2023-07-13 Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 13 JULI 2023 Onderwerp:

Kaderstellende sessie Wind op land

Voorzitter:

dhr. F. Sidali

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. T.M. Blom, dhr. M.F. Boels, mw. M.K. Denie, mw. J.M. Hup, dhr. R. Kenselaar, mw. J. Koolmoes, mw. M.C.M. Roos, dhr. H.P. Spijker, dhr. E. Vermeulen, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: mw. C.F.M. van der Meij, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: dhr. B. Dragtsma (Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland), dhr. B. van Eerden (Dorpsraad Abbenes), de heer L. Mooiweer (Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid)

De VOORZITTER: Geachte raadsleden, voor u ligt geen raadsvoorstel maar een memo waarin u als raad de kaders voor participatie meegeeft aan het college over dit onderwerp, Wind op land. U bent over dit onderwerp ook geïnformeerd tijdens de informatieve bijeenkomst op 1 juni jl. Voordat we het memo inhoudelijk gaan bespreken, gaan we eerst naar drie insprekers luisteren. De insprekers krijgen ieder vijf minuten spreektijd en de raadsleden dan wel commissieleden mogen daarna vragen aan de insprekers stellen. Dan wil ik beginnen met de heer Dragtsma namens de Vogelwerkgroep ZuidKennemerland. Goedenavond. De heer DRAGTSMA: Geachte voorzitter, leden van de raad, collegeleden en andere aanwezigen. Ik ben Bernhard Dragtsma en ik spreek namens de Vogelwerkgroep Kennemerland en met name om het zoekgebied van het windturbinepark in de zuidelijke Haarlemmermeer te beperken tot het scenario A4Landmark alvorens er een initiatiefnemer wordt aangewezen. De Vogelwerkgroep vindt middels onze visie vogels en windturbines een riskante combinatie en deed onlangs nog een oproep om een keuze te maken in het zoekgebied en wij hebben u hiervan eerder in kennis gesteld.

Voor de goede orde, de Vogelwerkgroep is gezien de huidige milieu- en energiecrisis zeker geen expliciete tegenstander van windenergie, maar er is ook sprake van een biodiversiteitscrisis hetgeen ons dwingt om een weloverwogen keuze te maken, laat klimaatoplossingen niet ten koste gaan van de biodiversiteit van onder andere vogels. Waarom dit pleidooi? Ten eerste om natuur- en ornithologische redenen. Vogels en windturbines vormen een riskante combinatie. Onderzoek heeft aangetoond dat jaarlijks vele duizenden vogels slachtoffer worden van windturbines en dat geldt ook voor een toekomstig windturbinepark Haarlemmermeer, het door de gemeente geïnitieerde natuuronderzoek geeft dit ook aan. De scenario's Infra en Midden scoren duidelijk zeer negatief en A4-Landmark scoort daarentegen veel beter. De akkervogels en weidevogels staan in Nederland sterk onder druk, het gebied waar de scenario's Infra en Midden zijn gesitueerd is nog een tamelijk onaangetast akkerland in Haarlemmermeer. Het Agrarisch Collectief afdeling Haarlemmermeer spant zich ook in om middels het aanleggen van bloemrijke akkerranden, wintervoedselakkers en vogelakkers conform de gemeentelijke Natuurvisie en gesubsidieerd door de provincie een bijdrage te leveren aan de vurig gewenste biodiversiteit. Recentelijk monitorde de Vogelwerkgroep hier ook de akkervogels.

De scenario's Infra en Midden zijn hiermee natuurlijk tegenstrijdig. Ten tweede de landschappelijke en cultuurhistorische reden. Het akkerbouwgebied in de zuidelijke Haarlemmermeer is het enige nog open akkerland in de Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

1

Haarlemmermeerpolder waar de urbaniserende invloed van de Schipholregio minder dominant aanwezig is. Niet voor niets maakt het gebied daarom deel uit van het Groene Hart. De scenario's Infra en Midden met windturbines met een tiphoogte van 150 meter zijn dan ook landschappelijk desastreus en doen ernstig afbreuk aan de leefomgeving. Reden ook waarom de Vogelwerkgroep en de dorpsraad Abbenes samenwerking hebben gevonden. De RES-procedure geeft aan dat, als de initiatiefnemer eenmaal bekend is, deze verantwoordelijk is voor het uitvoeren van de invulling van het windturbinepark, het eigenlijke natuuronderzoek en het verdere participatieproces. Dat is onzes inziens geen wenselijke situatie, met alle eerlijkheid en goede bedoelingen ten spijt, kan van een belanghebbende partij niet worden verwacht dat die zich strikt neutraal opstelt. Daarnaast leert de praktijk dat dan de grote nadruk puur zal liggen op de toetsing en de wettelijke regelgeving en dreigen bredere maatschappelijke belangen zoals de cultuurhistorische waarde van het open landschap en de biodiversiteit in de polder het onderspit te delven. Het is daarom noodzakelijk dat zowel voor de natuur als cultuurhistorisch gezien de gemeente voorafgaand aan het toewijzen van de initiatiefnemer het zoekgebied beperkt tot de gebieden met de minst schadelijke scenario's, te weten A4 en Landmark of een combinatie daarvan.

Hiertoe bestaat, desgevraagd bij de beleidsadviseur van de provincie, wel degelijk de mogelijkheid mits dit nog voor het eind van 2023 gebeurt. Daarna gaat de RES opnieuw in de besluitvorming en eventuele wijzigingen met goedkeuring van de gemeenteraad worden dan verwerkt in de omgevingsverordening. Het is gezien de huidige praktijk en actualiteit daarom bijzonder spijtig dat deze mogelijkheid niet in de onlangs gehouden kennissessie aan de orde is gekomen. Kaders van participatie behelzen onzes inziens in dit geval ook het benoemen van de mogelijkheden van de gemeente en de gemeenteraad vooraf. Daarom verzoeken wij de gemeente en de raad gebruik te maken van deze mogelijkheid en het zoekgebied alsnog te beperken tot het gebied met het minst schadelijke en ingrijpende scenario, A4Landmark. Namens de Vogelwerkgroep, dank voor uw aandacht. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Dragtsma. Ik kijk even of er… Ja, er is een vraag aan u van de heer Vermeulen namens Forza! De heer VERMEULEN: Zeker mijnheer Dragtsma.

Mijnheer Dragtsma, is de Vogelwerkgroep ook benaderd toen de gemeente een onderzoek deed om het draagvlak onder de bevolking te peilen, hebt u toen deze bevindingen ook gegeven en bent u als Vogelwerkgroep…? Kunt misschien aangeven hoeveel vogels er overlijden ten gevolge van kerncentrales? De heer DRAGTSMA: Ik heb de cijfers niet zo bij de hand, maar wat wel is gebeurd… Er is een soort 1%-norm over de vogelsterfte, een aanvaardbare norm, en recent onderzoek van de Wageningen Universiteit stelt dat als 1% komt te overlijden dat, bij elkaar opgeteld en per vogelsoort gewoon verschillend, steeds een grotere invloed heeft, dat kan zelfs tot 25% van de populatie gaan, maar dat hangt een beetje af van de vogelsoort, of ze kort of lang blijven, hoe hoog ze vliegen enzovoort. Het participatieproces met de gemeentelijke ambtenaren loopt nu prima. In het begin hebben wij wel duidelijk het initiatief genomen, maar dan praat ik over jaren geleden, de eerste keer nadat het een jaar heeft stilgestaan hebben we ook al een stuk ingediend en ook antwoord gekregen, maar dat was op eigen initiatief en van horen-zeggen, dat was toen mijn eerste actie. De VOORZITTER: Dank u wel. Prima helemaal goed. Ja, nog een vraag daarna. De heer VERMEULEN: Ik heb een antwoord gekregen, maar niet helemaal. U zegt 'het participatieproces loopt nu goed', maar dat gaat over de uitvoering.

We zouden eerst gaan kijken naar draagvlak, bent u ook benaderd toen naar draagvlak werd gekeken? De heer DRAGTSMA: Dat kan ik me niet herinneren.

Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

2

De VOORZITTER: Helder, dank u wel. Dan kijk ik even verder. Niemand? Ook niet van het college? Dat mag natuurlijk ook. Nee. Oké goed. Dank u wel mijnheer Dragtsma. Dan ga ik naar de heer Van Eerden namens dorpsraad Abbenes. Voor u geldt ook, omdat u wat later bent binnengekomen, vijf minuten, maar u weet dat hè. De heer VAN EERDEN: Ja, ik heb vaker ingesproken. Goedenavond allemaal, mijn naam is Bas van Eerden en ik ben voorzitter van de dorpsraad Abbenes en vanavond spreek ik ook namens de dorpsraad Abbenes, vanuit de inwoners van Abbenes en zeker in het kader van de participatie willen wij als dorp onze stem laten horen. Ik neem u even mee terug in de tijd, in 2020 hebben wij als dorp een peiling gedaan omtrent de komst van een windmolenpark in Haarlemmermeer-Zuid. We hebben 427 enquêtes verspreid en 126 reacties gekregen. Dat was 27%, waarvan 11% voor de windmolens en 87% tegen het voorgestelde zoekgebied en de komst van de windmolens was. In de tijd daarna is het meermaals in de openbare dorpsraadvergaderingen besproken en in algehele zin kwam eigenlijk duidelijk naar voren dat er vanuit Abbenes geen draagvlak voor de windmolens is. Wij willen de raadsleden meegeven om te heroverwegen of het zoekgebied nog steeds geschikt is en er daarbij rekening mee te houden dat er geen draagvlak is vanuit Abbenes.

Wat we als medemotivatie willen meegeven, is het bewaken van het laatste stuk polderlandschap ten zuiden van de Venneperweg en de flora en fauna die hier nu aanwezig is, die naar ons inzicht met de komst van de windmolens in het gedrang is. Zeker gezien de verdere ontwikkelingen die te verwachten zijn, dat het laatste stuk polderlandschap nog minder zal worden, denk aan de komst van woningbouw rondom Lisserbroek, eventueel verdere wegen die nog in de planning staan en andere ontwikkelingen in het noorden van Haarlemmermeer, moet er in ieder geval rekening mee worden gehouden dat we nog een laatste stuk akkerlandschap in de Haarlemmermeer hebben. Vanuit eerdere sessies hebben wij twijfels over of de raadsleden goed zijn geïnformeerd over de consequenties van het plaatsen van de windmolens in dit gebied en welke invloed dat heeft op de bewoners, de vogels en de flora en fauna. Wij verwachten dat de gemeente bij het vaststellen van het zoekgebied en de participatiekaders diverse aanvullende onderzoeken laat uitvoeren, ook door de initiatiefnemers, en dit meegeeft aan de initiatiefnemers. Mocht toch nog een gebied worden vastgesteld dan willen wij dat er een termijn wordt gesteld waarbinnen de initiatiefnemer zijn plan moet uitvoeren nadat de vergunning wordt verleend, dus niet dat de initiatiefnemer er jaren over mag doen of dat er jarenlang onzekerheid is.

Als geen passende initiatiefnemer of initiatiefnemers worden gevonden, moet de mogelijkheid bestaan om het zoekgebied uiteindelijk op te heffen. Dit is wat ik u wil meegeven. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van Eerden. Dan kijk ik even rond. Ja, er zijn vragen. Mevrouw Koolmoes namens HAP. Mevrouw KOOLMOES: Ja dank u wel voorzitter. Dank u wel voor het inspreken. Ik heb toch even een vraag. U zei drie jaar geleden een enquête te hebben gehouden en in die drie jaar is er veel veranderd, de wereld is wat wijzer geworden wat betreft het klimaat en duurzame energie. Ik denk dat mensen in drie jaar best wel kunnen veranderen, denkt u niet dat die 11% die voor was nu wel eens een veel hoger percentage kan zijn? De heer VAN EERDEN: De afgelopen dorpsraadvergadering, in januari 2023, is het ook weer aan bod gekomen en daarin hebben we ook de vraag gesteld of we een nieuwe enquête moeten houden. In ieder geval vanuit de rondgang die is gedaan, is nog steeds het merendeel tegen. Niet dat we als Abbenes tegen duurzame energie zijn, maar we zetten vraagtekens bij of een windmolenpark een geschikte oplossing is. In de enquête en ook in de sessie die we in het najaar van 2022 met het team van Energie hadden, hebben we duidelijk aangegeven dat er ook andere mogelijkheden zijn waarvoor we ook in Haarlemmermeer-Zuid medestanders hebben.

Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

3

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik even. Ja ik kom zo bij u, eerst de heer Vermeulen, dan de heer Zuyderwijk, dan de heer Beusenberg en dan de heer Boels. De heer VERMEULEN: Ja mijnheer Van Eerden, ik heb afgelopen week nog geprobeerd contact met u te krijgen en dat is helaas niet gelukt, maar ik ben blij dat u hier bent. Kunt u zich herinneren dat wethouder Nobel in november 2020, zo'n beetje toen u dat onderzoek hebt gedaan, heeft gezegd en ik citeer 'Er is een zoekgebied en later wordt een beslissing genomen. In de tussentijd gaan we overleggen met de dorpen en een enquête houden om het draagvlak te peilen. Daaruit kan blijken of men geen windmolens wil, vijftien of iets ertussen'? Mijn vraag is of dat overleg met de dorpen er toen is gekomen en of dat draagvlak is gepeild. De heer VAN EERDEN: De dorpsraad heeft toen zeker overleg met de heer Nobel gehad, maar daarna is er niet zozeer een onderzoek naar draagvlak geweest. Er is wel gesproken, maar in onze optiek, onze mening en ook op grond van de reacties die wij hebben gekregen, was dat niet zozeer om draagvlak te peilen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kijk ik even naar de heer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Dank u voorzitter en bedankt aan de inspreker voor het inspreken.

Het hele zoekgebied wordt ook onderverdeeld in vier gebieden en wij vragen ons af of u tegen elk gebied of tegen één gebied bent of iets daartussen natuurlijk. De heer VAN EERDEN: In principe zeggen wij in gehele zin dat we tegen zijn, maar als er echt iets is dan zouden we wel iets zien in een aantal voorgestelde zoekgebieden, laten we het zo zeggen. Dus in lijn met de bestaande windmolens, dat we daar wel de mogelijkheden zien en zeker als je het landschappelijke karakter bewaakt, dan zou dat een optie kunnen zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Zuyderwijk toch nog een vraag? De heer ZUYDERWIJK: Ja een kleine vraag. Weet u welke gebieden dan voor u het beste zijn? De heer VAN EERDEN: Ja richting de Landmark, waar nu ook de huidige windmolens staan, in het verlengde daarvan. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan de heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Mijn vraag is eigenlijk aan het college naar aanleiding van de inspreker, dus ik stel voor dat we eerst naar iemand anders gaan. De VOORZITTER: Dank u wel, dan ga ik dat doen. De heer Boels. De heer BOELS: Ja dank u wel voorzitter. Net als de rest ben ik natuurlijk blij dat u aan het inspreken bent want dat geeft de inwoners van Abbenes hier in ieder geval een stem. Tegelijkertijd lees ik in de stukken twee dingen en ik heb daarom ook twee vragen.

Ik zie dat er in het proces tot nu toe wat twijfels zijn bij de dorpsraad van Abbenes om deel te nemen aan dit participatieproces en ik ben heel benieuwd of u daar iets meer over kunt zeggen want in de stukken staat het vrij beknopt. Ik kom straks met mijn volgende vraag. De heer VAN EERDEN: Als dorpsraad zijn we de stem van Abbenes en het is niet zozeer dat er betrokkenheid is vanuit de dorpsraad, maar de betrokkenheid is meer naar de inwoners van Abbenes Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

4

toe, daar ligt de behoefte om meer in het kader van de participatie… hoe profiteren de inwoners van Abbenes daarvan. Dat is in dit kader te onderbelicht en dat geeft een stuk weerstand omdat er vragen zijn die wij niet kunnen beantwoorden. De VOORZITTER: Dank u wel. De tweede vraag. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter, de tweede vraag ligt in het verlengde hiervan. In de stukken staat ook dat initiatiefnemers die in de marktconsultatie naar voren zijn gekomen allemaal eigenlijk een vrij positief beeld hebben over dat ze de grote hoeveelheid Abbenessers die tegen zijn wel mee kunnen krijgen. Snapt u dat positivisme van deze marktpartijen? De heer VAN EERDEN: Ja, ik snap het. Tot op heden hebben we nog geen afspraak met hen gehad, maar ze hebben dat wel kenbaar gemaakt aan ons als dorpsraad. Wij zijn reuze benieuwd hoe zij de inwoners van Abbenes kunnen ombuigen. De VOORZITTER: Dank u wel. Tot slot de heer Beusenberg, een vraag aan het college. Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter en de inspreker heel erg bedankt voor het inspreken natuurlijk, maar mijn vraag aan het college is: kunnen wij van een initiatiefnemer eisen dat die binnen een bepaalde termijn start? Want het is natuurlijk niet de bedoeling dat wij een dorp of kern in onzekerheid laten zitten. Dat is mijn vraag. De VOORZITTER: Portefeuillehouder Van der Meij.

Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Ik weet zeker dat ik het antwoord vanavond nog voor u heb, maar ik heb dat op dit moment nog niet omdat het een vrij technische vraag is. Het antwoord komt eraan maar wel even een slag om de arm en anders kom ik daar schriftelijk bij u op terug. De VOORZITTER: Dank u wel. U bedankt mijnheer Van Eerden. Dan gaan wij door met de laatste inspreker en dat is de heer Mooiweer namens de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid. De heer MOOIWEER: Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad en leden van het college. Ik ben Lex Mooiweer de huidige voorzitter van Meerwind, een burgercollectief dat al dertig jaar een aantal molens in onze gemeente opereert. Namens de Windcoalitie Haarlemmermeer-Zuid maak ik graag van de gelegenheid gebruik om vanavond in te spreken en waarom? De Windcoalitie is een samenwerking van de boeren en de burgers in Haarlemmermeer met hetzelfde doel, namelijk een windpark bouwen in lokaal eigendom, het windpark Waterwolf hebben we hem al genoemd. Zo willen wij een belangrijke bijdrage leveren aan de energietransitie, maar ook het rendement in de polder houden. We geloven in schone energie van, voor en door de burgers.

We zien procesparticipatie als een eerste stap, maar vinden dat het uitgangspunt moet zijn dat ook de bewoners tijdens de exploitatie betrokken blijven en in onze visie is dat niet door alleen een financiële participatie in het begin, maar juist door eigenaarschap en zeggenschap van het hele project te behouden. Onze partner Meerwind heeft hier al dertig jaar ervaring mee. Lokaal zeggenschap en lokaal beheer leiden tot sneller resultaat omdat de bewoners achter hun eigen project gaan staan en zoals uw eigen beleidskader zegt, dat u hebt goedgekeurd, worden coöperatieve projecten sneller gerealiseerd. De opbrengsten van deze economische investering, want dat is een windpark tenslotte, in duurzame energie kunnen en moeten maximaal in de gemeente blijven, niet alleen nu maar gedurende de hele levensduur van het project. De Windcoalitie heeft met de landelijke coöperaties Windunie en Energie samen voldoende financiële slagkracht om zo'n windpark hier te realiseren. De lokale boeren, aangesloten bij ons initiatief, brengen een zeer ruime meerderheid van de particuliere gronden in en deze particuliere gronden, dat kunt u begrijpen, zijn Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

5

noodzakelijk om er een financieel succes van te maken, maar de gronden van de gemeente en die van de provincie zijn hier in principe niet noodzakelijk voor. Onze oproep sluit aan bij het beleidskader Lokaal eigenaarschap, betrek bewoners in een zo vroeg mogelijk stadium bij de ontwikkeling van wind op land. Het is tenslotte hun gebied waar je over spreekt, mijn voorganger sprak daar ook al over, dat is heel belangrijk. U als raad kunt daar als vertegenwoordiger van de bewoners aan bijdragen door de regierol in de procesparticipatie op te nemen. We weten allemaal dat wind op land een gevoelig onderwerp is, een onderwerp waar naar onze mening de raad bij uitstek sturend moet zijn. U hebt twee jaar geleden ook al een sturende rol genomen door Haarlemmermeer-Zuid als windzoekgebied aan te wijzen. Helaas is de voortgang een klein beetje beperkt gebleven, maar de noodzaak voor een onafhankelijke, duurzame en betaalbare energievoorziening hier in Haarlemmermeer is alleen maar groter geworden. Ook voor de voortgang van de Regionale Energiestrategie, die u allemaal uiteraard hebt gelezen, is er een groter inzet nodig. Wij hebben zelf in deze gemeenteraad de grotere ambitie uitgesproken voor de energietransitie en die moet dus op een gegeven moment worden gerealiseerd.

Als vertegenwoordigers van alle bewoners van Haarlemmermeer vragen we u, de raad, om een stevige regisserende rol in deze participatie te nemen en zo aan de versnelling bij te dragen. We begrijpen uiteraard dat u de concrete uitvoering niet ter hand kunt nemen, u hebt genoeg te doen, dat is simpel. De VOORZITTER: Kunt u gaan afronden mijnheer Mooiweer? De heer MOOIWEER: Ik ben bijna klaar. Dat is zeker een rol die de lokale initiatiefnemer goed en zorgvuldig kan invullen. Wij begrijpen dat de mensen zorgen hebben, maar wij hebben er vertrouwen in dat we met de juiste antwoorden kunnen komen. Voorzitter, ik sluit af met de oproep aan de raad: neem een stevige regierol en vergeet niet naar onze website te kijken want daar staan al geweldig mooie dingen op. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dat is mooi, dat hebt u maar weer eens mooi ingesproken, mijnheer Mooiweer dank u wel. Is er toch nog een vraag? Kijk eens aan, de heer Vermeulen. Ja, u moet weer terug. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik ga zorgen dat u nog iets meer tijd krijgt. Ik hoorde een aantal dingen van u, ik hoorde 'economische investering', 'financieel succes', 'bewoners moeten betrokken worden' en 'wij zijn de vertegenwoordigers van alle bewoners', het is goed dat u dit in ieder geval voor ogen hebt.

Bij het betrekken van de bewoners hoorde ik u over de uitvoering, maar bent u het met mij eens dat ook draagvlak op de locatie waar die windmolens zouden moeten komen van groot belang is want ik heb u niet over het draagvlak gehoord. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Mooiweer, gaat uw gang. De heer MOOIWEER: Uiteraard hebt u helemaal gelijk. In de drie jaar dat wij nu met dit project bezig zijn is ons doel om zo snel mogelijk met de mensen te praten want wij hebben inderdaad bij projecten in Nederland gehoord 'praat zo vroeg mogelijk met de mensen' want zij wonen daar, zij vormen op een gegeven moment het draagvlak. Dus ja het is in mijn hart wat u vraagt, maar we moeten wel de kans krijgen en die hebben we tot nu toe nog niet gehad. De VOORZITTER: Oké dank u wel. Dan zie ik mijnheer Boels nog met de vraag. Ja gaat uw gang. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter. Ik hoorde u duidelijk pleiten voor een stevige regisserende rol. Betekent dit dat wij in uw optiek wel of niet naar de inwoners moeten luisteren? Stel dat ze, wat op grond van uw pleidooi onwaarschijnlijk is, tegen zouden zijn?

Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

6

De heer MOOIWEER: Dat zou best kunnen, ik sluit dat niet uit. Als je op een gegeven moment met mensen praat, krijg je van alle kanten verhalen te horen, maar we hebben van projecten elders, die in het begin soms ook moeilijk waren, geleerd. Mensen moeten begrijpen waar het om gaat en weten dat naar hen wordt geluisterd. Wat ook belangrijk is, het is niet leuk als wij op gegeven moment ideeën aan de raad zouden voorleggen en die worden afgebrand. Een RES is wat dat betreft een hele gevoelige balans tussen wat u denkt en wat wij kunnen gaan doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan hebben wij zo alle vragen gehad en dank ik u nogmaals mijnheer Mooiweer. Voordat we beginnen wil ik nog heel kort het idee van deze sessie uiteenzetten. In de memo staat een aantal vragen over participatie en u wordt geacht daarop te antwoorden. Deze vragen leiden uiteindelijk tot de drie genoemde scenario's: bent u een gemeente als aanjager, bent u een gemeente die controleert en kaders stelt of bent u een gemeente die regisseert, de regisseur op participatie inzake wind op land? Er komt iets uit deze sessie voren en de griffie houdt dat in een verslag bij. Dat verslag komt weer bij u om dat vast te leggen en als dat is vastgelegd, kan het worden meegenomen naar het college dat dan uiteindelijk met een raadsvoorstel komt waarin de in deze sessie vastgelegde kaders worden meegenomen.

Het is een drietrapsraket, vandaag nemen we de eerste stap, het verslag is de tweede stap en de derde stap is het raadsvoorstel met alle bevindingen uit deze sessie. De spreektijden zijn helder en duidelijk. Wie mag ik als eerste het woord geven? Mevrouw Koolmoes, gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Ja voorzitter, dank u wel en wat fijn dat wij als raad hier toch wel een duidelijke stem in krijgen. Vanavond bespreken we welke kaders we willen meegeven en vooral de participatie is hierin leidend, maar ook welke rol we de omgeving bij het opstellen van de randvoorwaarden voor een windpark geven. Windturbines in onze mooie polder, het is een bewogen onderwerp en voor HAP is het belangrijk dat de participatie zo zal worden vormgegeven dat men het draagvlak bij de omgeving kan creëren of vergroten. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld lokaal eigenaarschap want resultaten uit het verleden… Bij het aanleggen van het zonnepark in Zwanenburg bleek dat dit juist voor meer draagvlak zorgde. Het is een gegeven dat in 2023, ik denk dat ik dat verkeerd heb opgeschreven volgens mij is dat 2030, ongeveer 70% van onze elektriciteit van bronnen zoals zonnepanelen en windturbines zal komen. Het is voor HAP daarom van cruciaal belang dat al onze inwoners zich daarvan bewust zijn en kunnen meepraten en meebeslissen.

Ik zal beginnen bij de beschreven stap 4 en zal de antwoorden van HAP op de vier vragen samenvatten. We willen inzicht in wie de initiatiefnemer is en wat zijn doelstelling, zijn drive, is. Alle omwonenden in een nog te bepalen straal moeten betrokken worden en dit moet bijgehouden worden. Tevens lezen we dat dorps- en wijkraden en belangengroepen in deze fase al betrokken zijn. De initiatiefnemer is verantwoordelijk voor dit zorgvuldige proces, maar de regie is de rol van het college en pas als het collegeakkoord gaat, komt het afgewogen en beoordeelde rapport langs de raad want wij zijn de eindverantwoordelijke en het college zal de uitvoering doen. Wij zijn hierin dus kaderstellend en controlerend aldus HAP. Dan wil HAP nog iets kwijt over het zoekgebied. De inwoners rondom dit gebied hebben zich al meermaals laten horen en men mag zich hardop gaan afvragen welk belang hier zal gaan spelen. Het belang van duurzame energie is ons allemaal bekend, maar is het per se nodig om dat te bewerkstelligen met windturbines of zijn er in dit zoekgebied ook andere oplossingen mogelijk? Voor HAP is het belangrijk dat de wind wel uit de goede hoek blijft waaien. We zullen niet aarzelen als men niet genoeg draagvlak voor een windpark kan creëren om het te weigerend. Wij zijn als partij HAP voor duurzame energie, maar niet tegen elke prijs. Tot zover voorzitter.

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Koolmoes. Dan gaan we naar de heer Blom namens het CDA. De heer BLOM: Dank u wel voorzitter. Het is al gezegd, in deze raadssessie stellen we de kaders voor de participatie bij wind op land vast, we bepalen niet hoeveel, hoe groot en waar de windmolens moeten komen, maar wie over de molens gaan praten, wanneer dit plaatsvindt en hoeveel invloed deze Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

7

gesprekspartners op de uiteindelijke beslissing over de plaatsing van de molens hebben. In verschillende bijeenkomsten is veel informatie gedeeld en besproken en het zoekgebied is al vastgesteld. Partijen hebben interesse getoond om aan dit project mee te doen en er zijn al samenwerkingsverbanden gesmeed. Er zijn dus al ontwikkelingen gaande en ons wordt nu om de kaders voor de participatie gevraagd. Natuurlijk moeten de betrokkenen vroeg in dit project worden meegenomen en hierbij maken wij geen onderscheid tussen bewoners en ondernemers. Wel zijn we van mening dat degenen die dicht bij de molens wonen of verblijven de zwaarste stem in de besluitvorming moeten krijgen en dit zou kunnen door voor hen bijvoorbeeld een klankbordgroep in te stellen, we vinden open communicatie een groot goed. We geven wel aan dat de provincie wel het bevoegde gezag is. We zien graag dat het geheel in lokaal eigendom wordt ontwikkeld en gedurende de gehele werkzame periode ook lokaal eigendom blijft, wat de draagkracht van het project onder onze bewoners positief zal beïnvloeden. We zullen de participatie met bijzondere belangstelling blijven volgen. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom. Ik daag u toch even uit, hebt u een scenario in gedachte? De heer BLOM: Ja, maar dat houd ik nog even voor me.

De VOORZITTER: Misschien in de tweede termijn want dit is het moment om iets aan het college mee te geven, ik zeg het u maar even. De heer BLOM: Ik heb een aantal aandachtspunten aangedragen en dat vind ik de belangrijkste. De VOORZITTER: Prima, u gaat over uw eigen inbreng, ik zeg het maar even want dit is het moment waarop u het college iets kunt meegeven. Dan ga ik naar de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Met dank aan de insprekers kon ik al de quote van de wethouder geven die beloofde om een enquête te houden om het draagvlak te peilen waarvan ik het gevoel heb dat die nooit is uitgevoerd. We hoorden net al dat het draagvlak in Abbenes en de dorpen in het zuiden niet zo heel erg hoog was, maar desalniettemin heeft deze gemeenteraad in 2021 besloten toch een zoekgebied voor windenergie vast te stellen en ook toen is afgesproken om dit gebied verder te onderzoeken, of en waar meer windmolens kunnen komen, dus niet alleen waar ze kunnen komen, maar ook of ze er kunnen komen. Het feit dat er geen draagvlak is gevonden blijkt geen beletsel want in 2022 zijn er twee onderzoeken uitgevoerd, een natuuronderzoek en een ruimtelijk onderzoek, en nu is het juli 2023 en gaan we het hebben over participatie waarbij ook inderdaad de vraag of er überhaupt windmolens in het zuiden van de polder moeten komen ondervraagd dreigt te blijven.

Het zal geen geheim zijn dat Forza! het gebruik van zon en wind als bronnen van energie überhaupt volledig afwijst. In de middeleeuwen gebruikten mensen wind en waterkracht voor een energievoorraad die met hulp van de zon was ontstaan, dat was hout. Door de ontdekking van fossiele brandstoffen, steenkool, olie en gas, en hun duizendvoudig hogere energiedichtheid konden er evenredig meer mensen leven en daarom leven we vandaag de dag met 8 miljard mensen op aarde en met een grotere welvaart. De ontdekking van kernenergie veroorzaakte een miljoenvoudige sprong vooruit en dat doodt ook nog eens een keer geen vogels, een goed verstaander heeft aan een half woord genoeg. Voorzitter, wat ik van het college wil horen: wat is er gebeurd met het overleg met de dorpen en het peilen van het draagvlak voor het plaatsen van nog meer windmolens, blijkt dat draagvlak achteraf niet nodig? Als de meerderheid van de inwoners van de zuidelijke Haarlemmermeer voor is dan leggen wij ons daar democratisch als we zijn volledig bij neer, maar tot op heden blijken onze inwoners, ik zeg het nog een keer, onvoldoende geconsulteerd te zijn. In 2021 is er een kleine online enquête geweest en dankzij de VVD kennen we daar ook de uitslag van, 92% tegen.

Participatie over de uitvoering is wat ons betreft nog niet aan de orde, mocht de rest van de raad geen belang hechten aan de mening van onze inwoners Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

8

en dus geen draagvlak willen peilen dan wil Forza! dat de raad betrokken blijft bij iedere punt en komma tijdens het proces, dus de volledige regie blijft houden. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Prima, dank u wel. Dan ga ik naar de heer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Om met de titel van deze sessie te beginnen, wind op land is iets waar Sociaal Rechts Haarlemmermeer geen voorstander van is maar, mijnheer Vermeulen zei het ook al, als er meer dan genoeg draagvlak is dan kunnen wij niet anders. Dat gezegd hebbende, de inhoud van de memo, ik ga hem gewoon per vraag benaderen. Wat willen we ophalen? Wat SRH betreft, willen we bij deze participatieronde ophalen wat burgers nou echt willen, maar wij willen burgers ook informeren over de voor- en nadelen van windmolens om op deze manier de wensen van inwoners en ondernemers te verzamelen en daar als raad een goede afweging in te maken. Wie willen we betrekken? Het zou SRH een goed idee lijken om in te schatten hoeveel molens zouden worden geplaatst, aan de hand daarvan te bepalen hoe groot de straal om dat park heen dan zou moeten worden en de inwoners daarbij te betrekken. Ook vinden wij het van belang dat inwoners individueel wordt gevraagd wat zij ervan vinden, dit om inwoners meer bij de gemeente te betrekken en hen het gevoel te geven dat er ook echt naar hen wordt geluisterd.

Wie is verantwoordelijk? Sociaal Rechts Haarlemmermeer vindt dat de verantwoordelijkheid vooral bij de gemeente ligt, wij zijn een gemeente die graag wil participeren, dus dan moeten we dat ook doen. Wat doen we met de opbrengsten? SRH vindt dat er een tussenweg moet worden gevonden tussen de meerderheidsvoorkeur bij het participatieproces en het oordeel in de besluitvorming. Daarmee wil SRH een regisseren rol. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar mevrouw Roos, FVD. Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter. FVD is, en dat kan geen verrassing zijn, geen voorstander van het geld wegsmijten aan het obsessief terugdringen van een beetje CO2 dat wij in vergelijking met andere landen uitstoten, wij willen geen vogelmoordende peperdure horizonvervuilende middelen hiervoor. De provincie is het bevoegd gezag ten aanzien van een eventueel windpark, wat de gemeente mag doen is een participatietraject opzetten, maar het is maar de vraag of dit eigenlijk wel past binnen de projectprocedure van de provincie. Bovendien hebben we sinds kort te maken met een ander provinciebestuur met wellicht een ander perspectief. Eerder uitgevoerde peilingen laten overduidelijk zien dat de bewoners er op zijn zachtst gezegd niet warm voor draaien.

Op de vraag aan inwoners van Abbenes 'vindt u windturbines in het landschap passen?' zei maar liefst 91% 'nee' en uit de groter opgezette peiling van begin 2021 bleek ook maar weer dat de inwoners van Haarlemmermeer geen windmolens in hun achtertuin willen. Op 12 juli jl. was nog in het nieuws dat de bouw van windmolens op land steeds vaker op bezwaren van omwonenden stuit en daarbij komt dat de Raad van State in 2022 nog een streep haalde door de landelijke regels die voorschrijven hoeveel geluid en slagschaduw windparken mogen veroorzaken. De dorpsraden zitten in hun maag met hun rol ten aanzien van de participatie over dit onderwerp en vragen de raad zijn rol te pakken en niet het initiatief bij de initiatiefnemer te laten. Laten we het dan maar direct goed doen en bij de aankomende verkiezingen een lokaal referendum onder de inwoners van de Haarlemmermeer over dit onderwerp houden. Dan kunnen we het onderwerp daarna waarschijnlijk eens en voor altijd van de agenda halen. Door op de breedst mogelijke manier, dus de regierol, in te zetten op participatie komt er voor de raad duidelijkheid over wat de inwoners zelf willen en ook duidelijkheid richting de provincie. Tot zover. De VOORZITTER: U hebt een interruptie van de heer Boels. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter.

Ik hoorde u vragen om een referendum, altijd mooi natuurlijk maar niet iets waarvan wij zeggen dat je het moet doen maar goed. Wilt u dan dat ook inwoners uit Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

9

Badhoevedorp meepraten over of er windmolens in Haarlemmermeer-Zuid moeten komen? Ik kan me voorstellen dat zij daar best wel voorstander van zijn. Mevrouw ROOS: Ja dat kan en we kunnen inderdaad praten over welk gedeelte van Haarlemmermeer je dan zou willen pakken. De VOORZITTER: Ja prima en u was ook klaar hè. Ja. U hebt nog tien seconden over, wie weet dat u er wellicht nog iets moois mee kunt doen. Dan gaan wij naar de heer Spijker. De heer SPIJKER: Voorzitter, dank u wel. Zoals u weet blijft EEN Haarlemmermeer geen fan van die grote palenwieken in onze polder, maar het is mooi dat u een participatiemodel voorstelt. EEN Haarlemmermeer gaat voor participatiemodel 2, aansturend en controlerend. De gemeente moet de doelgroep van de participanten bepalen en daarmee bedoel ik de bewoners/ondernemers die dichtbij die geplande palenwieken gaan wonen en die aanspreekpunt zijn voor de participanten. In het verleden voelden veel bewoners en betrokkenen zich gepasseerd of niet serieus genomen want hun reacties verdwenen in die beroemde grote afvaltrommel en daar werd niet naar geluisterd. Aan de andere kant zijn er gevallen bekend dat de organisator van een participatieronde alleen een beperkte groep participanten had uitgenodigd en de andere belangrijke groep niet. Dan gaat het ook fout en daar moeten wij heel erg op letten.

Voorzitter, het is bekend dat er in Haarlemmermeer-Zuid een enorme tegenstand is tegen de komst van die windturbines is door slagschaduw, geluidsoverlast en het gevaar voor de vogels. Neem hun mening serieus en respecteer die. EEN Haarlemmermeer is groot tegenstander van een carte blanche voor initiatiefnemers in dit gebied waar onvoldoende draagkracht is. Dus bij onvoldoende draagkracht zullen wij zeker tegen stemmen. De VOORZITTER: Dank u wel. Hebt u ook al een voorkeur voor een scenario gegeven? Ja hè, nummer 2, even voor de zekerheid. Ja, dan heb ik dat ook meegenomen. Oké prima, dan gaan wij naar mevrouw Hup namens de ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Ja dank u wel. In verband met het Klimaatverdrag zijn er grote uitdagingen op het gebied van energietransitie en de zorg voor de schepping vraagt erom dat er de komende jaren en decennia op grote schaal moet worden omgeschakeld van fossiele energie naar duurzame energie en ook onze regio moet daarin zijn steentje gaan bijdragen. Wij vinden het belangrijk dat hierbij een goede mix van zonne- en windenergie en waar mogelijk andere duurzame bronnen worden gehanteerd. De energievoorziening in deze regio staat onder grote druk en dat vraagt van het gemeentebestuur en wellicht ook van ons wel een forse inzet om deze veilig te stellen. Dan nu wind op land.

Wij vinden allereerst dat goed moet worden geparticipeerd, nauwe betrokkenheid van burgers bij de totstandkoming van beleid moet worden bevorderd. Allerlei vormen van vroegtijdige participatie zijn daarvoor goede instrumenten, belanghebbenden en doelgroepen moeten in de beleidsvoorbereiding een duidelijke plaats krijgen. Een onmiskenbaar element hierbij is een uitvoerige en heldere informatievoorziening naar de betrokken burgers toe. Wij horen dus vooraf duidelijk te weten binnen welke kaders zij kunnen meedenken en waar hun rol eindigt en de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur begint. Voor de ChristenUnie-SGP is het een principieel punt dat de gemeentelijke overheid uiteindelijk altijd een integrale afweging maakt en de knopen doorhakt. Een belangrijke taak voor ons als gemeenteraad is dat wij de participatie bewaken en de kwaliteit van het bestuurlijke proces borgen. Ik denk ook dat dit een rol voor ons als volksvertegenwoordiging is, dat we erop toezien dat alle belangen worden meegenomen. Wij pleiten in dit geval echt voor voldoende afstand tot de woningen en om bijvoorbeeld geluidshinder, gezoem van de wieken en slagschaduw te voorkomen, willen we echt dat hiervoor zorg wordt gedragen. De VOORZITTER: Mevrouw Hup, u hebt een interruptie van de heer Vermeulen. Gaat uw gang. Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

10

De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik zou graag van mevrouw Hup horen, als die bewoners betrokken worden of ze daar dan ook draagvlak in wil meenemen of dat het alleen over de uitvoering moet gaan. De VOORZITTER: Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Ik heb ook een tweedetermijnonderwerp voorbereid, wij vinden het heel erg belangrijk dat ze vanaf het begin worden meegenomen en dat er inderdaad draagvlak moet zijn want we gaan gewoon luisteren naar wat de bewoners willen en dan gaan wij natuurlijk niet onze zin doordrukken. Ik hoop dat ik zo antwoord heb gegeven en dat ik dan verder met mijn betoog mag. De VOORZITTER: Ik ga er niet over of u een goed antwoord hebt gegeven. Mevrouw HUP: Zo bedoelde ik het niet. De VOORZITTER: Ik zie de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, via u ben ik zeer tevreden met het antwoord van mevrouw Hup. De VOORZITTER: Prima helemaal goed, gaat uw gang. Mevrouw HUP: Voorzitter, dan wil ik nog een complimentje geven aan mijn interruptor, bedankt voor de geschiedenisles net. Wij pleiten in dit geval echt voor voldoende afstand tot de woningen om geluidshinder, dus gezoem van de wieken, en slagschaduw te voorkomen, draag hier dus zorg voor, college. Wat ons betreft, gaan die windturbines niet over het spoor want dan is het echt veel te dicht op Abbenes.

Wij hebben net ook al gehoord dat Abbenes er niet op zit te wachten, ik denk dat het daar al druk genoeg is in de lucht. Wat betreft het memovoorstel, wij kiezen voor de rol kaderstellend en controlerend en dan het tweede scenario, dat wij de participatie zo aansturen dat wij kaderstellend en controlerend zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw HUP: Heb ik nu geen secondes meer? De VOORZITTER: Nee helaas, hebt u nog een slotzin of niet? Mevrouw HUP: Misschien. Een zoekgebied wil niet zeggen dat het er ook echt komt, maar stoppen met zoeken heeft ook geen zin want we willen tenslotte allemaal groene energie. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Fantastisch, helemaal goed. Dan gaan we naar mijnheer Boels namens de VVD. De heer BOELS: Ja dank u wel voorzitter, Ik wil deze keer beginnen met een quote van Diederik Ebbinge en dit is een hele mooie: wij gaan ouders stimuleren om meer te participeren en dat gaan we doen met een pizza, de participizza. In die zin vind ik dit precies zo'n voorstel want uiteindelijk is het maar net welke ingrediënten je op die pizza legt en zo kun je kijken welk scenario van de participatie je het mooiste vindt. Ik geef er alvast een mee, wij gaan niet voor een van de varianten maar voor een combinatie die in al die vragen zit, maar daar kom ik straks op.

Voor ons ligt een bijzondere opgave beste raadsleden en beste medeluisteraars thuis, bijzonder omdat het gaat om de kaders van participatie bij een aanvraag naar een ander overheidslichaam. Simpeler gezegd, we gaan bepalen hoe we gaan praten over windmolens. Voor de VVD geldt bij dit specifieke vraagstuk met name het uitgangspunt dat windmolens Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

11

geen noodzakelijkheid zijn voor het halen van onze doelstellingen in de RES, maar het is een extra. Dat concludeert ook onderzoeks- en adviesbureau CE Delft in haar onlangs verschenen rapport, extra windmolens zijn niet noodzakelijk om de doelstellingen van de RES te halen. Inhoudelijk is het dus niet noodzakelijk dat er windmolens komen, dus ook niet in dit gebied, maar het helpt natuurlijk altijd wel bij de hoge ambities die we hebben omtrent duurzaamheid en wat we hiermee verder allemaal nog willen. Voorzitter, het gaat om het bepalen van onze strategie met betrekking tot burgerparticipatie. In het stuk staat een heel mooi schema en dat helpt natuurlijk ontzettend bij het bepalen van de koers. Ik geef zeven punten mee. Windmolens staan er voor de langere termijn en dat maakt dat het goed is om omwonenden mee te nemen want die moeten er immers heel lang naar kijken. Tegenstanders of twijfelaars zien een forse impact en willen daarom ook graag meepraten. Kortom, het is belangrijk om bewoners een ruime rol te geven. Zoals ik al zei, zijn ze beleidsinhoudelijk niet noodzakelijk, het is niet moeten maar het is fijn om te hebben. Concreet bepleiten wij daarbij een regisserende rol in dit proces waarbij wij de uitkomsten van een bewonerspeiling direct zullen respecteren, juist omdat dit zo'n specifiek geval is.

De VOORZITTER: Mijnheer Boels, u hebt een interruptie van mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ja voorzitter in grote lijnen volg ik mijnheer Boels, dat heb ik in mijn bijdrage denk ik ook wel gezegd. Wat mij triggert is het extra, extra, extra, het is allemaal extra. Is mijnheer Boels zich ervan bewust dat er tussen de provincies duidelijke afspraken zijn gemaakt over een eerlijke verdeling van de windmolenparken? De VOORZITTER: Mijnheer Boels. De heer BOELS: In die zin, waar ik me vooral van bewust ben zijn de afspraken die we in het kader van de RES hebben gemaakt. In het kader daarvan is gezegd dat wind op land voor Haarlemmermeer niet noodzakelijk is om aan de doelstellingen te voldoen. Dus de extra, extra, extra zit inderdaad precies daarin. De VOORZITTER: Nogmaals mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. Ik ben het met u eens, maar uit de RES kwam ook dat tussen de provincies wel de afspraak is gemaakt dat er wel een eerlijke verdeling moet komen. Verder volg ik u geheel mijnheer Boels. Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer Boels. De heer BOELS: Dank u wel. Wij zitten meer op de lijn om in dit specifieke geval een bewonerspeiling te organiseren, vooral daarop gaan zitten en ook respecteren wat daaruit komt omdat het geen noodzakelijkheid is voor het behalen van onze beleidsdoelstellingen en het wel een grote impact heeft.

Praktisch hebben we daar een aantal opmerkingen bij, te beginnen met de invulling van welke meerderheden en welk proces we dan volgen. We hebben een referendumverordening en in die zin volg ik ergens de lijn van FVD. Als je dan toch een peiling wilt houden, laten we die dan hanteren als een soort uitgangspunt of basis, dan hebben we direct alles over meerderheden, wanneer het geldig is et cetera, dat hebben we dan allemaal geregeld. 2, in gesprek met bewoners. We zijn de afgelopen week in Abbenes geweest, daar hebben we met diverse mensen gesproken en die geven eigenlijk aan: laten we ook de optie Geen windmolens meenemen. Dat moet ook een optie in het participatieproces zijn want dat is natuurlijk de salamitactiek waarin ik natuurlijk wel of niet een stukje aan die pizza wil toevoegen want ja, als je geen windmolens wilt dan ga je ook niet aan een participatietraject meedoen. Ten slotte willen we ook kijken of ook bewoners van de omliggende gemeenten last van de windmolens Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

12

kunnen hebben, zodat ook zij worden meegenomen. Kortom voorzitter, wij bepalen als raad het doel van de participatie, de doelgroep van de participatie en de uitkomst van deze participatie is wat ons betreft bepalend voor of wij daar als raad heel dicht bovenop moeten zitten of bij alle stappen betrokken moeten zijn. Wat ons betreft niet, ik heb er alle vertrouwen in dat het college en het ambtelijk apparaat dat daarbij hoort dit goed kunnen uitvoeren. Ten slotte toch nog even als laatste, ik hoorde het CDA dat ook zeggen, we zijn het er allemaal over eens dat het participatieproces geen gelopen race is, dat kan nog alle kanten op, maar het allerduidelijkst is dat in alle stukken, alle communicatie, te allen tijde staat: wij zijn niet het bevoegd gezag, het kan een prachtig participatieproject zijn met een goede, een slechte of weet ik het welke uitkomst, maar uiteindelijk beslist de provincie en dat is natuurlijk wel het bijzondere, maar dat moet in alle stukken heel duidelijk zijn. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boels. Als ik het goed heb beluisterd dan is het regisserend++, u doet er nog wat toevoeging bij. Dat is wel regisserend. De heer BOELS: Het zit in dat scenario Regisseren, met name de aanpassing dat wij als raad niet zo nadrukkelijk betrokken hoeven te zijn en dat zit nu juist in scenario 3. De VOORZITTER: Helder.

Dan ga ik naar de heer Zuyderwijk namens GroenLinks. De heer ZUYDERWIJK: Dank u voorzitter. De storm van 3 juli jl. geeft maar weer eens aan waarom het belangrijk is dat we doorgaan met de energietransitie, zo niet dan zullen stormen als deze heviger worden en vaker voorkomen. Deze storm heeft al € 670.000,00 aan kosten met zich meegebracht en niets doen zorgt naast problemen met onze leefbaarheid ook voor grote financiële problemen, maar nu over de kaders. Wij vinden het belangrijk dat, wanneer in de participatie vragen worden gesteld, er een volledig beeld van het probleem wordt gegeven, een ja of nee, tegen of voor windturbines is voor ons dan ook niet acceptabel. Als bewoners geen windturbine willen, moet er ook worden gevraagd wat ze wel willen, hoe ze dat willen en of ze dan wel de negatieve gevolgen daarvan accepteren. Het is dus ook nodig te zorgen voor een dialoog, ook met behulp van experts, zo kom je tot een gesprek met de inwoners en kun je beter achterhalen wat ze wel willen en niet alleen wat ze niet willen. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk, u hebt een interruptie van de heer Vermeulen van Forza! De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, ik zou graag van mijnheer Zuyderwijk en dus ook van GroenLinks willen weten of zij geen voorstander zijn van democratie als ze aangeven dat bewoners het toch krijgen als zij iets niet willen.

Heb ik dat goed gehoord? De VOORZITTER: Is dat wat de heer Vermeulen goed heeft gehoord? Mevrouw Roos, hebt u dezelfde vraag want ik zag u knikken? Als dat zo is, gaan we direct door. Mevrouw ROOS: Ik had inderdaad dezelfde vraag, als ze het er niet mee eens zijn, maakt niet uit, je krijgt het toch. De VOORZITTER: Prima. GroenLinks, de heer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Daar had ik al antwoord op gegeven. Ik zeg alleen dat de ja- of nee-vragen zonder iets erachter en geen dialoog hebben niet de juiste manier is. De VOORZITTER: Gaat u verder. De heer ZUYDERWIJK: Daarna zou in ieder geval de vraag over lokaal eigenaarschap naar voren Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

13

moeten komen. Wij denken dat lokaal eigenaarschap zorgt voor draagvlak en daarom moet dit ook een van de pijlers in het participatieproces zijn. Dan de deelnemers van de participatie. Dit moet een doorsnee van de samenleving zijn, dus zorg ervoor dat daar een goede afspiegeling in zit, dit moeten inwoners uit de hele gemeente zijn, van jong tot oud en ook mensen onder de achttien jaar zouden daarbij moeten worden betrokken. Wij vinden dat we een regierol moeten nemen, dat vinden wij belangrijk omdat wij als gemeente verantwoordelijk zijn voor het proces en dus bepalen wat het doel van de participatie is. De VOORZITTER: U hebt een interruptie van de heer Boels namens de VVD. De heer BOELS: Dank u wel voorzitter. Ja ook hier hoor ik weer dat de hele Haarlemmermeer gaat bepalen wat er in Abbenes gaat gebeuren. Dat lijkt me niet zo'n slim plan waar het gaat over windmolens, maar ik hoor graag van de heer Zuyderwijk, via u voorzitter, of hij het ook een goed idee vindt dat wij met zijn allen bepalen wat er in Abbenes gaat gebeuren terwijl alleen de inwoners van Abbenes hier last van hebben en ze ook al last hebben van de trein, de vliegtuigen en de snelweg. De VOORZITTER: Uw vraag is helder. Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Wij vinden dat we iedereen in dit proces moeten meenemen.

Dit gaat over een proces in de hele gemeente, dus ja iedereen moet worden meegenomen want anders krijg je alleen maar het not-in-my-backyardprincipe. De VOORZITTER: Ik zag mijnheer Vermeulen ook nog, maar u hebt drie seconden om een vraag te stellen. Nee dan hoeft het niet hè. Dan gaan we door naar mevrouw Koolmoes. U hebt ruimschoots de tijd. Mevrouw KOOLMOES: Voorzitter, het kietelde bij mij toch want wat mijnheer Boels zegt, snijdt natuurlijk wel hout want de inwoners van Badhoevedorp en Zwanenburg denken waarschijnlijk 'jee het komt niet bij ons', dat wordt natuurlijk een heel positief verhaal want Abbenes is niet zo groot, daar zijn niet zo veel inwoners en zij zullen allemaal 'nee' zeggen, maar die andere 140.000 mensen in Haarlemmermeer zeggen allemaal 'ja hoor, doe maar daar, dan hebben wij hem niet'. De VOORZITTER: Wat is uw vraag? Mevrouw KOOLMOES: Bent u dat met mij eens? De VOORZITTER: O ja. Nee kom op, u bent gepokt en gemazeld, laten we het wel zo houden dat we echte vragen stellen want we hebben nog maar een halfuurtje en het college moet ook nog antwoorden. De heer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Heel kort. Wij vinden dat we iedereen moeten meenemen want nogmaals, anders krijg je het not-in-my-backyardprincipe. Wij denken dat je wel draagvlak kunt creëren door goede participatie. Dan nog mijn laatste zin.

De energietransitie moet immers doorgaan voor een duurzame toekomst. De VOORZITTER: Oké, dank u wel. Dus ook voor regiehouden erop, scenario C. Dan ga ik naar de heer Kenselaar namens GEZOND Haarlemmermeer. De heer KENSELAAR: Dank u wel voorzitter. Gezien mijn beperkte spreektijd houd ik me even sec aan de vier vragen en de gevraagde voorkeursrol bij participatie bij wind op land. Wat willen we daarbij Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

14

ophalen? Uiteraard voldoende gedegen informatie om tot het aanwijzen van een geschikte plek en de uitvoering van een voor zo veel mogelijk partijen en inwoners bevredigend windmolenpark. Wie weet blijkt uit voortschrijdend inzicht wel dat wind op zee toch beter is zodat schaars land voor andere zaken kan worden gebruikt, maar dat terzijde. Wie willen we daarbij betrekken? Er zijn drie insprekers namens belanghebbende partijen geweest, als dit de lading dekt dan is dit dus voldoende en als blijkt dat er bijvoorbeeld meer inwoners gehoord willen worden of moeten worden gehoord dan die uit Abbenes, en dan bedoel ik in dit geval uit aangrenzende dorpen of kernen, laten zij zich dan vooral melden middels een door hen aangewezen woordvoerder. Wie is verantwoordelijk voor het proces? Wat ons betreft de gemeente van A tot Z waarmee ik u direct verklap wat volgens ons de beste rol voor de gemeente is, namelijk de regierol. Wat doen we met de opbrengst? We hebben inmiddels wat meer ervaring met participatie en een veelgehoorde kreet hierover is 'verwachtingsmanagement', wees duidelijk over wat een participerende partij kan verwachten. Participeren is namelijk geen synoniem voor bepalen, maar ook zeker niet voor negeren. Zoek naar de goede balans is hier dus de belangrijkste opgave voor participatie nu en de bereidheid hiertoe in de toekomst. Tot zover.

De VOORZITTER: U hebt echt nog genoeg tijd om in te vullen, maar u praatte zo snel dat ik het scenario niet heb gehoord. Regie. Ja, helemaal goed dan is dat ook vastgelegd. Dan gaan wij naar mevrouw Denie namens de PVDA. Mevrouw DENIE: Dank u wel. Ik kan er in principe kort over zijn. Laat ik het even anders doen dan de rest, ik geef direct aan dat wij kiezen voor optie B of optie 2, de kaderstellende of controlerende rol. Daarbij wil ik me direct aansluiten bij wat de VVD zei, dat het in het participatieproces superbelangrijk is dat in alle communicatie duidelijk wordt gemaakt dat het uiteindelijke nemen van een beslissing echt bij de provincie ligt want het is goed om aan verwachtingsmanagement te doen, zeker als je komt participeren. Wat wij tijdens dit proces graag willen ophalen is, wat GroenLinks en HAP eerder al zeiden, dat draagvlak moet worden gecreëerd door lokaal eigenaarschap te bevorderen. Het is in dat hele proces ook belangrijk dat je een representatieve groep bereikt, dus wel de groep die direct last heeft van of betrokken is bij het plaatsen van windmolens, in dit geval zouden dat de directomwonenden uit Abbenes zijn, maar ook de mensen die je normaal gesproken minder snel bereikt omdat zij zich niet zo snel geroepen voelen om te participeren omdat ze dat moeilijk vinden en dat soort dingen.

Dus dat je echt een goede groep mensen hebt die er iets over te zeggen heeft en daarbij dus ook een juist verloop van de communicatie, wat ik net al zei. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel, ook ruimschoots binnen de tijd. Dan bent u helemaal als laatste, mijnheer Bier namens D66. De heer BIER: Dank u wel voorzitter. Laat ik dan ook proberen om kort te zijn. We kijken tegen een enorme klimaatcrisis aan en een van de uitwegen is de energietransitie. Ik denk dat we vaart moeten houden en dat we beter een beetje meer dan iets minder kunnen doen. Ik maak me een beetje zorgen over verhalen over een pizza waar iedere inwoner een stukje kan afhalen want als je dat doet, blijft er binnen no time geen pizza meer over om op te eten. Die partijen daag ik dan uit om ook te zeggen welke ingrediënt er weer op moet. Ik ben het eens met de inleiding van de ChristenUnie en ook met de kaders van GroenLinks. Wij hopen op snelheid en ik wil het eigenlijk samenvatten als de grootste maatschappelijke opbrengst. We zijn niet tegen laagste maatschappelijke kosten, dus het moet allemaal goedkoop, het moet een goede uitwerking worden en dat is niet alleen maar de realisatie van windmolens, maar dat is ook daarna, wat dat betreft is de inspreekronde van de heer Mooiweer mij ook uit het hart gegrepen.

Ik denk dat je ook direct een heel stuk draagvlak creëert als de opbrengst binnen de gemeente blijft en niet via een energiemaatschappij naar een ver buitenland gaat. Tot zover even. De VOORZITTER: Prima, dank u wel mijnheer Bier. U sluit zich aan bij de woorden van de ChristenUnie. Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023

15

De heer BIER: Volgens mij hebt u nog een specifieke vraag voor mij en dat is de rol. De VOORZITTER: Ja precies. De heer BIER: Wat D66 betreft, nemen we de regierol om het niet op zijn beloop te laten, wel realiserend dat de provincie uiteindelijk het laatste woord zal hebben. De VOORZITTER: Prima, dank u wel. Dan is het even goed om in het verslag op te nemen dat BVNL niet aanwezig is. Dan gaan wij naar het college, welgeteld één vraag volgens mij maar misschien heb ik het verkeerd gehoord. Gaat uw gang mevrouw Van der Meij, portefeuillehouder. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Eigenlijk is dat inderdaad wel waar, er is natuurlijk in principe sowieso geen rol voor het college want het is aan de raad om te bepalen wat u met die participatie wilt. Ik heb alleen een vraag bij Forza! gehoord in de zin van hoe het kan dat er geen peiling meer is geweest en dat we al in de uitvoering zitten. Volgens mij is nou juist dit het moment waarop u met elkaar kunt afspreken wat u voor die participatie nodig vindt. We zitten nog niet in die uitvoering, we zitten daar nog vooraan. U hebt de inspreker gehoord, die had al heel graag heel fors aan die participatie willen starten en daarvan hebben we inderdaad gezegd: eerst is de raad daarvoor aan zet om te bepalen welke rol daarin moet worden gepakt.

Dat is de reden dat wij hier vandaag met elkaar zitten en u aan zet bent om te bepalen welke rol u daarin wilt nemen. Ik heb per ongeluk die van de PvdA gemist en het CDA houdt de kaarten nog tegen de borst, dus daar weten we het nog niet waar. Ik zie wel een voorkeur richting de regierol gaan en ik wacht vol spanning af wat er nog meer komt. Dank u wel. De VOORZITTER: Wij houden het netjes voor u bij hoor, maar ik zal het verklappen, De PvdA: kaderstellend/controlerend. Er was nog een vraag naar aanleiding van de inspreker zei je? Die was volgens mij gesteld en nog niet beantwoord. Ja deels beantwoord, maar misschien hebt u nog meer. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja en nee. Het antwoord is namelijk dat ik er toch op moet terugkomen omdat hij op dit moment te technisch is. Dank u wel. De VOORZITTER: Dan komen we daar later op terug. Dan kijk ik even naar u mevrouw Koolmoes. Mevrouw KOOLMOES: Ik wil daar toch even op reageren want mijnheer Beusenberg vroeg: kunnen we bepalen dat dit project binnen een bepaalde tijd klaar moet zijn? Iedereen hier wil de regierol en dat is dus even onze rol dan, dat kunnen wij dan bepalen, wij zijn het hoogste orgaan of zie ik dat verkeerd voorzitter? De VOORZITTER: Dat is de vraag aan de portefeuillehouder. Gaat uw gang.

Wethouder VAN DER MEIJ: Ik wil daar heel voorzichtig op antwoorden met daarbij direct de opmerking dat ik er echt nog schriftelijk op terug kom. Op dit moment hebben wij het over hoe we de participatie in gang gaan zetten, maar zoals de heer Boels ook heel duidelijk aangaf, is de provincie het bevoegd gezag. Dat betekent dat zij aanvragen gaan beoordelen, dat is niet aan ons. Waarom is dit technisch? Omdat het natuurlijk een duidelijk juridische component is en hier zitten nu de mensen van de energietransitie en niet de juristen van het overeenkomstenrecht, dus vandaar. De VOORZITTER: Dank u wel, prima. Dan gaan wij de tweede termijn in, ik kijk even. Ja, de heer Vermeulen. Verslag Raadssessie Kaderstellende sessie Wind op land 13 juli 2023