2023-09-07 Raad
Tekst van het document
Index Raadsvergadering
Raadsplein
raadsgriffie
Raadsvergadering d.d. 7 september 2023
Index
Pagina
1.
Opening politiek jaar
2-8
2.
Vaststelling van de agenda van de huidige vergadering, verslagen van de Raadspleinen van 13 en 20 juli 2023, ingekomen brieven en stukken ter kennisname
8-13
3.
Vragenuur
13-23
4.
Sessies
5.
Stemmingen
6.
Sluiting
Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
23-26 26
1
VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 7 SEPTEMBER 2023 Voorzitter: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven De leden: dhr. M. Achterbergh-Copier, mw. B.M. Antolini, mw. H.J. van den Berg, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S. Blankestein (vanaf 17.15 uur), dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, dhr. P.J. Boerman, mw. M.K. Denie (vanaf 22.15 uur), mw. N.M. Elfers, mw. A.E. Gumbert, mw. M.R. Hogervorst, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, mw. J.M. Hup, dhr. C.L. Klaassen, mw. G. Knikker, dhr. J.A. Kos, dhr. R.P. van Laar (vanaf 17.05 uur), mw. A.P. Maat, mw. A.N. Mees-Marhe, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, dhr. J.G. Rip, dhr. A. Salhi, dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, mw. D.E. van der Veldt, dhr. E. Vermeulen, dhr. G.M.M. Wehkamp (vanaf 22.15 uur), mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. J. van der Rhee Portefeuillehouders: mw. C.F.M. van der Meij, dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen
1.
Opening politiek jaar
De VOORZITTER: Dames en heren, van harte welkom. Er is nog een beetje een vakantiesfeer, heb ik zo het gevoel, bij de start van deze vergadering. Ik heet u allen van harte welkom bij de gemeenteraadsvergadering van Haarlemmermeer. Na een mooie zomer bent u weer helemaal klaar om prachtige dingen te doen voor deze gemeente, hier binnen deze zaal en daarbuiten. En we beginnen met een mooie start door met elkaar stil te staan bij het vertrouwen van de inwoners in wat wij doen. Maar voordat we het daarover hebben, ga ik eerst eens kijken naar alle mensen die aanwezig zijn. Dat betreft naast de mensen die gewoonlijk aanschuiven een heel grote groep die ik van harte welkom wil heten, namelijk de burgemeester – ik kijk even waar mevrouw Van Selm zit – hallo burgemeester, en wethouders en alle leden van de raad, een heleboel leden van de raad van de gemeente Purmerend, die al de hele middag op stap zijn. Ik heb me laten vertellen dat u zelfs naar de klimtuin bent geweest. Dat vind ik een hele uitdaging met dit weer. U ziet er nog heel goed uit, mag ik zeggen. Ik hoop dat u even rustig achterover kunt zitten en kunt luisteren naar het verhaal dat wij zo meteen met elkaar mogen horen.
Voordat ik het woord geef aan de commissie van Wijzen die bestaat uit mevrouw Van Straten en de heer Boerman, door u benoemd als deze commissie die zich bezighoudt met de introductie van het politieke jaar, die u zo meteen meenemen in het onderwerp en onze spreker, moet ik toch even praktisch zijn. Want wij hebben na de schorsing op het Raadsplein twee tijdelijke raadsleden die wij gaan installeren, de heer Roelof van Laar van de PvdA en de heer Gérard Wehkamp van GroenLinks. Ik neem aan dat ik dat goed zeg, Gérard? Ja. De heer Van Laar vervangt tijdelijk mevrouw Hussain. De heer Wehkamp vervangt tijdelijk mevrouw Van Goethem. Omdat het wel praktisch is om terwijl u zo meteen lekker even koffie gaat drinken en met elkaar napraten over de lezing en over uw vakantie, we dan die schorsing ook kunnen gebruiken om de geloofsbrieven te onderzoeken, vraag ik u of u ermee in kunt stemmen dat we een commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven in het leven roepen bestaande uit mevrouw Hup als voorzitter, de heer Boels en mevrouw Hogervorst. Kunt u daarmee instemmen? Ja. Dan is bij dezen de commissie benoemd en gaat zij zo meteen de geloofsbrieven Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
2
onderzoeken. Dan kijk ik naar de commissie van Wijzen of zij de introductie willen doen van deze opening van het politieke jaar 2023-2024. Mevrouw VAN STRATEN: Goedemiddag allemaal. Volgens mij heeft u allen een heel goede vakantie gehad. Ik ben ook blij dat u met zoveel bent gekomen. Dat geeft in ieder geval aan dat u er weer zin in heeft en dat er grote betrokkenheid is bij het nieuwe politieke jaar. We hebben afgelopen maandag officieus het politieke jaar geopend. Daar heeft mevrouw Van der Plas een lezing gehouden, de H.J. Schoo-lezing. Ik denk dat ik in ieder geval twee dingen kan aankondigen. Straks als Daan de Bruijn u mee gaat nemen in zijn rapport, dat u heeft kunnen zien, over vertrouwen en betrouwbaarheid van de overheid denk ik dat u wat gelijkenissen zult zien met de lezing van afgelopen maandag. Maar ik durf in ieder geval wel toe te zeggen dat er vandaag niet gezongen gaat worden. De heer BOERMAN: O, daar moet ik even over nadenken. Dank. Fijn om hier te mogen staan en zoveel mensen hier te mogen zien. Ik ben ook heel benieuwd naar wat we dadelijk gaan horen, maar ik wil ook van de gelegenheid gebruik maken om hier toch ook nog even de aandacht te vragen voor de spiegelbijeenkomst die de Rekenkamercommissie volgende week heeft, want die gaat ook over vertrouwen in de overheid.
Wat ons betreft is vertrouwen in de overheid in ieder geval een onderwerp waar we het niet genoeg over kunnen hebben. Dus laten we dat zeker vandaag doen, maar ook volgende week. En dan geef ik het woord weer terug aan de voorzitter. De VOORZITTER: Ja, dank jullie wel. Wij gaan de inleider van het onderwerp naar voren vragen. Hij is al een paar keer genoemd. Hij is betrokken als adviseur cliënt- en inwonerparticipatie en democratische vernieuwing bij Movisie. Het rapport dat zij hebben geschreven rond vertrouwen in de overheid is met u gedeeld, voorafgaand aan de vakantie, via de raadsinformatie. Mijnheer De Bruijn gaat een lezing houden. U weet, de gewoonte is dat u dan geen vragen stelt, maar we hebben hem wel uitgenodigd om na afloop van die lezing samen met ons koffie te drinken hiernaast, zodat u informeel nog met elkaar over het onderwerp met hem en met elkaar kunt verder praten. Mag ik de heer De Bruijn uitnodigen om hier bij de katheder te komen staan? De heer DE BRUIJN: Voorzitter, hartelijk dank voor uw inleiding, en raad, hartelijk dank voor de uitnodiging om hier vanmiddag voor u het politieke jaar mede te mogen openen. En heel leuk dat dat dan meteen voor twee raden tegelijk is. Die verrassing viel mij zojuist ten deel. Hartstikke leuk. Mevrouw, u gaf het aan, er wordt vandaag niet gezongen.
Die belofte kan ik gestand doen, maar ik ga wel iets anders ongebruikelijks doen voor een raadzaal. Schrikt u daar vooral niet van. Het is onderdeel van mijn verhaal. Ik begin namelijk met een heel kleine, zeer bescheiden striptease. Hier houd ik het bij, dus weest u niet bang. 'Mag ik eens met je praten?' Met die vraag heb ik afgelopen voorjaar samen met een aantal collega's in een groot overdekt winkelcentrum in Kanaleneiland, een wijk in Utrecht, wellicht bekend voor u, gewapend met dit T-shirt en een mok die ik zo meteen ga tonen rondgelopen om in gesprek te gaan met veertig mensen, een zeer diverse groep mensen, over wat hen zoal bezighoudt in hun dagelijkse leven, waar zij zich zorgen om maken, wat zij voor wensen hebben, welke ideeën ze hebben om hun eigen buurt te verbeteren. Dat waren ambitieuze vragen voor gesprekken met wildvreemden in een winkelcentrum die wij ook daarvoor nooit gesproken hadden en waar wij op af moesten. We hadden wel wat materiaal bij ons om dat gesprek wat aantrekkelijker te maken, waaronder deze T-shirts. Maar desondanks kregen we ook niet op al onze vragen antwoord. We hadden er wel goed over nagedacht.
We hadden een speelse aanpak ervoor bedacht, zoals een aantal mokken die we hadden laten maken met een 'luisterend oor' waarmee de mensen met wie we in gesprek gingen ook een gratis kopje koffie of thee konden krijgen bij de tegenoverliggende coffee corner. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
3
En naarmate die gesprekken langer duurden – mijn eerste gesprek was meteen al een gesprek van 1,5 uur, dat was niet helemaal de bedoeling, maar even goed toch heel interessant – merkten we dat er meer ruimte ontstond om echt te luisteren en beter te horen wat mensen echt bezighield in hun leven en wat hun ervaringen waren met de wijk waarin ze woonden. Maar ook waarin ze vastliepen omdat ze dingen niet konden vinden, dingen niet konden begrijpen, omdat alle communicatie digitaal ging terwijl ze absoluut niet met een computer overweg konden of de taal niet machtig waren. Ondanks dat wij vanuit onze onderzoekers deze mensen vooral aanspraken en met hen in gesprek gingen omdat we wilden weten in hoeverre zij ook een mate van regie en zeggenschap ervoeren over de onderwerpen die voor hen belangrijk waren, en we niet direct een probleem konden oplossen, was dit voor ons toch een eerste aanzet in responsief handelen. Dat, beste luisteraars, is iets waar ik graag met u over door wil praten in mijn lezing. Een gebrek aan responsiviteit is een belangrijke bron van wantrouwen. Overheden die onvoldoende luisteren naar burgers en niet ontvankelijk zijn voor de wensen en ideeën en vooral hun zorgen, zaaien wantrouwen. Dit wordt bijna dagelijks bevestigd in het nieuws. Of het nu boeren, studenten, woningzoekenden of ouderen zijn.
Breed in de samenleving heerst het gevoel dat de overheid niet goed weet wat er leeft, niet luistert naar burgers en haar eigen ideeën, soms tegen de publieke mening in, toch doorvoert. Burgers zijn ontevreden over de mate waarin de overheid beslissingen aan hen uitlegt. In 2022 bleek uit SCP-onderzoek dat 42% van de Nederlanders aangaf het gevoel te hebben dat de landelijke politiek niet veel geeft om wat zij denken of belangrijk vinden. En daardoor spelen overheden onvoldoende met hun beleid in op de maatschappelijke problematiek en de leefsituatie, juist voor de doelgroep voor wie dat beleid bedoeld is. Hierdoor kan beleid in de praktijk ook verkeerd uitpakken of onbedoeld negatieve gevolgen tot effect te hebben. Natuurlijk is de overheid in dit geval - excuseert u mij voor het woord – een veelkoppig monster waarin beelden over vertrouwen of liever gezegd het gebrek eraan, bij burgers afhankelijk is van eigen ervaringen die betrekking hebben op tal van verschillende instituties en mensen die daar werkzaam zijn. De een baseert zijn wantrouwen op de bouwvergunning die hij niet, maar zijn buurman wel kreeg. De ander op de desastreuze gevolgen van de toeslagenaffaire die nog steeds gevolgen hebben in het eigen gezin.
En een derde, die voor de zoveelste keer met goede moed aan een participatietraject begon, maar de uitkomsten uiteindelijk door de raad naast zich neergelegd zag worden. Dat gebrek aan vertrouwen leidt ook tot steeds lagere opkomstcijfers, wat vooral terug te zien is in de gemeenteraadsverkiezingen. Ik vond het interessant dat – ik heb natuurlijk even gekeken hoe het er hier in Haarlemmermeer voor stond – tegen de landelijke trend in en ook tegen de eerdere trend in Haarlemmermeer in, er sinds 2022 iets gebeurd is. Want de cijfers zijn met 11% omhoog gegaan. Ik heb me net al even van tevoren een klein beetje laten uitleggen dat het mogelijk iets te maken heeft met een aantal gemeenten die zijn aangehaakt. Misschien hebben jullie er gratis en voor niks een groep heel trouwe stemmers bijgekregen. Dat is natuurlijk altijd mooi meegenomen. Maar het kan ook zijn dat jullie als raad en misschien ook als ambtelijke organisatie en college een aantal dingen al anders zijn gaan doen en dat zich dat vertaald heeft in de opkomst. Interessant om daar verder naar te kijken waar dat in zit.
Vanuit deze context van wantrouwen en het gebrek aan vertrouwen gingen we vanuit Movisie op zoek naar 'wat is de betekenis daarvan met name in gemeenten?' En misschien nog wel belangrijker: wat zijn handelingsperspectieven om daar wat aan te doen? Want dat er sprake is van dalend vertrouwen, weten we inmiddels allemaal. De belangrijkste boodschap uit ons onderzoek luidt dan ook: vertrouwen in de overheid begint met een betrouwbare overheid. En dat klinkt misschien als een open deur, maar gaandeweg ons onderzoek bleek dat minder het geval te zijn omdat toch vaak de neiging is bij het gebrek aan vertrouwen als eerste naar de inwoners te kijken en niet direct naar jezelf te kijken. Een belangrijke voorwaarde voor die betrouwbare overheid is dat door een overheid zowel als institutie, met haar processen en haar regels, als in de personen die er werkzaam zijn, of het nu vanuit de raad, het college of de uitvoeringsorganisatie is, responsief wordt gehandeld, dat er oog is voor het belang Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
4
van rechtvaardige processen en representativiteit. Dat vraagt op het niveau van gemeenten dat zowel de raad als het college en de ambtelijke organisatie in de spiegel kijken en zich afvragen 'heb ik en hebben wij als politiek bestuur, als beleidsmakers en als uitvoerders een open en aanspreekbare houding? Zijn we ontvankelijk voor de ervaringen, de wensen en de zorgen van diverse groepen inwoners? En wat doen we daar vervolgens mee? Leggen we voldoende verantwoording af over de gemaakte keuzes en de afweging daarbij? En durven we transparant te zijn over de eventuele fouten in ons handelen?' Ik hoop u met mijn verhaal aan te zetten om na te denken over deze vragen, om er ook in de rest van het jaar met elkaar het gesprek over aan te gaan en met elkaar tot een beeld te komen over waar dat al goed gaat en hoe je daarvan kunt leren en waar het nog beter kan. Dat doe ik door antwoord te geven op twee vragen: hoe kan de overheid meer invulling geven aan responsief handelen en hoe kunnen gemeenten meer oog hebben voor rechtvaardigheid in het belang van eerlijke processen? Laat ik beginnen met die begrippen responsiviteit en rechtvaardigheid iets meer toe te lichten. Om daadwerkelijk verbeteringen in de samenleving te realiseren is het niet alleen van belang dat de overheid luistert en weet wat er speelt, maar ook reageert en antwoord geeft.
Het vergroten van zeggenschap, inspraak en invloed van verschillende groepen burgers kan eraan bijdragen dat de overheid meer rekening houdt met de wensen en behoeften van burgers en hier vervolgens ook op inspeelt bij het vormen van beleid. De inbreng van burgers leidt tot betere beslissingen omdat hun ervaringen met hoe beleid uitpakt in het dagelijks leven in combinatie met hun kennis van de eigen buurt, eigen straat, de eigen wijk en hun creativiteit soms tot andere oplossingen leiden die bijdragen aan het maken van politieke keuzes die beter landen in de samenleving. Responsiviteit gaat tenslotte ook over het afleggen van verantwoording, zei ik al, over de gemaakte keuzes. Over eerlijk zijn als er iets niet zo is gegaan als het was bedoeld. Dat toont de toeslagenaffaire wel aan. Dat maakt het belangrijk dat inwoners die lokaal te maken krijgen met de gevolgen van landelijke beleidskeuzes, zoals de verplichte toewijzing van woonruimte aan statushouders of de beleidsruimte voor maatwerkvoorzieningen in de WMO, hier goed en tijdig over worden geïnformeerd en snappen welke ruimte voor invloed gemeenten zelf hebben en welke ze niet hebben om lokaal maatwerk te leveren of af te kunnen wijken van landelijk beleid. Maar weten dat het belangrijk is om responsiever te handelen, is niet genoeg. Er zijn ook handvatten nodig om dat in praktijk te brengen.
Dat doe ik aan de hand van twee vragen. Hoe kunnen gemeenten ontvankelijker zijn voor de ervaringen, ideeën en wensen van burgers bij de beleidsvorming en uitvoering? Om dat te kunnen doen, moeten de gemeenten, zowel raadsleden, als ambtenaren als het college, in de eerste plaats voldoende zichtbaar zijn en aanspreekbaar zijn voor mensen om het contact ook te kunnen laten ontstaan, waar relaties en ervaringen kunnen ontstaan, tussen u als overheidsinstantie en uw burgers. Een voornamelijk digitale overheid is handig en werkt goed en efficiënt voor een grote groep inwoners. Het is ook heel makkelijk voor basale dienstverlening, zoals het aanvragen van een paspoort of een eenvoudige vergunning. Maar als het gaat om meer ingewikkelde zaken of als je te maken hebt met een uitkeringssituatie of een chronische beperking en je contact met de overheid veel vaker en frequenter is, neemt het belang van andere vormen van contact en gespreksruimte om te kijken waar maatwerk mogelijk is toe. Ook als raad is het wenselijk om zichtbaar en aanspreekbaar te zijn. Dat is zeker in een gemeente als Haarlemmermeer met de enorme uitgestrektheid en de vele kernen een grote uitdaging, kan ik me voorstellen.
Grasduinend door de website van de gemeente kwam ik een aantal mooie initiatieven tegen waarin ik in ieder geval zie dat u als raad, en ik weet natuurlijk niet met welke frequentie dat gebeurt en hoe u zelf aankijkt tegen de resultaten, met voorbeelden als De Raad Fietst en de raadsvergadering op locatie in ieder geval een vorm heeft gezocht om die zichtbaarheid ook daadwerkelijk in praktijk te brengen. Ik hoop dat inwoners dat op die manier herkennen en honoreren. Ook zag ik dat u als gemeente zeer actief investeert in het contact met jongeren, met scholen. Straks wordt de kinderburgemeester geïnstalleerd. Dat zijn allemaal vormen om democratie al van jongs af Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
5
aan ook als onderwerp in het onderwijs te brengen. Ik was gisteren aanwezig bij de opening van het politieke jaar in Arnhem en ik denk dat ze daar naar een aantal initiatieven die hier al lopen met jaloezie kijken omdat ze juist op deze punten heel erg zoekend zijn om dat in praktijk te brengen. Behalve het delen van ervaring en het zorgen via contact met uitvoerders en via georganiseerde informele ontmoetingen, bieden veel gemeenten ook, via diverse vormen van inspraak en consultatie inwoners de mogelijkheid om hun ideeën, reacties op voorstellen en visie op zaken te geven. Hier in Haarlemmermeer bijvoorbeeld In het Politiek Café. In veel burgerparticipatietrajecten wordt dit ook al meer op een gestructureerde manier gedaan. En de geplande nieuwe wet, waarvan we natuurlijk niet weten of die ook geëffectueerd gaat worden, de Wet versterking participatie op decentraal niveau biedt ook kansen om hier als gemeente eigenlijk met elkaar opnieuw over na te denken en de kans voor democratische vormen als een burgerberaad en een referendum nader te verkennen. Als het gaat om het brede sociaal domein waar wij als Movisie vooral op actief zijn, zijn gemeenten vaak zoekende hoe ze kennis kunnen nemen van de ervaringen en suggesties voor verbetering van die inwoners die ondersteuning krijgen uit de WMO, de Participatiewet en de Jeugdwet.
En vooral hoe ze dat anders kunnen doen dan door de voorheen verplichte vragenlijst via een enquête van de VNG af te nemen. Gelukkig zijn er steeds meer vormen om dat op kwalitatieve manieren te doen en daadwerkelijk in gesprek te raken, juist met die inwoners die geen enquêtes invullen en die zich niet makkelijk laten uitnodigen voor een gesprek. Bijvoorbeeld de klantreizen sociaal domein en de personamethodiek die wij onder andere ontwikkeld hebben die inzicht geven in de ervaring van inwoners met de toegang tot en het gebruik van voorzieningen. Een voorbeeld om op een meer structurele manier de ervaringskennis van inwoners beter te benutten voor beleid zien we onder andere in de gemeente Meppel. In die gemeente is een inwoner opgeleid en werkzaam als ervaringsdeskundige armoede en sociale uitsluiting. Zij werkt in de gemeente en vormt een tandem met de beleidsmedewerker op hetzelfde gebied. Door haar inzet in het beleidsteam waar ze vanuit eigen ervaring en die van anderen collectieve ervaringskennis inbrengt, kunnen beleidsmaatregelen veel beter aansluiten bij de leefwereld en de behoefte van inwoners die ook met armoede en sociale uitsluiting te maken. Dit laat zien hoe je als gemeente op een complex onderwerp als armoede en schulden tot passend beleid en passende uitvoering komt door de inzet van ervaringsdeskundigheid een structurele plek te geven in je organisatie.
De gemeente Almere werkt sinds een klein jaar met een team van herstelexperts. Dat zijn inwoners die als slachtoffer te maken hebben gehad met de kindertoeslagenaffaire, die vanuit hun brede ervaring op sociale thema's de gemeente helpen om beleidsvoorstellen te toetsen op de uitwerking daarvan in de leefwereld van inwoners die daarmee te maken hebben. Een tweede vraag rondom die responsiviteit die ik wil beantwoorden, is hoe gemeenten bij beleidsvorming en uitvoering voor burgers een realistische beïnvloedingssfeer kunnen creëren. Door burgers direct te raadplegen en deel te laten nemen aan de besluitvorming, bijvoorbeeld via vormen als een burgerberaad, een burgerbegroting of referendum, kunnen burgers het gevoel krijgen dat de overheid doeltreffend handelt en responsief is. Ook kan het helpen bij het accepteren van de beslissingen door burgers en gevoelens van procedurele rechtvaardigheid versterken doordat burgers directer worden betrokken bij de totstandkoming van besluiten. Hierbij is het wel van belang dat er vanuit de overheid of de gemeente transparant en helder wordt gecommuniceerd over de kaders waarbinnen burgers kunnen meebeslissen en wat de grenzen van hun invloed zijn. Ook de terugkoppeling over wat met de input van inwoners gedaan wordt, is erg van belang en wordt vaak vergeten. Dat zie ik in veel burgerparticipatieprojecten terug.
Het is voor betrokken inwoners vaak niet duidelijk in hoeverre hun inbreng tot verrijking of aanpassing van beleid of de uitvoering daarvan heeft geleid. En dat laatste is natuurlijk lang niet altijd mogelijk of wenselijk, bijvoorbeeld vanuit het oogpunt van algemeen belang, maar juist het bieden van openheid over gemaakte afwegingen maakt dat mensen die uitkomst eerder accepteren. Daarnaast speelt representativiteit ook een rol bij het creëren van een realistische beïnvloedingssfeer in participatieprocessen. Het is van belang goed zicht te hebben op de verschillende perspectieven en belangen die rond een beleidsvraagstuk spelen en die Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
6
vertegenwoordigd te hebben in de groep deelnemers, inwoners, ondernemers en informele sleutelfiguren die je betrekt. Belangrijk is om er daarbij rekening mee te houden dat diversiteit van belangen en wensen binnen bepaalde groepen soms groter is dan tussen verschillende groepen, zoals jongeren. De tweede vraag waar ik graag voor u een antwoord op wil formuleren, is: hoe kun je als gemeente meer oog hebben voor rechtvaardigheid en het belang van eerlijke processen? Als overheden responsiever willen zijn, dan is ook het omgaan met gevoelens van onrechtvaardigheid van belang. Situaties waarbij onrechtvaardigheid wordt ervaren, liggen vaak ten grondslag aan ontevredenheid van burgers en dit kan weer een voedingsbodem zijn voor wantrouwen. Onrechtvaardigheidsoordelen kunnen zowel te maken hebben met het gevoel dat goederen of diensten onrechtvaardig verdeeld zijn of te maken hebben met de onrechtvaardigheid in het proces die tot een bepaalde uitkomst heeft geleid. Zoals u wellicht weet, wanneer mensen ontevreden zijn en geen vertrouwen hebben, gaat het vaak minder om de beslissing zelf, maar uiteindelijk vooral om het gevoel dat het besluit op een eerlijke manier is genomen en dat inwoners op een rechtvaardige manier behandeld zijn en dat hun input serieus is genomen. Dit noemen we ook wel procedurele rechtvaardigheid of het eerlijke-proceseffect.
Juist hier liggen mogelijkheden om als gemeenteraad, maar ook in de beleidsontwikkeling en de uitvoering van bestaande beleidsprocessen en dienstverlening, dat kritisch te bezien. En om ook hier met inwoners, juist inwoners die misschien dat soort ervaringen met onrechtvaardigheid hebben, te onderzoeken wat er beter kan zonder daarbij uit te gaan van het principe 'u vraagt, wij draaien', want de verwachtingen van burgers ten aanzien van wat er mogelijk is en wat de gemeente kan, zijn ook niet altijd reëel. Behalve ervaren onrecht door het proces is er ook de onvrede die voorkomt uit een wij-zijgevoel. De wij voelt zich achtergesteld ten opzichte van de zij en heeft het gevoel dat andere groepen bevoordeeld worden, bijvoorbeeld bij de aanvraag van een vergunning, de verdeling van ruimte of de toekenning van een maatwerkvoorziening. Hierbij heerst het idee dat de overheid er vooral voor zichzelf is of bepaalde groepen in de samenleving bevoordeelt; de elite, de Nederlanders met een migratieachtergrond, witte Nederlanders, Oekraïners, of in het geval van Haarlemmermeer, hoewel ik net begreep dat dat niet echt speelt, dat de inwoners van de kern Hoofddorp misschien wel worden voorgetrokken ten opzichte van inwoners in een willekeurige kleine kern. Gelukkig.
Een actueel voorbeeld is het gevoel bij een deel van de samenleving dat de politie verschillend optreedt ten opzichte van verschillende groepen demonstranten. Door deze rechtvaardigheidskwesties gaat het vaak over landelijke wet- en regelgeving met lokale effecten die gevoelig kunnen liggen, zoals de toewijzing van woningen of de mogelijke invoering van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) en in het geval van Haarlemmermeer, de gevolgen van landelijke besluitvorming over Schiphol en de rol en invloedruimte van gemeenten die in deze context soms beperkt is. Maar ook op lokaal niveau spelen gevoelens van onrechtvaardigheid en de beleving dat gemeentelijke processen en besluitvorming vaak onduidelijk en niet transparant zijn, waardoor mensen gevoed worden in hun wantrouwen. Een manier, een praktische werkwijze, om om te gaan met die gevoelens van onrechtvaardigheid zou kunnen zijn – en er is al een aantal gemeenten dat hiermee werkt – het gedachtegoed en de werkwijze van deep democracy. In onder andere Wijk bij Duurstede en Súdwest-Fryslân en de provincie Gelderland wordt dit toegepast.
Het is een aanpak die behalve luisteren naar elkaar en je echt verdiepen in elkaars belangen, ook bij kan dragen aan het ervaren van een eerlijk proces dat er ook voor zorgt dat alle perspectieven op een bepaald beleidsonderwerp aan tafel zitten en onderdeel zijn van de besluitvorming. Doordat vooraf duidelijk is dat er wel besloten wordt op basis van een meerderheidsbesluit, maar dat er veel moeite wordt gedaan om zaken toe te voegen aan het besluit en mensen toch mee te nemen en mee te laten stemmen met dat besluit, ervaren mensen dat ze serieus worden genomen en dat er echt naar ieders behoefte wordt gekeken. Een van de gemeenten en een mooi voorbeeld waar dit in de praktijk wordt toegepast, en hier sluit ik mee af, is de gemeente SúdwestFryslân. In deze Friese gemeente biedt de gemeente agrarische ondernemers via een beleidsregel de mogelijkheid om op hun erf voor eigen gebruik kleine windturbines te plaatsen en daarvoor gelden Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
7
bepaalde randvoorwaarden als landschappelijke en cultuurhistorische kaders en ook het aanzicht voor de omgeving. In zogenaamde erfturbinetafelgesprekken zitten alle perspectieven aan tafel. Aan de keukentafel bij de boer thuis. De gemeentelijke landschapsarchitect, de leverancier van de windmolen, de boer als initiatiefnemer en vaak ook zijn of haar familie en de provinciale welstandsorganisatie hûs en hiem. En in deze gesprekken die worden geleid door een onafhankelijke gespreksleider die beschikt over onder andere de handvatten die uit deep democracy komen, is er ruimte voor ieders perspectief en belangen. En in deze gesprekken wordt draagvlak gecreëerd voor de beleidskaders, maar ook rekening gehouden met de toekomstplannen van de boer en de mogelijkheden die dat hem of haar biedt. Zo ontstaat draagvlak voor een gekozen plek, ook al is dat in het geval van de boer niet de plek met de hoogste winst en energieopbrengst. In plaats van, wat vaak gebruikelijk is in dergelijke processen, het heen en weer bellen en mailen en contact op afstand hebben om uiteindelijk via een rapport tot besluitvorming te komen, worden hier alle bevindingen en belangrijke zaken in datzelfde gesprek op een grote gespreksplacemat vastgelegd, inclusief de vastgestelde locatie van de windturbine. Aan het eind zetten alle partijen een handtekening en vormt deze placemat de input van de formele aanvraag.
De ervaring van zowel gemeente alsook leveranciers die in andere gemeenten werken is dat door deze werkwijze processen veel sneller en soepeler verlopen. Met dit voorbeeld wil ik afsluiten en u hartelijk danken voor uw aandacht. En ik hoop oprecht dat u, al was het één idee, één gedachte, iets heeft meegenomen om in uw raadswerk verder op te kauwen en met elkaar het gesprek aan te gaan over hoe u betekenis kunt geven aan responsief handelen, eerlijke processen en representatie als bouwstenen voor een betrouwbare overheid. Dank u wel voor uw aandacht. De VOORZITTER: Blijft u nog even staan. Wat ik zo mooi vond, was dat u helemaal aan het eind aangaf 'iedereen neemt misschien één punt hiervan over'. Het mooie is dat ik ook één punt hiervan heb onthouden en dat is dat bij consultatie van inwoners of participatieprocessen het heel belangrijk is om aan de voorkant transparant te zijn over de kaders en over de reikwijdte van ons als lokaal bestuur, zeker bij landelijk regelgeving, en dat dat iets doet met de procedurele rechtvaardigheid. Ik vond dat een heel mooi uitgangspunt. En dat neem ik mee. Dan is het zo mooi dat we nu zo koffie gaan drinken. Dan ben ik ervan overtuigd dat iedereen iets anders uit dit verhaal van u heeft gehaald. Dat kunnen we met elkaar delen.
Ik wil u er ongelofelijk voor bedanken dat u ons in ieder geval aan het begin van dit jaar iets heeft meegegeven waar we komend jaar samen aan kunnen werken, ook omdat de Rekenkamercommissie ons daar ook in gaat meenemen, maar ook omdat we in dit huis heel veel mensen spreken namens de raad waarbij er steeds weer op ingegaan wordt dat we meer moeten kijken hoe we de inwoners onderdeel maken van ons besluitvorming. Dus ik wil u zeer veel danken voor uw inspiratie en ik geef u namens ons een bloemetje en ik hoop dat u mee koffie gaat drinken. Ik schors de vergadering tot 17.00 uur. Laten we samen koffie drinken en met de raad van Purmerend hier verder over praten. Schorsing 2.
Opening en mededelingen
De VOORZITTER: Dames en heren, ik heropen deze vergadering. Inmiddels zijn ook de kinderburgemeester en familie en vrienden aangeschoven. Hartelijk welkom. Voordat wij daarmee verdergaan, ga ik eerst even de vergadering formeel starten dus jullie zullen nog even moeten wachten. Want ik moet als eerste vertellen wie er vandaag niet zijn. Afwezig zijn de heer Achterbergh, mevrouw Kliphuis, mevrouw Koolmoes, de heer Schouten en de heer El Idrissi. Heb ik dan iedereen genoemd? Want ik zie lege stoelen. ik heb een paar mensen die later komen, zal ik die ook even noemen? Mevrouw Denie, de heer Meijer, de heer Blankestein en de heer Kos. Heb ik dan iedereen genoemd? O, u bent er, mijnheer Kos. Dat ik zomaar over u heen kijk! Ik heb u zojuist als aanwezig opgeschreven. Nog Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
8
anderen? Mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja voorzitter. Wij zijn nu nog met zijn drieën. ik weet niet wie er niet is, maar ik denk dat de heer Wehkamp later komt. Laat ik het zo zeggen. De VOORZITTER: Dat is precies wat ik nu goed ga maken. Want voordat we de kinderburgemeester gaan installeren, moeten we wel zorgen dat we met een complete raad zijn. We hebben zojuist de Vertrouwenscommissie gevraagd om te kijken naar de papieren van de twee beoogde raadsleden. En ik zou het fijn vinden als wij de voorzitter van de Commissie voor het Onderzoek van de Geloofsbrieven, mevrouw Hup, nu kunnen vragen ons te vertellen over uw waarnemingen. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. De commissie uit de raad van gemeente Haarlemmermeer in wier handen werden gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door Van Laar, R.P., Roelof, op donderdag 7 september 2023 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer, rapporteert de raad van de gemeente Haarlemmermeer dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in goede orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Dank u wel en dat heeft betekent dat de heer Van Laar is toegelaten tot raadslid van de gemeente Haarlemmermeer.
U kunt daar allen mee instemmen? Dan is dat nu bevestigd. Dan ga ik naar de heer Wehkamp. Mevrouw HUP: De commissie uit de raad van gemeente Haarlemmermeer in wier handen werden gesteld de geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken, ingezonden door Wehkamp, G.M.M., Gérard, op maandag 28 augustus 2023 benoemd tot lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer, rapporteert de raad van de gemeente Haarlemmermeer dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in goede orde bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Dat betekent dat aan u wordt voorgelegd om in te stemmen met de benoeming van de heer Wehkamp tot raadslid van de gemeente Haarlemmermeer. Dat is het geval. Dan is hij bij dezen benoemd. Nu is het zo dat de heer Wehkamp niet eerder aanwezig kan zijn dan 22.15 uur, dus dan zullen we bij hem de eed en belofte afnemen, maar de heer Van Laar is wel aanwezig. En om het iets anders te maken dan anders – en dat wil ik toch wel een traditie maken – ik vind het jammer dat ik de belofte of de eed afneem met de rug naar u toe.
Terwijl u juist degene bent die dat toch heel erg belangrijk zou moeten vinden, dus wij gaan dat vanaf nu – en mijnheer Van Laar zal de eerste zijn die dat moet ondergaan – met het gezicht naar u toe doen. Ik wil de heer Van Laar uitnodigen om, in dit geval, de belofte af te nemen. We wachten even tot iedereen staat, dank u wel. Mijnheer Van Laar. ik lees het voor en u zegt 'dat verklaar en beloof ik'. 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als raadslid naar eer en geweten zal vervullen.' De heer VAN LAAR: 'Dat verklaar en beloof ik!' Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
9
De VOORZITTER: Van harte gefeliciteerd, welkom terug en laten we er een mooie tijd van maken. ik heb bloemen voor u. Dank u wel. Gaat u maar weer zitten. Na afloop van het eerste deel van het Raadsplein kunt u allen natuurlijk de heer Van Laar feliciteren met deze mooie positie. Maar dat doen we niet voordat we kennis gaan maken met onze nieuwe kinderburgemeester en haar gaan installeren en beëdigen. Dat is zo bijzonder dat ik daarvoor even daar ga staan. De VOORZITTER: Dames en heren, beste Vivienne, ouders, familie, klasgenootjes, vriendinnetjes, juf Cisca is er, directeur Carla Mesman is er. Hartelijk welkom allemaal in de raadzaal voor deze hele speciale gelegenheid. ik zei al familie, maar ik heb net ook kennis mogen maken met je broers die hier allemaal zijn. Van harte welkom allemaal. We zijn hier allemaal bijeen voor de officiële beëdiging van jou Vivienne tot kinderburgemeester van de gemeente Haarlemmermeer. In deze raadsvergadering, maar dan op 20 juli jl., heeft Asha Mees verteld dat zij namens de selectiecommissie jou voorstelde om onze kinderburgemeester te zijn tijdens 2023 en 2024. En daar zijn we heel blij mee. Vivienne, je bent tien jaar oud. Je woont in Floriande in Hoofddorp en je gaat naar school op de Zwanenbloem in Zwaanshoek.
En tijdens die raadsvergadering hebben wij allemaal een filmpje gezien van hoe jij helemaal enthousiast fietsend aankwam en daar een hele mooie pitch gaf. Een videoboodschap. Je vertelde wat je plannen waren als kinderburgemeester. Een van de dingen die ik heb onthouden – en dat is helemaal niet meer bijzonder, dat weet ik, maar ik word er toch altijd heel vrolijk van – is dat jij vooral belangstelling hebt voor techniek. Dames en heren, ik zeg het niet om mijn eigen positie als uw burgemeester te borgen, maar de kinderburgemeester is er niet ter vervanging van mij of de wethouders. De kinderburgemeester gaat samen met ons op stap en naar een evenement of een bijeenkomst. De kinderburgemeester is er om te luisteren naar de ideeën en de wensen van kinderen. We gaan samen feestelijk bijeenkomsten bijwonen en daar zullen ook kinderen van Haarlemmermeer zijn, of je bent er namens de kinderen van Haarlemmermeer. Haarlemmermeer heeft heel veel kinderen, niet alleen in Hoofddorp, maar ook in dertig andere dorpen hier wonen heel veel kinderen. Dus jij bent heel belangrijk voor ons allemaal om te horen wat die kinderen belangrijk vinden. En daarnaast kom ik, dat heb ik net al uitgelegd, graag een keer kennismaken, maar ik kom ook aan het eind van dit jaar graag in jullie klas om te luisteren naar hoe de klas het vond en wat zij belangrijk vinden.
En dan kan je ook wat uitleggen over wat burgemeester zijn betekent. Dus ik hoop dat het mag van de juf. Ja? Goed zo, die hebben we dan al binnen Vivienne. Dat is mooi. Het is dus een belangrijke positie, kinderburgemeester zijn. En zoals je net al hebt gezien, hebben wij hier allen, iedereen die hier zit in de raad, in het college, maar ook alle mensen die hier werken, zo'n belofte gedaan dat ze zullen proberen om zo goed mogelijk, zo eerlijk mogelijk het werk te doen dat we hier doen voor de mensen die in Haarlemmermeer wonen. Voor jou is het een speciale kinderburgemeestersbelofte en die ga ik nu samen met jou doen. Daar ga ik je zo voor uitnodigen. Dan gaan we net als net – je hebt het voorbeeld mooi kunnen zien – daar staan en daarna ga ik je officieel de keten omhangen. Dames en heren. Mag ik u vragen te gaan staan voor de kinderburgemeester? Ik kijk of de microfoon werkt, dat is gelukt. Dankjewel. 'Ik verklaar dat ik om tot kinderburgemeester benoemd te worden eerlijk en open ga vertellen wat ik vind en wat mijn ideeën zijn. Ik beloof dat ik mijn best ga doen en dat ik mij zal houden aan de regels en een goed voorbeeld en aanspreekpunt zal zijn voor alle kinderen in Haarlemmermeer.' Vivienne VERMUE: 'Ja, dat beloof ik!' Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
10
De VOORZITTER: Dames en heren, onze nieuwe kinderburgemeester! (applaus) Dan ga ik je nu de keten omhangen. Het mooie van die keten is dat jij dus kinderburgemeester bent van alle kinderen uit 31 dorpen en je van elk dorp nu een medaille aan je keten hebt. Nooit ketting zeggen hè, fietsen liggen aan de ketting, honden liggen aan de ketting, maar een burgemeester heeft een keten. Dat is het eerste dat je altijd moet vertellen tegen mensen. Gefeliciteerd! We hebben een alternatief bosje bloemen. Alsjeblieft. Dames en heren, ik zou heel graag de ouders van Vivienne willen uitnodigen om naast Vivienne te komen staan. Dan schors ik de vergadering en dan kan iedereen jou komen feliciteren. Als eerste de familie en dan de raadsleden. Ik schors de vergadering voor een paar minuten. Schorsing De VOORZITTER: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Het zal u niet ontgaan zijn dat wij de raad, college en burgemeester van Purmerend op bezoek hebben en die hebben ons ook voorzien van een lekkernij. Dus zo willen we wel vaker bezoek, als raad! Dank daarvoor. Helemaal aan het eind wil ik ook iets aanbieden aan de burgemeester, maar dat doen we niet voordat we even het belangrijke deel van de raad, namelijk de actuele vragen en indienen van moties vreemd hebben behandeld. Dat gaan we als eerste doen.
We zijn bij de mededelingen en ik kan me niet voorstellen – maar ik zal even kijken – dat u het druk heeft gehad met vergaderingen tijdens het reces. Maar heeft iemand nog een mededeling? Nee. 2.1
Vaststellen van de agenda
De VOORZITTER: Dan gaan we naar het vaststellen van de agenda, verslagen en lijsten van ingekomen brieven. Er is een aantal moties vreemd aangekondigd. Ik ga ze nu op de agenda zetten. Motie vreemd van GroenLinks, ChristenUnie-SGP, PvdA, SRH en GEZOND Haarlemmermeer Als oordoppen nodig zijn, is er meer nodig naar aanleiding van de gebiedssessie Haarlemmermeer-West. Mevrouw Gumbert van GroenLinks, wenst u deze motie in te dienen? Mevrouw GUMBERT: Dank u wel. Heel graag. De VOORZITTER: Ja, dank u wel. En dan is er de motie vreemd van VVD, D66, CDA, HAP, Forza!, PvdA Alleen op bezoek en debatteren is niet voldoende. Ook dat is naar aanleiding van de gebiedssessie Haarlemmermeer-West en ik kijk naar mevrouw Van Straten. Wilt u deze motie indienen? Mevrouw VAN STRATEN: Graag voorzitter. De VOORZITTER: Goed zo, dan zijn ze bij dezen onderdeel van de beraadslagingen en dan gaan we naar de verslagen van 13 en 20 juli jl. Om te beginnen met het verslag van 13 juli jl. En daar heeft mijnheer Schaap van de fractie van Forza! ons erop gewezen dat op pagina 16 van 13 juli achter 'de heer Schaap' staat 'en het de verkeer'. En dat is niet goed, dus we gaan 'het' schrappen. En in het conceptverslag van de raadssessie Vragensessie 13 juli, bladzijde 3, zegt de heer Schaap de naam 'Marktplein, kerk'.
En Marktpleinkerk is één woord, één gebouw, dus de komma maakt het verwarrend en het verzoek is dan ook om de komma ertussenuit te halen. Daar kunt u mee instemmen? Dat lijkt mij ook. Dan is er een opmerking ontvangen van de fractie van de VVD over het verslag van 20 juli jl. Daarin staat in de eerste inbreng vermeld dat het college heeft aangegeven 'we gaan daar in het IHP iets over zeggen' en dat moet het IAP zijn. Nou, daar kunt u zeker mee instemmen. Dat zijn de wijzigingsvoorstellen. Kan ik daarmee de verslagen accorderen, met deze aanpassingen? Dat is het geval. Geen andere. Dan zij ze hiermee gearresteerd. Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
11
Dan gaan we naar het vaststellen van de lijsten van ingekomen stukken van week 27 en week 28 en u vindt in iBabs onder het agendapunt 2.3. het document 'Verzoeken om afschriften'. Daar ziet u welke afschriften door u verzocht zijn. Kunt u voor de rest instemmen met de afdoening, zoals op de lijsten van ingekomen stukken bij 27 en 28 aangegeven is? Is er iemand die dat niet kan? Niet het geval, dan zijn ze hierbij vastgesteld en dan gaan we naar het vragenuur. Dat is het moment… O, mijnheer Klaassen, u had nog een vraag. Gaat uw gang. De heer KLAASSEN: Dank u voorzitter, ik wil graag een verzoek doen voor een sessie over mobiliteit op de Ringdijk. Op alle plekken waar we komen op de Ringdijk horen we iedereen over de mobiliteit, autoverkeer, fietsverkeer, wandelverkeer dat er is. We hebben natuurlijk de evaluatie van het Ringdijkbeleid gehad, echter, dat is een hoog over stuk over de recreatie en andere invulling, dus ik wil graag met de collega's een keer sparren over het detailstukje mobiliteit. De VOORZITTER: Goed. Het voorstel is om een sessie daarover te organiseren. Heeft u nog behoefte om iets te vragen voordat u daar over kunt stemmen? Nee, is het voor iedereen helder? Gaat uw gang, mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja. Ik vroeg me nog even iets af.
We hebben inderdaad die sessie gehad over het Ringdijkbeleid en volgens mij zou daar ook nog een soort van vervolg op komen. Dus ik wil het college vragen of het kan aangeven wat handig is, waar het mee bezig is qua Ringdijkbeleid of dat er misschien een moment is dat het logisch is dat wij erover praten. De VOORZITTER: Goed, zijn er nog meer vragen? Ja, mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik heb ook behoefte aan iets meer specificering van wat precies over mobiliteit, want we hebben inderdaad onlangs daarover gesproken en tijdens die Ringdijkbeleidsevaluatie kwam mobiliteit ook uitgebreid aan de orde. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet ook een soortgelijke vraag? Ik zag u knikken. Ja, akkoord. Dan ga ik even voor een nadere toelichting daarvan naar u, gaat uw gang, mijnheer Klaassen. De heer KLAASSEN: Ja dank u wel. In de evaluatie Ringdijkbeleid is inderdaad ook gezegd dat het Ringdijkbeleid nooit klaar zou zijn en een integraal beleid over de volledige Ringdijk miste ik in dat stuk eigenlijk nog, over wat we over de hele breedte kunnen doen. Nu hebben we heel erg ingezoomd op welk dorp welk stuk heeft en ook welk dorp welke uitvoering heeft, maar ik stel voor dat we het over de volledige Ringdijk ook over de hele breedte trekken, dus binnen de bebouwde kom en buiten de bebouwde kom.
Dat miste ik eigenlijk nog en in de conclusie kon ik dat ook niet terugvinden. We wachten ook nog op een uitspraak van het hoogheemraadschap over de Ringdijk zelf en inderdaad ook de evaluatie. Maar ik wilde kijken of dit mogelijk is te doen nog voor de evaluatie zodat we dit mee kunnen nemen in dat stuk. De VOORZITTER: Goed, het lijkt me helder. Ik ga even naar het college om te kijken of er antwoord gegeven kan worden op de vraag van de heer Boerman. Wethouder RUIGROK: Ja, dank u wel. De evaluatie hebben we natuurlijk eigenlijk met elkaar gedaan en daar hebben we een aantal zaken met elkaar in benoemd. Ik was van plan om dat mee te nemen in de Voortgangsrapportage Mobiliteit en om daar ook de onderdelen in mee te nemen zoals bijvoorbeeld specifiek over de knip in Zwanenburg, maar ook over andere zaken. Dan heeft u natuurlijk altijd ruimte om daar weer met elkaar over te praten.
Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
12
De VOORZITTER: Goed, dan ga ik het voorstel in stemming brengen. Wie is voor het voorstel om hier een sessie over te organiseren? Ik zie EEN Haarlemmermeer, HAP, Forza! – ik moet er weer even inkomen, dat merkt u hè? – en daarmee heb ik te weinig voorstanders. Het zijn er tien en dat is te weinig voor een sessie. Goed, dan gaan wij verder met agendapunt 3. Er zijn geen insprekers maar er zijn wel actualiteitsvragen en ik vraag de vicevoorzitter om hier plaats te nemen. (De heer Sidali neemt als vicevoorzitter het voorzitterschap van de raad over tijdens het Vragenuur.) 3.
Vragenuur
De VOORZITTER: Dank u wel voorzitter. We vangen aan met de actualiteitsvragen en we beginnen met GroenLinks, Mijnheer Boerman. U heeft een vraag. Gaat uw gang. De heer BOERMAN: Voorzitter, dank en ik ben nogmaals blij dat we ook een andere gemeenteraad in ons midden hebben, want die kan dan meteen ook het antwoord horen want ik heb een vraag die volgens mij leeft in meerdere gemeenten want er is veel onduidelijkheid over. We werden in de zomer benaderd door inwoners over hoe het nu precies zit met de energietoeslag. Toen ben ik dat een beetje gaan nazoeken en nu blijkt dat we er pas iets mee kunnen als er een wet is. Die schijnt er nog niet helemaal te zijn. Maar ik hoor ook van andere gemeenten dat die al wel uitkeren dus wij vroegen ons af: hoe staat het daar nu mee en kan het college ons daar opheldering over geven? Dan kunnen we eventueel daarna een vervolgvraag stellen. Eerst maar even de vraag hoe het daar nu mee staat. De VOORZITTER: Dank u wel. Bij afwezigheid van de heer El Idrissi zal mevrouw Van der Meij antwoord geven namens het college. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter, het klopt dat gemeenten een voorschot hadden kunnen verstrekken tot 1 juli 2023. Het klopt ook dat wij dat niet gedaan hebben en daar bent u in mei al over geïnformeerd en dat heeft te maken met het volgende. Het is een beetje technisch maar ik ga het toch proberen uit te leggen.
Op het moment dat we een voorschot hadden verstrekt hadden we dat moeten verstrekken op basis van de Wet energietoeslag 2022. Dat betekent dat we alleen de mensen die in 2022 recht hadden op die energietoeslag een voorschot hadden kunnen verstrekken. Op het moment dat dan in 2023 een nieuwe wetgeving van kracht zal zijn waarmee de doelgroep mogelijk wordt uitgebreid hadden we die niet het gehele voorschot dat de eerste groep had gekregen kunnen geven. Oftewel heel concreet zouden we de groep die in 2023 recht heeft op een energietoeslag € 500,00 minder kunnen verstrekken dan wanneer we wachten en het doen wanneer de wetgeving van kracht wordt over 2023. We staan in de startblokken, alles staat klaar. Op het moment dat die van kracht wordt, gaan we direct over tot uitkeren en kunnen de aanvragen voor de nieuwe doelgroepen ook direct worden ingediend. De VOORZITTER: Ik kijk even naar mijnheer Boerman. Voldoende zo? Ja. Dan gaan we door naar HAP. Mijnheer Rip heeft ook een vraag. De heer RIP: Voorzitter, dank u wel. Laat ik beginnen met de complimenten te geven aan het college en vooral de wethouder evenementen en de voorzitter van onze raad over de afgelopen evenementen Mysteryland en vooral de Formule 1. Ik heb begrepen dat de handdruk van Max Verstappen inmiddels ingelijst is in dit gebouw.
Prachtig! Complimenten voor de organisatie en de aanloop daarnaartoe, Maar dat geeft ook inkijk in de andere kant van de medaille. Dat zijn de lokale evenementen waarbij we onze zorgen hebben over het Concours Hippique dat niet meer bestaat, Meer Jazz dat niet meer bestaat, we uit de eerste hand vernomen dat Meerlive dit jaar aan de laatste editie bezig is omdat ze niet meer rond Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
13
kunnen breien. Dat maakt voor ons deze vraag actueel. We willen weten: zijn er al initiatieven genomen om bijvoorbeeld het evenement van een Winterdorp en schaatsbaan in het centrum van Hoofddorp te organiseren? Zijn die initiatieven er al en bent u bereid daar medewerking aan te verlenen omdat het een unieke kans is in de mooie ruimte op dit moment? En het tweede is: kunnen we nou niet uit de opbrengsten van Mysteryland en de grote evenementen die we hier hebben, waar de hele wereld aan ons voorbijtrekt, een deel reserveren om te zorgen dat we de initiatiefnemers die altijd vooraan staan om evenementen te organiseren, dan ook een injectie te geven op momenten en in tijden dat het wat minder gaat voor mkb'ers. Dan heb ik het over inflatie, energiecrisis, corona en belastingen nog terugbetalen. Dan voelt het voor die ondernemers moeilijk om evenementen te organiseren en ik zoek naar een model om daar invulling aan te geven vanuit de lokale overheid. Ik hoop dat het college ons daarmee tegemoet wil komen. Dat is de eerste vraag. De VOORZITTER: Heeft u nog meer vragen dan? Want ik… De heer RIP: Ja, ik heb nog een vraag over Schiphol… De VOORZITTER: Stel hem maar even want dan kunnen we alles in een keer doen. De heer RIP: Maar dat is wel een heel… Oké, prima. Voorzitter,.. De VOORZITTER: O wacht even, dit was het voor dit onderwerp, bedoelt u.
O, dat andere onderwerp komt nog wel. Maar ik dacht dat u hierna nog een vraag had over hetzelfde onderwerp. Maar dan ga ik naar mevrouw Ruigrok namens het college. Wethouder RUIGROK: Ja dank u wel, en ook dank voor de complimenten. Die zullen we natuurlijk doorgeven aan de organisaties en de ondersteuning, beveiliging en de ambtenaren en iedereen die knetterhard gewerkt heeft om dit tot een succes te maken. Mijnheer Rip zit voor mij net achter het scherm, dus ik kan hem niet helemaal goed aankijken, maar we kennen elkaar, dus we weten elkaar te vinden. Ik ben het helemaal met u eens, natuurlijk moeten we goed inzetten op de lokale evenementen en dat doen we ook. Het zal ook goed zijn voor u te weten dat we ook de opbrengsten van met name Mysteryland ook inzetten om de lokale evenementen te ondersteunen en te activeren. We doen dat zowel op het gebied van de terreinen, maar we hebben daar dus ook aparte voorzieningen voor om ons subsidiebudget te vullen, bijvoorbeeld. Omdat nu een aantal evenementen niet doorgaat, is er ook nog wel de subsidiebudget beschikbaar. Dus de aanvragen kunnen ook komen. Gelukkig heb ik ook goed nieuws. U noemde net Meer Jazz. Dat gaat onder een andere aanpak en dergelijke door, maar u heeft vast de aankondiging gezien. Zondag 17 september om 15.30 uur is er weer een concert in De Rustende Jager.
Ik hoop dat dat ook weer nieuwe impuls geeft aan dat evenement. En gelukkig hebben we natuurlijk altijd lokale evenementen zoals de feestweken die in de kernen plaatsvinden. U noemde ook de schaatsbaan, daar hebben we ook over gesproken met initiatiefnemers. Voor dit jaar zit dat er niet in, maar we zijn wel in gesprek voor mogelijkheden voor het jaar erna. De locatie blijft dan natuurlijk een uitdaging, dat zult u begrijpen omdat we daar natuurlijk ook aan het aan het bouwen zijn. En eigenlijk hoop ik ook een beetje op natuurijs, vooral in dagen als deze kunnen we ons daar alvast op verheugen. Dus ik ondersteun uw pleidooi en we doen daar al op verschillende manieren heel veel aan. De VOORZITTER: Helemaal goed, dan kijk ik even naar de heer Rip. Voldoende zo? Ja, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Ik heb een aanvullende vraag, mijnheer Rip wekte eigenlijk de suggestie dat de Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
14
leges dermate hoog zijn, dat dat voor onze gemeente een enorme inkomstenbron is. Ik wil alleen graag van de wethouder horen: zijn die leges kostendekkend of is dat inderdaad een enorme inkomstenbron? De VOORZITTER: Van de wethouder van Financiën? Ja, mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja, de leges zijn kostendekkend, maar er kan geschoven worden binnen de leges en dat is waarom dit mogelijk is. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we door en we blijven bij mijnheer Vermeulen namens Forza! U heeft ook een vraag. De heer VERMEULEN: Wij hebben er een viertal aangekondigd. Welke vraag mag ik als eerste stellen? De VOORZITTER: Inzake de voortgang geluidsoverlast De Prefabriek in Zwanenburg. De heer VERMEULEN: Ja, dat is een heel goede vraag. De VOORZITTER: We willen hem graag eerst even horen. De heer VERMEULEN: Daar hebben wij namelijk voor het eerst vragen over gesteld na de afgelopen zomer, dus we zijn nu exact een jaar verder. En ik hoorde net in een toespraak enorm mooie woorden zoals vertrouwen, betrouwbaarheid en responsiviteit, een enorm moeilijk woord, ik kom er niet eens uit. In ieder geval, die Prefabriek zit op de IJweg in Zwanenburg. Afgelopen week kregen we weer van inwoners een brief. Die Prefabriek is ooit begonnen in een gebouw aldaar om kant-en-klare aanbouwen van huizen te maken.
Inmiddels gaat dat daar zo goed dat het hele buitenterrein inmiddels ook Prefabriek is geworden. Er is daar milieucategorie 2 toegestaan. Ik heb begrepen dat op andere locaties waar milieucategorie 2 toegestaan is, zelfs het dichtslaan van een autoportier ertoe kan leiden dat daar geen bedrijf gevestigd mag worden. En ik wilde eigenlijk graag horen van het college, hoe het de inwoners van de Wilgenlaan – en dat zijn er inmiddels een heleboel die daar overlast van hebben – tegemoet gaan komen om ervoor te zorgen dat daar niet meer buiten gewerkt wordt en dat ze zich aan de geluidsnormen houden. De VOORZITTER: Nou, mevrouw Van der Meij, volgens de heer Vermeulen is dit een heel goede vraag. Wethouder VAN DER MEIJ: Ik wilde de heer Vermeulen net bedanken voor zijn goede vraag, dank u wel voorzitter. Mijnheer Vermeulen, het klopt dat u al eerder hier vragen over heeft gesteld en het zal u dan ook verheugen dat wij 24 augustus jl., dus dat is heel recent, met inwoners gesproken hebben met een inspecteur van Bouw en Milieu en de gebiedsmanager en dat was een heel constructief gesprek waarin men elkaar in ieder geval gevonden heeft. Een deel van de inwoners heeft een handhavingsverzoek ingediend. Dat handhavingsverzoek wordt nu onderzocht en in het gesprek zijn er met de bewoners verschillende opties besproken, waaronder dat handhavingsverzoek dat afgehandeld moet worden, uiteraard.
Maar ook een gesprek tussen de inwoners en de eigenaar van de Prefabriek zelf. Er is toegezegd dat de gemeente, de gebiedsmanager, dat gesprek ook gaat organiseren. Dus u geeft aan dat er nog steeds veel klachten zijn. Dat klopt, maar we zijn echt in contact met die mensen en we luisteren ook echt naar wat er door inwoners wordt opgebracht. En nogmaals, het was een constructief gesprek dus voor mij betekent dat dat op dit moment dat gesprek en dat proces ook zijn gang moet vinden. De VOORZITTER: Voldoende zo, mijnheer Vermeulen? Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023
15
De heer VERMEULEN: Bijna, het was een goed antwoord. Daar is echt over nagedacht. Dat kon ik horen, maar het verbaast mij dan dat ondanks dat constructieve gesprek nog geen drie dagen geleden de gemeente in gebreke gesteld is vanwege niet handhaven. Dus hoe is dat dan te rijmen met het goede gesprek? De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Dat zou u aan degenen moeten vragen die natuurlijk dat verzoek hebben ingediend, want dat komt bij ons terecht, maar dat wordt niet door ons opgesteld. Dat is misschien door een deel van de inwoners opgesteld, maar nogmaals, de boodschap is dat we een aantal opties met ze besproken hebben en een van die opties is dat gesprek aangaan en dat wordt ook georganiseerd. De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Dan ga ik naar de heer Kos, namens Forza! De heer KOS: Dank u wel voorzitter, ik kom met een echt goede vraag namens Forza!, dat is dan gelijk alvast de eerste vraag aan het college. Maar wij willen graag een geheim onthullen, voorzitter. Mijnheer Schaap leest niet alleen de notulen enorm goed, maar duikt ook in alle kranten, ook regionale en zo, dus die is van de details. En hij vond daar dat bij de laatste landelijke meting bijna 30% van het PMD vervuild bleek.
En dat heel veel gemeenten nu enorm bezig zijn met het juist weer teruggaan naar nascheiding, dat er in Middelburg 98% van het PMD-afval vervuild is, dat er in negen Twentse gemeenten nog wel gescheiden wordt opgehaald, maar het zo vervuild is dat ze het toch maar bij elkaar verbranden. Dan kan ik nog een hele hoop dingen opsommen die mijnheer Schaap allemaal gevonden heeft, maar dat doe ik niet, want ik moet naar een vraag toe. Dat doe ik dan ook, want onze vraag is: wat is het geheim van deze gemeente? Want als je bij ons de verslagen leest, gaat het eigenlijk best goed en liggen we op koers. Dus de vraag is: doen wij het hier nou zo ontzettend goed, of zijn wij iets te optimistisch geweest en hebben wij dezelfde probleem? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, het is aan u. Wethouder SEDEE: Dank u wel voorzitter. De vraag stellen is hem ook beantwoorden volgens mij. Enige tijd geleden heeft u ook een brief gehad die ging over de voortgang van de VANG. Daarin stond ook dat er bij ons eigenlijk sprake is van heel erg weinig vervuiling van ons plastic, en het is niet PMD maar PBD. Wij hebben een afkeurpercentage – want als het te veel vervuild is, moet je het afkeuren en dan wordt het natuurlijk verbrand, hè, mijnheer Schaap? Ik kijk ook even naar u – tussen de nul en 2%.
Dus ik denk dat we met elkaar kunnen constateren dat de inwoners van de gemeente Haarlemmermeer met elkaar een groot compliment verdienen, want zij zijn degenen die dit voor elkaar hebben gekregen. Dat is een goed antwoord, of niet? De VOORZITTER: Daar gaan anderen over, niet de voorzitter. Mijnheer Kos, voldoende zo? Ja. Dan gaan wij door naar mevrouw Hogervorst namens Forza! Mevrouw HOGERVORST: Ik ga geen uitlatingen doen over mijn vragen, maar voorzitter, normaliter zien wij in de mailbox diverse persberichten voorbijkomen over doelen waar de gemeente zich bij aansluit of die de gemeente steunt, of haar wethouders deze week lintjes uitdelen of knippen. Zo worden wij als raad op de hoogte gehouden van wat ons college zoal doet. Recentelijk zagen wij op X, het platform formerly known as Twitter, dat wethouder Steffens een sticker op de publieke toegangsdeur van dit tijdelijk raadhuis heeft geplakt van Hero Town. We kwamen er ook achter dat dit al sinds maart bezig is. Nu hebben we gezocht en hebben we er in de mailbox en archieven van de lokale pers hier niets Verslag raad der gemeente Haarlemmermeer 7 september 2023