2023-07-13 Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 13 JULI 2023 Onderwerp:

RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam (7766353)

Voorzitter:

mw. H.J. van den Berg

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. H. den Butter, mw. J.B. Kamsteeg, mw. K. Kliphuis, dhr. E.J. van der Peet, mw. M.C.M. Roos, dhr. A. Salhi, dhr. J.J. Schaap, dhr. P.J.M. Schouten, mw. C.R. Smand Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouder: mw. M.H. Ruigrok Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren welkom, dan open ik hierbij de vergadering. Welkom bij de bespreking van het raadsvoorstel Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam. We starten met de eerste termijn en daarvoor heeft u spreektijden. Daarna geven we het college het woord om uw vragen te beantwoorden. Als er dan nog tijd over is dan kunnen we dat nog in een tweede termijn toepassen. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Den Butter en daarna mijnheer Salhi. De heer DEN BUTTER: Dank u wel voorzitter. We hebben de zienswijze bekeken, we hebben ook het beleidskader gelezen. We willen even de punten stuk voor stuk langslopen. Als eerste het niet verder afschalen van het OV. Dat lijkt ons een prima zienswijze. Dat geldt ook voor het onderkennen van de belangen van de e-fiets, snorfiets enzovoort en de uitvoerbaarheid van het beleidskader vinden we ook een punt van zorg. We raakten wel een beetje in de war van een integrale blik bij het begrip nabijheid. Dat hebben we een aantal keer moeten lezen voordat we ook maar een begin van een idee hadden waar het over ging. Dat is misschien iets om aandacht aan te besteden, want als je zo een punt inbrengt, moet al gelijk duidelijk worden waar het over gaat.

We hebben het ook in het beleidskader gezien, we vonden het eerlijk gezegd ook niet zo heel erg pakkend uitgewerkt, dat is misschien eerder ook nog een punt voor in de zienswijze of in de nazorg bij de zienswijze. Kunnen we daar niet een betere formulering voor vinden? We vonden het wel een punt dat de plank behoorlijk is misgeslagen met de zienswijze 'het rekening houden met het belang van de auto'. Oké, we begrijpen waar het vandaan komt. Namelijk, we zijn toch een beetje een VVD-gemeente in een linksige omgeving. Dan moet je daar misschien wat extra aandacht aan besteden vanuit zo een punt. Maar we vinden wel dat de auto meer dan genoeg aandacht krijgt in onze gemeente en in de omgeving. Dus wat ons betreft mag dat punt eruit. Dan wil ik tot slot nog een keer inzoomen op het punt uitvoerbaarheid beleidskader. Dat is de slotzin ook van de hele zienswijze, namelijk waar u vraagt: wat verwacht de Vervoerregio nu van ons? Dat vonden we een beetje een merkwaardige vraag naar de Vervoerregio toe. Want wij verwachten wat van de Vervoerregio. Het kan toch niet zo zijn dat de Vervoerregio ons gaat vertellen wat wij zouden moeten gaan doen. We proefden er eigenlijk ook nog een beetje in dat ze daar dus ook nog een soort financiële eisen bij kunnen stellen. Nou, volgens mij is dat de wereld op zijn kop en moeten wij eigenlijk het kader geven waarbinnen de Vervoerregio moet opereren.

Dat was het voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Butter. Dan geef ik het woord aan mijnheer Salhi.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

1

De heer SALHI: Ja, dank u wel voorzitter. Ook mijn fractie heeft het aandachtig gelezen en we denken ook dat de zienswijze die hier voorligt ook onze zorg benadrukt en aandacht nodig heeft. Ik ga ook wat punten langs die in de zienswijze zijn benoemd. Daar wil ik graag even wat urgentie inbrengen en ook nog wat vragen aan de wethouder stellen die daar misschien nog iets over kan vertellen. Het eerste punt betreft het niet verder verschalen, geeft aan de hand van de voorbeelden aan dat we eigenlijk achter de feiten aanlopen. Wat ons betreft kan het scherper. We hebben al veel ingeleverd door kleine kernen en wat ons betreft moet dat stoppen. Wat is de ondergrens? Want voor je het weet gaat men gewoon verder experimenteren, met als gevolg verder afschalen van het OV. Hoe ziet de wethouder dit? Voor wat betreft de integrale blik mag het wat HAP betreft ook een onsje meer. Voor begrip koop je niets. We zijn een gemeente met 31 kernen met behoorlijke omvang waar niet iedereen alle mobiliteiten kan gebruiken en men afhankelijk is van OV. We moeten niet om begrip vragen, maar om een uitzondering voor onze gemeente. We ondersteunen de zorg van het belang van e-bike, snorfiets en een bijdrage die het kan leveren aan het STOMP-principe waarbij de veilige inrichting nodig is. Ook hier kan de bewoording wat scherper.

We vragen niet, maar onze gemeente heeft dit nodig om een veilige inrichting te realiseren ten behoeve van het STOMP-principe en een veilige inrichting. Voorzitter, vrijheid van bewegen staat hoog in het vaandel van onze gemeente. Maar ondertussen verandert er veel in de wereld van mobiliteit. We hebben een STOMP-principe en tegelijkertijd maken we ons zorgen over de inrichting van de auto. Dit staat in groot contrast met het STOMP-principe als het gaat om de inrichting van een gezonde gebiedsruimte waar de mens centraal staat. Het is nogal wat om te moeten aannemen dat er geen concurrerend alternatief is voor de auto. Het is waar dat het voor een deel van onze inwoners zo is. Maar hoe ziet het eruit voor het andere deel van de inwoners? Graag een reactie van de portefeuillehouder. Dat is bij het enige stuk waar u eigenlijk ook een bevestiging vraagt aan de VRA op dit punt. Ook daar graag een opmerking over. Tot slot voorzitter, eergisteren is er een VRA geweest waarin vrijwel iedereen bezorgd was over de oplopende kosten en over OV-reizigers die nog wegblijven, naast het feit dat ze ook kampen met personeelstekorten en een OV-kaartje dat met bijna 12% zal gaan stijgen. Iets dat we niet zomaar kunnen tegenhouden, maar dat maakt niet minder dat we ons grote zorgen maken. Zeker als het gaat om de minima.

De suggestie om hen tegemoet te komen voor wederom een gratis OV-kaartje kunnen wij ondersteunen, maar ze zouden meer baat hebben bij een structurele oplossing. Dank u wel. De VOORZITTER: Een hoop zorgen bij de heer Salhi, dank u wel. Mevrouw Roos, aan u het woord. Mevrouw ROOS: Ja, dank u voorzitter. De zienswijze is een soort catch 22. Een situatie waar je maar niet uit kunt te komen vanwege botsende regels of tegenstrijdige voorwaarden. Ken je die plaatjes met een pijltje? Ja en nee, maar uitkomend op hetzelfde eindpunt? Ten aanzien van het beleidskader mogen we een zienswijze indienen, net zoals de overige dertien gemeenten, waar vervolgens niets of bijna niets mee gedaan gaat worden. Het beleidskader is dan hetgeen waar we ons aan moeten houden, want we willen natuurlijk geen subsidie vanuit de Vervoerregio mislopen. Prima. Vijf punten komen voorbij in de zienswijze. Twee keer zorgen die worden geuit, twee keer het verzoek een belang te onderkennen en een keer begrip vragend. We delen deze punten maar verwachten niet dat de Vervoerregio gaat meebewegen of dat er daadwerkelijk ergens iets wordt gewijzigd. De catch 22, een 'bedankt voor het meespelen, maar hier is het beleidskader'. Opvallend is dat er een verschuiving plaatsvindt van de focus van de reistijdswinst, naar, zoals dit wordt genoemd, de impact van mobiliteit op de leefkwaliteit.

Wat is dat eigenlijk? Moet ik dit lezen als reistijd is ondergeschikt aan de mobiliteitswijze? Je moet misschien wel langer reizen, maar ja je mag dan wel met de deelscooter. Ik lees dit als een extra stimulans voor de mensen om de auto zeker niet weg te doen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Roos. Mijnheer Schaap, u bent aan het woord.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

2

De heer SCHAAP: Dank u wel voorzitter. Zienswijzen zijn belangrijke middelen, maar toch rijst bij mij de vraag in hoeverre het zin heeft wat we hier vanavond bespreken. Worden onze wensen ingewilligd of gaat grote boze buur Amsterdam er toch overheen? Voordat ik een en ander meegeef wil ik ook nog benadrukken dat het me eigenlijk stoort dat we dit vandaag pas bespreken terwijl de zienswijze uiterlijk 2 augustus a.s. bij de Vervoerregio moet liggen, in verband met het zomerreces. Ik vind dat heel kort dag en eigenlijk weer op het laatste moment. Goed, dan wat Forza! wil meegeven. De VOORZITTER: Mijnheer Schaap, u krijgt een interruptie van de heer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Waarom vindt u dat te laat dan, we zijn toch prima op tijd? De VOORZITTER: Mijnheer Schaap. De heer SCHAAP: Het is voor ons de een-na-laatste vergadering. Volgende week is de laatste vergadering, daarna is het al heel snel 2 augustus. Als we zienswijzen eerder krijgen, hij is al sinds eind juni jl. beschikbaar, dan hadden we hem ook eerder kunnen bespreken, dan hadden we er misschien wat langer over kunnen praten. En er misschien ook meer over kunnen nadenken. De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog mijnheer Schaap. De heer SCHAAP: Dank u wel. Goed, rekening houdend met de realiteit van het belang van de auto. Een belangrijk punt.

Zeker om mee te geven aan Amsterdam, waar de auto toch wel wordt gezien als een van de gevaarlijkste uitvindingen van de duivel himself. Goed om dat te benoemen, maar de auto is en blijft op dit moment een belangrijk vervoersmiddel voor velen, vaak gezinnen, om zich te verplaatsen. Goede bereikbaarheid en parkeergelegenheid moeten gehandhaafd blijven. Hamer hier dan ook op. Daarnaast het erkennen van het belang van de fiets, snor- en bromfiets. Daar staan wij volledig achter. De fiets moet een aantrekkelijk alternatief worden voor de auto en zelfs misschien voor het OV. Hierin investeren kan geen kwaad. Dan niet verder afschalen van het openbaar vervoer. Volgens mij is niemand daarvoor maar toch gebeurt het. Het is van belang dat binnen de VRA, maar nog belangrijker binnen onze gemeente, er goede busverbindingen zijn tussen diverse kernen, maar ook natuurlijk buiten onze gemeente dan de dorpen, waarbij met de plaats van haltes rekening gehouden dient te worden met mensen die minder goed ter been zijn. We betreuren het dat de wens om de peperdure elektrische bus te rijden ten koste is gegaan van de dekking van het netwerk. We vinden dat juist de kwaliteit van de verbindingen de belangrijkste onderhandelpunten moeten zijn. Ook met betrekking tot het blindstaren op klimaatneutraal reizen, zero-emissiebussen.

De kosten die daarvoor worden gemaakt zorgen ervoor dat reizen met OV duurder wordt. Dat lijkt ons onnodig. Geef mee om te pauzeren. De tarieven moeten in het OV niet eindeloos duurder worden. En ik heb net gezegd dat dit gebeurt. Nu lees ik in het conceptbeleidskader B dat hogere tarieven in het spitsuur voor minder druk op het mobiliteitssysteem moeten zorgen. Hartstikke leuk, maar ik dacht dat we op weg waren naar het betaalbaarder maken van het OV en tegelijk dat men hiervoor niet de auto zou pakken. Het is een waterbedstelling. In één alinea spreekt het beleidskader zich tegen. Wat ons betreft: houd die tarieven laag en betaalbaar om zo het OV aantrekkelijk te houden. Het punt om dubbele opstaptarieven aan te pakken is daardoor zeer welkom. Maar ook rijst de vraag hoe wil je dan het een met het ander gaan doen. Daarnaast, wat er niet in staat, maar wat we wel zouden willen meegeven in de zienswijze, is meer oog op de veiligheid van de weggebruikers. Met name wandelaars en fietsers, maar ook bijvoorbeeld bij het spoor. Het percentage ongelukken en zelfdodingen met de trein is nog steeds schrikbarend te hoog. Daar ligt een rol voor de VRA om gezamenlijk aan te pakken. Voorzitter, tot zover.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

3

De VOORZITTER: Exact in de tijd mijnheer Schaap, echt op de seconde. Ik geef het woord aan mevrouw Kamsteeg, PvdA. Mevrouw KAMSTEEG: Dank u wel voorzitter. Ter bespreking de zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam. De PvdA vindt het positief dat in dit stuk de mens als startpunt wordt genomen voor comfortabel, veilig en ontspannen reizen, maar ook dat er onderscheid wordt gemaakt tussen gebieden, hoofdstedelijk, stedelijk of meer landelijk, om te beoordelen welke vervoersmogelijkheden het best passend zijn. Het stuk is naar de mening van de PvdA wel erg ambitieus, zoals ook het college aangeeft. Maar zonder ambitie kom je nergens. De PvdA kan zich vinden in de zienswijze die het college wil indienen. Wel betreurt de PvdA het dat, zoals te lezen viel in de beantwoording van haar schriftelijke vragen, er binnen de Vervoerregio niet eens is besproken om het openbaar vervoer voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar gratis te maken tot 31 december a.s.; zoals de gemeente Amsterdam heeft gedaan. Dit zou een uitgelezen kans zijn geweest om niet alleen de kinderen, maar ook hun ouders kennis of hernieuwd kennis te laten maken met het openbaar vervoer en zo meer reizigers te krijgen. Wel vaker gaan de kosten voor de baat uit. Een heroverweging om dit in ieder geval binnen de Vervoerregio te bespreken zou wat de PvdA betreft op zijn plaats zijn. Tot zover voorzitter.

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Kamsteeg, dan gaan we nu naar mevrouw Kliphuis, VVD. Mevrouw KLIPHUIS: Dank u wel voorzitter. Ons wordt gevraagd om een uitspraak te doen over de zienswijze, over de reactie die het college namens ons voorbereidt op het beleidskader en daar heb ik een aantal punten op, die ik daar zou willen aanvullen. Als eerste op de afschaling van het openbaar vervoer. Wat we daar zouden willen meegeven en ik ben misschien wel op zoek naar een amendement, we hebben twee weken geleden een motie aangenomen waarin we de wethouder hebben opgeroepen om met de vrijwillige vervoersaanbieders in contact te treden en we zien eigenlijk deze partijen helemaal niet meer terug in dit beleidskader, terwijl het wel gaat over publieke mobiliteit en deze partners zouden juist een aanvulling kunnen zijn in fijnmazigheid creëren terwijl er toch ook in het openbaar vervoer afschaling plaatsvindt. Dus we zouden dat eigenlijk willen toevoegen aan de zienswijze, dat die oproep die we hier hebben gedaan aan de wethouder, ook wordt doorgezet naar de Vervoerregio. Het tweede punt, en daar ben ik het niet helemaal eens met de heer Den Butter die zei: er is voldoende aandacht voor de auto.

De VVD ervaart dat de focus te veel ligt op het grootstedelijk gebied in dit kader en dat daarbij eigenlijk de behoefte van Haarlemmermeer onvoldoende, en ik denk dat het ook voor meer randgemeenten geldt, tot uitdrukking komt. Wat we ook missen is dat als je in een Vervoerregio zit dan kijk je ook naar de effecten die besluiten hebben op je partners, dat zien we eigenlijk niet voldoende terug. We maken ons daar best wel zorgen over. Amsterdam is en blijft een van de grootste in deze regio en heeft daarmee ook best wel wat doorzettingsmacht. We zien die verhouding ook terugkomen in dit beleidskader en dat zit onder andere op de e-bike, maar ook op andere kleine punten. We willen toch aandacht vragen voor het feit dat besluiten die in de Vervoerregio worden genomen, een beleidskader dat wordt vastgesteld, ook echt rekening houdt met dat er grote verschillen zijn, niet alleen in soort van inrichting, of je nu grootstedelijk of landelijk gebied bent, maar ook in de kracht die je in wezen hebt en de invloed die je op elkaar hebt. Dus daar zouden wij iets meer aandacht aan willen geven. Juist om die reden zien wij dat er nog steeds behoefte is om die auto toch op toneel te brengen want in Amsterdam wordt de auto, om daar politieke redenen, voor een deel weggeduwd en dat heeft voor ons heel veel effect.

Daar wil ik toch bij stilstaan, niet omdat ik nu vind dat we per se allemaal die auto in moeten, maar dat we wel die realiteit onder ogen moeten zien. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van de heer Den Butter en daarna van de heer Schouten.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

4

De heer DEN BUTTER: Ik zou toch willen vragen om een concreet voorbeeld. Waar gaat het dan mis? Dat mis ik eigenlijk een beetje in de uitvoering van ons infrastructuurbeleid. De VOORZITTER: En mijnheer Schouten? De heer SCHOUTEN: U zegt het effect van Amsterdam en het effect op ons. Kunt u daar iets meer over zeggen? Mevrouw KLIPHUIS: Oh heel graag, in jullie tijd. Ik wil daar zeker over uitweiden. Waar ik mij concreet zorgen over maak en dan zal ik ook voorbeelden geven, is op het moment dat wij in de discussie zaten over de Sloterbrug, wij er ook van uitgingen dat bij de Lijnderbrug onderhoud zou komen zodat de doorstroom daar beter zou zijn. We hebben ook daar de rotonde aangepakt zodat de doorstroom aan die kant van Badhoevedorp beter zou zijn en opeens uit het niets verplaatst de gemeente Amsterdam de reserveringen voor die Lijnderbrug, waar overigens ook openbaar vervoer overheen gaat en fiets, dus het gaat niet alleen over die auto, naar achter. Een andere is dat op het moment dat je de ring A10 gaat afwaarderen en 50 km/u gaat rijden en heel veel wegen in Amsterdam 30 km/u, worden de randgemeenten daar sluiproutes.

Omdat het verkeer, ook het autoverkeer dat er wel naartoe moet gaan, ik heb het even niet over de mensen die misschien beter een fiets kunnen nemen, er zijn altijd mensen die met de auto moeten gaan, die zullen de weg kiezen waar ze het makkelijkst en snelst doorheen gaan. Dat gaan die wegen worden. Daarmee worden wij, ik heb het in het vorige debat de vluchtstrook genoemd, of de sluiproute, voor Amsterdam. Dat soort beslissingen neemt Amsterdam bij zichzelf, terwijl we toch echt in een Vervoerregio zitten. Ik wil niet zeggen dat ze het besluit niet moeten nemen, maar ik heb wel het gevoel dat de omliggende gemeenten en ik denk dat aan de bovenkant van Amsterdam daar vast ook dezelfde signalen zijn, daar gewoon meer rekenschap van moeten gaan geven. Het gaat er niet om dat er een ander besluit is, maar er moet in ieder geval rekening worden gehouden met de overlast die dat soort besluiten met zich meebrengen voor je partners. Want we zitten samen in een regio. Dan ga ik door met mijn betoog, met het goedvinden van de voorzitter. Er is een ander punt waar ik me zorgen over maak in dit beleidskader en dat niet echt geadresseerd wordt in de zienswijze, dat is de maakbaarheidsgedachte. De gedachte dat we gedragsverandering heel erg kunnen gaan beïnvloeden als we maar een aantal dingen, als we maar de verschillende keuzes kunnen gaan optimaliseren, of iemand kunnen verleiden.

Wij geloven niet heel erg in die maakbaarheidsgedachte als het gaat om mobiliteit als je niet ook je bestemming meeneemt. Want de meeste mensen rijden niet willekeurig rondjes door het gebied waar ze heengaan maar die hebben een bestemming. We zien het hele woord bestemming niet terugkomen. Als ik zaterdag boodschappen ga doen, die doe ik nu toevallig op zaterdag, voor de hele week voor het gezin, dan kan ik niet met de fiets gaan. Want mijn fiets en ik heb het geprobeerd, daar kan ik niet de boodschappen voor een gezin met drie kinderen op kwijt. Die keuze, die bestemming, is ook heel erg fundamenteel van belang en die zie ik eigenlijk helemaal niet meer terug en daarmee geloof ik niet in de manier waarop de gedragsverandering in dit beleidskader zo is neergezet dat er echt fundamenteel iets aan gaat veranderen. Zeker niet als je weet dat de optie van bijvoorbeeld openbaar vervoer duurder gaat worden. Die kanttekening wil ik er echt bij zetten. De VOORZITTER: U bent klaar mevrouw Kliphuis? Ja, dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van der Peet van het CDA. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. Het CDA is op hoofdlijnen zeer tevreden over het nieuwe beleidskader mobiliteit. Meer focus op de impact van de leefbaarheid door de mobiliteit is namelijk in de basis heel positief. Het gaat echter om de uitwerking.

Als we zien hoe de gemeente Amsterdam in de laatste jaren er invulling aangeeft worden wij zenuwachtig. Die stadse visie werkt namelijk niet een-op-een voor een polder als de onze. Bovendien werkt het bij mobiliteit vaak zo dat als Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

5

de een ingrijpt de ander de gevolgen draagt. In de sessie hiervoor over het VSP Badhoevedorp kwam dit al uitgebreid naar voren. We moeten niet het afvoerputje worden, of is dit het afvoervoerputje, van Amsterdam. Dat zei mevrouw Kliphuis in de vorige sessie en daar zijn wij het volledig mee eens. Daar draait het om. Daarom is het goed dat een verduidelijking kwam op de vraag van GroenLinks. We moeten als Haarlemmermeer stevig het belang van het buitengebied en de verschillen met het stedelijk gebied gewoon blijven benoemen. Vanuit dit perspectief hebben wij de zienswijze beoordeeld en de zorgen die wij hebben aan de hand van verschillende onderwerpen aan de kaak gesteld. Het belang van fijnmazigheid van het OV in Haarlemmermeer wordt uiteraard als eerste genoemd in de zienswijze. Daar hebben we de voorzitter van het dagelijks bestuur, mevrouw Van der Horst, recent nog op gewezen toen ze hier bij ons te gast was, het belang van fijnmazigheid. Dat kan geen discussie zijn. Het feit dat de gemeente het belang van een veilige inrichting noemt voor het gebruik van e-fiets, snoren bromfiets vinden wij heel goed. Dit was een van de eerste dingen die ik als fractieassistent in 2014 op de agenda probeerde te krijgen. We laten ons horen als we erg kritisch zijn, maar dit is nu zo ingebed in de visie van Haarlemmermeer dat het een compliment verdient. Daar zijn we heel blij mee.

Een ander echt CDA-punt is realisme. Dat zien we ook terug bij het belang van de auto en de uitvoerbaarheid. Hoewel wij ook vanuit het STOMP-principe willen handelen is de realiteit gewoon dat 70% van onze bewegingen plaatsvinden met de auto. Dat is een feit en wat je er ook van vindt, dat is de realiteit zoals die nu is. De auto wegdenken, zoals men in Amsterdam wil doen, is hier dus geen optie. Wat het CDA betreft mag de zienswijze op dit onderdeel nog wel scherper. Welke stappen we ook maken om gebruik van OV en fiets te stimuleren, Haarlemmermeer is geen Amsterdam. Nu niet en straks ook niet. Kortom, we zijn positief over de zienswijze, maar het mag wat ons betreft wel wat scherper. De wethouder mag vaker van zich afbijten en in de VRA laten merken dat ze geen Amsterdamse meer is maar een Haarlemmermeerse. De VOORZITTER: Dat is duidelijke taal mijnheer Van der Peet, dank u wel. Wie mag ik nu het woord geven? Mevrouw Smand, D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Er is al veel gezegd. Een paar korte opmerkingen, te beginnen bij een mooi beleidskader. Het is een kader en ook niet meer dan dat. De invulling laat uiteindelijk zien hoe het allemaal uitpakt. Maar een mooie lijn, de mens voorop. De collega van de PvdA zei het al en daar zit tegelijkertijd ook de uitdaging denk ik. Omdat heel veel inderdaad over gedrag gaat.

En dat mis ik eigenlijk een beetje als aparte component in het beleidskader om ook daar aandacht aan te besteden. Een paar opmerkingen over de punten die in de conceptzienswijze zijn opgenomen. Eerst algemeen. Het mag inderdaad, als dat mogelijk is, wat scherper en wat duidelijker. Bijvoorbeeld het OV. Kunnen we in het kader de spelregel afspreken dat het OV in de gemeente Haarlemmermeer niet verder wordt afgeschaald, of dat er dunne lijnen verdwijnen, zolang er geen goed alternatief is? Als er geen goed werkend alternatief is moeten we het niet doen, want er gaat alleen maar af en er komt nooit meer bij. Dus kunnen we zo een concrete afspraak maken? En als dat mogelijk is kan de zienswijze daar op worden aangepast? En verder, dat is misschien niet zozeer voor de zienswijze, maar het komt toch iedere keer terug als ik aan de Vervoerregio denk, waar ik ook in zit, met het monistische stelsel. We sturen nu een zienswijze. Dan gaat onze wethouder samen met haar collega’s aan de andere kant van de tafel zitten en die gaat al die zienswijzen beoordelen. Ik vind dat altijd een beetje een gek model. Dat is nu wat het is en we kunnen de governance van de hele VRA niet veranderen, maar het is wel iets dat voortdurend terugkomt. Daar zou ik nog wel eens apart over willen praten. Ten slotte inderdaad, de balans Amsterdam en de andere regio’s.

We hebben ook een aantal collega-regio’s die vergelijkbare situaties hebben als Haarlemmermeer. Wat zou het mooi zijn als we de zienswijze, die wij nu in concept hebben opgeschreven, vooraf ook nog eens kunnen afstemmen op een aantal, wellicht, gemeenschappelijke punten met andere regio’s, niet zijnde Amsterdam, waar de situatie toch heel anders is, om te kijken of er herkenning is en kunnen we punten steviger aanzetten, zodat die balans ook duidelijker terugkomt in de zienswijze die we met zijn allen gaan indienen. Dank u wel. Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

6

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Smand, ik geef nu het woord aan mijnheer Schouten, GroenLinks. De heer SCHOUTEN: Dank u wel voorzitter. Een mooi beleidskader, dat zijn we gewend van de Vervoerregio. Complimenten daarvoor. De zienswijze van de gemeente mag zeker scherper. Er zou veel meer ambitie in mogen zitten. We zitten met zijn allen met een gezamenlijke verantwoordelijkheid, qua klimaat, ruimte en kosten. De Vervoerregio is bereid die kosten en de keuzes te maken, dat juichen wij juist toe. De regio wordt daar beter en leefbaarder door. De zienswijze punt 1, het openbaar vervoer niet verder afschalen. Uiteraard, dat is voor ons van levensbelang, met de ervaring dat eenmaal verdwenen fijnmazige lijnen niet meer terugkomen, dat is goed verwoord, dat wat verdwijnt is heel moeilijk terug te krijgen, want het wordt een ongelofelijke kostenpost. Het begrip nabijheid. We zijn natuurlijk aan het verdichten. Daar moeten we ook onze keuzes op maken. In de verdichting heb je geen auto’s meer nodig en moet je zonder auto gaan denken. Dat wordt steeds belangrijker. Die auto wordt steeds minder belangrijk. We zien het in Badhoevedorp, dat is geen dorp meer maar die krijgt stadse problemen. Daar gaan de auto’s elkaar in de weg zitten. Daar moeten we echt iets mee. Het belang van de e-fiets, de snor- en de bromfiets op de middellange afstanden.

Natuurlijk, die fiets is erg, erg belangrijk. Maar de snelheidsverschillen spelen niet alleen in hoogstedelijk gebied, maar die spelen ook bij ons. Wij hebben hier ook problemen met snelle fietsen, langzame fietsen en we zien dat het een probleem gaat worden. De auto. Het is natuurlijk belangrijk dat iedereen de keuze moet kunnen maken met welk vervoermiddel hij gaat. Maar als diegene geen bus in het dorp heeft dan heeft die persoon gewoon geen keuze. We zeggen hier allemaal in Haarlemmermeer de vrijheid van keuze van vervoermiddel, maar dat is een wassen neus. We hebben geen keus. Je moet met die auto. Terwijl de afstand tussen Kaag en Zwanenburg, het langste stuk in Haarlemmermeer, maar 22 kilometer is. Dat is maar 22 kilometer. Dat is een mooie afstand voor een snelle fiets. Als je wilt, dan lukt dat gewoon. Dus die vrije keuze is niet helemaal het punt. Dan het laatste, de uitvoerbaarheid. Natuurlijk kost dat geld. Het uitspreken van deze zorg is eigenlijk niet van toepassing. Het eerste stukje, ambitieus en vragen om inzichtelijk te maken wat de Vervoerregio van de gemeente verwacht, natuurlijk, maar houd het daar dan ook bij. Die tweede en derde zin mogen van GroenLinks gewoon weg, want het heeft helemaal geen zin. Natuurlijk ambitieus dat kost geld, dat doen we gewoon met zijn allen. Dat was hem voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Schouten.

Dan heb ik over de heer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. De heer Beusenberg kan hier heel kort over zijn. We zullen het voorstel over de zienswijze steunen. Ik denk niet dat het heel nuttig is dat ik hier nu nog alles wat al is gezegd ga herhalen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar het college. Ik heb een hoop gehoord over de wereld op zijn kop, catch 22, maar ook complimenten en de vraag om meer ambitie en vooral ook de grote boze buur. Dus ik geef het woord aan mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank u wel voorzitter, dank voor jullie bijdragen. Ik begin even met twee opmerkingen over het proces. Want mijnheer Schaap zegt het komt allemaal wel heel erg laat. Daar hebben we nu juist zo onze stinkende best voor gedaan om in mei jl. al een informatieve bijeenkomst te beleggen en met elkaar te bespreken, ook deze zienswijze al helemaal in concept voor te leggen. Juist zodat we u de tijd geven om daarnaar te kijken. Ik hoop dat dat gewaardeerd wordt want ik vond dat heel aardig van onze ambtenaren. Een tweede procesafspraak is dat nu dit voorligt, is het aan u, aan de raad, om te amenderen. Ik hoor verschillende dingen dus ik kan nog niet zo goed zien waar wel en niet meer voor zijn. Ik hoor meer auto, minder auto et cetera.

Ik wil ook wel benadrukken dat het STOMP-principe ook hier in Haarlemmermeer overeind blijft, vooral in stedelijk gebied. We zeggen ook Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

7

helemaal niet dat het minder zou moeten. Maar ik ben het ook eens met wat de heer Van der Peet en anderen zeggen: het is soms gewoon onvermijdelijk. Mevrouw Kliphuis geeft de wekelijkse boodschappen aan, daar moet ook aandacht zijn voor de auto. Dat is het punt dat we hier in de zienswijze wilden maken. Maar ook dingen als het moet scherper, of er moet een zin weg. Komt u alstublieft met een amendement dan kunnen we daarvoor zorgen. Ik kan wel aangegeven dat het punt dat mevrouw Kliphuis maakte over het toevoegen van de vrijwillige vervoerorganisaties bijvoorbeeld, om te kijken of dat iets zou toevoegen, dat lijkt mij een prima suggestie. Ik hoorde mijnheer Schaap zeggen over de zero-emissiebussen en dat daardoor het OV duurder wordt. Dat is niet het geval, want het zijn bussen, nou goed oké, ik wilde het ontkennen omdat we als Vervoerregio juist investeren in die bussen, in de vorm van leningen. Dus het komt terug en dat maakt niet het kaartje duurder, het is een landelijk traject. Mijnheer Salhi zegt we moeten hier een ondergrens in zetten. Dat zouden we ook willen, dat zeggen we natuurlijk ook. Ik vond het redelijk scherp om te zeggen 'openbaar vervoer niet verder afschalen, want alles wat eraf gaat komt er niet meer bij'. Maar een ondergrens zeggen, namens de gemeente, zo werkt het niet.

We hebben gezegd 'we geven een vervoerder een PvE mee, hij moet dit doen aan voorwaarden'. Dan is het aan de vervoerder hoe hij daar invulling gaan geeft. Dus op het moment van nieuwe PvE’s is dat wel weer aan de orde. De VOORZITTER: Een aanvullende vraag van de heer Salhi van HAP. De heer SALHI: Om het even iets scherper te krijgen, er wordt ook gesproken over experimenteren met bepaalde lijnen die nog behouden worden. Hoe gaat dat? De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Ik heb hem hier voor me. Er staat: we vragen de Vervoerregio met klem om eerst bewezen alternatieven gereed te hebben, alvorens te experimenteren. Dat zeggen we juist. Doe dat nu niet, ga nu niet zomaar iets weghalen zonder dat je een goed alternatief hebt. Dat is juist de insteek van deze zienswijze. Mevrouw Kamsteeg sprak over de kinderkaartjes. We hebben net deze week de beantwoording van de vragen gestuurd waarin we ook hebben gezegd dat het kinderkaartje een initiatief was van het GVB en betaald door Amsterdam. Wij hebben bij Connexxion bijvoorbeeld de kidsdagkaart voor € 1,00 per dag. Daar zullen we volgende week ook weer extra aandacht aan geven in de communicatie voordat de vakanties beginnen, om dat te benadrukken en ook de railrunner en dat soort. Dat is uit mijn tijd, ik denk dat het wel weer anders heet tegenwoordig. Hè, verraad ik toch weer hoe lang ik alweer meega.

Voor de rest gaf u aan dat ook gedrag een element is dat extra aandacht zou moeten hebben. Mijnheer Den Butter sprak over nabijheid. Ja, een beetje lastig wat hier nu mee wordt bedoeld. Eigenlijk gaat het er daar om hoe dichtbij de voorzieningen zijn. Kun je stappend, trappend, met OV bij de supermarkt komen, bij de bioscoop? U en ik wonen in kernen waar dit niet het geval is. Want we hebben niet al die voorzieningen. Dat willen we hiermee zeggen. Wilt u dat op een andere manier formuleren? Ook daarvoor verzoek ik u om het in een amendement aan te geven. Anders denkt u misschien, als dit ermee wordt bedoeld, dan begrijp ik wel de insteek. Dan heb ik volgens mij zo een beetje wel gehad wat er is gevraagd. Mocht dat niet zo zijn, dan hoor ik dat van u. De VOORZITTER: Mevrouw Roos, u heeft nog een aanvullende vraag. Mevrouw ROOS: Ja, ik had in mijn stukje nog genoemd de verschuiving van de focus naar reistijd, naar mobiliteit op de leefkwaliteit. Ik was toch benieuwd hoe u die invulling zag. De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

8

Wethouder RUIGROK: Inderdaad, daar was ik even overheen gegaan. Voorheen was eigenlijk alles gericht op sneller, het winst maken in reistijd. In de praktijk zie je bijvoorbeeld ook dat mensen het niet zo erg vinden om vijf minuten langer in een bus te zitten als ze niet hoeven te overstappen bijvoorbeeld. Als ze comfortabeler kunnen zitten als er een wificonnectie is, of wat ook. Tijdswinst is niet meer het enige wat hierin de drijfveer is. Het gaat ook om comfort, maar ook om wat we vanmiddag ook in Badhoevedorp hebben besproken, de leefbaarheid. Hoe komt het in de omgeving, hoeveel bussen en dat soort aspecten. De VOORZITTER: Voor de notulen wil ik even aangeven dat BVNL, EEN Haarlemmermeer en GEZOND Haarlemmermeer niet aanwezig zijn. Zijn er nog vragen? Mijnheer Schaap. De heer SCHAAP: Een verzoek. Ik heb als laatste punt nog meegegeven meer oog op veiligheid. Ik vroeg me af of de wethouder daar nog een reactie op heeft. De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: We hebben dat niet in de zienswijze opgenomen omdat we vonden dat het voldoende geborgd was in het beleidskader. Er wordt echt heel veel aandacht gegeven aan verkeersveiligheid. Dus we hebben daar geen extra punt voor, dat het nog scherper of meer moet. We zijn daar tevreden over. De VOORZITTER: De heer Den Butter.

De heer DEN BUTTER: Ik had nog een vraag over het inzichtelijk maken van wat u van de omliggende gemeenten verwacht. Wat wordt daar eigenlijk mee bedoeld? Wat krijgen we dan terug? Hoe ziet zo een lijstje eruit? De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Nou volgens mij gaat het zo, wij dienen een zienswijze in. Hier ligt het concept, u gaat het amenderen op bepaalde onderdelen. We krijgen een reactie terug op de zienswijze. Ik neem aan dat als er nog dertien gemeenten met ons meedoen, of misschien twaalf als Amsterdam er anders over denkt, dan zou het best eens meegenomen kunnen worden. De VOORZITTER: Nog een aanvullende vraag mijnheer Den Butter? De heer DEN BUTTER: Volgens mij gaat het er hier juist om, er staat hier, wat verwacht de Vervoerregio nu van de gemeente, er staat hier bij de uitvoering van het beleid. Dat is toch niet de volgordelijkheid die we hier hebben? De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dan heb ik u niet goed begrepen. Ik denk dat u nu bedoelt wat verwachten ze van de gemeente nu. Kijk, dit beleidskader geeft heel duidelijk aan waarin de Vervoerregio als subsidieverstrekker, als partner van de gemeente, dingen belangrijk vindt. Dat betekent dat wij als gemeente gewoon ook nog wel zelf andere dingen zouden kunnen doen. Neem even een heel concreet voorbeeld, het verbreden van de Nieuwe Bennebroekerweg.

Dat vinden wij een goed idee, want dat is nodig voor de ontsluiting van alle woningbouw die daar komt. Met dit beleidskader zou het alweer veel moeilijker worden voor de Vervoerregio, om te zeggen daar gaan we aan meewerken want dat is die P die aan het eind staat. Op die manier wordt er wederzijds iets van elkaar verwacht. De Vervoerregio Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

9

stelt kaders, wij gaan over onze eigen zaken, maar willen wij gezamenlijk, met name ook de financiering meekrijgen, dan hebben we daar wel rekening mee te houden. Is dat meer wat u had verwacht? Ja. De VOORZITTER: Nog andere vragen? Er zijn nog een paar partijen die spreektijd hebben, mocht u nog andere dingen willen bespreken. Nee, dan kunt u allen amendementen maken op dit hele voorstel, als u dat zou willen. Dan sluit ik hierbij de vergadering en gaat het door naar 20 juli a.s. om daar besluitvorming over te hebben. Dan wens ik u allen nog een hele fijne avond. Dank u wel.

Verslag Raadssessie RV Zienswijze Beleidskader Vervoerregio Amsterdam 13 juli 2023

10