2024-02-29 Raad

Index raadsvergadering

raadsplein

raadsgriffie

raadsvergadering d.d. 29 februari 2024

Index

Pagina

1.

Opening raadsplein

2

2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van de raadspleinen van 15 februari 2024, ingekomen brieven en stukken ter kennisname

2-5

3.

Vragenuur

5-8

4.

Raadsdebat

9-30

Sessies 5.

Stemmingen

30-34

6.

Sluiting

34-35

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

1

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 29 FEBRUARI 2024 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven / dhr. F. Sidali (vicevoorzitter) De leden: dhr. M. Achterbergh-Copier (vanaf 22.15 uur), mw. B.M. Antolini, mw. H.J. van den Berg, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S. Blankestein, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, dhr. P.J. Boerman, mw. M.K. Denie, mw. N.M. Elfers, mw. K. van Goethem (vanaf 22.15 uur), mw. A.E. Gumbert, mw. M.R. Hogervorst (vanaf 17.04 uur), mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, mw. J.M. Hup, mw. R.F. Hussain (vanaf 19.00 uur), dhr. C.L. Klaassen, mw. K. Kliphuis, mw. G. Knikker, mw. J. Koolmoes, mw. A.P. Maat, mw. A.N. Mees-Marhe (vanaf 22.15 uur), dhr. P.C.I. Meijer, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet (vanaf 22.15 uur), dhr. J.G. Rip, dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. R. Staal, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. E. Vermeulen, mw. M. Woolthuis (vanaf 17.18 uur), dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, mw. C.F.M. van der Meij, dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker Insprekers: Geen

1.

Opening raadsplein

De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom bij deze raadsvergadering op deze bijzondere datum waar ik van alles over had willen zeggen, ware het niet dat de griffier zei dat ik er geen woord aan vuil mocht maken, 29 februari 2024. Van harte welkom aan de leden van de raad, leden van het college, alle medewerkers en alle mensen die op onze tribune zitten, maar ook u thuis, van harte welkom. Ik heb bericht van verhindering gekregen van de heer Salhi, de heer Schaap, mijnheer Beusenberg, mevrouw Mees en mevrouw Van der Veldt. En later komen mevrouw Woolthuis, mevrouw Van Goethem, de heer Achterbergh, mevrouw Hogervorst, de heer Blankestein, die komt net binnen. Van harte welkom, mijnheer Blankestein, ik hoop dat u ons nog even de hand komt schudden. Mijnheer Van der Peet en mevrouw Hussain en dan heb ik iedereen genoemd. Wat ben ik blij dat u er bent. Van harte welkom. En mevrouw Steffens is afwezig. 2.

Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering

De VOORZITTER: Ik ga naar het vaststellen van de agenda van vandaag. Er is een amendement aangekondigd door Forza! Ik kijk even naar de heer Vermeulen of hij het onderdeel van de beraadslaging wil maken. De heer VERMEULEN: Dat doe ik gaarne, voorzitter. De VOORZITTER: Dan is dat amendement betreffende shortstayaccommodatie aan de Sloterweg in Badhoevedorp aan de agenda toegevoegd en ik ga ervan uit dat u dat vol gaat bespreken tijdens de sessie van vanavond. Dan kunt u ook bij het college ophalen wat de gevoelens van het college zijn. En Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

2

ik zie dat mijnheer Sidali het woord wenst, gaat uw gang. De heer SIDALI: Ja, dank u wel voorzitter. De PvdA wordt geacht om dit amendement mede in te dienen. De VOORZITTER: Heel goed, dan staat uw partij erbij en dan ga ik naar SRH. De heer BEUSENBERG: Ik wil eigenlijk hetzelfde zeggen als mijn voorganger, alleen dan in plaats van de PvdA, SRH. De VOORZITTER: Bij dezen. Dan heb ik het amendement afdoende behandeld en dan wordt het onderdeel van de agenda. En dan vraag ik u of u met deze aanpassing in kunt stemmen met deze agenda. Dat is het geval. Dan is bij dezen de agenda vastgesteld. Dan het verslag van het raadsplein van 15 februari jl. Er zijn geen op- of aanmerkingen ontvangen. Niemand die nog iets wil toevoegen? Nee, dan gaan we het arresteren. Van harte welkom, mevrouw Hogervorst is ook aanwezig. En dan ga ik vragen of u kunt instemmen met de weergave van de vergadering van 15 februari jl. Dat is het geval, dan zijn de notulen vastgesteld. Aan u liggen de lijsten van de ingekomen brieven en stukken van week 5 en 6 voor. De verzoeken om afschriften vindt u, als gewoonlijk, in iBabs en de vraag is of u kunt instemmen met de voorgestelde afdoeningen van de lijst van ingekomen stukken. De vraag is of iemand daar het woord over wenst te voeren. Dat is niet het geval. Wenst iemand tegen te stemmen? Nee, dan worden ze op deze wijze afgedaan.

Dan zijn er sessieverzoeken en het eerste sessieverzoek kan worden ingediend door mevrouw Van den Berg. Gaat uw gang. Mevrouw VAN DEN BERG: Dank u wel voorzitter. Ik wil het graag met de collega's hebben over de beantwoording van de schriftelijke vragen over soevereine en zelfverklaarde autonomen. Wij lezen in die antwoorden dat er een verbindingsambtenaar wordt aangesteld en er wordt een beleidskader of een soort protocol gemaakt, want dat is er nog niet. Ik zou daar heel graag over verder willen praten en wat informatie over willen ontvangen. De VOORZITTER: Als u een sessieverzoek doet, dan gaat u er samen over praten. U eindigt met 'ik zou er informatie over willen ontvangen'. Wilt u dan daarvoor ook een informatieve bijeenkomst? Of zegt u 'dat doe ik wel tijdens die sessie'. Mevrouw VAN DEN BERG: Ja. De VOORZITTER: Dus het is sec een sessieverzoek. Dank u wel. Wil iemand daar nog vragen over stellen? Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Ik wil met alle liefde met collega's praten over allerlei dingen, maar wat proberen we hier dan uit te halen? Ik zou haast een sessieverzoek willen indienen over waar sessieverzoeken ons toe leiden, zodat we het daar eens een keer met elkaar over hebben. Ik begrijp even niet goed wat je dan met elkaar gaat bespreken, want er is geen stuk. Er is helemaal niets. Laten we dan wachten op dat beleidskader.

Dan kunnen we het met elkaar ergens over hebben. De VOORZITTER: Mevrouw Van den Berg. Mevrouw VAN DEN BERG: Dank u wel, voorzitter. Ik wil juist graag kaders meegeven aan deze ambtenaar en niet afwachten waar hij mee komt en dan achteraf daarover praten. Dus ik wilde het graag vooraf doen, voorzitter. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

3

De VOORZITTER: Het is altijd het college, niet de ambtenaar, maar dat is een detail. Dan ga ik naar de heer Boerman. De heer BOERMAN: Ja, dank u, voorzitter. Ik ben eigenlijk zelf ook altijd voor 'laten we als raad zo vroeg mogelijk aan tafel schuiven'. Maar in dit geval denk ik dat ik mijnheer Sidali volg en zeg 'volgens mij is het handig dat we eerst een beleidskader hebben zodat we weten waar we over kunnen spreken'. Dus ik wil me graag laten informeren, maar een sessieverzoek… Ik wil nogmaals vragen: wat zou dan de vraag zijn die we daar zouden moeten behandelen als raad? De VOORZITTER: Mevrouw Knikker ook nog even, dan kom ik bij u terug voor de antwoorden. Mevrouw KNIKKER: Daar sluit ik me bij aan. Ik vind het wel een heel maatschappelijk belangrijk thema dus in die zin begrijp ik het sessieverzoek, maar ik heb er wel behoefte aan dat we als raad van tevoren eerst wat meer informatie hebben om echt dat goede gesprek met elkaar te kunnen voeren. De VOORZITTER: Ja, de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik heb verder begrepen dat het om een heel kleine groep gaat. Is het dan van belang dat we over een heel kleine groep mensen hier een heel gesprek hebben? Of moeten we het gewoon aan de organisatie overlaten om daar wat aan te doen? Dat zou mijn vraag zijn. De VOORZITTER: Mijnheer Rip.

De heer RIP: Ja, voorzitter, in navolging van eerdere sprekers denk ik dat dat ons college uitstekend bij machte is om de problematiek op een goede manier te vertalen in een stuk. Laten we daarop wachten, laten we dan kijken of het nog noodzakelijk is. De VOORZITTER: Wilt u reageren, mevrouw Van den Berg? Mevrouw VAN DEN BERG: Dank u. Ik vind het jammer, want ik heb meerdere partijen gesproken vorige week en gemaild erover en gevraagd 'zien jullie daartoe ook de noodzaak?' Toen was het antwoord 'ja'. Ik ben nog steeds van mening dat het handig is om daar met zijn allen over te praten. Ook al is het een relatief kleine groep. De mensen die erover nadenken, vormen wel een heel grote groep. En er ligt ondermijning aan ten grondslag, maar het betekent vooral ook een hele hoop kinderen die van school worden gehouden. Dus ik vind het wel degelijk een heel erg belangrijk onderwerp. De VOORZITTER: Helder, we gaan het in stemming brengen. Wie is voor het houden van deze sessie? Dat is de VVD en EEN Haarlemmermeer en Forza!? Eén persoon namens Forza! Dat is net te weinig en daarmee is het helaas niet aan de orde. Dan heb ik nog een sessieverzoek over de PFAS. De heer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter dank u wel. Er wordt PFAS opgeslagen op het Schipholterrein, vlakbij de 2000 el-weg. Dat baart ons zorgen. Er worden 19 maart a.s. 600 bezwaren besproken tijdens een sessie overdag.

Er is ook een meeting met de Omgevingsdienst Noordzeekanaal op 11 maart en aan de hand van die beide sessies willen wij graag hier in de raad kaders stellen. Want het gaat er komen. Er wordt ook een PFAS-wascentrale aangelegd. Het is een experimentele centrale. Hij bestaat nog niet en we weten nog niet eens of het veilig is. Opslag van PFAS op die gronden is op het moment met een zeil, dat kan wegwaaien, het komt in onze bodem, ook dat is vergiftigend. Daar moeten wij als raad absoluut onze kaders aan stellen. Ik wil niet naar mijn kinderen/kleinkinderen, te zijner tijd, ik heb ze nog niet, Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

4

kijken om te zien dat ze een of andere verschrikkelijke ziekte hebben opgelopen. Ik hoop dat mijn collega's hier ook zo over denken. De VOORZITTER: Ik ga even kijken of er nog vragen zijn aan u. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik hoor mijnheer Spijker zeggen 'wij willen graag kaders meegeven,' maar ik denk dat we die al wel hebben. Dus ik ben op zoek naar waar we het dan over gaan hebben. Want ik ben het helemaal met hem eens dat dit een superbelangrijk onderwerp is dat veel mensen bezighoudt, dus ik zou er graag over willen spreken, maar dan wil ik iets meer richting hebben waarover we dan gaan spreken. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Voorzitter, idem dito. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, ik zou namens Forza! graag het woord voeren over de opslag van PFAS, want daar hebben we ook wel onze bedenkingen bij. Maar dan zou het niet zijn om kaders mee te geven, maar gewoon om de wenselijkheid daarvan in onze gemeente. Meer achteraf, want volgens mij zijn die kaders er al. De VOORZITTER: Iemand twijfelt. Nee? Dan ga ik terug naar... Mijnheer Rip. De heer RIP: Ik heb nog wel een vraagje aan mijnheer Spijker, want ik begrijp uit zijn verzoek dat hij dat na de informatieve bijeenkomst wil doen, want die staat volgens mij gepland. Ik begrijp dat hij dat daarna wil doen.

Als dat zo is, zullen we dat van harte steunen want er komt in ieder geval een informatieve bijeenkomst aan. Dat is een belangrijk onderwerp, maar als de sessie daarna georganiseerd kan worden, dan heeft hij onze zeggen. De VOORZITTER: Goed, dan heb ik volgens mij alles opgehaald, mijnheer Spijker. Wilt u reageren? De heer SPIJKER: Zeker voorzitter. Als u het woord 'Schiphol' en 'PFAS' intikt, dan krijgt u een rapport dat in de ouderwetse papieren een meter hoog zou zijn. Wat er nu aan rapporten ligt, het is niet te geloven. Dagelijks worden we nu overstroomd daarmee. We hebben straks die twee sessies van de Omgevingsdienst en ook de 600-plus reacties. Ook daaruit zullen heel veel reacties komen. Dan kunnen we ook meten wat de situatie is en wat er wel is aan kaders en wat er niet is. Ik denk dat het een heel belangrijk situatie is dat we nadat allebei de sessies geweest zijn, wel onze gedachten daarover laten gaan en gaan denken 'welke richting moeten we kiezen, laten we het zo gaan of zullen we er gewoon concreet op inspelen?' Dus beste collega's, ik vraag u ons te steunen. De VOORZITTER: Ik ga vragen wie u steunt? Wie steunt het voorstel van deze sessie? Ik hoef het niet te tellen. Er is ruime meerderheid, meer dan dertien dus daarmee is dat besloten. Ik verwacht dat u een mooie motivatie schrijft en dan kan het presidium dat inplannen. Daarmee hebben we 2.3 behandeld. 3.

Vragenuur

De VOORZITTER: We gaan verder naar het vragenuur. Er zijn geen insprekers dus we gaan naar de heer Sidali die het van mij overneemt. Alvast dank, mijnheer Sidali. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

5

(Mijnheer Sidali neemt de rol van voorzitter van de raad over van de burgemeester tijdens de behandeling van de actualiteitsvragen) De VOORZITTER: Dank u wel. Wij gaan door met de actualiteitsvragen. Ik begin met de heer Boerman namens GroenLinks, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Voorzitter, GroenLinks heeft een aantal vragen ingediend, maar volgens mij was de eerste vraag die we indienden die met betrekking tot de Lutkemeerpolder. Die zal ik dan ook als eerste stellen. We zijn benaderd door de mensen die daar tuinen houden, laat ik het zo maar zeggen. Het ligt niet in onze gemeente, laat ik dat vooropstellen. De Lutkemeerpolder ligt niet in onze gemeente, maar ik denk toch dat we een belang hebben. Het belang is niet alleen dat heel veel van onze inwoners er heel graag gebruik van maken en heel graag komen in die stadstuinen daar, net aan de overkant van Badhoevedorp, maar ook dat we voor een kwart eigenaar zijn van SADC. SADC is inmiddels de grondeigenaar daar en heeft een voornemen om daar een logistiek centrum op te richten. Ja, daar is weer zo'n logistiek centrum. Wij horen heel veel geluiden dat dat daar geen gewenste plek is. We zouden graag de mening van ons college daarover horen. En we horen graag of, als het college dat ook van mening is, het die mening zou willen overdragen naar SADC.

De VOORZITTER: Dan kijk ik naar de heer Nobel voor de beantwoording namens het college. Wethouder NOBEL: Ja voorzitter, dank u wel. De heer Boerman schetst het eigenlijk zelf al, het ligt op het grondgebied van de gemeente Amsterdam dus de publieke taak ligt volledig bij de gemeente Amsterdam. Dus als de gemeenteraad daar iets vindt van de Lutkemeerpolder, bijvoorbeeld dat die groen zou moeten blijven en er geen logistiek centrum zou moeten komen, is dat in eerste instantie ook de publieke verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur van Amsterdam. Het tweede is dat wij wel aandeelhouder in SADC zijn, maar niet in de GEM waar de Lutkemeerpolder onder valt. Ook dat is volledig voorbehouden aan Amsterdam. Het lijkt me niet wenselijk dat wij ons als activistisch aandeelhouder voegen in een deelneming die voor 100% voorbehouden is aan Amsterdam. We hebben gezamenlijke afspraken gemaakt over de gebiedsontwikkeling zoals SADC die moet voortzetten. En ja, daar gaat Amsterdam in dit geval zowel publiekrechtelijk, als privaatrechtelijk volledig zelf over. Het zou een beetje gekke gewaarwording worden als wij straks bijvoorbeeld van Amsterdam te horen krijgen 'weet u wat, die kantoren bij STP? Daar willen we graag een voetbalveld zien'. Dat moeten we denk ik niet met elkaar doen. De VOORZITTER: Voldoende zo, mijnheer Boerman? Ik zie u twijfelen.

De heer BOERMAN: Met name even over die laatste opmerking. Het zou inderdaad raar zijn als Amsterdam zou zeggen 'we willen daar een voetbalveld zien'. Maar het zou minder raar zijn als Amsterdam zou zeggen 'zou u die ontwikkeling daar kunnen temporiseren?' Bijvoorbeeld. Dat zou volgens mij een gedachte zijn waar we het ook bijvoorbeeld in Plabeka-verband met elkaar over hebben. Dat zou hier ook kunnen. Dat was ons voorstel. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Nogmaals, zowel het publiekrechtelijk als privaatrechtelijk ligt het volledig bij Amsterdam. Ik ga ervan uit dat de ontwikkeling zoals Amsterdam die daar gepland heeft, binnen Plabeka past, want anders kan het niet. Dus die afspraak geldt ook voor de gemeente Amsterdam. De VOORZITTER: Goed. Dan ga ik door met mijnheer Zuyderwijk namens GroenLinks. U heeft een Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

6

vraag en mevrouw Antolini was net als tweede over de streep geëindigd, dus u krijgt wel de mogelijkheid om een aanvullende vraag te stellen. Maar we beginnen met mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Voorzitter, we hebben gisteren van een inwoner te horen gekregen dat bij het Geniepark, dus niet de Geniedijk, 150 fruitbomen uit grond zijn getrokken, wat voor kapotte wortels heeft gezorgd. De bomen zijn tien jaar geleden geplant. Dit alles bij elkaar maakt dat de kans klein is dat deze bomen nog goed gaan groeien. De inwoner heeft ook navraag gedaan bij de ecoloog en die wist van niets. Hier heb ik dus de volgende vragen over: waarom zijn deze jonge bomen uit de grond getrokken? Hoe kijkt het college aan tegen een proces dat tien jaar geleden bomen zijn geplant en vervolgens alweer worden gesloopt? Waarom is de ecoloog hier niet op de hoogte gesteld en hoe wordt er nu rekening gehouden met het ecologisch oogpunt? De VOORZITTER: Ik had gehoopt dat u nog een vraag zou overlaten voor mevrouw Antolini, maar… Collegialiteit? Daar gaan we aan werken. Ik kijk nog even naar mevrouw Antolini. Zullen we eerst even de beantwoording doen? Misschien komt daaruit nog wel een… Dan ga ik naar mevrouw Sedee namens het college. Wethouder SEDEE: Dank u wel voorzitter, dank u wel voor de vraag.

Ook aan mevrouw Antolini, ook al hebben wij haar niet gehoord, maar we hebben wel begrepen dat ook zij deze vragen heeft gesteld. Ik beantwoord deze vragen namens mevrouw Steffens, zoals u begrijpt, dus ik ga het gewoon gezellig voorlezen want ik ben niet helemaal bekend met de materie. Maar we hebben natuurlijk wel gekeken naar de vragen. Ik heb een goed antwoord daarop. We gaan het even over die fruitbomen hebben. Volgens onze verordening was er geen vergunning nodig voor het verwijderen van de fruitbomen, gelet op de diameter van de bomen onder de 20 centimeter. Het gaat hier over het aanleggen van kabels en die kabels zijn nodig voor het transformatorstation om onze stroomvoorziening functioneel te houden. Dus het is wel van belang dat die kabels in de grond worden gelegd. Dan over de ecoloog. Alle werkzaamheden zijn conform de geldende kaders beoordeeld en akkoord bevonden. Er was geen weigeringsgrond. Uit het natuuronderzoek kwamen geen beschermende waarden naar voren en de werkzaamheden zijn noodzakelijk, zoals ik al zei, voor de infrastructuur van het transformatorstation. Volgens mij heb ik uw vragen dan beantwoord. De VOORZITTER: Ik kijk even naar de heer Zuyderwijk of dat het geval is, gaat uw gang.

De heer ZUYDERWIJK: Maar hoe kijkt het college dan aan tegen het proces dat deze bomen tien jaar geleden zijn geplant en nu eigenlijk al uit de grond worden getrokken? Dat is toch niet een systeem dat we als gemeente willen aanhouden? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: Voorzitter, natuurlijk via u. Het is natuurlijk heel verdrietig dat we dat moeten doen, maar tien jaar geleden hadden we niet kunnen voorzien dat er zo'n enorme behoefte zou zijn aan elektriciteit, gelet op het vestigen van bijvoorbeeld datacenters, de elektrificatie van de auto's, van onze huishoudens. En dat we dus een verzwaarde infrastructuur moeten aanleggen voor transformatorstations, maar ook extra transformatorstations moeten aanleggen. Zoals u weet, we hebben geen glazen bol, helaas. Dus ja, het is pijnlijk dat ze weg moeten. Maar ja, in dit geval is het toch wel noodzakelijk dat we onze huishoudens en onze bedrijven voorzien van elektriciteit. Dus ik denk dat in het algemeen belang dit belangrijker is dan dat we de fruitbomen laten staan. Ik wil u graag verrassen. Misschien bent u het vergeten, maar we krijgen een voedselbos bij Nieuw-Vennep. Daar worden heel veel fruitbomen geplant, dus dat is ook weer leuk. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

7

De VOORZITTER: Helemaal goed. Dat gaat weer heel veel vragen oproepen, denk ik zo. Eerst mevrouw Antolini. Nee, mevrouw Antolini niet? Oké. Dan… Wethouder SEDEE: Voorzitter, mag ik nog een aanvulling doen? De VOORZITTER: Gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Want ik word net door mijn collega erop gewezen dat ik iets ben vergeten waar u ook heel erg blij van zult worden, namelijk dat een herstelopgave is voor de bomen en uitgangspunt is dat er ter plaatse wordt hersteld, zoals vastgesteld in het definitieve ontwerp. De VOORZITTER: Ik zie mijnheer Zuyderwijk heel blij kijken. Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Met die laatste toevoeging is mijn vraag beantwoord. Dank u wel. De VOORZITTER: Geweldig. Dan blijf ik bij mijnheer Zuyderwijk met een heel andere vraag. De heer ZUYDERWIJK: De andere vraag houd ik kort. We hebben de bestuurlijke planning gekregen en we zagen dat de klimaatmonitor er niet op stond. De vraag is: wanneer komt die? De VOORZITTER: Ja. Dan kijk ik naar mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter en dank u wel, mijnheer Zuyderwijk. We spreken elkaar regelmatig over die klimaatmonitor en dat blijft een terugkerend verschijnsel. Hij staat er abusievelijk niet op. Het was echt wel de bedoeling dat hij ook op die bestuurlijke besluitvormingslijst terecht zou komen. In juni is de verwachting dat die naar het college gaat.

Want we zijn – dat heb ik u volgens mij al wel eerder verteld – ook hier in de raad bezig met een vernieuwd model waarbij we nog veel meer en mooier inzichtelijk kunnen maken hoe het staat met klimaatacties in Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Ja, prima zo. Helemaal goed, dan was dit de laatste vraag. Dan neem ik u nog even mee naar de rest van de avond. Er wordt straks even gegeten en daarna is er een raadssessie die plaatsvindt. Dat is het raadsdebat over het Rekenkameronderzoek Lokale democratie. En er is een sessiedebat van 20.30 tot 22.00, ook hier in de raadzaal, over de weigering verklaring van geen bedenkingen voor het realiseren van een shortstayaccommodatie. Voor nu schors ik de vergadering, maar niet voordat ik de heer Beusenberg het woord heb gegeven. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u wel voorzitter. Op de agenda zie ik staan 'werkwijze debatcarrousel'. De ervaring heeft geleerd dat dat nog wel eens wat verwarring met zich mee wil brengen. Dus zullen we nu alvast de spelregels met elkaar afspreken, zodat we gewoon de volledige tijd aan de debatcarrousel kunnen besteden? De VOORZITTER: Ja. Jammer dat u er de vorige keer niet bij was, toen ging het echt hartstikke goed. Ik wil niet zeggen dat het daarmee te maken had. Maar ik beloof u dat het allemaal heel goed zal worden uitgelegd straks. Dank u wel mijnheer Beusenberg. Dan mijnheer Meijer, gaat uw gang.

De heer MEIJER: Dank u. Ik wil toch even van de gelegenheid gebruikmaken om onze inmiddels excollega Dick den Butter en zijn familie heel veel sterkte te wensen in de lastige tijd die zij doorgaan. Dat wilde ik even gezegd hebben.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

8

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan schors ik hierbij de vergadering. 4.

Raadsdebat Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Lokale democratie

De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom allemaal bij het raadsdebat inzake het Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek Lokale democratie. Het is een plenair raadsdebat, wat betekent dat het gevoerd wordt door raadsleden, en voor het debat is de tijd uitgetrokken tot 20.30 uur. Het debat vindt plaats in debatcarrouselvorm. In de eerste termijn is het de bedoeling dat er per fractie in maximaal anderhalve minuut een korte pitch wordt gegeven over het standpunt met betrekking tot het voorliggend besluit. Voor de tweede termijn heeft de Rekenkamer een aantal discussiepunten ter suggestie aan de raad gedaan. U heeft met elkaar uw voorkeur uitgesproken om over de volgende discussiepunten met elkaar in debat te gaan en het debat te voeren daarover: wat is nodig voor meer betrouwbaarheid, transparantie en zichtbaarheid van de raad? En dan de activiteiten van de raad.

Het tweede punt is: welke mogelijkheden zien de raadsleden om hun volksvertegenwoordigende rol te versterken? En het volgende is: hoe beoordelen raadsleden de balans tussen de representatieve democratie, het vertegenwoordigen van burgers, en participatieve democratie, het betrekken van burgers bij besluitvorming in Haarlemmermeer? En tot slot: welke suggestie doet de raad aan het college om het vertrouwen in de lokale democratie te versterken? Omdat het debatpunt 3, het tweede onderwerp, welteverstaan, 'welke mogelijkheden zien de raadsleden om hun volksvertegenwoordigende rol te versterken?', bestaat uit wat bredere debatten, ook wel meerdere punten, stel ik u voor om dat als laatste te behandelen zodat we daar misschien iets meer tijd voor kunnen uittrekken. Dat is een voorstel aan mij aan u. Als u daarmee instemt, kunnen we dat als laatste behandelen. Ik zie instemmende gezichten, hartstikke goed. Dan starten wij de eerste termijn met een algemene ronde van iedere fractie. Een korte, inleidende reactie. We doen dat op volgorde van grootte, eerst oppositie, dan coalitie en dan weer oppositie, coalitie. En dit allemaal achter het spreekgestoelte. Ik geef het eerst het woord aan mevrouw Gumbert van GroenLinks. Gaat uw gang. Mevrouw GUMBERT: Voorzitter, we hebben een paar weken geleden een bijeenkomst gehad over dit RKC-rapport en ook inwoners waren daarbij.

Wat GroenLinks van de aanwezige inwoners hoorde, sloot heel goed aan bij het rapport en het rapport sluit weer heel goed aan bij wat inwoners ons als GroenLinksraadsleden vertellen. De boodschap is dus niet nieuw, maar er is wel steeds opnieuw aandacht voor nodig. Te makkelijk wordt gedacht dat inwoners niet geïnteresseerd zijn in de lokale politiek, dat ze alleen geven om hun eigen straat, hun directe omgeving en dan nog alleen als ze hun zin krijgen, als de gemeenteraad besluiten neemt. En, ik zeg dit tussen aanhalingstekens, 'dat we al zoveel doen', wordt heel vaak gezegd. Het kan best zijn dat we al veel doen. Over wat veel is, zouden we ook een debat kunnen voeren, maar voor GroenLinks is in ieder geval duidelijk dat het niet genoeg is. Dat zou voor iedereen duidelijk moeten zijn, want minder dan de helft van de inwoners vond het in 2022 de moeite waard om te gaan stemmen. GroenLinks heeft al eerder gepleit voor een burgerberaad als mogelijkheid om inwoners meer ruimte te geven, zoals de RKC ook adviseert, ruimte om mee te denken en mee te beslissen. Wij komen daar zeker op terug, want volgens ons kan de lokale democratie daarmee echt verbeteren. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt mevrouw Gumbert, dan ga ik naar de VVD. Mijnheer Boels. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter. De VVD-fractie heeft met interesse het rapport van de Rekenkamer gelezen.

Drie punten staan voor onze fractie centraal. Laten we beginnen te zeggen dat we echt aan de formele kant van de democratie heel veel dingen geregeld hebben. Je mag stemmen, je mag een partij oprichten. Je mag zeggen wat je wilt, je mag zijn wie je wilt, je mag echt van alles. Je kan in een panel gaan, je kan in een participatietraject je overal mee bemoeien. Dat is ook precies onze oproep aan al die inwoners die zich niet vertegenwoordigd voelen of zeggen te voelen: bemoei je ermee, Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

9

ga wat doen, kom in actie, word lid van een partij, kom een keer kijken in de raad, ga in een panel zitten. Alles kan. Er is heel veel mogelijk. Meer instrumenten gaan dit niet oplossen. Het tweede is dan ook: er is echt al heel erg veel gedaan en er wordt ook heel veel gedaan. Vanuit GroenLinks begreep ik net dat dat soort van mokkend gezegd moet worden, maar wij zeggen dat vol trots: er wordt superveel gedaan om het vertrouwen in de democratie te herstellen, te houden, uit te breiden. Het college doet daar veel aan en wij als raad doen daar ook veel aan. Daar zijn wij trots op en dat willen wij graag behouden. Het derde voorzitter, om ook binnen de anderhalve minuut te blijven: het is onderdeel van de maatschappelijke discussie. De informele kant van democratie is hoe wij daar als mensen met elkaar mee omgaan en wij zien als VVD-fractie dan ook dat in die maatschappelijke discussie, die trots over het democratische bestel, wel wat verbetering kan plaatsvinden. Laten we het daar dan ook met elkaar over hebben en niet over allerlei instrumenten die echt niet gaan helpen, om nog meer instrumenten toe te voegen en nog meer te doen. Dat gaat niet helpen, maar wel het met elkaar hebben over hoe we omgaan met de democratie. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, mijnheer Boels en dan ga ik naar Forza!, mijnheer Vermeulen.

De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, het is al genoemd door mijn voorgangers, minder dan de helft van onze inwoners is bereid om naar de stembus te gaan om ons te legitimeren om hen te vertegenwoordigen. Als er 58 raads- en commissieleden worden uitgenodigd om mee te doen aan een onderzoek van de Rekenkamercommissie, zijn er 21 bereid om daaraan mee te doen. En dat vertelt ook al een klein beetje dat in de raad democratie ook niet echt leeft. Dat is jammer. Dat merken we ook aan de besluiten die genomen worden. Soms wordt het paard achter de wagen gespannen. Eerst gaan we kijken of en hoe we windmolens gaan plaatsen, als we dat allemaal hebben gedaan, gaan we nog eens kijken of er draagvlak is. Dat moet omgekeerd worden. Inwoners geven aan dat ze mee willen doen, maar vinden niet de aansluiting bij de gemeente om mee te doen. Ze willen de handen uit de mouwen steken. Ze willen het samen met de gemeente doen. En dat zien we terug in het rapport dat aan ons gepresenteerd is. Er heerst apartheid in bestuurlijk Nederland en ik hoop dat we het aan het einde van deze avond met zijn allen erover eens kunnen zijn dat we die apartheid moeten beslechten en dat we echt samen met onze inwoners in een volwassen maatschappij onze eigen gemeente vorm moeten geven. Daar wilde ik het bij laten, voorzitter.

De VOORZITTER: Dank u hartelijk, dan gaan we naar HAP, wie mag ik daarvoor het woord geven? Mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. Dat is weer even wennen hoor, even wat anders. HAP wil vanaf deze plek de Rekenkamer bedanken voor dit onderzoek Vertrouwen in de lokale democratie. In samenwerking met Bureau Necker is er een duidelijk rapport uit gekomen. De vraag die wij vanavond hopen te beantwoorden als raad is welke rol het college voor zichzelf en de ambtelijke organisatie ziet in het versterken van het vertrouwen in de lokale democratie. Uiteraard heeft het college een brief gestuurd aan ons, met een reactie erin. 'In al zijn bescheidenheid', zo lezen wij, en daarna komt er een lange lijst van wat het college allemaal al niet doet. En toch is er niet genoeg vertrouwen als we naar de stembureaus moeten. Vanavond zien wij als een unieke positie. Want wij zijn als raad vanavond één stem. Met allemaal hetzelfde doel: meer vertrouwen bij de inwoners kweken. En vanavond gaat het niet om onze kleur, of onze vorm, maar om onze kennis samen te brengen, een denktank te vormen. Al deze partijen bij elkaar, in al hun kleuren, zullen vanavond richting aangeven voor het college, hoe het samen met de ambtenaren meer zou kunnen doen om meer vertrouwen te kunnen kweken bij onze inwoners. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik verder met de PvdA, mevrouw Hussain.

Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

10

Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel. Allereerst willen we graag de Rekenkamercommissie bedanken voor het onderzoek. Als gemeenteraad zijn wij toch het gezicht van de inwoners en des te meer reden om met deze uitkomst van het onderzoek aan de slag te gaan. We hebben het eigenlijk al eerder benoemd in de raad, de PvdA heeft een aantal initiatiefvoorstellen richting de verkiezingen van 2026 om het vertrouwen van de inwoners weer terug te krijgen. Ik wil het eigenlijk in deze pitch een beetje kort toelichten en kijken of we er in het debat ook weer verder mee aan de gang kunnen gaan. Het eerste is eigenlijk of we kunnen kijken of we het vertrouwen kunnen terugwinnen door initiatiefvoorstellen van bewoners te onderzoeken en dan te kijken naar 'waarmee komen ze, wat kunnen we daarmee doen en hoe kan de gemeente hen daarbij ook ondersteunen?' Er zullen vast ook wel een aantal ervaringsdeskundigen zitten, zodat we kunnen kijken 'hoe kunnen we daarvan gebruikmaken om uiteindelijk de afstand tussen de inwoner en de gemeente te verkleinen?' Een ander voorstel dat we graag willen indienen om het vertrouwen te vergroten, is om te kijken hoe we de klachtenafhandeling van bepaalde onderwerpen en sectoren weer naar ons toe kunnen halen. Denk maar aan de schuldhulpverlening, waarbij je eigenlijk pas op het laatste moment bij de gemeente terechtkunt, als je voor een probleem staat.

Maar we kunnen bijvoorbeeld ook kijken op welke manier we het gemak kunnen vergroten. Denk maar aan het niet iedere keer hoeven in te vullen van een formulier, of tien keer een regeling te moeten aanvragen als je daarvoor in aanmerking komt. Dus er zijn eigenlijk genoeg punten die wij als raad kunnen aandragen en vanavond bespreken om dat vertrouwen weer terug te winnen. Maar het allerbelangrijkste is eigenlijk dat we gewoon blijven inzetten op de participatie, dat we die blijven bevorderen en kijken 'wat wil onze inwoner nu?' Want volgens mij is een heel duidelijk signaal gekomen dat we gewoon moeten kijken hoe we ze kunnen betrekken bij de besluitvorming in die laatste fase en we daar met zijn allen aan moeten gaan werken. Dank u. De VOORZITTER: U ook bedankt en dan ga ik door met D66, mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Dank u voorzitter, en ook namens D66 dank aan de Rekenkamer voor dit mooie onderzoek. Want de lokale democratie vormt de ruggengraat van onze samenleving. Hier kunnen burgers direct invloed uitoefenen op hun leefomgeving. Maar vertrouwen is wel essentieel voor een goed functionerende democratie. En daar schort het toch wel een beetje aan in Haarlemmermeer. De conclusies van de RKC bevestigen eigenlijk een aantal bekende signalen; inwoners willen een zichtbare gemeente en een gemeenteraad die opkomt voor alle inwoners.

Ze willen ook wel bijdragen aan plannen voor de gemeente, maar op een actieve en laagdrempelige manier. Ze willen betrokken worden bij besluitvorming en willen dat hun inbreng serieus wordt genomen. D66 zegt: laten we dan die ruimte ook volop creëren voor die initiatieven van onderop: het burgerberaad. Het is een paradepaardje, we horen hem vaker, maar dat zou daar een heel mooi instrument voor zijn. De dienstverlening. Kwalitatief goede dienstverlening is natuurlijk van grote invloed op de mate van het vertrouwen in de gemeente. Ik ben blij om te zeggen dat de visie die we in 2022 hebben aangenomen daar ook heel nadrukkelijk op ingaat. Het moet makkelijk zijn, betrouwbaar zijn, menselijk en verbonden. Wij zien hier dan ook een continu proces dat onze aandacht vraagt en waar we heel scherp op moeten zijn. De boodschap dat inwoners buiten Hoofddorp veel kritischer zijn als het gaat om die dienstverlening en over de vertegenwoordiging in een gemeente is natuurlijk wel een bekend signaal en het is volgens mij ook een beetje de dynamiek die inherent is aan onze grote gemeente. Dat hangt nou eenmaal met elkaar samen. Andere collega's hebben het ook al gezegd. Er gebeurt ook heel veel als het gaat over die participatie en we hebben heel veel instrumenten en mogelijkheden. Maar het onderzoek laat natuurlijk wel een aantal dingen zien. Daarom even als laatste een realistisch punt.

Als slechts 581 inwoners van onze 163.000 inwoners de moeite heeft genomen om een online-enquête in te vullen over het vertrouwen in onze lokale democratie, geeft dat misschien wel een beetje een vertekend beeld van de werkelijke situatie. Wij zien het als een eerste stap. Laten we vooral het goede gesprek met elkaar over dit onderwerp voeren. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

11

De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik naar SRH, mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Voorzitter, vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Lokale democratie is heel belangrijk voor inwoners. Het komt dichter bij de voordeur. Het vertrouwen terugwinnen doe je in de ogen van SRH door altijd transparant te zijn. Maar toch zijn er altijd politici die de regels aan hun laars lappen, of die iets anders doen dan dat zij beloven tijdens hun campagne. En dan zijn er natuurlijk ook nog inwoners die zich niet serieus genomen voelen. Dat zijn onder andere redenen waarom het vertrouwen zo laag is. Ik ga afsluiten met mijn eerste zin: vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Vertrouwen kun je kweken, maar een paar rotte appels en alles is weer weg. De VOORZITTER: Dank u wel dan ga ik door met het CDA, mevrouw Maat. Mevrouw MAAT: Dank u wel voorzitter. Als we het hebben over vertrouwen in de lokale democratie, dan gaan toch mijn gedachten direct naar de landelijke politiek, naar de teleurstelling die ik hoor van mensen om mij heen in Den Haag. En hoe herstel je nou dat vertrouwen? Dat begint bij de kleine, simpele dingen die je goed moet doen. Daar gaat ons lokale vertrouwen ook over. Als je naar de gemeente kijkt, staat en valt ons vertrouwen met de kern van gemeente-zijn, onder dienstverlening. De klachten over bereikbaarheid, het niet nakomen van belverzoeken, of te laat antwoorden.

Het heeft niet veel te maken met lokale democratie. Het heeft gewoon te maken met je functie goed uitvoeren als gemeente. Het vertrouwen kunnen we alleen terugwinnen als de dienstverlening waar inwoners als eerste mee in aanraking komen bij de gemeente verbetert. Het CDA vindt dat we daar dit jaar meer aandacht aan moeten besteden om te kijken hoe we dat nog meer kunnen verbeteren. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik door met ChristenUnie-SGP, mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Voorzitter, lokale democratie is erg belangrijk voor onze fractie. We zijn dan ook heel erg dankbaar voor dit onderzoek waaruit is gebleken dat het vertrouwen niet zozeer hoog is. Een leuk feitje. Hoe wij denken over lokale democratie staat helemaal niet in ons coalitieakkoord. Wellicht kan dat in een volgende termijn wel worden beschreven naar aanleiding van dit raadsdebat. De Rekenkamer wil met dit onderzoek de raad, het college en ambtenaren handvatten geven voor het versterken van het vertrouwen in de lokale democratie. Een pure noodzaak, vinden wij. Helemaal in deze tijd van polarisatie over talloze onderwerpen. We hopen dat wij door middel van dit debat het vertrouwen een beetje terug kunnen krijgen van onze kostbare inwoners.

Als raadslid – ik spreek voor mezelf – sta ik hier voor die ene, om te helpen, een luisterend oor te kunnen bieden en mezelf in te leven in de situatie van de ander en waar mogelijk te helpen in het proces, om kritisch te zijn op het geheel. Of waar mogelijk beleid te genereren voor bijvoorbeeld, zoals destijds, de arbeidsmigrant. Wellicht moeten wij naast de menselijke maat, ook wel een democratie op maat bewerkstelligen. Wij moeten de lokale democratie binnen onze gemeente gaan versterken door een vernieuwende vorm. Maar wat werkt dan het beste voor onze inwoners? Voorzitter, wij hopen dat die vraag vanavond beantwoord zal worden. Wij willen tenslotte dat wij een krachtige lokale overheid zijn, die toekomstbestendig is, concreet bijdraagt aan de oplossing van maatschappelijke problemen en dat we er echt voor die ander zijn, voor die ene. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, dan geef ik het woord aan FVD, mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter. Vandaag behandelen we het onderzoek van de Rekenkamer over het lage vertrouwen in de lokale democratie en ik begrijp de burgers volledig. Als we kijken naar de landelijke politiek, worden moties niet nagekomen, worden referenda-uitslagen genegeerd en beloftes in verkiezingstijd blijken vaak loze woorden. Wanneer een politicus eenmaal is gekozen, gaan Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

12

lobbyactiviteiten door en worden burgers opnieuw in de steek gelaten. Hoewel de lokale politiek ook vaak handelt in eigen belang, ligt het grootste probleem in Den Haag. De Kamer heeft door zijn handelen vrijwel al het vertrouwen bij het volk weggenomen. Maar is er dan iets wat wij kunnen doen? Ja, voorzitter, FVD pleit al sinds het begin voor een bindend referendum. Geef het volk werkelijk de keuze en de macht. Het inzetten van burgerberaden met gekozen deelnemers leidt tot panels met halve activisten die volledig meegaan met de belangen van het college, zoals de energietransitie en massaimmigratie, en ze vertegenwoordigen ook niet de groep. Een ander belangrijk punt is het stoppen met de vele geheime debatten, geheime informatieve sessies, geheime stukken, enzovoorts. Het triestste is nog dat stemmingen over geheime stukken als hamerstukken worden behandeld. Alsof er niet eens wordt gekeken naar de redenen voor de geheimhouding. Ik roep de raad dus op om kritischer te zijn naar het college en niet alles klakkeloos te accepteren. Laten we bindende referenda houden en stoppen met alle geheime sessies en debatten. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik door naar EEN Haarlemmermeer, mijnheer Spijker.

De heer SPIJKER: Voorzitter, EEN Haarlemmermeer vindt dat de gemeente en de raad duidelijker moeten communiceren dat ze bereikbaar zijn voor problemen en ideeën van bewoners en betrokkenen. De kaders van inspraak moeten vooraf duidelijk worden vermeld en achteraf moeten resultaten en beslissingen worden gepresenteerd. De tijd van intens participeren voor niets is helemaal over. Betere communicatie en feedback van de gemeente, en de raad, moet naar buiten. Vaker moeten we raadsbezoeken aan een gebied doen, Waar ook juist bewoners en betrokkenen in gesprek met de raad kunnen komen. De regels voor de dienstverlening moeten worden aangepast. Indien men nu komt met vragen over de ontwikkelingen van kleine projecten, de meldingen van een riooloverlast of andere problemen, loopt men tegen een muur van regels en vooral 'nee, want-antwoorden' aan. Ja, er moet nog veel worden aangepast in onze democratie om de bewoners het gevoel te geven dat ze serieus worden genomen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U ook bedankt. Dan ga ik naar BVNL, de heer Meijer. De heer MEIJER: Dank u voorzitter. Alles is al besloten, denk ik regelmatig als ik naar dit Huis kom. De gemeente/het college is als een supertanker die nauwelijks valt bij te sturen en al helemaal niet van de voorgenomen koers af te brengen valt. Er zijn in het land goede en verkeerde kiezers.

Landelijk hebben de verkeerde kiezers bij de Kamerverkiezingen laten zien waar ze voor staan, dat ze veranderingen willen. Lokaal blijven deze kiezers weg, niet in de laatste plaats omdat het college er alles aan doet om hun vertegenwoordigers als fout te framen. En dan nog even het volgende, democratie begint ook hier, in dit Huis. Het moet me toch van het hart dat er meerdere keren een fractieassistent van BVNL gewoon door u werd weggestemd. En ook dat heeft met democratie niets te maken. Dank u wel. De VOORZITTER: U ook bedankt, dan ga ik tot slot naar GEZOND Haarlemmermeer, mijnheer Sulmann. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Representativiteit. Dat is altijd een lastig aspect aan onderzoek. Dat is dan ook gelijk het voordeel van de representatieve democratie. Een keer in de vier jaar kiezen de inwoners hun gemeenteraadsleden om voor hun belangen op te komen. Dit Rekenkamer onderzoek is gebaseerd op een enquête die is ingevuld door 582 inwoners, waarvan 48% weinig of geen vertrouwen heeft in de gemeente, waarbij je je kunt afvragen of mensen die geen vertrouwen meer in de gemeente de enquête eerder invullen dan mensen die wel vertrouwen in de gemeente hebben. Maar goed, in ieder geval heeft 48% van 582 inwoners weinig of geen vertrouwen in de gemeente. Daar gaan we het dan maar mee doen. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

13

Dan een ander belangrijk aspect van dit onderzoek. Het staat er ook letterlijk in. Ik citeer "De dienstverlening van de gemeente heeft invloed op het vertrouwen van de inwoners". Wat ons betreft, moet de basis dan ook beter op orde. Contact met de gemeente, in welke vorm dan ook, moet beter aansluiten bij de verwachtingen van onze inwoners, waarbij verwachtingsmanagement juist heel belangrijk is, voordat we allerlei nieuwe instrumenten en middelen gaan bedenken voor de raad. Inwoners willen serieus genomen worden door de gemeente, betrokken worden bij plannen in hun wijk, binnen afzienbare tijd gebeld worden als ze een melding maken bij de gemeente; met andere woorden, de kwaliteit van het contact tussen de gemeente en inwoners moet beter. Daarbij geven de huidige mogelijkheden van contact met de raad, zoals onder andere inspreken, burgerinitiatief en referendum, inwoners veel mogelijkheden. En via de gebiedsvisies is de raad ook goed zichtbaar in de wijken. Afsluitend voorzitter, eerst de basis op orde, dus hogere kwaliteit van contact tussen inwoner en gemeente en mochten extra instrumenten en middelen voor de raad dan toch nog nodig zijn, zullen ze in ieder geval veel effectiever zijn. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel en hiermee is de kop eraf, zullen we maar zeggen. We gaan nu verder met de discussiepunten die we hebben aangestipt.

Daar hebben we tien minuten voor per debat, per onderwerp. Als u het woord wilt, dan gaat u achter de interruptiemicrofoon staan en geeft u uw inbreng op dat deel op dit discussiepunt. We beginnen met 'wat is nodig voor meer betrouwbaarheid, transparantie en zichtbaarheid van de raad?' En daarmee dus de activiteiten van de raad. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Koolmoes, gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Ja voorzitter, ik denk laten we maar meteen beginnen, hè? Want een lokale partij als HAP is niet voor niets de tweede partij van Haarlemmermeer. Want de VNG heeft in onderzoek laten zien dat lokale partijen veel dichter bij de inwoners staan dan de landelijke partijen. Ik dacht 'ik gooi hem er maar meteen in, want we willen natuurlijk wel een leuke avond hebben vanavond'. HAP is en blijft verbindend en benaderbaar. We komen naar elke wijk of kern en we spreken met inwoners, ondernemers, senioren en verenigingen en die kracht heeft HAP groot gemaakt. Maar daardoor hebben inwoners wel veel vertrouwen in ons gekregen. Vinden mijn collega's hier ook dat iedereen mee mag doen en mag meebeslissen? Of hebben we daar nuances in? De VOORZITTER: Ik geef het woord aan de heer Boels. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter.

Dit is natuurlijk echt heel erg makkelijk in te koppen, want inderdaad, voorzitter, vertrouwen in de lokale politiek is er zeker, sprekend namens de grootste partij in deze gemeenteraad. Dat is dan hetzelfde argument. Klopt dat dan helemaal? Dat vraag ik me af. Wat de VVD betreft, kijkend naar deze stelling, zien we dat er superveel goed gaat. Met elkaar meer dat gesprek voeren over communicatie en het verbeteren van de dienstverlening, lijkt ons ook een goed idee. Voor de rest lijkt meer instrumenten ons een heel slecht idee. Dat is onze samenvatting. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik ga niet meedoen met de HAP, voorzitter, alsof het verkiezingstijd is en we zendtijd voor politieke partijen hebben. Laten we het hebben over het onderwerp zelf. En dan denk ik dat wat we nodig hebben om meer vertrouwen te krijgen van onze inwoners, is dat we ten eerste luisteren naar onze inwoners. Als we een participatietraject inzetten, dat echt heel uitgebreid is, zoals bijvoorbeeld met de totstandkoming van de plekken waar we zonnepanelen willen plaatsen in deze gemeente en dan toch te elfder ure als gemeenteraad dat hele participatieproces in één klap om zeep helpen door een heel andere locatie eraan toe te voegen, denk ik dat we een onbetrouwbare overheid zijn.

Als wij onze inwoners ergens om vragen en we laten ze meedenken en komen dan tot een besluit, tot een raadsvoorstel waar onze inwoners aan meegewerkt hebben, dan moeten we daar gewoon als Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

14

raad mee instemmen. Dan moet je niet nog een keer met je eigen mening komen. Hetzelfde geldt voor alles vanuit de organisatie. Ik noemde net al de windmolens die we willen plaatsen. Eerst gaan kijken hoe, wat, waar en dan vervolgens nog een keer kijken of er draagvlak is. Dat is elke keer andersom. Eerst kijken of er draagvlak is; wat willen onze inwoners? En dan vervolgens pas hier in deze raad tot uitvoering komen. Ik denk dat dat de enige juiste weg is. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zit nog even te kijken, wie kan ik nog meer het woord geven? Tien minuten is echt lang hoor. Ik zou het benutten als ik u was. Het college antwoordt pas na alle vier de debatjes die we met elkaar voeren. Dus die gaat dat allemaal cumulatief beantwoorden. Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. We hebben kunnen lezen in dat rapport dat de inwoners met minder vertrouwen met name belangstelling hebben voor bouwen en wonen, verkeer en reizen en dat de andere onderwerpen voor hen niet zo nodig heel erg aan bod hoeven te komen. Maar hen hierin betrekken, is een absolute noodzaak. Het gaat er tenslotte om hen te vertegenwoordigen gedurende die vier jaar. Daar zijn we als raadslid toe aangesteld. Wie dat dan beter doet, de een of de ander, dat laat ik in het midden, maar we zijn er met elkaar om die opgave te realiseren. Dus dat lijkt me het allerbelangrijkst.

Elke mogelijke casus of thema is weer een ander probleem of een andere uitdaging. En je kunt niet iedereen tevredenstellen, want elk voordeel heeft voor een ander een nadeel. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat belangrijk is wat de heer Vermeulen zegt. Mensen willen niet pas aan het woord komen of informatie krijgen als het besluit eigenlijk al genomen is. Dat geldt eigenlijk ook voor onze raadsleden. Wij willen ook graag vaker in een eerder stadium weten wat er speelt. Ik denk ook dat het heel belangrijk is voor inwoners als zij van tevoren weten, en dan een traject kunnen volgen, hoe de raad tot een besluit komt. Ik denk dat het dan voor hen een stuk duidelijker is. Want het is ook vaak heel belangrijk dat mensen weten waarom een besluit genomen wordt. En dat ook wordt uitgelegd waarom hun input bijvoorbeeld niet wordt overgenomen en dat we hier in de raad niet alleen maar een besluit nemen alsof hun input er niet geweest is. De VOORZITTER: Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Ik denk dat we zeker als gemeenteraad wel betrouwbaar, transparant en zichtbaar zijn. Ik denk dat het er alleen in zit, dat zie je ook bij de uitkomst van het onderzoek, dat maar 520 of 580, dat moet ik even nagaan, inwoners aan dit onderzoek hebben meegedaan. Dat is denk ik waar we in onze gemeente op moeten inspelen.

Dat we steeds meer inwoners bij ons proces betrekken, bij die participatie. Dus dat we als er een initiatief is of als er een voorstel is van het college, eigenlijk zoveel mogelijk proberen om alle inwoners erbij te betrekken. Bijvoorbeeld met zo'n initiatievenplein, waar inwoners ook hun eigen initiatieven kunnen droppen en daarop kunnen acteren, hun eigen regie daarop kunnen nemen en wij als gemeente, of het college, daarop kunnen inspelen. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Knikker. Mevrouw KNIKKER: Mooie punten van de PvdA. Daar kan ik me wel bij aansluiten. Ik zat nog even na te denken over het volgende. In het gesprek met die inwoners dat we een paar weken geleden hadden, viel mij ook op toen we het over dit onderwerp hadden dat inwoners zeiden 'ja, maar eigenlijk weten we ook niet zo goed hoe we jullie als raad moeten benaderen. Waar kunnen we jullie vinden?' Daar begon het eigenlijk al mee. Als we dan als raadsleden vertellen 'maar jullie kunnen altijd aansluiten bij een fractievergadering van de partijen die er zijn op dinsdagavond, we hebben gebiedssessies als raad waar we zijn, we doen heel veel eigenlijk, en u mag komen inspreken', zit het probleem, denk ik, heel erg aan Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

15

de voorkant. Het niet weten waar ze die informatie kunnen vinden. Dat is een heel lastig probleem want we hebben mooie websites. We communiceren heel veel naar buiten, als gemeenteraad, met de social media die we ook hebben. We hebben onze krantjes die dan weer niet aankomen of niet gelezen worden. Dus ik vind het best een lastige vraag. Hoe kunnen we nu naar meer betrouwbaarheid en meer zichtbaarheid, want we doen al heel veel? Ik denk dat het heel simpel is. We moeten veel meer buiten dit raadhuis zijn en veel meer het gesprek opzoeken. We moeten naar onze inwoners toe. Bij de supermarkt, op het station. Niet alleen in verkiezingstijd, maar gewoon gedurende de vier jaar dat we hier gekozen zijn als raadsleden. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zie mevrouw Gumbert, u wilde al reageren op mevrouw Hussain denk ik? Mevrouw GUMBERT: Ja, voorzitter inderdaad. Ik wilde graag nog wat zeggen, want het is ook al eerder in de pitches genoemd dat er 'maar 587 mensen' hadden meegaan met die enquête. Bij die bijeenkomst van een paar weken geleden waar dat onderzoek ook is toegelicht, is ook heel duidelijk gesteld dat dit een representatief onderzoek is.

Het zijn zoveel inwoners dat de statistische methode voldoende zegt over dat er bijvoorbeeld inderdaad van die deelnemers dus 48% geen vertrouwen heeft, terwijl je juist zou denken dat de mensen die geen vertrouwen hebben niet meedoen aan zo'n onderzoek. Dus ik denk dat we het er niet over moeten hebben als 'het zijn te weinig mensen die mee hebben gedaan'. Er zijn genoeg mensen die mee hebben gedaan. We moeten dat heel serieus nemen. De VOORZITTER: Ja. De heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dat moeten we zeker heel serieus nemen. Ik denk ook dat we een representatief onderzoek hebben gehad. Ik denk dat een ander probleem dat we hebben iets is waar bijna alle partijen mee worstelen. Dat is dat als er verkiezingen zijn een lijst van mensen samenstellen die allemaal bereid zijn om in zo'n gemeenteraad plaats te nemen al voor bijna iedereen echt een behoorlijke opgave is. En als je dan kijkt naar de besluiten die uiteindelijk genomen worden door de mensen die dus echt graag hier in de raad willen zijn, die echt hun tijd erin willen steken om die lokale democratie vorm te geven, zie je heel vaak dat de besluiten die wij nemen, het draagvlak dat in de raad bestaat, helemaal niet aansluit bij het draagvlak dat je vaak terugleest in de krant, dat je ziet dat er in de maatschappij is.

Op die manier missen wij als raad, en dat is waarschijnlijk inherent aan het systeem, de aansluiting met onze inwoners. Want wij nemen hier heel vaak besluiten die haaks staan op wat er leeft in de maatschappij. De VOORZITTER: Mijnheer Boels. De heer BOELS: Dank u voorzitter. Ik heb hier toch moeite mee. Ik hoor heel erg veel negativiteit. Ik hoor heel erg veel 'het vertrouwen is slecht, het gaat verkeerd en we moeten nog meer doen'. Allemaal op zichzelf niet eens onwaar, maar het rekenkameronderzoek is een nulmeting. Dat is een puntmeting. Het is dan moeilijk om te zeggen 'het is hoog' of 'het is laag'. Het is een punt in de tijdschaal. Dat maakt het heel erg ingewikkeld om te spreken van hoog of laag. Willen we het verbeteren, dan zeg je 'we moeten een volgende meting doen, dan moet het beter worden'. Zeg je 'ik vind het prima', dan gaan we gewoon zo verder. Het hoeft niet per se zo dat alles alleen maar op vertrouwen gestoeld is. Als je echt wat wilt doen, nodigen we alle collega's uit. Ga dan ook meer doen als partij, ga nog meer naar buiten, ga nog meer op straat, ga nog meer met die kiezer in gesprek. Maar om de vier jaar zijn er verkiezingen. Dat beeld van wel of niet gerepresenteerd? Onze kiezer voelt zich heel goed vertegenwoordigd en volgens mij geldt dat ook voor de kiezer gemiddeld. Volgens mij is dat voldoende. De VOORZITTER: Helder.

We hebben nog een halve minuut, dus u moet echt heel erg kort zijn, Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

16

mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Ik wil me aansluiten bij de woorden van de heer Vermeulen. Het voelt als schijnparticipatie wat er gebeurt in de gemeente Haarlemmermeer. Want als we echt kijken naar de grote plannen die deze gemeente heeft, en dat heeft altijd betrekking op de opvanglocaties, de energietransitie, de echt grote onderwerpen, hebben de mensen uiteindelijk er niets over te zeggen. Het zijn opdrachten vanuit het rijk. De gemeente volgt gewoon op wat het rijk wil, wat de VNG wil en daarom hebben de mensen er uiteindelijk toch niets over te zeggen. Daarom zeg ik: laten we bindend referenda invoeren, maar helaas is dat iets wat de meeste partijen hier niet willen. De VOORZITTER: Dan ga ik ter afsluiting naar mevrouw Koolmoes. Mevrouw Gumbert, u loopt al weg. Ik wilde ook zeggen 'en naar mevrouw Gumbert'. Dus wat u wilt. Maar dan wel kort. U heeft al het woord gehad. Gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Ik wilde wel even reageren op mijnheer Vermeulen, maar we zijn aan het afsluiten, begrijp ik. Maar mag ik die reactie nog geven? Mijnheer Vermeulen haalt de media erbij aan. Dankzij de media zou er minder vertrouwen zijn bij onze inwoners. Dat zegt een partij die bijna wekelijks zelf in de krant staat. Ik vind daar wat van.

Ik denk wel dat hij in de basis gelijk heeft dat de media inherent is – lees een Telegraaf en je ziet hoe de landelijke politiek verwoord wordt – maar ik vind het knap dat een partij als Forza! die zelf wekelijks in de krant staat dan zegt 'dankzij de media is er geen vertrouwen bij de inwoners'. Dank u wel. De VOORZITTER: Dan ter afsluiting mevrouw Gumbert, kort. Mevrouw GUMBERT: Heel kort. De heer Boels zei 'dit is een nulmeting en dus kunnen we niet zeggen of het hoog of laag is'. Het lijkt mij dat je met 48% van de respondenten die geen of weinig vertrouwen hebben, wel kunt zeggen dat het laag is. De VOORZITTER: Goed, dan sluiten we hiermee dit puntje af en gaan we naar het volgende debat. Hoe beoordelen raadsleden de balans tussen de representatieve democratie en participatieve democratie in Haarlemmermeer? Wie mag ik hierover het woord geven, de heer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Voorzitter, dat sluit bijna naadloos aan op de vorige discussie. Ik denk dat we de participatieve democratie eigenlijk zo goed als niet bestaand is. En wat ik net ook al zei, we zijn ook niet representatief hier voor onze inwoners. Mevrouw Koolmoes maakte daarvan dat de media daar de oorzaak van zijn. Nee, de media berichten hoe onze inwoners van dit land in groten getale denken over heel belangrijke onderwerpen. Deze raad zit er op die heel belangrijke onderwerpen vaak heel anders in.

Dus wij zijn helemaal niet representatief en van participatie is nauwelijks sprake. Ik denk ook dat dat een van de redenen is dat we zo'n enorm lage opkomst hebben. Want als je niemand representeert, heeft het ook geen zin om op je te stemmen. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik wil u eraan herinneren om ook een antwoord te geven op wat hier gesteld wordt. Dus hoe beoordelen raadsleden de balans tussen representatieve democratie en participatieve democratie? Gaat uw gang mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat de balans niet goed is, aangezien er namelijk weliswaar… Ik vind dat de vertegenwoordigende democratie… Wij vertegenwoordigen al naar beste vermogen onze inwoners. Ik ben ervan overtuigd dat we dat als volledige raad doen naar eer en geweten. Maar van participatieve democratie, dus waarbij de inwoners deel hebben aan de besluitvorming, is geen sprake. Dat ben ik met mijnheer Vermeulen eens. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 29 februari 2024

17

De VOORZITTER: Mijnheer Spijker. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat we eigenlijk meer in het midden zitten tussen de representatieve en de participatieve democratie. De representatieve, wij zijn hier als raad representatief. En de participatieve bij feiten waar heel veel volksraadplegingen waren, is nog niet mogelijk. Als we hier zo meteen een plan krijgen over windmolens, zoals mijnheer Vermeulen noemde, in het zuiden en we krijgen mensen uit het noorden van onze polder, dan is het een vreemde representatie over dat probleem. Dat zit letterlijk bij die mensen in hun achtertuin, dus dan moet er een goede verdeling voor komen. Maar absoluut, we moeten beter naar de mensen luisteren en daar ook iets mee doen. Anders voelt men zich niet gehoord. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Ja voorzitter, dank u wel. Ik denk dat we niet per se moeten debatteren over hoe we als raadsleden zien dat dat allemaal tot uiting komt en hoe de balans is, maar dat we moeten kijken naar wat de uitkomsten van het onderzoek zijn. Als je kijkt naar de uitkomst van het onderzoek, dan zegt de inwoner gewoon echt 'wij willen meer doen. Wij willen meer bijdragen aan de besluitvorming. Wij willen daaraan deelnemen'. Ik denk dat we echt moeten kijken hoe we de inwoner daar meer bij kunnen betrekken.