beusenberg en die kijkt terug. De heer BEUSENBERG: Ja, natuurlijk.

Dank u voorzitter. Ik heb eigenlijk één aanvullende vraag op de vragen die de heer Vermeulen heeft gesteld aan het college en die zijn beantwoord. In de beantwoording van de vragen van Forza! geeft u aan dat de werkzaamheden van Heijmans voor de benodigde netuitbreidingen zijn van Liander. En mijn vraag is: heeft het huidige 380 kV-station voldoende netcapaciteit om Liander van stroom te voorzien die door de leidingen heengaat, met deze miljoenenklus om dat allemaal aan te leggen? Want het lijkt mij toch dat, op het moment dat dat niet het geval is, er dan sprake is van vooraf gaan werken, vooraf miljoenen investeren in iets wat waarschijnlijk dan niet mogelijk zou kunnen zijn. Dus ik zou daar verduidelijking in willen hebben. Dank u. En als het te technisch is dan mag u dat ook schriftelijk doen, hoor. Daar heb ik helemaal geen moeite mee. De VOORZITTER: U vraagt eigenlijk of dat voldoende is onderzocht. Dat vraagt u eigenlijk, volgens mij. De heer BEUSENBERG: Nee, het is… Kijk, er worden allerlei werkzaamheden uitgevoerd – en dat heb ik ook met de heer Vermeulen besproken; we zijn daar ook ter plekke geweest – en alles ligt straks panklaar, maar stel nu dat dat trafostation daar niet de capaciteiten voor heeft, dan kun je toch alleen maar constateren dat het dan al vast zou staan dat dat gebruikt gaat worden voor iets wat nu aan de

Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

3

raad wordt voorgelegd of we daarover mee willen denken of we er eventueel goedkeuring aan willen gaan geven. Begrijpt u? De VOORZITTER: Ik begrijp hem. Ik hoop dat het college hem ook begrijpt, maar we gaan kijken of daar ook een antwoord op kan komen nu, want we hebben het, nogmaals, over het regioadvies. Ik kijk naar D66. Ik zie de heer Bier naar mij kijken, dus de heer Bier. De heer BIER: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ben blij met de steun van VVD, CDA en GroenLinks die ik tot nu toe gehoord heb, voor het D66-standpunt doorbraak 3, betaalbare groene energie van eigen bodem. Daar hoort wind op zee natuurlijk ook bij en de aanlanding van die wind bijvoorbeeld in NoordHolland op twee plekken. D66 vindt het voorstel dat nu voorligt goed. We hopen ook dat deze groene energie straks op een grijs industrieterrein kan landen, dus in Westpoort. Dat zou een mooie transformatie zijn. En we vertrouwen erop dat de gemeente op elke gelegenheid die genomen kan worden ook de gelegenheid neemt om te zeggen dat de Houtrakpolder groen moet blijven. Dus onze voorkeur gaat uit naar een van de varianten in Westpoort. Voor de rest, ja, kabels en Vijfhuizen. Wat er al ligt, wordt wellicht uitgebreid. We hopen dat de overlast kort zal zijn en dat de beoogde ruimhartige compensatie er ook komt voor de overlast. Dat wordt ook duidelijk beschreven als voorwaarde in de plannen.

En dan denken we dat hier eigenlijk best een goed regionaal afgestemd voorstel ligt dat naar de minister kan gaan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik kijk even een stukje verder naar de HAP. De heer Salhi, denk ik, de fractie van HAP. De heer SALHI: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er is flink wat beweging in de provincie wat betreft de twee grote energie-infrastructuurprogramma's, namelijk de 380 kV verbinden via TenneT en de stations en het VAWOZ-programma voor aansluiting wind op zee. Als raad waren we al tegen de huidige plannen om de hoogspanningsstations in Hyde Park – daar heb ik meerdere collega's over gehoord – te plaatsen. Argumenten als open karakter in het gebied, recreatie, waterberging, moeten behouden blijven. Het station zou hoge impact hebben op het landschap en gebruik. Dat brengt ons gelijk bij een dilemma, want aan de andere kant erkennen wij ook de urgentie. Het netwerk zit vol, de energievraag groeit en zonder uitbreiding stokt de woningbouw en bedrijvigheid. Maar de urgentie mag nooit een reden zijn om zorgvuldigheid en draagvlak los te laten. Dan onze standpunten. Netuitbreiding is noodzakelijk. Locatie Houtrakpolder: nee. Maar ik hoorde nu ook een alternatief Westpoort – is al genoemd – en dat zou dan, wat ons betreft, als alternatief zeker onderzocht moeten worden. Bescherming van landschap en recreatie staat voorop.

Participatie – die heb ik ook nog niet gehoord – moet vroegtijdig en zichtbaar plaatsvinden. Regionale samenwerking is nodig om lasten eerlijk te verdelen. Tot slot, voorzitter. We kunnen ons nog goed herinneren wat een dergelijk vraagstuk teweeg heeft gebracht bij het transformatiestation in Rijsenhout. Ook toen werden onze inwoners geconfronteerd met een groot energieproject met zorgen over communicatie, leefbaarheid, besluitvorming. Die ervaring heeft ons toen geleerd: participatie en transparantie moeten vanaf het allereerste begin georganiseerd zijn, alleen dan ontstaat vertrouwen. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dat is volgens mij helder. Ik kijk naar de heer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel, voorzitter. Al geruime tijd worden wij gewaarschuwd voor netcongestie oftewel: het elektrisch netwerk raakt vol. Dus we moeten denken aan oplossingen om de windenergie van zee aan te sluiten op het 380 kV-netwerk met de nieuwe bovengrondse hoogspanningsverbindingen en stations. Waar deze stations komen, is in dit debat van belang. Vijfhuizen. EEN Haarlemmermeer kan zich vinden in de uitbreiding van het vierde station in Vijfhuizen, want er staan er al drie. Gelukkig ligt dit niet dicht bij woningen. Toch moeten de mensen rekening Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

4

houden met extra bouwverkeer van en naar het elektriciteitsstation en geluidshinder. En dan aan de bouwers: houd rekening met de bewoners in dit gebied. Dan het hoogspanningsstation A9-Zuid. De Houtrakpolder is een beschermd gebied – zoals mijn collega's allemaal hebben aangegeven – dus wij verwijzen absoluut naar de locatie in Westpoort, want hier zitten ook de grootste gebruikers van energie. Onze eisen voor elke locatie zijn: zo min mogelijk impact op de omgeving, ook met de bovengrondse masten: niet in de buurt van woningen of woonwijken in verband met gezondheid. En dat was het. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik kijk naar de fractie van Forza! en ik zie de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, die zat terug te kijken. Ja, ik ga er niet heel veel over zeggen. We hebben bij democratische meerderheid gekozen voor elektrificering van de maatschappij. Daarin lopen we hopeloos achter met de wens en de uitvoering, dus dat daar iets moet gebeuren dat is duidelijk. Wat Forza! betreft zijn eigenlijk twee dingen van belang. De VVD hamerde er ook al op, het behoud van de Houtrakpolder. Het moet niet zo zijn dat we in dat proces van elektrificering van onze hele omgeving een industrieterrein maken, want dan wonen we daar uiteindelijk met zijn allen op en zo moet het niet zijn en de alternatieven zijn er.

Ik hoop dat het college daar inderdaad iets feller op in gaat zetten dan het nu op dit ogenblik doet. In De Liede hebben we al een 380 kV-station staan en we hebben daar grond die eigenlijk, vanwege het feit dat daar een 380 kV-station is, bijna waardeloos is. Dus laten we nu zorgen dat we daar ook het volgende station gaan vestigen. Dat we dat allemaal concentreren bij elkaar en dat we er dan ook voor zorgen dat de verliesgevende grond die we daar hebben wat op gaat brengen, zodat we daar misschien voor het algemeen goed wat geld aan overhouden. En ja, dat die werkzaamheden voor overlast gaan zorgen, dat zal zomaar kunnen, maar dat is tenslotte waar we in meerderheid voor gekozen hebben om op deze manier in onze energievoorziening te gaan voorzien. Dus twee dingen: ontzie de Houtrakpolder; zet daar echt keihard op in. Dat is ook een belofte die we hebben gedaan aan de inwoners van het oude Haarlemmerliede en Spaarnwoude en daar moeten we ons voor inzetten. En doe er alles aan om als het komt, dat op De Liede te concentreren, zodat we daar alles bij elkaar hebben. Tot zover. De VOORZITTER: Ik dank u. Mij was het duidelijk, maar ik zag wel dat de heer Beusenberg een vraag had voor u.

De heer BEUSENBERG: Nou, mijnheer Vermeulen was ook op de hoogte van het feit dat, bij de samensmelting van de gemeenten, wij als raad besloten – en volgens mij ook het college – hebben om de Houtrakpolder sowieso nooit te ontwikkelen en zeker niet voor dit soort doeleinden dus. Maar hij wist het ook. De VOORZITTER: Ik hoor de vraag even niet. Wist u het ook? Is dat de vraag? De heer BEUSENBERG: Ja, mijnheer Vermeulen wist het ook. Die is het niet vergeten ook. En dat wilde ik nog aanvoeren. De heer VERMEULEN: Nou ja, dat is inderdaad precies wat ik heel goed onthouden heb. Dat is ook de reden dat ze uiteindelijk voor onze gemeente gekozen hebben met de samensmelting. Het zou dan ook het college sieren dat het tot de laatste snik ervoor vecht om die polder ook te behouden. De VOORZITTER: Ik hoor veel fracties dat in ieder geval ook zeggen. We gaan kijken of de heer Soellaart ook een dergelijke mening heeft. Het woord is aan de heer Soellaart van de ChristenUnieSGP.

Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

5

De heer SOELLAART: Dank u wel, voorzitter. Wij vinden ook dat er zo snel mogelijk en zo goed mogelijk geëlektrificeerd moet worden dus we zijn blij dat het rapport daar aanleiding toe geeft. We zijn het een beetje met de VVD eens dat het hier en daar wel een rapport is van een beetje de problemen en de compensaties die er moeten komen afschuiven op elkaar, maar goed, dat krijg je ook een beetje als een rijksoverheid een rapport gaat vragen aan de regio's. Dus wat dat betreft zou dat wel iets positiever mogen. Ja, de Houtrakpolder. En ook als je naar dat rapport kijkt, wil ik toch nog een keer die Wijkpolder aan de overkant noemen. Wordt dat dan straks de waterberging als wij straks geen waterberging meer kunnen doen? Dus ik vraag me af of het strategisch misschien heel goed is dat wij een station krijgen in de Houtrakpolder zodat er geen havenuitbreiding kan? Dat zijn allemaal vragen die dicht bij elkaar horen. Wij zouden ook zeker adviseren om – net zoals mijn buurman en ook het CDA – het in de haven te plaatsen. Als er geen kolen meer zijn… Ik weet wel dat de moderne energie-industrie meer ruimte kost, maar er gaan straks ook een heleboel kolenbergen weg. Dus wat dat betreft zouden wij zeggen, ontzie inderdaad ook de Houtrakpolder. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Ik dank u wel. Ik kijk verder en het woord is aan mevrouw Roos van Forum voor Democratie.

Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter. Laten we eerlijk zijn: dit advies voelt als een opgelegde snelkookpan waarin lokale belangen dreigen te verdrinken in Haagse ambities, wat kan zorgen voor onnodige verstoring van onze leefbare polders. Ruimte is schaars en we mogen niet de dupe worden van een plan dat te haastig is opgesteld. Dit advies komt tot stand in een onmogelijke tijdspanne met onvolledige informatie. De planMER en de IEA-resultaten zijn pas in juli en augustus gedeeld en cruciale studies, zoals het Heritage Impact Assessment voor ons UNESCO werelderfgoed en de modelstudies naar draadslachtoffers, lopen nog. De locatie voor het A9-Zuidstation is onduidelijk en tracés van EgmondCastricum naar Vijfhuizen over de A9-Zuid zijn niet volledig uitgewerkt. Dit is voor ons geen basis voor een solide besluit, laat staan voor instemming. Het college vraagt ons aandachtspunten mee te geven, maar hoe kunnen we dit nu eigenlijk doen zonder alle kaarten op tafel? En dan de inhoud met focus op wat Haarlemmermeer en Vijfhuizen raakt. Het advies schetst een megalomane infrastructuur: nieuwe 380 kV-stations van 17 tot 24 hectare, ondergrondse tracés, converterstations van 5,5 hectare en mogelijk grootschalige elektrolyse. In ons Noordzeekanaalgebied waar druk op de ruimte al 27% tekortschiet volgens het Provinciaal Ruimtelijk Voorstel, is dit een recept voor conflict.

Vijfhuizen, ons groene agrarische dorp met historische waarden, ligt pal in de gevarenzone voor tracés en stations alsmede de Houtrak. Wij maken ons hier geen illusies: het zal hier een kwestie worden van meelopen en opgelegd krijgen en eigenlijk geen invloed voor ons als gemeenteraad. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Ik dank u wel. Precies binnen de tijd, mag ik wel zeggen. Daar was vast op getraind. Het woord is aan de heer De Ruiter van BVNL. De heer DE RUITER: Ja, dank u voorzitter. En geloof me: we hebben het niet afgestemd, maar ik denk dat mevrouw Roos misschien wel de helft of meer dan de helft van mijn bijdrage al genoemd heeft. Dus dan hoop ik mijn bijdrage binnen de tijd af te kunnen ronden, want ik kan een aantal dingen overslaan en daarbij zal ik verwijzen naar de bijdrage van collega Roos. De fractie van BVNL ziet natuurlijk het belang van een betrouwbare energievoorziening. Zonder uitbreiding – we hebben het eerder ook al gehoord – van het 380 kV-net lopen woningen, bedrijven en voorzieningen vast. We zien deze dag in de krant een bericht verschijnen dat scholen in Zwanenburg toch maar weer op het gas worden aangesloten, want de energietransitie, die zo mooi geambieerd wordt door onder andere D66, gaat toch niet zo snel en die is toch niet zo betaalbaar als was voorzien.

Dus, nou ja, mevrouw Roos zei het al: ons wordt gevraagd om een standpunt te vormen over het regioadvies, terwijl allerlei essentiële onderzoeken niet duidelijk zijn. De informatie ontbreekt. Het tracé via Vijfhuizen is niet uitgewerkt. Informatie over milieu, geluid, waterveiligheid, gezondheid en zelfs de juridische haalbaarheid is nog Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

6

niet duidelijk van dit plan. Het Heritage Impact Assessment voor het UNESCO-gebied, dat heeft mevrouw Roos ook al genoemd, kan ik overslaan. BVNL vindt het kortom onverantwoord om hier een stellingname in te nemen. Onze gemeente wordt in een richting geduwd zonder dat de feiten op tafel liggen. We weten niet waarover we oordelen en we kunnen niet van onze inwoners verwachten, we mogen niet van onze inwoners verlangen dat ze vertrouwen hebben in plannen die nog zo vol vraagtekens staan. BVNL zou daarnaast graag zien dat de energietransitie natuurlijk op een geheel andere manier vorm zou worden gegeven. Daarbij komt dat beleid, gebaseerd op halve informatie, nooit zorgvuldig kan zijn. BVNL vraagt daarom het college om richting het rijk en de provincie duidelijk te maken dat Haarlemmermeer pas een echt standpunt in kan nemen zodra de informatie openbaar en volledig is. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Ik dank u wel. Nee, niet helemaal binnen de tijd en ik heb ook de dingen gemist die u overgeslagen heeft, maar dat zie ik vandaag door de vingers. Ik zeg wel even voor de notulen dat GEZOND Haarlemmermeer, Lid Koolmoes en ook de Partij van de Arbeid – ook al zijn die al genoemd – hier niet bij aanwezig zijn. Dan sluit ik de eerste termijn en kijk ik naar het college voor antwoorden. Wie zal ik daarbij het eerst het woord geven? Mevrouw Van Straten, namens het college.

Wethouder VAN STRATEN: Ja, dank u wel, voorzitter. Dan ga ik naar de algemene oproep die ik hier heb gehoord van bijna iedere fractie: 'Zet u in als college, en laat dat ook in dat advies goed weerklinken, voor die open en groene Houtrakpolder'. Ik kan u vertellen dat wij in ieder regio-overleg dat doen. Ik denk voor sommige gemeenten in onze omgeving tot vervelens toe. Mijn voorganger heeft dat ook gedaan en dat heeft ook geleid tot het feit dat dit soort voorwaarden in het ontwikkelkader, de afspraken die we hebben gemaakt voor het Noordzeekanaalgebied, verankerd en geborgd zijn. Dus de inzet daarop is volhardend. De inzet is ook geborgd in afspraken. En wat dat betreft, denk ik dat de meesten van u dat ook teruggezien hebben in het regioadvies. Dus wat dat betreft, denk ik dat u gerust kan zijn dat die insteek van Haarlemmermeer heel duidelijk is. De VOORZITTER: De heer Salhi en daarna mevrouw Linthorst volgens mij. De heer Salhi, een vraag. De heer SALHI: Dan wil ik het even goed begrijpen. Want we hebben daarstraks een informatieve sessie gehad en daar hadden ze het erover dat de Houtrak de enige reële optie is. De VOORZITTER: Volgens mij spreken we niet uit informatieve bijeenkomsten, maar misschien kan er toch een antwoord komen. Wethouder VAN STRATEN: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat mijn collega het u straks ook gaat uitleggen.

Het lijkt erop dat er nu twee zaken door elkaar gaan lopen. De plaatsing van het 380 kVstation, maar we hebben het hier over VAWOZ, zoals dat met een mooie afkorting heet. En laat ik het zo zeggen: we hebben een aantal voorwaarden in het ontwikkelkader afgesproken die van belang zijn om die puzzel in de Houtrak en het Noordzeekanaalgebied te leggen, want we hebben ook waterpiekberging nodig. Daar komt mogelijk een 380 kV-station. We hebben iets met een havenreservering. En in die afspraken is allemaal onderling de afhankelijkheid duidelijk gemaakt en de voorwaardelijkheid voordat ergens een besluit over genomen kan worden. De VOORZITTER: Ik zag ook een vraag bij mevrouw Linthorst. Mevrouw LINTHORST: Ja. Toch wordt er in het conceptregioadvies wel iets gezegd over 'we hebben de voorkeur dat het ten oosten van de Machineweg komt'. Oftewel dus net buiten de Houtrakpolder. Kan dat er dan wat steviger in, zou ik nog willen vragen aan het college.

Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

7

De VOORZITTER: De voorkeur is een beetje mild, bedoelt u? Mevrouw LINTHORST: Ja. De VOORZITTER: College. Wethouder VAN STRATEN: We waren even aan het overleggen wie daarop kan antwoorden. U heeft gezien dat het een 90% conceptadvies is. We kunnen kijken of we dat nog sterker erin kunnen zetten. De VOORZITTER: Is dat voldoende? Ik kijk even rond. Ja. Gaat u verder met uw betoog. Het woord is aan mevrouw Van der Meij. Mevrouw VAN DER MEIJ: Ja, dank u wel. Ja, even voor de duidelijkheid, wij hebben het daar vanmiddag ook over gehad: het sessieverzoek was gericht aan mij als wethouder Energietransitie. Wat logisch is, want met name aanlanding wind op zee gaat over die energietransitie, maar er zitten natuurlijk heel veel ruimtelijke gevolgen in, dus vandaar dat we hier gezamenlijk zitten. Overigens in elk overleg dat wij onafhankelijk van elkaar voeren, hebben we die Houtrakpolder op één staan, en het groen blijven et cetera. Ik wil er wel eerlijk over zijn ook: dat A9-Zuid-station is echt ongelooflijk noodzakelijk, want we gaan gigantisch… Nou ja, we lopen al in de problemen, er staan al heel veel bedrijven op rood en als we daar niet met elkaar afspraken over kunnen maken op korte termijn, dan gaan we nog veel meer problemen krijgen.

Dus ik heb er ook wel een gevoel bij dat we moeten zorgen dat dat A9-Zuid er gaat komen, want anders hebben we met elkaar een nog veel groter probleem dan dat we niet in de natuur kunnen wandelen. Zo klinkt hij een beetje onaardig en zo is hij natuurlijk niet bedoeld, want die Houtrak is nogmaals… Ik weet nog de eerste keer dat ik in een regionaal overleg kwam en de Houtrak noemde, werd er gezegd 'je hoeft het echt niet te zeggen, want we weten toch wel wat je wilt gaan zeggen', want we zeggen het in elk overleg, maar dat even voorafgaand. Ik ben heel blij met de opmerkingen die ik een paar keer gehoord heb – mevrouw Linthorst van de VVD begon daarmee – dat het eigenlijk wel wat positiever mag en die volg ik volledig. Er was ook veel nadruk op het feit dat die verduurzaming nodig is en dan met de nadruk op verduurzaming. Ook daar ben ik het natuurlijk volledig mee eens. Maar hij is ook nodig, wat mij betreft – en die is zeker relevant in deze tijden – om onafhankelijk te worden van leveranciers van de elektriciteit, waar we eigenlijk niet meer afhankelijk van willen zijn. Dus er is, wat mij betreft, een dubbelslag die deze ontwikkeling, hoe ingewikkeld – en dat is hij – ook echt heel erg nodig maakt. Ik had niet zo heel veel vragen. Mevrouw Linthorst vroeg hoe het dan gaat met die waterstoffabrieken, HyCC bijvoorbeeld, volg dat.

Nou, u kunt mij vertrouwen dat dat natuurlijk ontwikkelingen zijn die wij ontzettend nauwgezet volgen en met mij ook zeker onze ambtelijke ondersteuning. Even kijken. Ja, voor de rest had ik inderdaad toch, mijnheer Beusenberg, een wat technische vraag van u. Nou, niet een wat technische vraag: een heel technische vraag van u en die ga ik schriftelijk beantwoorden, want ik kan daar nu niet op terugkomen. Mijnheer Soellaart van ChristenUnie vroeg nog: wat nu als die waterberging elders in een andere polder komt? Ik weet even de naam niet meer van die polder, maar in ieder geval niet in de Houtrakpolder. Wat betekent dat dan voor de Houtrak? Dat betekent niets voor de Houtrak, want de urgentie voor waterretentie is zo groot dat beide polders daarvoor nodig zijn. Dus met alleen de Houtrak of alleen – ik versta het niet eens, sorry – die andere polder, komt het nog niet goed, Wijkermeerpolder. En nog heel even terugkomen op of we nu niet steviger kunnen aanzetten dat die Houtrak groen moet blijven. En er was er nog eentje, maar die heb ik even niet meer helemaal scherp. Maar of we dat niet nog steviger kunnen aanzetten, daarvan heeft mijn collega net gezegd dat we dat gaan doen.

Daar gaan we ons best voor doen, want het is een regioadvies en er zijn twintig gemeenten of zo bij betrokken in zijn totaliteit en ook hoogheemraadschap, noem maar op – ik weet niet eens precies hoeveel – maar het is niet ons stuk. Dat is in ieder geval duidelijk. Dus het enige wat we kunnen doen, is proberen daar zoveel mogelijk nadruk op te leggen. Volgens mij was dat het, voorzitter. Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

8

De VOORZITTER: En voor de kijkers thuis: dit was mevrouw Van der Meij en niet mevrouw Ruigrok zoals in beeld stond. Dus misschien moet u zich gelijk maar even opnieuw aanmelden. Ik kijk even rond of daar vragen over zijn. Mevrouw Roos heeft nog een vraag. Mevrouw ROOS: Ja, ik hoorde, volgens mij was het de HAP over de participatie en ik ben benieuwd of de wethouder daar nog iets over te zeggen heeft. De VOORZITTER: De participatie. Wanneer worden onze inwoners betrokken? Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel. Ja, dat ligt er een beetje aan waar we het over hebben, want er lopen hier inderdaad af en toe wat dingen door elkaar. Als het gaat over de locatie van A9-Zuid, dan gaat dit stuk daar niet over. Er staat wel op dit stuk 'VAWOZ en 380 kV', maar daar staat nog 'Nieuwe Noord-Holland-Noord-kV'. Dus dat 380 kV, dat slaat niet op het kV A9-Zuid bij ons. Dat slaat op het kV dat ergens in het noorden van de polder komt te liggen. Dus over A9-Zuid wordt in ieder geval op dit moment nog niet geparticipeerd. Bij de informatiebijeenkomsten over A9-Zuid is wel weer over VAWOZ al geparticipeerd. Dus daar komt natuurlijk nog informatie uw kant op. De VOORZITTER: Dat leidt toch nog tot een vervolgvraag. Mevrouw Roos.

Mevrouw ROOS: Ja, want als we het dan hebben over Vijfhuizen – want ik hoorde de VVD makkelijk zeggen dat we dat dan gewoon gaan doen – neem ik aan dat de inwoners van Vijfhuizen ook nog wel iets te zeggen hebben over dit gebeuren. Wethouder VAN DER MEIJ: Als dat gaat om de uitbreiding, dan moet ik het antwoord even schuldig blijven. Als het gaat om dat converterstation: dit is het advies. Uiteindelijk komt daar natuurlijk nog besluitvorming op, maar dat is echt nog veel verder in de toekomst. En op besluitvorming heb je natuurlijk altijd nog mogelijkheden tot een zienswijze of inspraak, in ieder geval. En sorry – ja, dat is waar ook – die converter komt niet in de buurt van Vijfhuizen, want die moet zo dicht mogelijk zitten bij daar waar die gebruikt wordt. Dus die komt in de haven zoals het er nu uitziet, in Westpoort. De VOORZITTER: Die dubbele IKEA, om het zo maar te noemen. Om nog een keer in die terminologie te blijven. Nog een toevoeging? Nog een nabrander? Volgens mij hebben we nog even tijd hoor, dus die ene seconde kan er wel af. Er wordt ambtelijk overleg gevoerd over vragen die, volgens mij, al beantwoord zijn, maar misschien dat er nog een vraag resteert. De heer BEUSENBERG: Voorzitter, voor mijn duidelijkheid: Zou ik nog een klein vraagje mogen stellen? De VOORZITTER: Van mij zeker, jazeker. De heer BEUSENBERG: Daar bent u bij geweest ook.

Het is een hele tijd geleden dat wij toen… De VOORZITTER: Ik heb gelukkig een heel slecht geheugen. De heer BEUSENBERG: …een excursie hadden bij het Noordzeekanaal. Weet u dat nog? Toen werd er gesteld dat die windturbines die in de Noordzee staan, met kabels naar Zeeland aan land kwamen. Weet u dat nog? Ja, ik ook, maar ik hoor mijn buurman van D66 net zeggen dat het dan zal afhangen van de nieuwe windmolenparken. Maar waar gaat het nu om? Gaat het nu om dat die kabel niet meer naar Zeeland gaat of dat die dan afgekapt wordt en bij ons binnenkomt? Of dat het om nieuwe parken

Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

9

gaat, waar dan die aanvoering… Ik zie mijnheer De Ruiter steeds knikken, maar ik weet niet wat hij bedoelt. De VOORZITTER: Ik ook niet en ik weet ook niet meer of de vraag… De heer BEUSENBERG: Is dit dan allemaal nodig voor de huidige windturbines of nieuwe? De VOORZITTER: Ik vind hem wel technisch, maar u heeft geluk. De wethouder kan hem beantwoorden. De heer BEUSENBERG: Dan kan ze dat gelijk in het briefje verwerken. De VOORZITTER: Nee, de wethouder kan hem vanavond al beantwoorden, hoor ik net. Dus we zijn allemaal benieuwd. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja, dat doe ik ook graag, want daar gaat juist dit stuk over. Dit hele stuk gaat over tien aanlandingen, nieuwe aanlandingen – ja nieuwe, ook van nieuwe parken – en die gaan dus niet alleen in Zeeland plaatsvinden, want we willen ook de industrie in bijvoorbeeld het Noordzeekanaalgebied heel graag verduurzamen. En als je alleen maar alles bijvoorbeeld in Zeeland laat aanlanden, dan moet je dus heel veel kabels gaan leggen door heel Nederland heen om iedereen te kunnen voorzien van die groene energie. Dus er komen meerdere aanlandingen. En dit gaat allemaal pas na 2031, even voor de duidelijkheid, maar dit stuk gaat juist over waar we al die nieuwe parken en de nieuwe aanlandingen Nederland gaan inprikken. De VOORZITTER: Dat leidt bij de heer Beusenberg tot nog meer vragen.

De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter, maar dan zit ik met nog een vraag. De VOORZITTER: Nog meer kans voor de wethouder om het uit te leggen De heer BEUSENBERG: Want wij werden destijds geïnformeerd dat, omdat er geen plaats was voor dat aanlanden of inlanden – weet ik veel hoe je dat noemt – het dan werd vervoerd naar Zeeland. Maar is het dan zo dat wij allerlei parken voor onze kiezen krijgen bij onze kust om straks heel Nederland van stroom te voorzien? Of is dat regionaal? De VOORZITTER: Ik geef even wat gelegenheid, maar het gaat om het regioadvies dat we in december gaan versturen. De wethouder. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja, het gaat om het regioadvies, om de aanlandingen die mogelijk bij ons in de regio gaan plaatsvinden, maar het gaat om een landelijk project aanlandingen wind op zee. Rotterdam heeft ook plekken die moeten verduurzamen. In Zeeland zitten ook nog plekken. En we willen natuurlijk uiteindelijk, nogmaals, zou je als heel Nederland, denk ik, onafhankelijk willen zijn en in je eigen energievoorziening moeten kunnen voorzien, maar dan moet die energie ook wel komen op de plekken waar het gebruikt gaat worden. Dus dat vergt op meer plekken, op veel plekken ingewikkelde ruimtelijke vraagstukken. En als die vraagstukken helemaal opgelost zijn, dan kunnen we door. De VOORZITTER: En die ruimtelijke vraagstukken bespreken we hier op dit moment.

Ik kijk even rond of er nog mensen zijn die daar nog het woord over willen voeren of iets anders, over dit hele onderwerp, en ik zie niemand daar voor de vinger opsteken. Dan denk ik dat we redelijk op tijd aan het einde van deze sessie kunnen komen. Ik heb een toezegging gehoord dat u schriftelijk terugkomt op de vraag van Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

10

de heer Beusenberg in de eerste termijn en een toezegging dat er iets steviger gekeken gaat worden naar de formulering rondom de Houtrakpolder. Zo heb ik hem samengevat. Ja? Dan mag u het nog zeggen. Wethouder VAN DER MEIJ: Er gaat niet gekeken worden. Wij gaan ons best doen om die formulering nog wat steviger in te zetten, maar dat is wat anders dan… De VOORZITTER: Dan ernaar kijken? Maar goed, dat is misschien, ja… Ik dank u ook voor het verduidelijken. Dan weten de raadsleden welke toezegging er in ieder geval gedaan is en dan kan ik de sessie bij dezen afsluiten. Dank allen voor het komen.

Conceptverslag Sessiedebat Sessieverzoek VVD (mw. Linthorst) VAWOZ en 380 kV 30 oktober 2025

11