2025-04-10 Raad

De VOORZITTER: Ja, dus de zuiger laten we…

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

18

De heer BOERMAN: Die zal ik schriftelijk stellen of de volgende keer. De VOORZITTER: Die doet u schriftelijk. Dan blijf ik nog bij u. De heer BOERMAN: Nu bent u wel in grote verwachting, ja. Maar hij kan de volgende keer komen. De VOORZITTER: Hij kan in één seconde beantwoord worden, hoor ik. De vraag over de peukenzuiger. Dat scheelt weer allerlei… Wethouder STEFFENS: Ja voorzitter, liever zo dan met schriftelijke vragen. De peukenzuiger hebben we al. U wilde weten of wij ook peukenzuigers hadden. Dat was uw vraag. Het antwoord is, ja, we hebben er één en we hebben die bekostigd uit de extra inzet zwerfafval. Zelfs NMCX heeft er één en zij gebruiken hem bij preventieve acties als het gaat om zwerfvuil. De VOORZITTER: Oké. Dan een vraag over Het Groene Schip, mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja, maar daarvan dacht ik 'die kan ik ook wel overslaan'. Die lijkt me dan ook niet meteen actualiteit. De VOORZITTER: Oké, prima, dan gaan we naar de fietsroute rondom het station Hoofddorp. De heer BOERMAN: Ja, die wilde ik wel graag stellen want daar is toch vrij veel over te doen, merk ik. We krijgen vrij veel signalen erover dat het niet helemaal gaat zoals veel mensen zich hadden voorgesteld. Ikzelf merk dat ook trouwens. Ik fietste erheen maandag en er werd me ineens op niet zachtzinnige wijze gesommeerd af te stappen.

Het is al vervelend dat je daar moet lopen als je een trein moet halen, net op het drukste moment van de dag. Het is sowieso het drukste fietspad van de Haarlemmermeer, denk ik. Er stonden al de hele week paaltjes, maar nergens hebben wij kunnen teruglezen dat het fietspad niet voor fietsers begaanbaar zou zijn. Wij vroegen ons af: hoe verloopt de communicatie in zo'n geval? Kunnen fietsers er niet iets eerder over geïnformeerd worden wat daar te gebeuren staat? Het tweede punt is dat het eigenlijk gek klinkt, maar er is voor fietsers die vanuit het Centrum naar hier willen komen of naar het station willen gaan, ook geen enkel alternatief op dit moment. Je kunt niet door Hyde Park heen want daar is het ook verboden om te fietsen. Dus de vraag is: hoe gaan we in zulke gevallen daarmee om? Waarom zorgen we niet gewoon dat er voor de belangrijkste route in Haarlemmermeer een alternatief is? De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank u wel. We zijn inderdaad nog bezig met die aanpassing en dat duurt nog tot 9 mei a.s. Ik heb begrepen dat het wel mogelijk is om te fietsen en dat het dus een alternatief is om even af te stappen en het stukje te lopen. U geeft aan 'dat gaat misschien niet altijd even vriendelijk', dus dat hebben we wel doorgegeven aan de aannemer, om in ieder geval de mensen wat vriendelijker te woord staan. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman.

De heer BOERMAN: De vraag blijft, hoe communiceren we in zulke gevallen? Als een autoweg afgesloten wordt, geven we weken van tevoren aan 'let op, die weg wordt afgesloten'. Als het gaat over het fietspad, moet die fietser het maar zien, die krijgt alleen te horen 'afstappen'. Dat is jammer. De communicatie.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

19

De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok, hoe communiceren we? Wethouder RUIGROK: Ik zou denken met borden, maar op het moment dat iemand je aanspreekt, is dat ook een vorm van communicatie. De VOORZITTER: Goed, dan ga ik door naar de heer Zuyderwijk. U heeft een vraag over de alom bekende Schweitzerstraat. Dan weten we allemaal waar het over gaat. De heer ZUYDERWIJK: Ja, dat klopt. Dat is ook in Pax, dus we hebben Paxronde. In Pax, specifiek in de Schweitzerstraat is enige tijd geleden onderhoud uitgevoerd aan zowel de straat als het groen, waarna alles is dichtgemaakt. Enkele weken geleden is de bestrating echter opnieuw opengebroken. Gezien het gemeentebeleid van werk met werk maken, willen we graag van het college weten hoe het college deze werkwijze verklaart. Strookt dit met de bedoeling van dat beleid? De VOORZITTER: De wethouder Pax voor vandaag, mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Niet alleen Pax, maar gewoon bomen, straten, stoepen. Ik vind het goed hoor, want het antwoord is weer kort, voorzitter. Na de oplevering hebben we namelijk geconstateerd dat die strook stenen langs het asfalt was ingezakt. Dat is gevaarlijk. Tijdens de aanleg is er heel veel regen gevallen en hadden we dus een heel hoge grondwaterstand.

Ik denk dat mijnheer Spijker heel blij wordt als ik vertel dat we bij het opleverrondje, de controle, in de gaten kregen dat door het zware verkeer de stenen waren gezakt. En wat doen wij dan? Dan hebben we de goede gewoonte dat we dat direct laten herstellen. Dus ja, dan moet er nog een keertje wat met stenen gebeuren. Anders wordt het misschien heel onveilig en dat wilt u ook niet. De VOORZITTER: Nee, dat willen we allemaal niet. Ja, u zegt wel 'ja', maar u wilt het niet. Nee. Helemaal goed. Dan gaan we naar mevrouw Denie namens de PvdA. U heeft een vraag over een brief over het ravijnjaar. Gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Ik pak hem er even bij voordat ik het weer verkeerd zeg. Wij zagen een bericht dat in vervolg op een aantal VVD-wethouders nu ook een zestigtal VVDburgemeesters een brief gaat schrijven met betrekking tot het ravijnjaar. We willen vragen aan het college, of in dit geval de burgemeester, of zij bereid is deze brief te ondertekenen. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Voorzitter, in de vijftien jaar dat ik burgemeester ben, zie ik mezelf steeds als onafhankelijk en niet als 'VVD-burgemeester'. Het is dan ook voor het eerst dat ik getekend heb, want ik heb afgelopen maandag al getekend. Dat heeft ermee te maken dat wij ons als burgemeesters intens zorgen maken over de kwetsbare inwoners.

Als we het hebben over het ravijnjaar zijn met name jeugdzorg en kwetsbare inwoners in onze gemeente en alle gemeenten aan de orde. We hebben afgelopen maandag toen we met het Veiligheidsberaad met een aantal samen zaten, gezegd 'ons smaldeel in het kabinet, van de VVD, kunnen wij nog vanuit onze partijlijn op deze manier echt nadrukkelijk meegeven, omdat ze nu met de onderhandelingen bezig zijn, dat het noodzakelijk is dat jeugdzorg en alle andere basisvoorwaarden in onze gemeenten vervuld kunnen worden', want anders hebben we echt een probleem. Ik heb voor het eerst in vijftien jaar een handtekening gezet onder een brief en ik doe dat in de hoop dat er ook echt geluisterd zal worden. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Schuurmans. Het antwoord is 'ja'. De burgemeester is een van de zestig. Dan tot slot mijnheer Meijer. U heeft ook nog een vraag naar aanleiding van een Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

20

informatiebrief van de burgemeester aan de raad. Gaat uw gang. De heer MEIJER: Dat klopt voorzitter. Er moet me even iets van het hart. Ik lees net dat BBB Extinction Rebellion een terroristische organisatie noemt, waar ik me graag bij aansluit. Dan over die brief die de burgemeester heeft gestuurd. Er is een beetje commotie over ontstaan want ze doen nu net of het een 1 aprilgrap is. Het is inmiddels 10 april. Ik heb begrepen dat de burgemeester in Nijmegen die acties gaat verbieden. Dus ze mogen daar niet met dat boterzuur de stad in en in winkelcentra lopen. Dus twee dingen, mevrouw de burgemeester. Is het een 1 aprilgrap? Als niet, wat kunt u dan doen om het tegen te houden? Kijk, demonstreren is een goed recht, maar deze mensen gaan gewoon veel te ver. Dank u wel. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans namens het college. Burgemeester SCHUURMANS: Ja voorzitter, ik heb u vanmiddag een brief gestuurd waarin ik u heb medegedeeld dat ik het heb verboden om boterzuur te gebruiken. Ik vind het onverantwoord. Het is ook absoluut niet te doen om dat te gebruiken in een winkelend publiek, in winkels. Dus in alle opzichten hebben wij gezegd 'dat is verboden'. Ze moeten ook elders gaan staan dan waar ze wilden staan. Die brief is verstuurd als voorwaardenbrief. Later heb ik inderdaad gehoord dat het een 1 aprilmop zou zijn.

Als wij terugkijken, zien we dat de aankondigingen, want meestal worden die aankondigingen op social media gedaan, rond 1 april waren. Dus het zou kunnen. Het probleem is alleen dat we het niet zeker weten. We hebben mogen ervaren dat deze partij niet echt betrouwbaar is als het gaat over delen van informatie. Maar ik ben wel verbijsterd, als u weet hoeveel tijd de politie, KMar, het openbaar ministerie, maar vooral al die ambtenaren hier binnen die zich bezighouden met veiligheid, hieraan kwijt zijn, terwijl de vragen vanuit de samenleving – we hebben het er net al over gehad – zo groot zijn dat wij allemaal bezig moeten zijn om dit te faciliteren. Dat doen we, demonstraties faciliteren we, maar wij faciliteren elk jaar veel demonstraties zonder enige politie-inzet als mensen zich gewoon houden aan regels en de aanwijzingen volgen. Ik ben er helemaal klaar mee. Dus ik ben blij dat de Tweede Kamer nu vragen heeft gesteld, maar met ons zijn alle burgemeesters die nu al drie dagen lang dit aan het voorbereiden zijn, met kortgedingen en u wilt niet weten wat allemaal, zo druk geweest dat als het een grap is, ik het de slechtste 1 aprilgrap vind die ik ooit heb gehoord. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zie ik mijnheer Vermeulen. U had nog een aanvullende vraag. Mevrouw Koolmoes heeft ook een aanvullende vraag. Eerst mijnheer Vermeulen.

De heer VERMEULEN: Ik heb heel goed gehoord wat voor werk de burgemeester allemaal heeft gedaan en misschien dat daar nog een gouden randje aan zit, want het werk is nu eenmaal gedaan. Zou het ook mogelijk zijn om niet alleen verboden te laten zijn om dat te gebruiken, maar ook om dat in het bezit te hebben als er gedemonstreerd wordt? Kan er dan ook preventief gefouilleerd worden bij deze mensen? De VOORZITTER: Dan neem ik meteen de vraag van mevrouw Koolmoes ook nog even mee en de heer Meijer had ook nog een aanvullende vraag. Dan nemen we die ook meteen mee. Mevrouw KOOLMOES: Voorzitter, er komt bij mij een vraag op, op het moment dat ik mevrouw Schuurmans, die wij ontzettend steunen, hoor vertellen. Kunt u mij vertellen wat het doet met zo'n ondernemer en zijn inkomstenderving, zoals bij de Primark laatst? Is dat te verhalen? De VOORZITTER: Dan de heer Meijer tot slot. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

21

De heer MEIJER: Ja, ik zou graag zien dat we niet alleen wat zouden kunnen doen aan het in bezit hebben, maar ook aan het transporteren van die bende. Ik begrijp dat het lastig is, mevrouw de burgemeester maar ik hoop echt dat u goed gaat optreden. De VOORZITTER: Tot slot, mevrouw Schuurmans, kort. Burgemeester SCHUURMANS: Voorzitter, als er al klanten rondlopen, dus er is winkelend publiek – en in de aankondiging stond dat het anoniem zou gebeuren, dat wil zeggen dat winkelend publiek ineens capsules in winkels gooit – kun je niet iedereen die winkelt in zo'n winkelcentrum fouilleren. Dat is ook echt onmogelijk. Wij hebben het verboden. Stel, het gaat wel door. Dan is het best lastig om te zien of mensen capsules bij zich hebben. Daarom hebben wij ook, en daarom is het ook zoveel werk, alle winkeliers benaderd en gezegd 'stel je voor, het gebeurt toch, dan zijn dit de handelingsperspectieven en maak vooral zeker dat u zoveel mogelijk bewijsmateriaal verzamelt want dan gaan we echt zorgen dat het vervolgd wordt'. Dan geldt voor de inkomstenderving voor Primark van bij de vorige demonstratie dat zij privaat Extinction Rebellion hiervoor verantwoordelijk kunnen stellen. Ik heb ook begrepen dat ze dat zouden doen. Het zou verboden moeten zijn om dit soort producten te transporteren.

Maar heel eerlijk, ik kan wel zeggen dat ik het zou willen kunnen constateren, maar dat is natuurlijk eigenlijk onmogelijk, want het zijn kleine capsules die je gewoon in je tas of in je zak kunt dragen. Ik ga ervan uit dat het een 1 aprilgrap is en dan ben ik er heel blij om dat het niet gebeurt. Ik hoop dat Extinction Rebellion in ieder geval heeft begrepen dat dit soort producten geen onderdeel mogen zijn van een demonstratie. De VOORZITTER: Dank u wel. Daarmee zijn we aan het eind gekomen van de actualiteitsvragen. Ik ben trots op u dat we dat allemaal bijna binnen de tijd hebben kunnen houden. De moties worden om 22.15 uur behandeld. Ik schors de vergadering. 4.

Schorsing

5.

Raadsdebat RV rekenkameronderzoek De nieuwe manier van afval scheiden

De VOORZITTER: Dames en heren, welkom bij het raadsdebat over het Rekenkameronderzoek De nieuwe manier van afval scheiden. Omdat het een raadsdebat is, zullen wij vanavond gebruikmaken van het spreekgestoelte en de interruptiemicrofoons. U kunt de stukken van vanavond terugvinden in iBabs onder agendapunt 5.1. De leden van de Rekenkamer zijn aanwezig als toehoorder op onze publieke tribune en wij heten hen van harte welkom. Omdat het onderwerp van het onderzoek binnen de portefeuille van wethouder Sedee valt, is zij vanavond namens het college aanwezig. Ook haar heten we van harte welkom. Tot slot zijn er over het onderzoek technische vragen gesteld door de fractie van GEZOND Haarlemmermeer en deze zijn reeds beantwoord en ook terug te vinden onder agendapunt 5.1 in iBabs. Er hebben zich verder geen insprekers gemeld, dus wij vangen aan met de eerste termijn waarin u allen spreektijd heeft en de tweede termijn biedt gelegenheid tot vrij debat. Wie meldt zich voor de eerste termijn. De heer Blom? Hartstikke goed, het wordt volle bak vanavond. We beginnen met mijnheer Blom, komt u naar voren. De heer BLOM: Voorzitter, dank u wel voor het woord, zo snel. De Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de nieuwe manier van afval scheiden en ophalen in onze gemeente.

Deze werkwijze, genaamd VANG, Van Afval Naar Grondstoffen, is na een gedegen vooronderzoek en participatieproces gestart in het jaar 2016. Het toenmalige doel was de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

22

afvalstoffenheffing halveren en de hoeveelheid restafval reduceren van 198 kilo in 2014 tot 24 kilo in 2021. Aangezien de totale kosten voor de afvalverwerking volgens tabel 5 gelijk zijn gebleven en de hoeveelheid restafval in 2023 op 115 kilo uitkwam, kunnen wij concluderen dat de doelstelling niet gehaald is. De doelstelling was misschien wel iets te rooskleurig. Dat zouden we nu wel kunnen zeggen. Een aantal factoren dat hieraan ten grondslag ligt, ligt buiten de invloedssfeer van de organisatie. We denken dan aan de prijzen van oud papier, metaal en compost. De prijs van oud papier zakte harder dan verwacht en de compost was, mede door vervuiling, moeilijk te vermarkten. Voor compost liggen er wel nieuwe kansen. Doordat er problemen zijn bij de turfwinning zijn er mogelijkheden om op grote schaal compost in potgrond toe te passen. In het Haarlems Dagblad van afgelopen zaterdag valt te lezen dat Tata fors meer staal gaat produceren uit voedsel- en drankblikjes. Dit geeft ons moed om door te gaan op de ingeslagen weg. De waardevolle stoffen… De VOORZITTER: U wilt in het rijtje, mevrouw Hussain. Ja? U wilt ook spreken. Ja, ik zet u op de lijst. Helemaal goed. De heer BLOM: Ja, dat mag. Mijnheer Spijker ook, heel goed. Ja, ja, ik ben er helemaal… Maar goed, Tata gaat fors meer staal produceren uit de voedsel- en drankblikjes. Dat is toch mooi.

Dat geeft ons moed om door te gaan op de ingeslagen weg. De waardevolle stoffen moeten uit het restafval geweerd of gehaald worden en de vervuiling in de reststromen moet aangepakt worden. De burger moet beter geïnformeerd worden en aangesproken worden op de fouten bij het aanbieden van de afvalstroom. Het initiatief om onderzoek te doen naar illegale bijzettingen bij brengparkjes, vinden wij een prima plan. Dat komt, wat ons betreft, niets te vroeg. Ook het voornemen om in Nieuw-Vennep een milieustraat aan te leggen, kunnen wij onderschrijven. Maar bezuinigingen op frequenties voor het ophalen zien wij als CDA niet zitten. Het CDA ziet het voorzieningenniveau graag op het huidige peil gehandhaafd en wij achten deze wethouder daartoe zeker in staat. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom. Dan ga ik naar mijnheer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Een van de doelstellingen, dan wel resultaten van VANG, de nieuwe manier van afval scheiden, is dat bewoners een hoger serviceniveau hebben gekregen. Maar daar zullen dan toch niet de bewoners uit de niet-VANG-wijken mee bedoeld worden? Dit zijn de wijken met ondergrondse afvalcontainers. Dit zijn ruim 12.000 huishoudens, dus een kleine 20% van onze mooie gemeente. Voor deze mensen is er sinds VANG niets veranderd.

Of toch wel? Sinds 2020 zijn de kosten voor deze grote groep met 56% gestegen naar ruim € 446,00 per jaar. Deze inwoners hebben vooral een hoger kostenniveau gekregen. Op zich is het vreemd dat we een groot deel van onze gemeente niet meenemen in de nieuwe manier van afval scheiden, maar wel vragen ruim 56% meer te betalen sinds de invoering van dit hoge serviceniveau. Misschien kan de portefeuillehouder nog eens goed uitleggen aan deze groep Haarlemmermeerders waarom zij vooral de lasten hebben van VANG en dus niet het hoge serviceniveau. Vooral ook omdat de kosten voor de andere categorieën, zoals laagbouw, een kleiner percentage als verhoging hebben. We horen het graag. Een van de conclusies uit het Rekenkameronderzoek is dat er genoeg ruimte is voor verbetering. Daarbij is een van de aanbevelingen uit het onderzoek dat bij de niet-VANG-wijken ook de nieuwe manier van afval scheiden ingevoerd kan worden. Dit betreft dus 20% van onze huishoudens. We zouden er zomaar de doelstellingen voor restafval kunnen halen. Het is in ieder geval een heel goede start. Wij kunnen dan ook volledig instemmen met beslispunt 1.d VANG invoeren bij de niet-VANG-wijken. Laten we hier ook gewoon zo snel mogelijk mee beginnen.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

23

Afsluitend voorzitter, Haarlemmermeer ziet zichzelf als een moderne gemeente die met haar tijd meegaat. Waarom is het dan nog steeds niet mogelijk om via een app te melden dat een afvalcontainer vol is? Melding kun je nu maken via een website die alleen tijdens kantooruren gelezen wordt. Bellen kan ook, maar u raadt het al, alleen tijdens kantooruren. Dit betekent dus ook dat als een afvalcontainer vrijdagmiddag om 17.00 uur vol is, de melding niet eerder dan de maandag daaropvolgend opgepakt wordt. Waarom registreert de afvalcontainer sowieso zelf niet dat hij vol is? Dat is nu echt verbetering van serviceniveau voor bewoners, ook voor de niet-VANG-wijken. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar mevrouw Antolini namens FVD. Mevrouw ANTOLINI: Dank u wel voorzitter. Wat hier gepresenteerd wordt als de nieuwe manier van afval scheiden is in werkelijkheid een doorgeschoten duurzaamheidsproject, verkocht als milieuwinst en kostenbesparing, maar in de praktijk omslachtiger en frustrerender voor onze inwoners. Het rapport geeft aan: dit beleid levert € 1,5 miljoen op uit grondstoffen, maar dat kost de gemeente € 6,7 miljoen per jaar om diezelfde stromen op te halen en te verwerken. Nettoverlies is dus zo'n € 5 miljoen. Ondertussen zijn inwoners er niet op vooruitgegaan.

Ze hebben kleinere rolemmers, minder ophaalrondes, meer regels en ze betalen nog steeds een afvalstoffenheffing boven het landelijke gemiddelde. De gevolgen: meer frustratie, meer afval naast containers en meer fout gescheiden afval opruimen kost bijna € 1 miljoen extra per jaar, onder andere voor het inzetten van boa's die vuilniszakken moeten opentrekken. Dan lezen we 'de meeste mensen zijn tevreden', maar deze cijfers komen uit een straatenquête onder 173 mensen, terwijl Haarlemmermeer bijna 69.000 huishoudens telt. Volgens algemeen aanvaarde richtlijnen heb je voor een betrouwbare uitkomst minstens 380 respondenten nodig. Dit is geen representatief onderzoek. Voorzitter, ik pleit ervoor terug te keren naar het oude systeem. Dat was in de praktijk net zo duur, maar leverde minder frustratie en minder handhaving op. Dat is geen achteruitgang, dat is gewoon nuchter bestuur. Maar als de raad hiermee door wil gaan, heb ik één vraag aan het college: kan de wethouder zwart-op-wit toezeggen dat de afvalstoffenheffing omlaaggaat, zoals bij de invoering van dit systeem is beloofd? Er werd zelfs gesuggereerd dat die heffing gehalveerd kon worden. Als dat niet waar is, spreken we van de zoveelste misleiding van onze inwoners en dat is onacceptabel. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Antolini. Dan ga ik naar mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP.

Mevrouw HUP: Voorzitter, wij zijn er voorstander van om het VANG-beleid ook in te voeren in de nietVANG-wijken, liever vandaag dan morgen, want dat scheelt onze gemeente weer een hoop afvalzorgen. Het doet ons goed te lezen dat het Rekenkamerrapport gebruikt kan worden als nulmeting. Wat ons betreft, is het ook zeer verstandig om over enkele jaren die nieuwe manier van afval scheiden die we nu hebben, te evalueren met de inwoners en betrokken partijen. Dat zou alleen maar bijvangst zijn, om te leren van elkaar en het nog beter te maken dan het al is. Wellicht komt er dan wel uit dat de hoeveelheid afvalstroom bij sommige huishoudens helemaal niet conform de verwachte werkelijkheid is. Niet elk huishouden is namelijk hetzelfde. Er zijn ook al heel veel inwoners die zich bewust inzetten om duurzamer te leven en minder uitstoot te genereren. Maar er zijn ook nog te veel inwoners die zich van geen kwaad bewust zijn en zich er niet mee bezig willen houden. De vraag is: hoe krijg je dan die inwoners mee? Er zijn namelijk echt nog te veel huishoudens die al het afval in één bak gooien, bij het restafval en er niet over nadenken. Wij vinden dit echt schrijnend en niet meer van deze tijd.

Ik heb destijds wel eens aan iemand gevraagd 'joh, waarom doe je dat nou?' De conclusie was dat de persoon er niet van overtuigd is dat het afval echt gescheiden wordt opgehaald en denkt dat het uiteindelijk toch weer helemaal op een hoop belandt. Dus de persoon in kwestie voelde zich niet gemotiveerd om al het afval in huis te scheiden. De conclusie van onze fractie is dat er een vorm van gebrek aan informatie, vertrouwen en tijdswelwillendheid is. Daar willen wij echt op korte termijn verandering in zien. Door middel van een Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

24

bewustwordingscampagne, zoals de Rekenkamer ook al adviseerde, om de inwoners te informeren over het afval scheiden en de, hen ten goede komende, voordelen hiervan. Wij willen het in de tweede termijn graag hebben over appartementencomplexen. Ik ben eigenlijk wel benieuwd hoe het college die inwoners gaat faciliteren en ook meenemen in een andere manier van afval scheiden. Kan er wellicht op korte termijn een beloning worden gekoppeld aan hun huishouden? We hebben begrepen uit het raadsvoorstel dat er op termijn een korting op de afvalstoffenheffing komt, maar dat dat nu nog collectief gebeurt. Zou daar een uitzondering op kunnen worden gemaakt voor hen, om hen te verleiden? Ook nog één vraag aan het college: is misschien al onderzocht of andere gemeenten wel succesvolle initiatieven hebben toegepast om die inwoners op een andere manier te stimuleren om dat afval daadwerkelijk beter te scheiden? Wat ons betreft mag die prijsprikkel wel worden gegeven, zodat er ook echt restafvalvermindering zal optreden binnen onze gemeente. Dus ik hoop daar een reactie op te krijgen van het college. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hup. Dan ga ik naar mevrouw Elfers namens HAP. Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. Vandaag bespreken we wederom een belangrijk Rekenkameronderzoek. Onze dank aan alle betrokkenen.

De aanbevelingen uit dit onderzoek kan de fractie van HAP, net als het college, volledig onderschrijven. Als voormalig voorzitter van de bewonerswerkgroep uit de proefwijk Floriande vind ik het een gemiste kans dat de werkgroepen uit die tijd buiten beschouwing van dit onderzoek zijn gebleven. Wellicht is het een idee voor het college om hen te benaderen voor de evaluatie te zijner tijd. Voorzitter, HAP wil vanavond inzoomen op de aanbeveling om de niet-VANG-wijken ook VANG te maken. Dat doe ik met een citaat uit het debat van 4 oktober 2018 van de toenmalige portefeuillehouder. 'Als je het comfort heel erg hoog maakt voor het restafval, zal men minder makkelijk brongescheiden afval aanbieden'. Dat is, voorzitter, precies waar de schoen wringt in de nog-niet-VANG-wijken. Ondergrondse restafvalcontainers zijn op 75 meter beschikbaar, terwijl de stromen glas, papier en plastic op minimaal 300 meter afstand zijn. Als je naar de Eilanden kijkt in Floriande, staat de container voor plastic voor de meerderheid van de huishoudens op meer dan 300 meter afstand. In veel gevallen is de container dusdanig ongunstig geplaatst dat inwoners hiervoor moeten omrijden en die 300 meter al snel naar 1 kilometer afstand gaat.

Dat heeft ertoe geleid dat ik de afgelopen jaren de meest fanatieke bronscheiders van tijdens de proefperiode terug heb zien gaan naar alles, maar dan ook echt alles bij het restafval gooien omdat die container nu eenmaal voor de deur staat. Dat is zo zonde. Daarom heeft mijn fractie al eerder het idee geopperd om een deel van de restafvalcontainers om te stickeren naar plastic afval. Ja voorzitter, het is zo makkelijk als ik het laat klinken. Voorzitter, nu zet ik even de pet op van een trotse voorzitter van de bewonerswerkgroep. Tegen alle verwachtingen in tikten we tijdens de proefperiode de 65 kilo restafval aan. Ja, het is ook hoger geweest, maar deskundigen op dit gebied gaven aan dat er met een ondergronds systeem nooit onder de 100 kilo behaald kon worden. Dat is maar mooi wel, en ruimschoots, gelukt. Zo ziet u maar dat wanneer participatie en communicatie goed zijn, inwoners zich betrokken en mede-eigenaar voelen van de opgave en de faciliteiten toereikend zijn, er meer kan dan eerder bewezen is. De uitkomsten van het onderzoek zijn mooi, maar hadden wellicht beter kunnen zijn wanneer er vanaf het begin al kleine aanpassingen in de nu nog-niet-VANG-wijken waren gedaan. Wat ons betreft, wachten we dan ook niet langer meer met de niet-VANG-wijken VANG maken. Hoe? Daarover gaan we graag met de collega's in gesprek.

Kan het college alvast toezeggen dat het de participatie wederom net zo goed oppakt als het dat in 2016 en 2017 gedaan heeft voor de niet-VANG-wijken? Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar Lid Koolmoes. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

25

Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. De Rekenkamer heeft een onderzoek uitgevoerd op verzoek van ons als raad om even in harde cijfers aan te tonen hoe groot het succes zou zijn van VANG tot nog toe. Ondanks dat onder de inwoners ons afval een hot topic blijkt te zijn, is het niet bepaald een sexy onderwerp. Men heeft een aantal aanbevelingen gegeven en die kan Lid Koolmoes met de gehele fractie ondersteunen. Maar vooral de aanbeveling dat men nog meer geïnformeerd moet worden over hoe belangrijk het scheiden van afvalstoffen is, niet alleen voor het milieu, maar zeker ook voor de portemonnee, is van belang. Misschien kan de Werkgroep Communicatie weer eens aan de slag. Vooral het bijplaatsen van grofvuil blijkt een zeer grote kostenpost en daarin zouden we nog sprongen kunnen maken. Wat zou het toch op kunnen leveren als we weer maandelijks een grofvuil ophaaldag zouden invoeren? Ik vraag het me werkelijk af. De Rekenkamer heeft een conclusie opgesteld en naar het college opgestuurd. Een zeer positieve conclusie van dit onderzoek. De Rekenkamer gaf aanbevelingen, maar niet zonder er ook een kritische noot aan toe te voegen. Namelijk dat het college in 2016 een ambitie had die niet realistisch was over de invoering van VANG. Auw, dat was tegen het zere been van het college. In 275 woorden werd dat even weerlegd. Ik moest er een beetje om grinniken.

Als men in 2014 van 198 kilo restafval naar om en nabij de 100 kilo in 2025 kan gaan en daarmee dus 50% heeft kunnen reduceren, hebben we in ieder geval realistisch een mooi doel behaald. Wat het een en ander financieel heeft opgeleverd, vond ik echt nog wat tegenvallen. 30% van de afvalstoffenheffing, nagenoeg € 100,00, gaat naar milieuhandhaving, straatreiniging en kwijtschelding voor huishoudens met een laag inkomen. Dat moet anders kunnen. De conclusie is nu dat het milieu er zeker bij gebaat is. Nu het probleem met de lachgascilinders nog even uit de weg ruimen. Tot zover. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar mevrouw Hogervorst. Voor degenen die denken 'waar blijf ik nu in dat rijtje', zal ik het even aangeven. Hierna is mevrouw Hussain aan de beurt, mijnheer Spijker, mevrouw Van de Meeberg, mevrouw Linthorst en tot slot mijnheer Zuyderwijk. En mijnheer Beusenberg doet ook mee. Mevrouw HOGERVORST: Voorzitter., we gaan het vandaag hebben over het onderzoek van de Rekenkamer over het afvalbeleid in Haarlemmermeer. We danken de Rekenkamer voor dit onderzoek. Een onderzoek waaruit pijnlijk duidelijk wordt waar Forza! vanaf het begin voor heeft gewaarschuwd. Een beleid dat bedoeld was om de kosten te besparen, maar in werkelijkheid miljoenen euro's meer heeft gekost.

Een beleid dat inwoners zou helpen beter afval te scheiden, maar dat juist voor meer rommel op straat zorgt. Dit moet anders. Laten we de feiten op een rij zetten. In Haarlemmermeer betaalt een huishouden gemiddeld € 237,00 per jaar voor de afvalinzameling. In vergelijkbare gemeenten is dat € 227,00 en in sommige zelfs € 169,00. Waarom betalen wij meer dan nodig is? De kosten voor het ophalen van gft, groente, fruit en tuinafval, liggen 85% hoger dan in andere gemeenten. Voor plastic, blik en drinkpakken is dat 39% hoger. Hoe kan dat? Wordt hier geld verspild? Het plan was om de afvalkosten met 50% te verlagen, maar die besparing kwam nooit. Eerst werd het doel verlaagd naar 10%, toen naar 5% en nu is er helemaal geen besparing. We zijn juist meer gaan betalen. Dan het straatbeeld. 64% van de inwoners vindt dat het afvalprobleem alleen maar groter is geworden. Volle containers, vuilniszakken die naast de bakken worden gezet, troep op straat. Wat doet de gemeente? Die maakt jaarlijks miljoenen extra kosten om al die rommel op te ruimen. Waarom wordt er niet beter gehandhaafd? Waarom geen camera's of andere slimme oplossingen? Forza! heeft hier continu voor gewaarschuwd. De grootste fout: bronscheiding. Inwoners moeten zelf plastic en papier apart houden, terwijl in andere gemeenten nascheiding veel efficiënter werkt. Dat bespaart geld en

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

26

levert een beter resultaat op, maar hier wordt vastgehouden aan een systeem dat niet goed werkt en veel te duur is. Afval scheiden is prima, maar niet als het inwoners alleen maar meer kost en voor een viezere straat zorgt. Dit afvalbeleid is één grote puinhoop en het wordt tijd dat we dit opruimen. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan gaan we naar mevrouw Hussain namens de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Voorzitter, de afgelopen jaren heeft de raad veelvuldig over het destijds nieuwe VANG-beleid gedebatteerd. In april 2021 was het eindelijk zover; de nieuwe vorm van afval scheiden waarbij wordt ingezet op het scheiden van pbd van restafval om de hoeveelheid restafval te verminderen. De PvdA vindt dat wij best trots op onze inwoners mogen zijn. In negen jaar tijd heeft er een daling van 83 kilo per inwoner plaatsgevonden en, jaarlijks wordt 150.000 ton aan grondstoffen opnieuw benut met een kostenbesparing. Die resultaten mogen er best zijn, ook al zijn die doelstellingen niet gehaald. Maar toch zijn we er nog steeds niet. 75% van de inwoners geeft aan goed geïnformeerd te zijn. Uiteindelijk produceert 100% van de inwoners vuil, dus het is van belang dat we naar de 100% toewerken. Gelukkig is dat ook de eerste aanbeveling van de Rekenkamer.

Maar voorzitter, wat doe je dan als je niet richting die 100% kunt gaan in de loop der jaren? Het is bijvoorbeeld onmogelijk om de veroorzakers van het verkeerde afval dat toe te rekenen, waardoor alles nu collectief betaald wordt. Kunnen we hier wat meer perspectief op bieden, zoals handhaving? Zoals we allemaal weten, is handhaving niet altijd haalbaar en effectief. Wat de PvdA betreft, wordt in de wijken waar VANG reeds is uitgerold in ieder geval het serviceniveau niet meer omlaaggehaald. We zien soms al wat de effecten zijn van de brengparkjes en dat willen we zeker in deze tijden niet verergeren. Een volgende stap is, wat de PvdA betreft, dus zeker kijken of we kunnen inzetten op verder informeren van de inwoner en dan met name met betrekking tot het gedrag. Het is uiteindelijk echt gedrag van de inwoner. Misschien is het ook een idee om specifieke gedragsinzichten te verkrijgen van onze inwoners, maar daar hoor ik het college ook graag over. Wat de PvdA betreft, doen we ook een eigen aanbeveling, namelijk het invoeren van de afvalapp. Het is een app die onder andere gebruikt wordt in de gemeenten Middelburg, Almere, Groningen, Zeist en noem maar op. De afvalapp helpt inwoners bij het scheiden van afval, maar geeft ook een herinnering aan de inwoner wanneer het afval wordt opgehaald, vertelt waar het in hoort, geeft informatie over verdere dienstverlening, et cetera.

Voor wat betreft de VANG zoek je een woord in de app op of scan je de streepjescode van een product en de app vertelt precies wat voor soort afval is. De afvalapp is online te bekijken en te downloaden via de App Store. De VOORZITTER: U heeft een interruptie van mevrouw Van de Meeberg, mevrouw Hussain. Gaat uw gang. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Voorzitter dank u wel, ik hoor mevrouw Hussain vragen over de afvalapp. Maar die hebben we toch? We hebben een app die ons precies vertelt wanneer het vuilnis op wordt gehaald of wanneer het niet lukt, wanneer ze later zijn, wat waar hoort, met alles erop en eraan. Of hebben we het over iets anders? De VOORZITTER: Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: De PvdA was er niet van op de hoogte dat die app er is, maar waarschijnlijk is die app ook niet goed bekend bij de inwoners want anders hadden de inwoners wel goed geweten hoe en waar het vuil hoort en wanneer het wordt opgehaald. Dus misschien kunnen we nog kijken of die app dan beter onder de inwoners onder de aandacht gebracht kan worden. Maar dank u wel, mevrouw Van Meeberg. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

27

De VOORZITTER: Er is nog een interruptie. Mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel, voorzitter. Als we toch die app meer onder de aandacht gaan brengen, wil ik graag aan het college vragen of we via die app dan ook een volle ondergrondse afvalcontainer kunnen melden. Dat zou heel mooi zijn. De VOORZITTER: Dat was dan vast wat de PvdA bedoelde. Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Dat was het volgende dat ik wilde zeggen. Maar misschien kan mevrouw Van de Meeberg bevestigen dat dat ook in die app zit. Ik ga verder. Verder is het ook van belang dat we VANG uitrollen in de andere wijken in de gemeente om te kijken of we daardoor kosten kunnen besparen en ook afval beter kunnen scheiden. Voor nu laat ik het even hierbij, dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan gaan we naar mijnheer Spijker namens EEN Haarlemmermeer. Het duurt even voor hij hier is, we hebben ook zo'n grote zaal. Gaat uw gang. De heer SPIJKER: Voorzitter, het serviceniveau van de afvalinzameling moet niet minder, maar beter. Maak het makkelijker voor de inwoners in de hoogbouw om gescheiden afval te verzamelen en aan te leveren. Een brengparkje dat ver van een appartement ligt, zal mensen echt niet motiveren om meerdere inzamelbakken te gebruiken en weg te brengen. Bijplaatsingen zijn het grote irritatiepunt van EEN Haarlemmermeer.

We hebben al meerdere malen, ook op social media, laten weten dat er foto's zijn van grove droppingen en bijplaatsingen in de hele gemeente. Het is echt een verschrikking wat we hebben gezien en hebben meegemaakt. Het is bekend bij chauffeurs in welke wijken dat meer gebeurt. Voorzitter, onderneem daar eens gerichte actie op. In Den Haag waren er in 2024, een jaar geleden, camera's opgesteld bij brengparkjes. De gemeente hield zich bij de proef keurig aan de regels voor de bescherming van de persoonsgegevens. Dan de andere stelling. De gemeente moet strenger handhaven op een verkeerd aanbiedgedrag. Nog beter: hogere boetes. Dat vindt EEN Haarlemmermeer. Helaas staan er geen gegevens bij een oude matras of een bankstel, maar we geven wel onze complimenten voor de controleurs die successen behalen. Absoluut perfect werk. Dan als laatste: communiceer beter – zeker voor alle mensen die hier pas komen wonen en een nieuwbouwhuis hebben – dat binnen twee maanden na oplevering van een huis al het bouwafval kan worden opgehaald bij het huis. Dat doet Meerlanden. Dit was mijn bijdrage in de eerste ronde. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar mevrouw Van de Meeberg namens D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Regelmatig wanneer ik een appje krijg uit de Meerlanden App, ben ik zo blij. Ik denk wel eens na over het concept vuilnis ophalen.

Hoe geweldig is het dat er gewoon een vrachtwagen aan je huis komt die je shit komt ophalen. Dat concept is toch fantastisch? Goed. Dat gezegd hebbende. Inmiddels gaat het ruim tien jaar over VANG, dus wat mij betreft kunnen we dat helemaal geen nieuwe manier van ophalen meer noemen en is het gewoon een manier van vuilnis ophalen. Ik hoor heel veel mensen klagen over verrommeling en bijplaatsen en dat soort dingen. Ik ben er eigenlijk niet zo'n voorstander van om beleid te maken op de grootste asocialen onder ons. De meeste mensen doen het namelijk wel goed. Dat zie je ook in de resultaten. We zijn nog niet waar we willen zijn, dat klopt. Maar we zijn wel goed op weg. Ik zie dat er iemand aangelopen komt. Ik wacht even. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

28

De VOORZITTER: Dat mag u aan mij overlaten hoor, u had gewoon door kunnen praten tot mevrouw Koolmoes het woord krijgt. Dat krijgt ze nu. Mevrouw KOOLMOES: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoor mevrouw Van de Meeberg zeggen dat we dat bijplaatsen en zo eigenlijk een beetje moeten laten gaan misschien, of zoiets. Maar dat lijkt me… Ik houd het knopje echt wel ingedrukt, mijnheer van de VVD. Misschien dat we dat… Als u zegt 'we moeten dat misschien een beetje laten gaan', maar het blijkt toch de grootste kostenpost te zijn, bent u het dan met me eens dat we daar juist wel aandacht aan moeten geven? De VOORZITTER: Dank u wel. Uw tijd is ook meteen om, mevrouw Koolmoes. Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Ik heb niet gezegd dat we dat moeten laten gaan. Ik denk dat we daar wel degelijk iets mee moeten doen, maar het hele beleid daarop schrijven, dat gaat mij wat te ver. Dat gezegd hebbende. De Rekenkamer heeft onderzocht en bevonden, trouwens dank voor dat onderzoek, dat de doelstellingen wellicht te ambitieus zijn geweest. Wat D66 betreft, is dat niet het geval. Wat fijn dat we niet een slimme volger zijn op dit gebied. Ook op andere onderwerpen mogen we best ambitieus zijn want je moet een doel stellen om er vervolgens aan te kunnen voldoen. Als je het heel makkelijk voor jezelf maakt, kun je ook niet groeien.

Even denken hoor, wat wilde ik nog meer zeggen? Ja, lachgas. Mevrouw Koolmoes heeft dat ook al aangehaald. Het is natuurlijk niet meegenomen in dit onderzoek want de lachgasproblematiek, of het probleem met de patronen van lachgas dat zich voordoet in de milieustraten, is eigenlijk iets van de laatste twee jaar, denk ik. De kosten van de vuilnisverwerking zijn daardoor veel hoger dan we zouden willen. We hebben het daar al eerder over gehad in deze raad. Ik vroeg me af of de wethouder daar een update van zou kunnen geven want ze heeft eerder gezegd 'we gaan desnoods naar de rechter', als we hier wat mee willen doen. Ik ben benieuwd hoe het daarmee staat. Verder zijn wij al jaren, en nog steeds, voorstander van de opening van de milieustraat op zondag want dat gemaksniveau verhogen is, denk ik, het belangrijkst voor een goed vuilnisbeleid. Heel veel mensen zijn vrij in het weekend. Ja, ook de mensen van Meerlanden. We snappen dat zij ook vrij willen hebben. Maar misschien is dat een manier om te zorgen dat de bijplaatsingen verminderd worden. Wij willen instemmen met alle beslispunten zoals ze voor liggen. Wij hoorden de ChristenUnie-SGP het hebben over een prijsprikkel. Dat vinden wij een interessant onderwerp, maar misschien willen we het nog verder doorvoeren.

Wij hebben ooit bij de invoer van VANG gelezen over een chip in alle rolemmers die het mogelijk zou maken om het gewicht van de rolemmer te meten, waardoor je wellicht diftar zou kunnen invoeren. Ik zie nu al dat FVD hier heel blij van wordt. Ik kan niet wachten om dat debat aan te gaan. Mijnheer Spijker wil ook wat zeggen daarover, denk ik. De VOORZITTER: U kunt beter ook voorzitter worden, hoor ik. Helemaal goed. Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Mevrouw semi-voorzitter, ik wil u een vraag stellen. U wilt een chip invoeren. Dat klinkt mooi. Maar stel dat ik een bak heb en ik ben met zijn tweeën thuis en mijn buren zijn met z'n vijven. Hun bak zit vol en zij denken 'ach, ik gooi het bij mijn buurman erin'. Dus bij mij wordt de bak steeds voller, voller en voller en ik betaal voor de hele straat. Dat zou niet leuk zijn. Bent u het daarmee eens? De VOORZITTER: Uw tijd is meteen om, en uw tijd eigenlijk ook, maar u mag antwoorden.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

29

Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik wilde iets zeggen over een tiny rolcontainer. Ik snap dat probleem, maar laten we dat in de tweede termijn bespreken. Dat is een terecht punt dat mijnheer Spijker maakt en wellicht gewoon voer voor het debat. Dank u wel, tot zover voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan gaan wij naar mevrouw Linthorst. Dat u zo blij wordt van die appjes van Meerlanden, ik word daar niet altijd vrolijk van. Over die takkenronde… Je zal maar werken op zo'n takkenronde. Mevrouw Linthorst. Mevrouw LINTHORST: Dank u wel voorzitter. De Rekenkamer heeft de invoering van VANG, dat onder andere kostenbesparingen met zich mee zou brengen, onderzocht. Nou, u kent de VVD Haarlemmermeer natuurlijk, wij gaan altijd wel aan op kostenverlaging of lastenverlichting voor inwoners. Dus daar worden we wel blij van. De timing van het onderzoek had wel wat beter gekund. Het mocht wel wat later, wanneer alles verder geïmplementeerd zou zijn. Implementatie was duurder dan verwacht. Dat wisten we natuurlijk eigenlijk al. Qua besparing had het ook beter gekund, maar de cijfers zijn beter. Dus dank aan het college voor hoe het hier al reactie op heeft gegeven. Daar staan we in grote lijnen achter. Om niet in herhaling te vallen ten opzichte van wat we al gezien en gehoord te hebben, pak ik er vijf punten uit. Alles gaat over kostenverlaging met behoud van de huidige service.

Allereerst over dat verminderen van het restafval en over de communicatie aan inwoners. Dat is natuurlijk de grootste slag die geslagen kan worden richting de toekomst. Minder restafval, richting die 30 kilo, richting die 24 kilo. Om minder restafval te hebben, is de aanbeveling om te blijven communiceren richting de inwoners. Het college onderschrijft dat en daar staan we als VVD helemaal achter. Zeker ook, bijvoorbeeld, over die 50 kilo gft in die totale bak van 115 kilo. Ten tweede, met betrekking tot de niet-VANG-wijken. Het kwam al een paar keer naar voren. Rond de 10.000 huishoudens hebben op dit moment geen VANG-beleid. We zien een aanbeveling van de Rekenkamer uit het onderzoek om daar ook daadwerkelijk VANG in te voeren met de onderbouwing dat dat daar ook een positief effect zou hebben. Dat wil de VVD graag eerst geïnventariseerd hebben voordat we dat implementeren. Maak geen kopie van wat we nu hebben, maar leg het ook bij die 10.000 huishoudens opnieuw voor. Misschien is de ontwikkeling intussen wel zo dat we daar beter zouden kunnen gaan nascheiden. Neem niet nu de beslissing op basis van dit onderzoek. Graag bespreken we met de andere raadsleden hoe dit het beste aangepakt kan worden. Mogelijk kan dat wel in samenspraak, een punt dat net al benoemd is. Ten derde de bijplaatsingen. Die zijn al jaren een doorn in het oog voor de VVD. Wij willen daar wat aan doen.

Het komt hier ook heel duidelijk naar voren en we beraden ons er ook op wat we er verder nog mee kunnen doen. Naast de enorme kostenpost is het gewoon een grote ergernis van onze inwoners die we willen aanpakken. Ten vierde een kanttekening bij het onderzoek. De VVD Haarlemmermeer heeft een serieuze kanttekening bij de kwaliteit van dit onderzoek. We zien dat er bij een deelvraag gewerkt is met een kleine, niet- representatieve steekproef. Er zijn soms andere cijfers in de tekst dan bij de tabellen, de timing is niet ideaal en er zijn snel getrokken conclusies te zien. Ik wil het met jullie vooral over de inhoud hebben in de tweede termijn, maar het niveau van dit onderzoek moet echt omhoog bij een volgend Rekenkameronderzoek. Ook als het college VANG later gaat evalueren is onze oproep: doe het dan beter dan dit. Ten vijfde: goede data bij Meerlanden. Er worden in het onderzoek kwalitatieve en kwantitatieve data getoond. Bijvoorbeeld die ervaringen van die chauffeurs, dus kwalitatief, komen niet altijd overeen met de cijfers. De chauffeurs benoemen bijvoorbeeld de slechte gft-kwaliteit bij een aantal ondergrondse containers. Ze hebben het over wijken waar meer restafval in pbd zit dan er eigenlijk pbd in de pbd-bak zit. Samen met Meerlanden en de gemeente moeten we kijken of dat incidenteel of structureel is, zien waarom dit gebeurt en hoe we dit dan kunnen verminderen.

Portefeuillehouder, is het misschien ook mogelijk om die te zware pbd-container bij laagbouw te laten staan? Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

30

Ook heb ik nog een andere vraag aan de portefeuillehouder. Hoe ervaart zij het dataniveau van Meerlanden? Kan de gemeente daar voldoende sturing uithalen? Kortom, er is ruimte om de kosten te verlagen zonder dat we eigenlijk aan het serviceniveau zitten. De hoeveelheid restafval moet gewoon naar beneden. De kwaliteit van toekomstig Rekenkameronderzoek moet omhoog. En aan de hoge kosten van die bijplaatsingen moeten we echt wat gaan doen. Laten we samen met Meerlanden en onze inwoners werken aan een schoner en betaalbaarder Haarlemmermeer. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik naar mijnheer Beusenberg, SRH. De heer T.M. BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Afvalscheiding is belangrijk, maar beleid moet niet alleen ambitieus zijn, het moet ook realistisch, betaalbaar en gedragen door onze inwoners zijn. Het VANG-beleid heeft dat evenwicht nog niet gevonden. Vanaf het begin zijn er onrealistische doelstellingen geformuleerd. Een afvalreductie naar 24 kilo per inwoner. Dat klinkt mooi, maar het bleek nergens op gebaseerd. Het was wensdenken en geen beleid. Het gevolg? De kosten zijn opgelopen van een geraamde € 2 miljoen naar meer dan € 3 miljoen. De afvalstoffenheffing is niet gedaald, zoals beloofd, maar blijft structureel hoog. De verwachte kostenbesparing van 50% is niet gehaald. Uiteindelijk is er slechts sprake van 5% besparing ten opzichte van het oude systeem.

Voorzitter, SRH staat voor een gemeente die luistert naar de inwoners. Uit het rapport blijkt dat slechts de helft van de inwoners het nieuwe systeem een verbetering vindt. Bij hoogbouw is zelfs sprake van achteruitgang. Mensen ontwijken het systeem, dumpen afval en ervaren meer overlast. Dan praten we nog niet over de irritatie bij de chauffeurs en de vervuiling van grondstoffen zoals gft en pbd. Wat SRH betreft, moeten we terug naar de tekentafel voordat we VANG in de niet-VANG-wijken implementeren. Minder idealisme en meer pragmatisme. Geen peperdure systemen waar de burger niet om heeft gevraagd. Wij pleiten voor eenvoud en betaalbaarheid en vrijheid van keuze. Dat is pas duurzaam beleid, sociaal en rechts. Dank u. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan tot slot de heer Zuyderwijk namens GroenLinks en wij constateren dat BVNL niet aanwezig is bij dit debat. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. GroenLinks wil dat onze gemeente stappen zet zodat we een circulaire economie creëren. Dit doen we onder andere door afval te scheiden en het restafval naar beneden te krijgen. We zijn van 200 kilo naar 115 kilo gegaan, wat een enorme stap vooruit is. We zijn daar ook blij mee en daar verdienen het college en de inwoners ook complimenten voor. Daarnaast zien we dat het nieuwe systeem ten opzichte van het oude systeem een jaarlijkse besparing oplevert.

Dat is ook goed nieuws, want we moeten er ook nog rekening mee houden dat de kosten voor het restafval over de jaren heen steeds duurder zullen worden. Het onderzoek bevestigt dat wij op de goede weg zijn, dat de inwoners actief meedoen, ze scheiden hun afval beter, en dat het beleid ook zijn vruchten afwerpt. Maar we zien ook dat wij nog veel meer stappen moeten zetten. Dat willen we ook doen door dit beleid te verbreden naar de wijken waar dit nog niet het geval is. Dus we vragen ook aan het college om deze stap te zetten en dit te doen. Daarmee zorgen we ervoor dat de milieuwinst en kostenbesparing verder worden gecreëerd. Als laatste vroegen we ons af of het college ook preventieve maatregelen neemt waardoor we eigenlijk minder afval creëren en we zorgen dat er überhaupt geen afval of minder afval is. Dan moet u eraan denken dat bepaalde producten gerepareerd kunnen worden of dat bij milieustraten bekeken kan worden of machines niet alsnog wel goed zijn en geen afval zijn. We horen dit graag. Alleen door deze stappen te zetten, zorgen we voor een circulaire economie. Dank u wel voorzitter.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

31

De VOORZITTER: U ook bedankt en daarmee zijn we aan het eind gekomen van de eerste termijn van de raad en gaan we naar de beantwoording van de vragen door het college. Mevrouw Sedee, u heeft zeven minuten voor zo weinig vragen. Wethouder SEDEE: Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Excuus, we hebben een fantastisch spreekgestoelte voor u hier. Wethouder SEDEE: Oké, ik kom eraan. Even alles meenemen. De VOORZITTER: Gaat het lukken? Mooi. Mevrouw Hup, u heeft een puntje van orde? Mevrouw HUP: Als mevrouw Sedee aangeeft dat ze last heeft van het staan, mag ze van mij ook zitten hoor. De VOORZITTER: Dat is lief van u, maar mevrouw Sedee gaat beginnen. Wethouder SEDEE: Voorzitter. Mevrouw Hup, dank u wel voor uw empathische opmerking. Dank u wel. Dat waren wel heel wat meer vragen dan ik had verwacht, eerlijk gezegd. Laat ik beginnen met de bijdrage van mijnheer Zuyderwijk van GroenLinks. Ik wil beginnen met u bedanken voor uw complimenten voor de gemeentelijke organisatie Meerlanden, maar ook voor de complimenten aan onze inwoners, want zij hebben tenslotte meegeholpen om ervoor te zorgen dat we een, wat mij betreft spectaculair resultaat hebben gehaald in de afgelopen drie, vier jaar als je kijkt naar VANG 2020 waarbij we van 198 kilo restafval zijn gegaan naar 111 kilo vorig jaar. De cijfers zijn alweer verouderd want ondertussen gaan we steeds verder met het scheiden van afval.

Dan uw vraag 'kunnen we niet preventief zorgen voor minder afval?' We hebben het Repair Café. Daar kun je natuurlijk met je spullen naartoe gaan en die worden dan bij het Repair Café gerepareerd. Als je je afval gescheiden wegbrengt naar de milieustraat, is daar ook de mogelijkheid om in de kringloopwinkel spullen af te geven zodat ze kunnen worden hergebruikt. Een persoonlijk nootje, je kunt ook gewoon in de supermarkt in plaats van zeep in plastic pompjes kleine mengpakketjes kopen en dan hoef je alleen maar water toe te voegen. Dat scheelt toch weer afval. Zo zijn we er allemaal mee bezig. Ik moet even kijken waar ik daarvoor was. Dat was GroenLinks en dan mijnheer Spijker. Mijnheer Spijker, ook bedankt voor uw complimenten. U had het over 'als je verhuist, staat er zoveel troep aan bouwmateriaal'. De projectontwikkelaar weet precies waar hij zijn spullen moet afleveren en zijn afval moet wegbrengen, dus het is goed dat u dat zegt, maar dat gebeurt allemaal al. Maar verder ook bedankt voor uw complimenten. De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, u krijgt een interruptie van mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. Ik hoorde de portefeuillehouder eigenlijk allemaal opties doorgeven die private en maatschappelijke instellingen kunnen doen. Maar ik vroeg me vooral af wat wij als gemeente voor stappen willen zetten.

Heeft de portefeuillehouder daar een visie op? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: De kringloopwinkel is ook onderdeel van Meerlanden, dat is een gemeenschappelijke regeling waar wij aan meedoen. Maar in de zin dat wij zelf beleid gaan maken, dat suggereert u misschien, om ervoor te zorgen dat we preventief zorgen voor minder afval, vraagt u me nogal wat. Het is toch wel een eigen keuze hoe mensen ermee omgaan. Ik moet zorgen voor het afval,

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

32

maar niet voor aanschaf en verder. Het houdt een keertje wel op. Maar als u suggesties heeft, breng ze in een motie en dan ga ik kijken of ik er iets mee kan doen. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk nog. De heer ZUYDERWIJK: Ja, als laatste. We hebben een best laag doel gesteld voor wat we aan restafval willen halen, dus ik denk alleen maar dat, als wij die preventieve stappen niet ook zetten, we nooit tot het doel komen. We willen dat doel behalen. Dus ik denk dat de enige manier om dat te doen, is door die preventieve stappen te zetten waardoor we die doelen halen. De VOORZITTER: U bent door uw tijd heen. Dan weet u in ieder geval dat u geen interrupties meer kunt plaatsen. Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: Ik had mijnheer Zuyderwijk graag nog een toelichting gevraagd over de lage doelstelling want uiteindelijk, kan ik u verzekeren, wordt de doelstelling alleen maar meer aangescherpt naarmate de CO2-heffing wordt verzwaard en ook de verbrandingstarieven worden verhoogd. Uiteindelijk komen ook vanuit Europa steeds meer zwaardere richtlijnen. Dus uiteindelijk komt 2050 Nederland 100% circulair eraan. De VOORZITTER: Ja. Mevrouw Antolini heeft nog recht op één interruptie. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. Ik hoor steeds 'succes, succes, succes, want we hebben minder restafval geproduceerd'. Het is echter zo dat er ook meer bijplaatsingen zijn.

Dan is het toch gewoon puur een kwestie van een verschuiving van het probleem? Het komt niet meer terecht in de bakken, maar het komt elders terecht. Dus het is niet minder afval, het wordt gewoon verschoven. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: We hebben gekeken naar de bijplaatsingen en naar aanleiding van een motie van CDA en VVD heb ik ook gezorgd voor een team dat probeert te herkennen waar de bijplaatsing eigenlijk vandaan komt. Een van de redenen van bijplaatsingen is bijvoorbeeld dat mensen de enveloppen van de overheid niet openen, waar hun hun pasje in zit. Je moet de container openen met een pasje en het pasje wordt verstuurd door de gemeente. Heel veel mensen zijn toch een beetje angstig om die envelop te openen. Ze zijn toch bang voor wat negatieve berichten van de overheid, misschien in het kader van de toeslagenaffaire, weet ik het. We zijn wel aan de slag om mensen te informeren: zorg dat je dat pasje hebt want dan kun je gewoon gratis zorgen dat die afvalcontainer opengaat zodat je op een nette manier je afval kunt wegdoen. De VOORZITTER: Gaat u verder met uw beantwoording. Wethouder SEDEE: Dan D66. Heel fijn, die opheldering over de app. Die was heel duidelijk. U vroeg naar de milieustraten in het weekend opendoen.

U zei het zelf ook al, mevrouw Van de Meeberg, bij Meerlanden hebben ze natuurlijk ook het weekend vrij. Maar op zaterdag kun je natuurlijk gewoon nog steeds je grofvuil brengen. Je kunt ook naar de kringloopwinkel. Dus dat kan allemaal. Ik neem aan dat dat wel voldoende is. Anders gaat de prijs omhoog want uiteindelijk moet het wel betaald worden. Als je mensen zeven dagen in de week wil laten werken bij Meerlanden, gaat uiteindelijk het prijskaartje wel omhoog. Het is een extra service.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

33

PvdA. De vraag over de app van mevrouw Hussain is beantwoord. Ik heb begrepen dat mevrouw Hussain samen met GEZOND Haarlemmermeer een soort combi wil in de app, namelijk dat je ook kunt melden dat iets vol is. Dat kan al. Je kunt dat al melden via de app, heb ik begrepen. Toch? Ja, je kunt dat al melden via de app. We gaan het proberen, lijkt mij, maar dat is de informatie die ik heb gekregen. De VOORZITTER: U stopt ermee? Nee, nee, ik houd het voor u in de gaten. Gaat u gewoon lekker door? Wethouder SEDEE: Mevrouw Hogervorst was niet tevreden met het serviceniveau, maar verder waren er geen vragen, volgens mij. De cijfers die u noemde vanuit de benchmark, herkennen wij niet. Dus dat wilde ik nog even zeggen. Even kijken. Waarom is de afvalheffing zo gestegen? Een aantal van u heeft daar vragen over gesteld. Die afvalstoffenheffing is gestegen door hogere verwerkings- en inzamelkosten, prijsindexatie en de algemene kostenstijgingen in de afvalketen. Naast de verbrandingsbelasting stijgen ook de grondprijzen en die fluctueren daarmee ook. Je kunt dus niet alles aan één type huishouden toerekenen, zogezegd. Waarom staat er niets in het rapport over de kwestie lachgascilinders? Er werd ook gevraagd door mevrouw Van de Meeberg 'hoe staat het daar nou mee?' Ja, we zijn inderdaad bezig om de staat voor de rechter te dagen.

Alleen staat die zaak nog niet op de rol, dus dat is een kwestie van afwachten. Even kijken. Dan het vervolg op de VANG. Daarover werden ook opmerkingen gemaakt door de VVD 'niet zomaar de niet-VANG-wijken meenemen op dezelfde manier als het geïmplementeerd is bij de VANG-wijken die we nu hebben'. We gaan ook evalueren, mevrouw Linthorst. Natuurlijk gaan we kijken naar 'wat kan er beter? Wat moet er anders?' Dat gaan we zeker doen. We zijn daar nu mee bezig. Dat wordt voorbereid voor de gemeenteraad en de uitkomst van die evaluatie wordt ook gebruikt om vervolgbeleid dat aan u wordt voorgelegd, op te stellen. Uiteindelijk komen we dan uit op, hopelijk toch wel, Nederland circulair in 2050. Dus ook de niet-VANG-wijken zullen uiteindelijk VANG-wijken worden, maar op welke manier? Misschien heel anders, misschien beter. Misschien moeten we ergens iets tweaken, dus dat komt helemaal goed. Volgens mij heb ik dan alle vragen wel beantwoord. Dank u wel CDA, voor uw vertrouwen in deze wethouder. De VOORZITTER: Dan ga ik even bij de raad ophalen. U heeft nog wat tijd hoor, nog anderhalve minuut. Ik ga even bij de raad ophalen of alle vragen zijn beantwoord. Dan kijk ik even naar mevrouw Hup. Gaat uw gang. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. Ik had in mijn betoog gevraagd of het college alvast iets in de eerste termijn aan ons zou kunnen meegeven voor de tweede termijn.

Dat gaat over hoe het college de appartementencomplexen gaat aanpakken binnen onze gemeente en of er wellicht op korte termijn een beloning kan worden gekoppeld aan hun huishouden omdat wij begrepen hebben dat er op termijn een korting op de afvalstoffenheffing van het huishouden kan worden toegepast, maar dat nu nog collectief gebeurt. Daarnaast heb ik gevraagd of is onderzocht of er andere gemeenten zijn die deze succesvolle initiatieven al hebben toegepast om inwoners te stimuleren hun afval beter te scheiden. We hebben het ook nog gehad over die prijsprikkel gericht op restafvalvermindering. Daar zou ik graag nog een reactie op willen van het college, voorzitter. De VOORZITTER: Die vragen had u gesteld. Zullen we eerst even deze vragen doen? Of wilt u alles verzamelen? Wethouder SEDEE: Ik wil daar wel even antwoord op geven.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 10 april 2025

34

De VOORZITTER: Ja, doet u dat maart. Wethouder SEDEE: Mevrouw Hup, een prijsprikkel is natuurlijk gewoon een goed instrument om te kijken in hoeverre we mensen kunnen stimuleren om nog beter te scheiden of minder afval te produceren. Zeker. Maar wat u vraagt aan mij 'hoe gaan we om met de appartementencomplexen?', is echt een technische vraag en die zal waarschijnlijk ook onderwerp zijn van de evaluatie, zodat we dat met u kunnen delen. De VOORZITTER: Prima. Mevrouw Elfers. Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. Ook ik schrik heel even. Ik had nog een openstaande vraag. Ik hoorde de portefeuillehouder net aangeven dat er een herziening naar de raad komt, onder andere op basis van de evaluatie. In mijn eerste betoog had ik gevraagd of de wethouder kon toezeggen dat als de niet-VANG-wijken ook naar VANG overgaan, de participatie net zo goed kan gaan als in 2016 en 2017. De VOORZITTER: De portefeuillehouder. Wethouder SEDEE: U was natuurlijk onderdeel van die participatie en de proef over een halfjaar lang met zo'n duizend inwoners. Dat was een kostbare aangelegenheid, mevrouw Elfers. Ik weet niet of we het op die manier moeten doen. Het zijn nu beduidend minder huishoudens uiteraard, maar we gaan niet zonder dat we de inwoners meenemen, op wat voor manier dan ook, kijken hoe we om moeten gaan met de niet-VANG-wijken. De VOORZITTER: Ja. Mevrouw Hogervorst.