2024-07-04 Raad

Index raadsvergadering

raadsplein

raadsgriffie

raadsvergadering d.d. 4 juli 2024

Index

Pagina

1.

Opening raadsplein

2-5

2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van de raadspleinen van 13 en 20 juni 2024, ingekomen brieven en stukken ter kennisname

5-6

3.

Algemene Beschouwingen, Financiële Beschouwingen, RV Erratum Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024/RV Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024, Voorjaarsrapportage 2024 en RV Vaststellen Strategische Agenda van de Raad bij de Voorjaarsrapportage 2024

6-76

4.

Stemmingen

76-88

5.

Sluiting

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

88

1

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 4 JULI 2024 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven De leden: dhr. M. Achterbergh-Copier, mw. B.M. Antolini, mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. S. Blankestein, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, dhr. P.J. Boerman, mw. Y.M.G. Bouwhuis, mw. N.M. Elfers, mw. K. van Goethem (tot 15.00 uur), mw. A.E. Gumbert, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, mw. J.M. Hup, mw. R.F. Hussain (vanaf 15.20 uur), dhr. C.L. Klaassen, mw. K. Kliphuis (vanaf 19.00 uur), mw. G. Knikker, mw. J. Koolmoes, mw. Linthorst (vanaf 14.30 uur), mw. A.P. Maat, mw. A.N. Mees-Marhe, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, dhr. J.G. Rip, dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap, dhr. F. Sidali (vanaf 14.27 uur), mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. R. Staal (vanaf 14.10 uur), mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek (tot 14.22 uur), dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, mw. C.F.M. van der Meij, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek (vanaf 14.22 uur) Insprekers: Geen

1.

Opening raadsplein

De VOORZITTER: Dames en heren, ik open de gemeenteraadsvergadering van Haarlemmermeer. Het is vandaag 4 juli 2024 en het is een bijzondere vergadering, want wij gaan zo meteen kijken of wij een nieuwe wethouder kunnen benoemen en als dat aan de orde is ook een nieuw raadslid. Tevens hebben we de behandeling van de Voorjaarsrapportage 2024 en het Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 en het vaststellen van de Strategische Agenda voorjaar 2024 en dus ook de algemene beschouwingen. Een lange vergadering waarin we zowel kijken naar een aantal mensen die toe gaan treden tot college en raad, maar we ook graag horen hoe de beelden zijn over de plannen die voorliggen. Ik deel u mede dat er berichten van verhindering zijn ontvangen van mevrouw Denie en de heer Meijer en dat later zullen komen de heer Bier, mevrouw Hussain, mevrouw Kliphuis en de heer Staal. Die is er al? Nee, de heer Bier is er wel. De heer Sidali is later. RV Benoemen B.C. (Beryl) van Straten-van Diepenbeek tot wethouder (schriftelijke stemming) De VOORZITTER: Dan ga ik over tot de benoeming van een nieuwe wethouder. Het is u niet ontgaan dat de heer Nobel is toegetreden tot het kabinet. Daarmee is van rechtswege zijn wethouderschap vervallen. Hij heeft zijn ontslag ingediend en de VVD-fractie heeft mevrouw Van Straten voorgedragen als wethouder. U heeft die voordracht inmiddels ontvangen per mail.

Wil iemand daar nog over het woord voeren? Dat is… Ja, de heer Beusenberg.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

2

De heer M.L. BEUSENBERG: Van harte gefeliciteerd! Namens de hele fractie van SRH. De VOORZITTER: Maar wel met de voordracht hè, in dit geval dan, want u gaat nog stemmen over de benoeming. Fijn dat u die felicitaties al heeft uitgesproken. Dan gaan we, conform artikel 39 van de Gemeentewet direct over tot stemming en tot installatie van de beoogd wethouder. U heeft kennis kunnen nemen van het cv van mevrouw Van Straten, maar voordat we gaan stemmen, gaan we eerst de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven vragen een laatste onderzoek te doen en daarover verslag uit te brengen. Daarna gaat u schriftelijk stemmen over de benoeming van de nieuwe wethouder. Ik stel u voor om tot leden van deze Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven te benoemen: de heer Boerman, mevrouw Elfers en de heer Vermeulen. Kunt u daarmee instemmen? Die zijn geloof ik niet verbaasd. Dan schors ik de vergadering om een laatste blik te werpen op de geloofsbrieven. Ik zeg laatste, want er is natuurlijk al wat voorwerk verricht, want dat kost heel veel tijd. Als u nu denkt 'die paar minuten?', dat is slechts de laatste blik. Ondertussen schorsen wij de vergadering. Schorsing De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, van harte welkom. Ik deel mee dat de heer Staal aanwezig is en dat kan in de notulen.

Maar we zijn in afwachting van de bevindingen van de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven. Ik heb begrepen dat mevrouw Elfers voorzitter is en ons gaat vertellen wat de conclusies zijn. Mevrouw ELFERS: Dank u wel, voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Haarlemmermeer in wier handen werden gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door B.C., Beryl, van Straten-van Diepenbeek, voorgesteld te worden benoemd tot wethouder van de gemeente Haarlemmermeer, rapporteert de raad van de gemeente Haarlemmermeer dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Grondwet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot haar benoeming als wethouder van de gemeente Haarlemmermeer. Proficiat. De VOORZITTER: Dan dank ik de leden van de commissie voor hun inzet, niet alleen vandaag, maar ook al eerder. Dat betekent dat wij nu overgaan tot een schriftelijke stemming. Mijnheer Vermeulen is ook aanwezig, maar u bent het helemaal eens met de uitslag die zojuist is voorgelezen, hè? Dan is mijnheer Boerman ook weer gerustgesteld. Dat betekent dat we nu overgaan tot schriftelijke stemming en dat betekent dat de stembrieven worden uitgereikt. Het raadslid Van Straten mag gewoon meestemmen.

Als de stembriefjes zijn uitgereikt, verzoek ik u te stemmen en uw stem even vast te houden. Ik vraag de bodes de stemmen nog niet op te halen. We moeten het wel wat spannend maken voor mevrouw Van Straten. Dat wil zeggen dat ik eerst een nieuwe commissie aan u voorleg, namelijk de commissie die zich bezighoudt met de stemmingen. Ik stel voor om als voorzitter mevrouw Knikker en als leden de heer R. Beusenberg en mevrouw Gumbert onderdeel te maken van deze commissie. Kunt u daar allemaal mee instemmen? Dat is het geval, dan is die commissie nu benoemd en verzoek ik de bodes om de stembriefjes in te nemen. Ik schors zo meteen pas de vergadering, ik zou u willen vragen om even te blijven zitten, want we moeten zeker weten dat alle stemmen zijn opgehaald. Er zijn 34 stemmen, geef ik mee aan de Stemcommissie en ik zie de laatste. Dan verzoek ik de commissie om te gaan tellen en ik schors de vergadering. Schorsing De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. De commissie is weer terug. De voorzitter van de commissie is mevrouw Knikker en ik geef haar graag het woord. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

3

Mevrouw KNIKKER: Dank u wel, voorzitter. Voor de benoeming van mevrouw Van Straten-van Diepenbeek tot wethouder van de gemeente Haarlemmermeer zijn de volgende stemmen uitgebracht: aantal stemmen uitgebracht, 34. Aantal geldige stemmen, 33. Aantal stemmen voor, 28. Aantal stemmen tegen, 5. Gefeliciteerd. (applaus) De VOORZITTER: Dat betekent, mevrouw Van Straten, dat u benoemd bent tot wethouder van deze gemeente. Accepteert u deze benoeming? Mevrouw VAN STRATEN: Ja. De VOORZITTER: Dan nodig ik u uit om naar voren te komen en u allen om te gaan staan. Ik ga de belofte voorlezen en aan het eind zegt u 'dat verklaar en beloof ik'. ‘Ik verklaar dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen.’ Mevrouw VAN STRATEN: Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER: Ontzettend gefeliciteerd. Heel veel succes! Ik heb bloemen. Ik schors de vergadering, zodat u uw nieuwe wethouder kunt feliciteren.

Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, gezien de drukke agenda, vraag ik de wethouder om op haar plek te gaan zitten, zodat ze zo meteen mee kan doen vanuit het college in haar nieuwe portefeuille. Ik heropen de vergadering. Mijnheer Sidali komt op ons af, welkom. Vanaf nu bent u dus aanwezig bij deze vergadering. Installatie en beëdiging kandidaat-raadslid mw. Linthorst De VOORZITTER: Wij gaan over tot het benoemen van een opvolger voor mevrouw Van Straten. Er is één zetel vacant bij de VVD en de VVD stelt voor om die te laten invullen door mevrouw Linthorst. Ik stel voor aan de raad om dezelfde Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven in te stellen als zojuist zodat zij onderzoek kunnen doen naar het raadslid om te kijken of zij voldoet aan alle wettelijke eisen voor een raadslidmaatschap. Dat zijn de heer Boerman, mevrouw Elfers en de heer Vermeulen. Gaat u daarmee akkoord? Fijn, want die hadden daar al op geanticipeerd. Dat betekent dat ik gelijk het woord kan geven aan de voorzitter. Zij hebben gisteren de hele dag al die geloofsbrieven onderzocht. Mevrouw Elfers gaat nu aan ons meegeven wat de bevindingen van de commissie zijn. Mevrouw ELFERS: Dank u wel, voorzitter.

De commissie uit de raad van de gemeente Haarlemmermeer in wier handen werden gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door W.T, Wenda, Linthorst-Kielstra, op 4 juli 2024, benoemd tot lid van de gemeente Haarlemmermeer, rapporteert de raad van de gemeente Haarlemmermeer dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Grondwet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot haar toelating als lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

4

De VOORZITTER: Dank u wel en dank u wel commissie voor alle werkzaamheden. De vraag aan de raad is of u allen kunt instemmen met deze benoeming. Dat is het geval, dan is mevrouw Linthorst benoemd en ga ik haar naar voren vragen om de belofte af te leggen. U kunt weer gaan staan. ‘Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de gemeenteraad naar eer en geweten zal vervullen.’ Mevrouw LINTHORST: Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER: Van harte gefeliciteerd! Heel veel succes. Dames en heren, ik stel voor dat de familie feliciteert en de leden van de raad even, de anderen kunnen dat dan straks in de schorsing doen, want u heeft ook nog een heel vol programma. Dus mag ik de leden van de raad uitnodigen om mevrouw Linthorst te komen feliciteren? Schorsing De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Mevrouw Linthorst neemt plaats in de bankjes en we gaan meteen over tot behandeling van de voorjaarsnota. 2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, de verslagen van 20 en 27 juni 2024 en de lijst ingekomen brieven/stukken ter afhandeling van week 23 en 24

De VOORZITTER: In de voorjaarsnota wordt de raad geïnformeerd over de beleidsmatige en financiële stand van zaken voor het lopende begrotingsjaar 2024 en het meerjarenbeleid wordt herijkt en de kaders worden opgesteld voor de Meerjarenbegroting 2025-2028. Ik heb het gevoel dat er achter de schermen nog wat geluid is. U heeft allen kennis kunnen nemen van de agenda. We beginnen iets later, maar uw eerste termijn staat gepland, waarin u een bondige algemene beschouwing geeft en een voorzetje doet voor de onderwerpen voor het debat. U heeft ieder een eigen spreektijd gekregen en zoals u bekend, is de volgorde grootste oppositiepartij eerst, dan de grootste coalitiepartij, enzovoort. U bent uitdrukkelijk in de gelegenheid om te interrumperen, kort en bondig en u kent het tijdschema, dus ik vraag u zich daaraan te houden. Als het nu echt uit de hand loopt… Ik wil u verzoeken om niet meer dan twee interrupties op een spreker in eerste termijn te doen, want in tweede termijn kunt u dan veel beter en langer met elkaar discussiëren. Nog even wat technische zaken die van belang zijn. Huishoudelijk zaken: amendementen en moties die reeds zijn aangekondigd vindt u in iBabs onder de agenda van vandaag onder het kopje 'aangekondigde moties en amendementen'.

Zo gauw ze worden ingediend, en ik verzoek u dat ook te doen in die eerste termijn, worden ze verplaatst naar 'ingediende moties en amendementen'. Ze zijn genummerd op volgorde van binnenkomst. Heeft u tussentijds behoefte om de moties te wijzigen of aan te passen tekstueel, stuurt u deze dan naar de griffiepostbus. Voor een correct versiebeheer graag met versienummer en geeft u daarbij ook aan of die direct gepubliceerd mogen worden. De indienende fracties moeten bekend zijn bij indiening. Dat kan dus niet meer staande de vergadering gebeuren. Dan is het zo dat u zeer dringend wordt verzocht wijzigingsvoorstellen voor de stemmingenlijst, zoals bijvoorbeeld intrekken van moties en amendementen, voor 22.00 uur 's avonds te doen. Dat heeft te maken met het feit dat wij digitaal stemmen, het is dus van belang om te weten welke moties en amendementen daadwerkelijk in stemming worden gebracht. Dat geldt ook als u van plan bent als fractie verdeeld te stemmen over een onderwerp, dan verzoek ik u ook om dat voor 22.00 uur vanavond aan te geven, want dan kunnen we daar rekening bij houden met het digitaal stemmen. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

5

En ten slotte wil ik u meegeven… Ja, mijnheer Beusenberg heeft een vraag. De heer T.M. BEUSENBERG: Dank u wel, voorzitter. U geeft aan dat we het ook al voor 22.00 uur zouden moeten aangeven als we verdeeld gaan stemmen. Nu ben ik dat niet van plan voorlopig, maar ik neem aan dat u daarmee bedoelt 'als we tegen een bepaald beslispunt stemmen'. Want we hebben allebei gewoon een rode en groene knop dus als wij allebei iets anders zouden stemmen, is dat geen probleem neem ik aan? De VOORZITTER: Dat heeft u helemaal correct gezegd. Ja, dat is wat ik aan u verzoek. Ik verzoek u tevens om iBabs regelmatig te verversen, want dan heeft u alle informatie up-to-date. Dat zijn de zaken die ik met u door wilde nemen. Als daar verder geen vragen over zijn, ga ik naar het vaststellen van de agenda van vandaag. Daar is één motie die niet gekoppeld is aan de voorjaarsrapportage. Het is volgens mij de heer Schaap die die motie wil indienen. Ik kijk of hij die nu wil indienen. Ja, dan is zij nu onderdeel van de beraadslaging. Die motie is behandeld in de sessie en er is ook vanuit het college al een advies over gegeven, dus we hoeven hem verder niet te behandelen. Dat klopt? Ja. Goed. Dan is er een motie Klachtrimpels. Is die gekoppeld aan de voorjaarsrapportage of aan een van de andere stukken op de agenda? Volgens mij is dat ook de Rekenkamer? Ja? Dan is de vraag of u die nu wilt indienen.

Dat is het geval? Mevrouw KOOLMOES: Ja, ik zou hem graag indienen, voorzitter. De VOORZITTER: Dan gaan we daar straks nog even de reactie van het college over vragen. Dan staan die twee moties op de stemmingenlijst voor vanavond. Dan heb ik van de voorzitter van de sessie over het raadsvoorstel Wind op Land begrepen dat de sessie van het afgelopen raadsplein is geschorst en dat betekent dat er vanavond niet over gestemd zal worden. Het presidium heeft vanochtend gekeken naar de planning van de vervolgsessie en vanavond bij het vaststellen van de agenda zult u de datum tegenkomen voor die vervolgsessie en kunt u daarover stemmen. Gaat u dan akkoord met het schrappen van het raadsvoorstel conceptspelregels en peiling Wind op Land Haarlemmermeer van de stemmingenlijst van vanavond? Iemand die daar tegen is? Dan is dat het geval. Als er verder geen op- of aanmerkingen zijn over de agenda, vraag ik of ik hem dan kan vaststellen. Dat is het geval. Dan is de agenda hierbij vastgesteld. Dan leg ik de lijsten ingekomen stukken van week 23 en 24 aan u voor. De verzoeken om afschriften zijn ontvangen. U kunt dat bij het agendapunt zien en de vraag is of u in kunt stemmen met de voorgestelde afdoeningen van de lijst van ingekomen stukken van deze twee weken. Zijn er mensen die daartegen zijn? Niet het geval, dan wordt het als zodanig afgerond.

Dan gaan we naar de verslagen van 13 en 20 juni jl. en vragen of u ze kunt vaststellen. Er zijn geen opof aanmerkingen binnengekomen. Ik kijk naar mijnheer Schaap die… Er zijn geen op- of aanmerkingen binnengekomen, toch? De heer SCHAAP: Jawel, die staan ook op iBabs. De VOORZITTER: Oké, ik ben blij dat u dat zegt, want ik krijg door dat dat niet zo was. Dank u wel. Die tekstuele aanpassingen die u heeft aangegeven zijn verwerkt in het verslag. Dat klopt? Dan ga ik u vragen om dat verslag te accorderen. Kan iedereen daarmee instemmen? Met dank weer aan de heer Schaap voor het zorgvuldig doorlezen en corrigeren van de verslagen en zijn ze hiermee vastgesteld. 3.

Algemene Beschouwingen, Financiële Beschouwingen, RV Erratum Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 (11066343)/RV Strategisch Perspectief Investeringen voorjaar 2024 (10994249), Voorjaarsrapportage 2024 (10994272) en RV Vaststellen Strategische Agenda van de Raad bij de Voorjaarsrapportage 2024

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

6

De VOORZITTER: Dan gaan we naar de eerste termijn en de eerste termijn begint met de grootste oppositiepartij en vervolgens is de beurt aan de grootste coalitiepartij. Als eerste wil ik vragen aan GroenLinks wie namens hen het woord voert. Ik heb begrepen dat u iets ontzettend leuks gaat doen waar ik erg jaloers op ben. Dus ik begrijp dat u nog wel een tijdje bij ons bent, maar niet de hele avond. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja dat klopt, voorzitter. De VOORZITTER: Gaat uw gang. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel. Ik zou bijna willen zeggen 'are you ready for it?' Dat is de laatste referentie. Maar dit is ook hartstikke leuk. Dank u wel, voorzitter. En dank ook aan allen die de voorjaarsrapportage tot stand hebben gebracht. Een rapportage die, zo concludeert GroenLinks, steeds lastiger wordt om te maken, omdat de lokale, landelijke en internationale scenario’s er niet stabieler op zijn geworden. Reëel begroten wordt steeds lastiger, maar laten we eerlijk zijn, het college was daar voorgaande jaren ook al geen held in met een totaal overschot van meer dan € 60 miljoen in drie jaar, wat aan niet-gerealiseerde middelen is weggestroomd naar de algemene middelen. Aan de andere kant nemen we al sinds 2021 keiharde besluiten en bezuinigen we op zaken die onze gemeente leefbaar maken.

Denk aan het welzijn, het jongerenwerk, je preventieve handvatten om erger te voorkomen, maar denk ook aan sport en cultuur of de leefbaarheid van de huidige wijken in de vorm van groenvoorzieningen. Voorzitter, we zitten inmiddels als raad twee jaar met elkaar samen in het bestuurlijke bootje. We hebben elkaar en het college steeds beter leren kennen en weten steeds meer wat we aan elkaar hebben. We kijken daar graag bij deze algemene beschouwingen even op terug, want wat is er precies terechtgekomen van alle mooie plannen? En nog belangrijker, wat ons betreft in ieder geval: is Haarlemmermeer menselijker, eerlijker en duurzamer geworden? We zien inmiddels de grote bezuiniging van 2021 op het Sociaal Domein uitgevoerd worden. We horen bij de verschillende werkbezoeken, bijzondere raadsvergaderingen en hoorzittingen nog steeds inwoners en organisaties die zich niet alleen niet begrepen, maar vooral ook niet gehoord voelen door de gemeente. Dus menselijker en eerlijker? Hm, dat zien we nog niet heel erg. Duurzamer dan? Op verzoek van GroenLinks werd door de raad de motie voor duurzaamheidsleningen voor woningeigenaren aangenomen, waarmee Haarlemmermeer het eindelijk mogelijk maakt om tegen een lage rente je eigen huis te verduurzamen.

Maar waar blijft dat Schone Lucht Akkoord, dat in de eigen coalitieplannen is genoemd? Waarom stimuleren we niet de woningcorporaties om ook voor huurders hun energie uit de zon te gaan halen? De energie- en klimaatmonitor is er dan wel weer gekomen, maar daaruit blijkt dat de CO2-uitstoot nauwelijks daalt, dus wat gaan we dan vervolgens doen? We hebben inmiddels een Klimaatfonds, dat klopt, maar alleen maar gevuld met rijksmiddelen waaruit we ambtenaren mogen betalen. Wat merkt de inwoner daar nou precies van? Dat noemen wij geen Klimaatfonds. Voorzitter, wat ons betreft is dit het moment om het anders te gaan doen. Terwijl we hard bezig zijn om raadsbreed langdurige, menselijke oplossingen te vinden voor de langetermijntekorten die op ons afkomen maar ondertussen een weerstandsvermogenratio hebben van 4, is het bijna lachwekkend om het overschot van € 7 miljoen weer in de uitpuilende algemene reserve te stoppen in plaats van in het versterken van je samenleving. Uit de meicirculaire blijkt zelfs dat het overschot dit jaar oploopt tot al € 16 miljoen. We houden ons hart vast voor de najaarsrapportage. Wij zien, zoals u inmiddels van ons gewend bent, een overschot van zoveel miljoen niet als een positief cijfer op de balans, maar als een negatief gerealiseerd saldo voor onze inwoners. We zijn onze inwoners, organisaties en ondernemers € 16 miljoen tekortgeschoten.

€ 16 miljoen wordt niet uitgegeven aan de zaken waar onze inwoners op zouden moeten kunnen rekenen vanuit de eerder Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

7

genoemde plannen. We zijn dan ook erg blij met het amendement van de HAP dat tijdens de jaarrekening werd voorgesteld om namelijk vandaag in gesprek te gaan met elkaar over hoe we in ieder geval € 7 miljoen incidenteel kunnen herbestemmen om het verschil te maken. Om gezamenlijk een stapje extra te zetten om Haarlemmermeer nu eerlijk, menselijk en duurzamer te maken. Zoals u van onze partij gewend bent, hebben we daar uiteraard wel wat ideeën over. Ideeën die overigens niet altijd geld hoeven te kosten, maar vooral op de lange termijn een waarde opleveren voor onze inwoners. Ik licht de moties even heel kort toe, maar hoop vooral dat er in de volgende termijn verder over kan worden gesproken, zodat we tot voorstellen kunnen komen waar de meerderheid zich achter kan scharen en we echt iets kunnen gaan doen. Motie 5 Samen werkt beter vraagt een kleine impuls uit het positieve jaarresultaat om middels een burgerberaad inwoners op een betere manier te betrekken bij de gemeentelijke vraagstukken om zo ook het vertrouwen van de inwoners in de overheid te verbeteren. Zo maken we de inspraaktrajecten die we hebben, eerlijker. Motie 6 vraagt opnieuw aandacht voor de energiearmoede. Motie 7 en 8 vragen om verduurzamingen voor zowel de tuinen van de Haarlemmermeerders als bij ons maatschappelijk vastgoed.

Via motie 9 Skatepark roepen we het college nogmaals op om met de betrokkenen in gesprek te blijven en deze keer ook met extra middelen vanuit het positieve jaarresultaat het skatepark als voorliggende voorziening te verbeteren. Op die manier kunnen we deze prachtige plek voor de inwoners weer wat menselijker maken. Dan hebben we nog motie 10 Versterk de aanpak kinderarmoede, die vraagt om een impuls van middelen om de 1600 kinderen die hier naar schatting in armoede wonen beter te bereiken. We kwamen er door vragen achter dat dat op dit moment nog niet gebeurt. We zijn daarnaast heel blij mede-indiener te mogen zijn bij een aantal mooie initiatieven van de HAP en de PvdA, maar die zullen zo worden aangemeld. Naast de moties zijn we nog steeds ook nog heel blij met het in stand houden van de SAR, de Strategische Agenda van de Raad, maar die moet dan uiteraard wel gevuld worden. We stellen daarom ook voor om de onderwerpen areaalsystematiek, de leefbaarheid van de bestaande wijken, collectief wonen en de welvaartsmonitor toe te voegen aan de agenda. Dat zijn de amendementen 1 tot en met 4. Volgens mij heb ik hiermee moties 5 tot en met 10 en amendementen 1 tot en met 4 ingediend. Voorzitter, tot zover en op naar de mooie volgende twee jaar. De VOORZITTER: Dank u wel. Er zijn twee moties waar mevrouw Hussain op staat en die is niet aanwezig.

Dan kan die niet worden ingediend en daarom kijk ik of daar mijnheer Sidali van gemaakt mag worden als zijnde mede-indiener? Als u daarmee akkoord gaat, dan wordt dat aangepast. De heer SIDALI: Dat is akkoord, voorzitter. De VOORZITTER: Dan zijn de moties en amendementen onderdeel van de beraadslaging. Dan kijk ik naar de VVD voor het woord. Daar gaat de nieuwe fractievoorzitter het woord voeren. Mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel, voorzitter. Daar sta je dan als nieuwe fractievoorzitter. Volgens mij heb je dan geen regel dat je niet geïnterrumpeerd mag worden, helaas? Ik kon het proberen. Ik wil voordat ik met mijn speech begin, heel graag van deze kant onze oud-wethouder Jurgen Nobel nogmaals ontzettend feliciteren met zijn nieuwe rol als staatssecretaris van Participatie en Integratie. Ik kijk er bijzonder naar uit te zien hoe hij dat gaat fiksen. Ik wil natuurlijk onze kersverse wethouder Beryl van Straten ook heel veel succes wensen in haar nieuwe rol. We gaan er wat moois van maken. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

8

Waar ben je zonder veiligheid? Waar ben je zonder vertrouwen? Als dit ontbreekt, kom je dan nog wel vooruit? De ambitie om als gemeente te groeien met het oog op de toekomst staat onder grote druk. De komende jaren komen er veel uitdagingen op ons af. Er komt een ravijnjaar aan waarvan we nog steeds niet weten hoe dit gaat aflopen. We zullen daarom goed vooruit moeten kijken. Om deze uitdagingen goed te kunnen doorstaan, hebben we een sterke financiële positie nodig. Niet een overheid die pleisters plakt, maar een overheid die vooruitkijkt. We moeten blijven werken aan een toekomstbestendig, financieel gezond huishoudboekje. Dat mogen onze inwoners ook van ons verwachten. Alleen dan kunnen we werken aan een veilige gemeente en zorgen we dat we genoeg geld hebben om verder te kunnen bouwen. Niet alleen aan nieuwe woningen, maar ook aan de leefbaarheid van onze gemeente. De VVD wil ervoor zorgen dat we de komende jaren vooruitgaan. Het Strategisch Perspectief Investeringen, SPI, geeft ons een doorkijk tot het jaar 2040. Als we daarin vooruitkijken, zien we een groot aantal uitdagingen op ons afkomen. Als raad moeten we ons daarom niet rijk rekenen als we een keer geld overhouden. Dit geld hebben we namelijk hard nodig om onze woningbouwambities waar te maken en tegelijk onze gemeente leefbaar te houden.

Als we willen bouwen, dan hebben we ook geld nodig voor fietspaden, voor een goede ontsluiting, voor groen en voor de aanleg van diverse voorzieningen. De € 7 miljoen die nog onbestemd is vanuit de jaarrekening 2023, gaat wat de VVD betreft dan ook naar wonen. Het SPI laat goed zien dat we dat geld hard nodig hebben om te kunnen bijdragen aan het verminderen van de woningnood en om de leefbaarheid in onze gemeente in stand te houden. Als VVD willen we dan ook meer en beter zicht op de woningbouwontwikkeling. Daarom wordt straks door de HAP de motie Schaalsprong Wonen ingediend die wij mede-indienen. Een grote financiële post is het beheer en onderhoud van onze gemeente. Onze polder is prachtig en voorzien van veel groen en blauw. Dit moet wel onderhouden worden en dat kost ons een aanzienlijk deel van de begroting. In de vorige ombuigingen hebben we hier al op moeten bezuinigen. De VVD vraagt zich echter af of de manier waarop onze gemeente wordt onderhouden wel voldoende effectief en efficiënt genoeg is. Waar in Halfweg de gazonnetjes er eigenlijk altijd prachtig bij liggen, laat het onderhoud bij het winkelcentrum in Hoofddorp soms toch echt te wensen over. Dat is gek. Daarom dient VVD Haarlemmermeer de motie Sturen op effectiviteit en efficiency bij beheer en onderhoud in, met betrekking tot de taken binnen het Beheer Openbare Ruimte, of de BOR.

De VVD zal graag in de tweede termijn deze motie verder met de raad bespreken. Met deze grote uitdagingen moeten we als gemeente niet alleen aandacht hebben voor een gezonde financiële positie, maar zullen we ook echt moeten werken aan vertrouwen en veiligheid. Want collega's, alles valt of staat met onze veiligheid. Door de Russische inval in Oekraïne is oorlog terug op het Europese continent. Laat dat een waarschuwing voor ons zijn: onze veiligheid is namelijk niet vanzelfsprekend. We moeten blijven werken aan onze veiligheid. We hebben de afgelopen paar jaar gezien hoeveel invloed dit heeft op onze inwoners, op onze economie en dus ook op de portemonnee van onze inwoners. Veiligheid garandeert onze welvaart en daarmee zekerheid op werk en een mooi en onbezorgd leven. Laten dat nu juist belangrijke steunpilaren zijn die we in Haarlemmermeer zo koesteren. Een mooie gemeente waar je veilig kunt opgroeien en waar je fijn oud kunt worden. Waar je veilig over straat kunt, je kunt genieten van een mooi verenigingsleven en waar je gewoon jezelf mag zijn. Een gemeente waar onze inwoners bekend staan om hun ondernemerschap, echte pioniers en waar onze lokale bedrijven de motor vormen van de economie.

Als Haarlemmermeerse VVD vinden we het daarom ontzettend belangrijk dat we de veiligheid van onze inwoners niet uit het oog verliezen, dat er aandacht blijft voor veiligheid, zowel op straat als online, zowel voor onze inwoners als voor onze ondernemers. Als gemeenteraad moeten we goed op de hoogte zijn van wat er speelt in het veiligheidsdomein, uitdagingen die we misschien nu nog niet zien aankomen, maar die wel gaan spelen. Een van die uitdagingen die voor de deur staat, is Artificial Intelligence, oftewel AI. De toename van AI biedt kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan deepfaketechnieken waarmee je iemands identiteit kunt overnemen en met zijn of haar stem dingen Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

9

kunt zeggen. Het wordt het steeds ingewikkelder voor een inwoner om nep van echt te onderscheiden en dat is zorgelijk. We moeten als raad goed en tijdig geïnformeerd worden over hoe we hierop moeten anticiperen. Daarom dient de VVD de motie Tijd voor veiligheid in. Met deze motie willen we met onze collega’s een veiligheidscommissie instellen, die de raad een sterkere informatiepositie geeft op het gebied van veiligheid. En nee, dit gaat niet over ad hoc, dit gaat over vooruitkijken, de grote gevaren die op ons af lijken te komen. Het is een positie waarbij onze burgemeester veiligheidsissues op de langere termijn tijdig kenbaar kan maken aan onze raad en bespreekbaar maakt. Laten we samen die handschoen oppakken en zorgen voor meer visie op toekomstige gevaren. Het is echt nodig. Collega’s, aan de veiligheid van onze inwoners kan niet worden getornd. Voor het beschermen van onze veiligheid staat voor de VVD de politie centraal. Een daadkrachtige politie die overvallers kan pakken. Door een ijzersterke samenwerking tussen de politie en de Koninklijke Marechaussee werden recent in Halfweg nog, kort na een gewapende overval, drie verdachten aangehouden. Dit versterkt het idee dat misdaad in Haarlemmermeer niet loont. De wijkagenten zijn daarbij een bijzondere schakel in onze wijken en hebben een belangrijke rol in het veilig houden van onze gemeente.

Samen werken zij met onze inwoners en ondernemers aan onze veiligheid. Die verbinding blijven zoeken en ook daadwerkelijk handhaven en optreden schept vertrouwen in de overheid. Een overheid die klaarstaat voor haar inwoners en doet wat ze zegt. Onze burgemeester mag trots zijn op al onze dienders en wij zijn dat ook. Zij zijn 24/7 waakzaam en dienstbaar en staan voor ons klaar om onze gemeente veilig te houden. Zonder veiligheid valt namelijk alles weg. Veiligheid staat natuurlijk niet op zichzelf. Mensen willen goed rond kunnen komen, een dak boven het hoofd hebben en een baan hebben met goede vooruitzichten voor de toekomst. Daar is vertrouwen voor nodig. Vertrouwen in de toekomst en vertrouwen in een politiek die oplossingen biedt. Geen politiek waarin raadsleden elkaar de maat nemen met oneliners en slechts pleisters plakken, maar met structurele oplossingen die gericht zijn op onze toekomst. Zo wil de VVD meer zicht en grip krijgen op verbonden partijen waarmee onze gemeente samenwerkt. Het is ons niet altijd duidelijk of onze investeringen in deze verbonden partijen ook resulteren in de beoogde en gewenste resultaten. Daarom onderschrijven wij de motie van D66 die als doel heeft om meer zicht te krijgen op de effectiviteit van deze samenwerkingsverbanden. D66 zal deze motie verder toelichten. Tot slot, voorzitter.

Als gemeente moeten wij ons bewust zijn van het ondernemersklimaat waar wij verantwoordelijk voor zijn. Te veel onnodige regelgeving verhoogt de werkdruk voor onze ondernemers die ons zo dierbaar zijn in onze gemeente. De VVD-fractie pleit er daarom voor om onze gemeente te behoeden voor onnodige regels die onze ondernemers wegdrijven, zowel op straat als digitaal. De jamitshouding is er, maar het kan beter. Die uitdaging gaan we met elkaar aan. Over een aantal maanden gaan we als raad met elkaar in debat over de economische koers van onze gemeente. Dat is belangrijk, want een sterke economie is nodig om onze ambities in de toekomst waar te maken. We komen alleen vooruit als we goed samen vooruitkijken. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Als ik goed naar u geluisterd heb, dan merk ik op dat u motie 11 en motie 25 heeft ingediend. Twee moties en die zijn onderdeel van de beraadslagingen. Motie 25 wordt toegevoegd aan iBabs. Er zit even een technische hiccup, maar als het goed is, komt die nog tijdens deze vergadering in het overzicht van moties en amendementen. Dan zou ik graag de heer Vermeulen van Forza! willen uitnodigen om het woord te voeren. De heer VERMEULEN: Voorzitter, Forza! heeft geconcludeerd dat het voeren van oppositie in Haarlemmermeer zelden leidt tot een gewijzigde koers.

De partijen die sinds jaar en dag de zetels verdelen vinden het gezellig de rit met elkaar uitzitten belangrijker dan, bijvoorbeeld, het risico van het verkwanselen van tientallen miljoenen vermijden of om opties voor woningbouw open te houden. Ik gebruik onze zes minuten daarom om wat van onze observaties met u te delen, zonder de illusie te hebben dat er al te veel zal veranderen. Daarvoor is het echt noodzakelijk dat bij de volgende verkiezingen Forza! de grootste partij wordt. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

10

Huizenprijzen stijgen naar recordhoogten. Boodschappen waren nog nooit zo duur. Een warm huis is een luxe. Douchen mogen we nog maar om de andere dag. Mobiliteit is onbetaalbaar gemaakt. Bedrijven moeten jaren wachten op een energieaansluiting. Terwijl de afgelopen kabinetten met miljarden strooiden om de aarde 0,000036 graden minder te laten opwarmen, de stikstofuitstoot omlaag te brengen tot het niveau van voor 1990, de natuur op het niveau van voor de industriële revolutie te brengen en ons land opzadelden met een asielcrisis van Bijbelse proporties, worden de gemeenten gekort op wat het rijk hen jaarlijks toebedeelt. Nog minder Haagse knaken voor ons, voorzitter. Zo gaat ook onze gemeente de pijn voelen. 'Het ravijnjaar komt dichterbij', waarschuwt het college wederom. De jaren 2026 en 2027 lieten al een tekort zien. Daar komt nu de nieuwe jaarschijf 2028 bij. We hebben de bezuinigingen van 2021 nog niet volledig geïmplementeerd, of we moeten dus wederom ombuigen. Gelukkig hebben we daar de tijd voor genomen, is de raad in een vroeg stadium betrokken en heeft de organisatie al wat denkrichtingen aangedragen. Wij missen daar echter een in onze ogen heel belangrijke, dat zijn de kosten van de organisatie zelf, de zogenaamde apparaatskosten.

Die apparaatskosten stegen namelijk van 2020 tot en met 2023 van € 677,00 naar € 871,00 per inwoner! Bijna € 200,00 meer terwijl er ook nog eens 6000 inwoners bij kwamen. In absolute getallen kostte het functioneren van het gemeentehuis de burgers van Haarlemmermeer in 2020 nog € 105 miljoen en zijn die kosten het afgelopen jaar opgelopen naar € 141 miljoen. Die groei van 35% is ruim twee keer het bedrag dat we zonder ombuigingen tekortkomen. Ter indicatie: de cao-lonen stegen dezelfde periode 11,4%. Dat geeft te denken. Wat deze kostenexplosie des te opmerkelijker maakt, is het veel genoemde tekort aan ambtenaren. Bij Forza! leeft sterk de indruk dat we geen ambtenarentekort hebben, maar dat we te veel centraal aan het plannen zijn. We zijn een regiegemeente die de regie maar moeilijk uit handen kan geven. We vragen ons verder oprecht af hoeveel mensen er op het gemeentehuis dagelijks druk bezig zijn met werk dat onvoldoende toegevoegde waarde heeft voor de inwoners van Haarlemmermeer.

Kent onze organisatie onzinbanen en hoeveel zijn dat er dan? Is daar wel eens onderzoek naar gedaan? Zijn we druk met de juiste zaken? Hoe keurt de slager zijn eigen vlees in Haarlemmermeer? Kunnen we niet wat regels schrappen? Waarom niet meer vertrouwen hebben in de goede bedoelingen en het innovatieve vermogen van inwoners en bedrijven? Forza! is voor decentraliseren, maar dan tot achter de voordeur. Het is in ieder geval goed dat het college oproept om niet met steeds meer taken te komen. Gemeenteraden hebben een horizon van vier jaar. Bij veel partijen heerst de opvatting dat je om herkozen te worden vooral leuke dingen moet doen voor de mensen en daarbij lijkt geld zelden een rol te spelen. Waar gemakshalve aan voorbij gegaan wordt, is dat die cadeautjes door diezelfde inwoners betaald moeten worden. Ik roep de raad op om lef te tonen en om ook 'nee' te leren zeggen. We hoeven de samenleving niet tot achter de komma te regisseren en niet iedereen is een slachtoffer. Niet iedereen hoeft geholpen te worden. De samenleving heeft ook een eigen verantwoordelijkheid. De kosten van de overheid mogen best een onsje minder. Forza! zag hoe moeilijk dat is toen we het oneigenlijke gebruik van geld van onze inwoners wilden beëindigen door te stoppen met ontwikkelingssamenwerking. We houden bij Forza! ons hart vast voor de komende tijd als we op zoek gaan naar nieuwe bezuinigingen.

Forza! heeft goed geluisterd naar het college. Wij komen niet met moties die bij uitvoering om nog meer ambtenaren vragen. We zouden zelfs graag wat taken schrappen en de samenleving het meer zelf uit laten zoeken. Tegen ouders die hun opvoedproblemen op de jeugdzorg afwentelen, willen we zeggen 'pak je eigen verantwoordelijkheid. Voed zelf je kinderen op'. We gaan ook niet vragen om een kerntakendiscussie teneinde eens met een stofkam door de organisatie te kunnen gaan. Die komt wel als wij in het college zitten. We komen met de motie Schijn-zzp, weg ermee! We hopen dat het college die ook ziet zitten en dat we daar in ieder geval de zorgkosten wat mee kunnen beteugelen. We gaan instemmen met de raadsvoorstellen die voorliggen en wachten op de volgende verkiezingen. Voorlopig moeten onze inwoners het doen met dit college. Tot zover, voorzitter.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

11

De VOORZITTER: Dank u wel. U heeft motie 19 ingediend, die is onderdeel van de beraadslagingen en motie 25 is inmiddels toegevoegd aan de lijst op iBabs. Dan ga ik naar de fractie van HAP en namens HAP spreekt fractievoorzitter mijnheer Rip. De heer RIP: Voorzitter, in Haarlemmermeer gaan wij nu regelmatig gezamenlijk op reis, de raad op locatie. Het nieuwe kabinet is ook op reis gegaan. De 'nareis leugen' is inmiddels veelvuldig besproken en achter de rug. Verfrissende politici in Den Haag hebben er een ambitie bij: niet meer achteromkijken, geen herinnering aan, vooruitkijken is het devies en met 130 km/uur de ministeries met 20% uitbreiden. Vervolgens met dezelfde snelheid de ambtelijke organisatie met 22% verminderen. Kortom, de transformatie 'Pinokkio' is geslaagd. Als wij deze vertaalslag maken binnen de Ringvaart willen wij eerst onze kersverse polderstaatssecretaris feliciteren met zijn benoeming en vooral met zijn geliefde participatieportefeuille. We willen hem het advies meegeven om straks de 22% werkloze ambtenaren te bewegen om vooral voor de gemeente Haarlemmermeer te komen werken. HAP wil zich deze algemene beschouwingen wat meer richten op de inwoners en ondernemers die er al zijn en wat minder focussen op degenen die hier nog naartoe moeten komen. Vandaar de titel van onze beschouwingen 'Koester wat wij hebben, niet wat er nog niet is'.

Dan gaan we naar de organisatie en ambities, voorzitter. Dat brengt ons op het reflecteren op het vasthouden van onze medewerkers als een belangrijke opgave. Wij begrijpen uit de informatieve bijeenkomst dat de werving voorspoedig gaat en inmiddels de bezetting voor 94% is voltooid. Kloppen deze cijfers en is dat met of zonder inhuur? Dat is onze vraag aan het college. We horen graag van het college wat nu de ambities binnen onze organisatie zijn om de huidige medewerkers langer aan ons te binden. Want als onze organisatie snel weer op volle toeren komt, komt er wat lucht. HAP is dan ook blij dat onze Rekenkamer onderzoek doet naar de uitvoeringskracht van onze gemeente in een situatie van piepen en kraken. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onze ambities wel en zonder vertraging uitgevoerd kunnen worden? Dat wordt namelijk een steeds groter zorgpunt van onze fractie. Om die vraag te beantwoorden, is het ook goed om naar onze eigen rol als raad te kijken. In hoeverre zijn onze ambities haalbaar en realistisch? Wat is eigenlijk de houdbaarheidstermijn van een ambitie? Gaan we die 20.000 woningen wel halen? En krijgen de kleinere kernen ook de focus en aandacht die ze nodig hebben om daar de leefbaarheid te garanderen? HAP wil de ambities bijstellen als het nodig is, om te koesteren wat wij al hebben.

Hoe groter onze gemeente, hoe groter de afstand tot onze inwoners en ondernemers. Dat is precies de kern van het rode stoplicht dat HAP vandaag wil meegeven. Het koesteren van wat wij al hebben is een realistischer ambitie dan geld reserveren voor voorzieningen voor de mensen die nog moeten komen. Dat was voor HAP een van de redenen om de € 7,3 miljoen van de jaarrekening op voorhand niet te bestemmen voor de Schaalsprong, maar vandaag in deze zaal te bepalen wat daarvoor de beste inzet is en dus wat HAP betreft ook voor het bestaande. Vandaar dat er een motie klaarligt over die € 7,3 miljoen bij de HAP om in ieder geval na te denken over de vraag of we daarmee niet incidenteel het ravijnjaar 2026 kunnen oplossen en een deel van 2027. Dat is de reden geweest dat we het geparkeerd hebben. Gelukkig weet dit college al jaren een solide financieel beeld te schetsen. Dat is ook koesteren van wat wij al hebben. Ja, niet alles is perfect, maar algemeen beschouwd staan de zaken in Haarlemmermeer goed op de rails. Wij zeggen: een briljant begin, hulde voor de kersverse portefeuillehouder van Financiën. Als je dit weet te presteren, is dat een uitstekend begin. Dank. HAP leest in de Voorjaarsnota 2024 van het kabinet, dat gemeenten hun incidentele ravijnjaartekorten kunnen opvangen via hun reserves. Wij lezen dus 'niet ombuigen'. Het ravijn wordt steeds minder breed en minder diep.

Straks houden we eigenlijk nog maar een klein slootje over. Als we daar nog twee circulaires bij optellen, is het ravijnjaar 2026 voor onze gemeente oplosbaar. Voorzitter, vanuit ons perspectief wordt de financiële soep niet zo heet gegeten als ze eerder werd opgediend. HAP begrijpt Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

12

heel goed dat wij incidentele en structurele kosten hebben, maar de overschotten uit 2024 en 2025 kunnen de verwachte tekorten uit 2026 en zelfs een stukje 2027 afdekken. Dan heb je drie jaar met incidenteel geld je begroting transparant verantwoord. Volgens mij en volgens HAP mag dat. We horen graag een reflectie op onze bespiegeling. Bent u het met HAP eens dat het huidige kabinet de gemeenten niet dwingt om te bezuinigen en wij dat dus ook niet moeten willen? Polderidentiteit. Het koesteren van wat wij hebben past ook goed bij onze 31-kernenstructuur. Wat is er mis met een gemeente waar ons kent ons nog aan de orde van de dag is? Hoe gaaf is het dat je als portefeuillehouder van RO op een namiddag het startschot mag geven voor 32 sociale huurwoningen en 8 koopwoningen aan de J.C. Beetslaan in Hoofddorp, waar tante Sjaan je opwacht en zegt: zeg wethouder, het werd wel een keer tijd hè, na zes jaar? Mensen passen hier nog op elkaar. Deze positieve kneuterigheid is onze polderidentiteit en die moet je koesteren. Dat roept bij ons de vraag op: waarom willen wij zo graag groeien naar 200.000 inwoners? Wellicht is dat in de tweede termijn een mooi onderwerp om te bespreken. Openbare buitenruimte. Beheer van het openbaar groen en een verzorgde buitenruimte vraagt ook om het koesteren van wat wij al hebben. Behoud van kwaliteit is een ambitie.

Een verzorgde leefomgeving geeft mensen blijheid. Als het mooi is – en daar is afgelopen jaren sterk op ingezet – zijn wij ook vaak bereid om het mooi te houden. Mijn fractie dient een amendement in voor behoud van de benodigde middelen zodat de kwaliteit van de openbare ruimte niet verslechtert. Maar het baart ons ook zorgen, voorzitter, als wij in bijlage 3 van de voorjaarsrapportage lezen dat gegeven het negatieve meerjarenbeeld de areaaluitbreidingen zoals fysieke leefomgeving, openbaar groen en straatreiniging niet zijn meegenomen. Dat vraagt om een verduidelijking want ook met een negatief meerjarenbeeld stopt de ontwikkeling niet en groeit het onkruid gewoon door en gaat de straatreiniging ook gewoon door. Wij horen graag waarom deze mutaties niet als Onvermijdbaar of Onuitstelbaar worden gezien. Voor onze inwoners zijn ze dat namelijk wel. Dat komen we namelijk elke week tegen als we de dorpsvergaderingen aflopen. Samenwerken, dat doen we ook heel erg goed. Dat mogen we koesteren. De unieke samenwerking tussen de raad en het college om met succes een ondernemer in Rijsenhout een toekomstperspectief te kunnen geven, die vorm van anticiperen en met inwoners en ondernemers overleggen, is passend bij een 31 dorpen- en kernenstructuur. In Rijsenhout, weten we, komen alle bestuurders sinds jaar en dag graag op de koffie met evenzoveel meningen en verwachtingen.

Dat was juist de reden dat het zo stroef liep de afgelopen jaren. Het is dan ook teleurstellend dat wij, ondanks een breed aangenomen motie niet kunnen komen tot één bestuurlijk aanspreekpunt voor Rijsenhout. Met de Raad on tour karavaan langs onze 31 kernen heeft de raad aan den lijve ondervonden wat de betekenis is van koesteren wat wij hebben voor onze inwoners en ondernemers. Dat vraagt van ons als raadsleden een zekere mate van geduld en luistervaardigheid om te begrijpen wat er leeft bij onze inwoners en ondernemers. Dat heeft binnen mijn fractie geleid tot een initiatief voor het maken van een motie om opvolging te geven aan geuite zorgen vanuit de oudere woonwijken Overbos, Bornholm en Pax. Deze motie dien ik hierbij in, mede namens GroenLinks, ChristenUnie-SGP en CDA. Dat is koesteren wat we hebben, ons eigen cultureel erfgoed, in dit geval de hoeve De Stad Zaandam, om die als rijksmonument te delen met onze inwoners. Hoe mooi is dat, voorzitter! Maatwerk. De mens centraal is, zoals u weet, altijd het HAP-uitgangspunt. Dat maakt de worsteling op momenten dat je het niet meer goed kunt uitleggen aan je inwoners en ondernemers des te wranger. Dat gebeurt te vaak, wat mijn fractie betreft. Laten wij, juist vanwege de gewenste ja-mitshouding en het werken vanuit de bedoeling onze huidige inwoners, bestaande bedrijven en ondernemers niet onnodig belemmeren.

Dat is een van de redenen dat we de motie Klachtrimpels voorkom je samen indienen. De VOORZITTER: Mag ik u vragen af te ronden, want u zit al een minuut over de tijd. De heer RIP: O jee, dan nog een heel korte denk ik, alhoewel… Ja, kort. Een opvallend voorbeeld… Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

13

De VOORZITTER: Ik bedoelde te zeggen: wilt u een laatste slotzin spreken? U bent al een minuut over tijd. De heer RIP: Oké. Dan ga ik door. Samengevat voorzitter, dat is vrij kort denk ik. Ik wil afsluiten met een compliment voor de organisatie, want die is echt heel belangrijk, en de ondersteuning ook vanuit de griffie die wij als raad mogen ervaren. Samengevat: de motie Hoeve De Stad Zaandam wordt ingediend, de motie Schaalsprong wordt ingediend, de motie Klachtrimpels voorkom je samen wordt ingediend, het amendement Beheer is rentmeesterschap wordt ook ingediend. Ik heb nog een vraag aan u, want aan vele moties die op ons afkomen zit een bepaalde financiële component en als wij een overzicht zouden kunnen krijgen van wat de kosten totaal zijn, zou dat voor ons enorm welkom zijn. Dat maakt het ook wat makkelijker bij de stemmingen vanavond, want dat overzicht ontbreekt nu bij ons. We willen wel graag bij elke motie het financiële plaatje hebben om een goed afgewogen besluit te kunnen nemen. Hier wil ik het maar even bij laten. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik heb gehoord dat u amendement nummer 5 en de moties 23 en 24 heeft ingediend en de motie 22 was al ingediend in het kader van een ander onderwerp, dus die hoort niet bij dit onderdeel. Dan heb ik volgens mij alle moties en amendementen genoemd. Die zijn allemaal door u ingediend. Dank u wel.

Dat betekent dat wij overgaan tot het betoog van de PvdA. Ik kijk of mijnheer Sidali het woord gaat voeren. Dat is het geval. Het is ook niet zo moeilijk hè, in dit geval. Gaat uw gang. Ik moet nog even opmerken dat mevrouw Van Goethem de vergadering heeft verlaten. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter. Vandaag bespreken we de voorjaarsnota 2024 en staan we opnieuw voor de uitdaging om keuzes te maken, wat ons betreft keuzes die recht doen aan onze inwoners. Het college van B&W heeft de afgelopen jaren een indrukwekkend aantal ambities gepresenteerd. Complimenten daarvoor voorzitter, want ambities moet je hebben om een gemeente te besturen. Echter, wij zien dat veel van deze ambities niet worden waargemaakt. Hierdoor blijft er veel geld op de plank liggen, zoals we dat dan zeggen. Het overschot van de afgelopen jaren loopt op tot tientallen miljoenen euro's. Dit is geld dat bestemd is voor onze inwoners, maar helaas niet bij hen terechtkomt. Vooral onze inwoners met een laag inkomen zien hier niets van terug. Zij hebben te maken met stijgende kosten voor levensonderhoud, energie en zorg. Dit geld had kunnen bijdragen aan hun welzijn, maar blijft ongebruikt. Dit kunnen wij niet langer accepteren, jaar in, jaar uit, al die overschotten die dan ergens in een schatkist verdwijnen.

Wij stellen daarom voor, zoals ook anderen, om het overschot voor een deel in te zetten om onze inwoners met een laag inkomen direct te ondersteunen. En nee, voorzitter, niet alles van de VVD-marshmallow moet op. Er blijft genoeg achter in de gemeentekas. We hebben het allemaal met elkaar kunnen narekenen. HAP heeft het daarnet ook aangegeven. Want voorzitter, het is onacceptabel dat er zoveel geld wordt opgespaard terwijl er mensen in onze gemeente zijn die het financieel moeilijk hebben. Voorzitter, wij hebben het over ons 'ravijnjaar', maar er zijn mensen die al jaren in een ravijn zitten. Daarom moeten we actie ondernemen om deze inwoners te helpen met ons overschot, met hun overschot, dat hen eigenlijk toekomt. Er zijn allerlei mogelijk oplossingen, voorzitter. Een ieder heeft vanuit zijn politieke idealen de wil om inwoners te helpen en ik denk dat als we samen kijken naar wat we willen, dat onze inwoners het goed hebben, we ook ergens komen. Een mogelijke oplossing is het creëren van een speciaal fonds voor mensen met een laag inkomen, waaruit zij bijvoorbeeld aanspraak kunnen maken op financiële ondersteuning voor basisbehoeften zoals gezondheidszorg, inkomen en schuldhulp. Laat ik een concreet voorbeeld nemen. We kunnen bijvoorbeeld van de veertig tot vijftig meest schrijnende gevallen in de schuldhulpverlening als gemeente de schulden overnemen.

Arnhem en Eindhoven bewijzen effectief dat het helpt. Daarom komt de PvdA samen met GroenLinks met de motie Schuldenvrij – Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

14

gezinnen blij. Daarin vragen we te onderzoeken wat er nodig is om dit ten uitvoer te brengen binnen de regel- en wetgeving die er is. We hebben hier nog geen bedrag voor opgegeven omdat we het college graag vragen hier onderzoek naar te doen en te kijken wat er allemaal mogelijk is en wat er mogelijk is in de uitvoering om ons dan een voorstel te doen. Uiteindelijk kunnen we hier als raad verder over praten. Een andere belangrijke prioriteit is het jongerenwerk. Laten we de bezuiniging op het jongerenwerk in 2025 niet effectueren. Het gaat dan om ongeveer € 400.000,00. Er gebeuren mooie dingen in het jongerenwerk. Neem nu het mentoraat voor jongeren die moeite hebben om zich te ontwikkelen. Ik ben daar langs geweest en ik heb met de vrijwilligers en met de jongeren gesproken. Deze jongeren worden door vrijwilligers geholpen bij het structureren van hun leven. Dit is cruciaal werk dat jongeren een kans geeft op een betere toekomst en voorkomt dat problemen verergeren. Het zou onverantwoord zijn om hierop te bezuinigen. Integendeel, we moeten deze initiatieven versterken en uitbreiden. Voorzitter, ik zat te twijfelen of ik wederom met een motie zou komen. Ik heb het niet gedaan omdat we het al eerder hadden gedaan, maar ik heb nu besloten om toch, staande de vergadering straks nog met een motie te komen, als u dat goedvindt, voorzitter.

Met het overschot van de afgelopen jaren kunnen wij in samenwerking met woningcorporaties sociale huurwoningen verduurzamen. Goede isolatie van woningen zorgt niet alleen voor een lagere energierekening voor de huurders, maar draagt ook bij aan een duurzamer milieu. Dit is een investering die zich dubbel en dwars terugverdient: financieel voor de bewoners en ecologisch voor ons allemaal. Hoe kijkt het college hiernaar? Daar hebben we natuurlijk ook een motie voor ingediend, samen met GroenLinks. We willen ook graag een reactie hierop hebben van het college. Voorzitter, het is tijd om onze ambities om te zetten in daden. Laten we het geld dat we hebben ingezet voor onze inwoners, juist nu, gebruiken om de directe problemen aan te pakken en duurzame oplossingen te realiseren. Onze inwoners rekenen op ons en wij mogen hen niet teleurstellen. Het is tijd dat het college van B&W en de raad verantwoordelijkheid nemen en het overschot van de afgelopen jaren op een effectieve en rechtvaardige manier inzetten voor onze inwoners. Laten we samenwerken om ervoor te zorgen dat niemand in onze gemeente achterblijft en dat het geld dat beschikbaar is ook daadwerkelijk ten goede komt aan degenen die het het hardst nodig hebben. Voorzitter tot slot, ik had zes minuten niet echt nodig. We zijn erg trots op onze kinderburgemeester en allen die haar voorgegaan zijn.

De PvdA en GroenLinks zouden het zeer op prijs stellen als onze kinderburgemeester een plek krijgt tussen de foto’s van college en raad in de publiekshal. Het liefst tonen we daar ook de Jongerengemeenteraad. Immers, ook zij dragen hun steen bij aan onze gemeente. Ik hoop op het overnemen van de motie die ik bij dezen indien. Dat is de motie Kinderburgemeester mag gezien worden. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, ik ga even ophalen, ik heb moties 2, 3, 7 en de nog in te dienen motie 26 gehoord die u in tweede termijn in gaat dienen. Klopt dat? Motie 4 heeft u ook ingediend. Dan zijn die allen onderdeel van de beraadslagingen en gaan we naar D66. Mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Dank u wel, voorzitter. Ik begint met een quote van president Kennedy: 'In tijden van onzekerheid is politieke moed de kracht om te doen wat juist is in plaats van wat gemakkelijk is.' Voorzitter, het ravijnjaar komt dichterbij. Er is een nieuw kabinet aangetreden, maar voor de financiële toekomst van de gemeenten is er veel nog onduidelijk. Er is een Europese verkiezingsuitslag waarin we hebben gezien dat rechts-radicale partijen zijn gegroeid. In Amerika wachten in november 2024 heel spannende verkiezingen waarbij de vraag welke democratie het land wil zijn centraal staat.

Een oorlog in Oekraïne, mensen op de vlucht voor geweld in Gaza, de gevolgen van klimaatverandering in ons dagelijkse leven, inwoners die zich steeds minder gehoord voelen door de overheid en zo kan ik nog wel even doorgaan. Dan komt de vraag: kiezen wij als lokale politiek voor de makkelijke weg of doen we wat juist en nodig is? Voor D66 is het antwoord duidelijk: we zullen altijd kiezen om het juiste te doen en te doen wat nodig Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 4 juli 2024

15

is. We zijn dan ook trots dat ons college zich blijft inzetten voor de ambities van ons coalitieakkoord. We laten ons niet gijzelen door het financiële ravijnjaar, maar op de achtergrond kijken we wel welke denklijnen er mogelijk zijn en werken we deze maatregelen uit, zodat we straks bij de meerjarenbegroting het goede gesprek met elkaar kunnen voeren. Vandaag willen we graag stilstaan bij drie onderwerpen: wonen, het welzijn van onze inwoners en klimaat. Klimaat. We zijn blij dat we bij de investering van de voorjaarsrapportage de duurzaamheidsleningen terugzien want daarmee komen we als gemeente een belangrijke ambitie na: we bieden particuliere woningeigenaren een krachtig financieringsinstrument voor energiebesparing en energieopwekking. De energietransitie raakt ons allemaal en het is belangrijk dat we als gemeente onze inwoners ondersteunen waar mogelijk. Daarnaast vinden we het ook belangrijk om als gemeente de risico’s van klimaatverandering beter in beeld brengen. Zolang deze niet gekwantificeerd zijn, is het namelijk onduidelijk of de financiële gevolgen ervan voldoende zijn afgedekt in onze gemeente. We dienen daarom met meerdere partijen een motie in om dit voor de komende jaren inzichtelijk te maken.

Naast de kosten die de energietransitie met zich meebrengt voor onze gemeente, zijn we ook heel benieuwd welke mogelijkheden er zijn om vanuit Europa meer structurele financiering naar onze regio te halen om die ambities met elkaar waar te kunnen maken. Niet alleen ontwikkelingen in Europa zijn relevant voor onze gemeente, we willen als raad ook meer inzicht in wat er speelt op de verschillende thema’s waarin we regionaal samenwerken. Ook daar dienen we vandaag met meerdere partijen een motie voor in: Beter inzicht in regionale zaken. Als het gaat om zorg en welzijn, vragen we aandacht voor preventie. Als we kijken naar het gezond opgroeien van kinderen, dan is in de eerste plaats het eigen gezin daarvoor verantwoordelijk, maar in het kader van preventie moeten problemen bij kinderen of in gezinnen natuurlijk zo vroeg mogelijk gesignaleerd worden. Hier ligt een belangrijke rol voor het Meer-team, huisartsen, scholen, welzijnsorganisaties en sportverenigingen. Het stimuleren van samenwerking tussen deze verschillende professionals is een belangrijke taak van de gemeente. Hoe nemen we het belang van deze maatschappelijke voorzieningen mee bij de nieuwbouw ontwikkelingen in onze gemeente? Ook daar dienen we vandaag een motie voor in: Laddertoets bij maatschappelijke voorzieningen.

Hoeveel en welke voorzieningen zijn er nodig? Tijdens de Raad op locatie in Hoofddorp hebben we hier ook uitgebreid over gesproken met inwoners en zorgverleners. Wat D66 betreft geldt: liever aan de voorkant bedenken wat er nodig is, dan iets achteraf moeten repareren. D66 vindt de rol van sportverenigingen heel belangrijk in onze gemeente. Ze dragen bij aan een gezonde ontwikkeling van onze jeugd, ze versterken sociale cohesie in onze wijken en buurten en vervullen daarmee een belangrijke maatschappelijke rol. D66 is dan ook duidelijk: sporten dient het algemeen belang. Als gemeente moeten we dus zo snel mogelijk overgaan tot het vaststellen van een algemeenbelangbesluit zodat we aan de Wet markt en overheid voldoen. Onze sportverenigingen hebben recht op duidelijkheid zodat ook zij hun belangrijke maatschappelijke rol in onze gemeente kunnen blijven vervullen. Dan de sociale basis. Wat D66 betreft onmisbaar, maar die zit wel in de knel, want met een groeiende gemeente en financiële beperkingen staat er veel druk op. Meerwaarde moet bijvoorbeeld flink bezuinigen, terwijl we aan de andere kant inzetten op groei van onze gemeente.