2023-06-08 Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 e.v_.docx

VERSLAG VAN HET SESSIEDEBAT VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 8 JUNI 2023 Onderwerp:

RV Investeringsagenda Mobiliteit Haarlemmermeer 2021-2022 (7644588)

Voorzitter:

mw. N.M. Elfers

2024-2027

en

Mobiliteitsmonitor

De leden: dhr. P.J. Boerman, dhr. H. den Butter, mw. M.R. Hogervorst, mw. R.F. Hussain, dhr. C.L. Klaassen, mw. K. Kliphuis, dhr. E.J. van der Peet, mw. M.C.M. Roos, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, dhr. K. Sulmann Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouders: mw. M.H. Ruigrok Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Gordels om, want nu de juiste voorzitter is ingelogd, wil deze voorzitter ook graag dit sessiedebat openen. Welkom bij de bespreking van het raadsvoorstel Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022. Dit raadsvoorstel bevat drie beslispunten voor de raad en voor deze sessie hebben zich geen insprekers gemeld. We starten met de eerste termijn. Daarvoor heeft u allen spreektijd. U kunt zich bij mij bij mij aanmelden hiervoor en dan noteren wij dat op volgorde van binnenkomst. De eerste spreker heeft zich al aangemeld. Interrupties kunt u uiteraard… De tweede en de derde ook, dank u wel daarvoor. De vierde en de vijfde. We hebben nummer 6. Wie biedt meer? Uiteraard de ChristenUnie SGP, staat genoteerd. Interrupties graag op dezelfde manier. Ter afronding van de eerste termijn krijgt het college het woord en kan dan reageren op gestelde vragen, uitgezonderd technische vragen want die behoren niet tot de mogelijkheid en in de tweede termijn is er ruimte voor vrij debat. Dan geef ik als eerste het woord aan de heer Boerman van GroenLinks, gaat uw gang. De heer BOERMAN: Dank u wel voorzitter, ik vroeg inderdaad als eerste het woord. Waarvoor dank. Dat was omdat ik denk dat het ook goed aansluit op het debat dat we net gehad hebben over de jaarstukken en we hebben al een beetje vooruitgekeken naar de voorjaarsnota.

Er waren mensen die zeiden 'we moeten de hand op de knip houden'. Er komt de komende tijd zwaar weer aan. En er was een aantal partijen waarvan ik denk dat die hier juist heel enthousiast over zijn. Ik zou juist zeggen, laten we nou ook hier de hand op de knip houden. Laten we in ieder geval even voorzichtig aan doen. Laten we kijken wat er precies nodig is. In de eerste plaats wil ik het graag hebben over de integrale afweging. Die integrale afweging hoort, zoals u weet, thuis bij de behandeling van de voorjaarsnota. Dus onze fractie heeft zich er zeer over verbaasd dat we dit voorstel, waarin het toch gaat over € 60 miljoen tot 2027, nu krijgen en niet integraal afgewogen krijgen bij de voorjaarsnota. Daar zou het, wat ons betreft, zeer thuishoren. Een ander punt in het voorstel is dat we drie beslispunten krijgen voorgelegd, maar daar kunnen we zo weinig mee. We krijgen geen financiën voorgelegd, we krijgen percentages voorgesteld. Er wordt van gezegd 'ja, daar kunt u zelf als raad nog wel nog wel een beetje in schuiven', maar dat gaat dan maar over 20%. Dan weten wij niet welke 20% en ook niet hoe dat dan werkt en wat dan de voorstellen moeten zijn. Kunnen we dan het percentage aanpassen? Dat maakt het voor de raad niet makkelijker om hierop te sturen. Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

1

En een aantal dingen is toch echt wel om op te sturen. Er wordt bijvoorbeeld gezegd 'het gaat om het STOMP-principe'. Dat vinden we heel mooi, eerst die S, dan die T, dan die O, dan die M en dan die P, maar toch gaat het weer voor meer dan de helft van het geld om die laatste P. En dat vinden wij nogal stom, dus zonder P. We denken ook 'als we dat STOMP-principe echt zouden willen, dan moeten we dat ook echt anders in gaan richten'. Dan moeten we echt andere keuzes maken. En die keuzes worden dus eigenlijk weer niet gemaakt. Daarom zouden we zeggen 'laten we die keuzes wel maken, maar laten we die maken op het moment dat het ertoe doet'. En dat is bij de voorjaarsnota. Ik heb dus een vraag aan het college: waarom nu en niet bij de bij de voorjaarsnota? Waarom in percentages en niet alleen in middelen? En wat moeten we ons voorstellen bij de 20% die we dan zouden kunnen prioriteren van het totale maatregelenpakket? Dan ben ik er bijna, voorzitter. We hebben ons verbaasd over de het investeringsbedrag van € 14 miljoen in 2027 en € 8 miljoen in 2026. Ik noem ze hier nog maar even zodat de hele raad ook weet dat als we hier vanavond voor kiezen, we daar bij de voorjaarsnota dan niet meer over kunnen beslissen. Dat zou, wat ons betreft, niet de bedoeling kunnen zijn. We moeten daar juist die integrale afweging maken.

Dan zijn er drie onderwerpen waarvan wij nu al zeggen 'het lijkt ons niet handig om daar nu al over te beslissen.' Dat is de Randweg Hoofddorp-Zuid, € 13 miljoen, de herinrichting Spoorlaan, ruim € 3 miljoen, en de MKBA Ontsluiting Toolenburg waar volgens ons de Toolenburgerweg mee wordt bedoeld, voor € 11 miljoen. Wij zeggen: parkeer dat geld nu even voor later en laten we eerst een integraal debat houden over hoe we hier het VSP zouden willen. Er wordt gezegd 'het is nodig voor de woningbouw'. Voor een groot aantal onderdelen hebben wij daar zeer grote vraagtekens bij. De herinrichting Spoorlaan? Daar wordt volgens ons geen woning extra gebouwd. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik dacht op een gegeven moment, toen u zei 'ik ga afronden', dat netjes binnen de tijd zou blijven, maar helaas bent u daar flink overheen gegaan. Het was zoeken naar de punt. Dan geef ik nu als tweede het woord aan mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. De Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer geeft een goed overzicht van de staat van mobiliteit in onze gemeente. Zo is de bereikbaarheid van de kleine kernen een stuk slechter dan van de grote kernen. De 20-minutenambitie wordt in de kleine kernen vaak niet gehaald. Het autobezit en het aantal autoritten is ook toegenomen, lezen wij. Vanuit die kleine kernen, wel te begrijpen dus.

Verder viel ons de beschikbaarheid van voorzieningen bij OV-knooppunten op. Basisvoorzieningen als een toilet en een watertappunt zijn maar op drie van de zeven locaties beschikbaar. Deelauto's en laadpunten voor fiets en auto ontbreken zelfs volledig op elk OV-knooppunt. De toename van autoritten laat zich steeds beter verklaren, zo lijkt het. De raad heeft de mogelijkheid om 20% van de maatregelen te prioriteren. Over het algemeen kunnen wij zeggen dat maatregelen om het fietsverkeer en fietsparkeren te verbeteren of veiliger te maken, wat ons betreft vooral versneld moeten worden. De toename in het fietsverkeer is al goed zichtbaar onder andere door de elektrische fiets en deze stijging zet naar verwachting de komende jaren verder door. Hierbij viel ons nog op dat de P+R Nieuw-Vennep, maar ook de fietsbereikbaarheid van het station Nieuw-Vennep getemporiseerd kunnen worden. Is het dan de bedoeling dat iedereen met de bus naar het station moet gaan? Als we het OV echt willen stimuleren, dan moeten we hier niet temporiseren, maar juist versnellen. Waar we juist wel kunnen temporiseren, is bij het autoluw maken van de Van Heuven Goedhartlaan. Dit heeft namelijk grote gevolgen voor bijvoorbeeld Toolenburg met de Toolenburgerweg. Het is nog maar de vraag of de N201 en de Bennebroekerweg het extra verkeer wel aankunnen.

Wat ons betreft, wordt gekeken naar andere mogelijkheden om de barrièrewerking van de Van Heuven Goedhartlaan op te lossen, bijvoorbeeld door een landtunnel, eventueel met de verdiepte bak. Dat is zeker geen goedkope Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

2

oplossing, maar een extra weg aanleggen door een woonwijk en een groene recreatieve zone is dat ook niet. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Sulmann, keurig binnen de tijd. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Roos, FVD. Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter. Een voorstel wordt gedaan voor hoe het budget per thema verdeeld kan worden. Naar aanleiding van de vorige raadssessie over dit onderwerp wordt ruimte gegeven aan de raad om te prioriteren ten aanzien van ongeveer 20% van het totale maatregelenpakket. Een kleine opsomming van maatregelen wordt gegeven, waar er nog enige sturing gegeven kan worden. Met daarbij wel de opmerking dit toch niet te veel te doen. Daarnaast wordt aangegeven dat het erg urgent is om mensen aan te trekken omdat anders projecten niet uitgevoerd kunnen worden. Er is dus ook hier weer een groot capaciteitsprobleem. Hoe groot is dit probleem concreet? Er wordt aangegeven dat de monitor richting aan mogelijke accenten en aanscherpingen van de volgende investeringsagenda geeft. Uit deze monitor blijkt dat het aantal personenauto's bij particulieren ten opzichte van 2019 met 7,68% is gestegen. Terwijl de bijlage het verder over 5% heeft. 7,68% toename, terwijl het aantal huishoudens met iets minder dan 4% is toegenomen. Het maakt wel duidelijk dat de auto wel een belangrijke plaats moet hebben.

Het gepromote STOMP-principe is blijkbaar voor de inwoners ondergeschikt aan de vrijheid van het hebben van het eigen vervoermiddel, de auto. Gezien het feit dat het OV voor de bereikbaarheid van de buitenkernen te wensen overlaat, is de werkelijkheid dat de auto voor de mensen in deze buitenkernen de belangrijkste manier is om ergens te komen. Van alle verplaatsingen wordt 70% met de auto afgelegd. Op alle afstanden was de auto overheersend. Omdat de monitor richting geeft aan de accenten en aanscherpingen, willen we benadrukken wat de nummer 1 ambitie is in de mobiliteitsvisie: vrijheid van bewegen en vrijheid om een vervoermiddel te kiezen. Voor ons is dit de keuze voor de eigen auto. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Roos. U bent ook netjes binnen de tijd gebleven. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Hogervorst van Forza! Mevrouw HOGERVORST: Dank u wel voorzitter. Vandaag hebben we het over de Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en de Mobiliteitsmonitor 2021-2022. Laat ik beginnen met de investeringsagenda. Forza! is blij te zien dat er doorlopend geïnvesteerd wordt in de mobiliteit van onze gemeente en daarbij alle vervoersvormen aan bod komen.

Wel zien we acht keer studie voorbij komen in de Investeringsagenda Mobiliteit en onze vraag is: doet onze gemeente deze studies zelf of laten wij deze studies doen? En zo ja, moeten we deze kosten echt maken, of hebben we zelf de kennis in huis met meer dan 800 fte hoogopgeleide ambtenaren? Wij zouden graag zien dat ook de kennis en ervaring van de inwoners ingezet wordt. Bij de VSP's bleek dat inwoners erg betrokken zijn en een goede kijk hebben op hun omgeving. Ook met het oog op de capaciteitsproblemen. Daarnaast vraagt de fractie van Forza! zich in dit stadium af of mobiliteitshubs wel gaan aanslaan. Laten we ons hier niet te veel op vastpinnen en er te veel kosten voor maken. Eerst proberen, kijken of het werkt en dan pas uitvoeren. Verder is deze investeringsagenda voor drie jaar en zijn er tussentijds nog genoeg momenten om dit goed te monitoren en bij te sturen. Dit zal onze fractie dan ook doen. Terugkijkend op de Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer willen wij vooral meegeven dat er met de VSP-plannen voor zowel Hoofddorp als Nieuw-Vennep veel verbeterpunten liggen. Wij vinden dat er met inwoners besloten moet worden en niet voor inwoners. Daarnaast kunnen wij inwoners niet verplichten minder gebruik te maken van de auto en daarom centrums autoluw maken.

Onze fractie is van mening dat we meer moeten inzetten op haalbare alternaVerslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

3

tieven en wanneer deze goed ontvangen worden, kunnen we overgaan tot het autoluw maken van centrums. Voor nu is het het verschuiven van een probleem. De fractie van Forza! hoopt dat de Noord/Zuidlijn bijdraagt aan haalbare alternatieven en wil meegeven voldoende te letten op de kosten en de rol van onze gemeente hierin. We zijn blij dat er een pilot is gestart voor deelauto's, zodat we kunnen zien of dit een haalbaar alternatief is en we niet vol gas inzetten op iets dat niet blijkt te werken. Wel maken we ons veel zorgen over het OV. Het is mooi dat er in de plannen wordt gekeken naar het aanleggen en onderhouden van verbindingen, maar met de huidige capaciteitsproblemen, het teruglopen van gebruikers en het oplopen van de kosten om gebruik te maken van het OV, zijn het toch wel spannende tijden. En tot slot zijn we blij dat er ingezet wordt op hoogwaardige verbindingen tussen Duin- en Bollenstreek en Schiphol. En laten we de ingeslagen weg verder bewandelen, fietsen, rijden of verplaatsen met genoeg oog voor onze wandelaars, fiets, auto en openbaarvervoersgebruikers. Tot zover. De VOORZITTER: Ook keurig binnen de tijd, mevrouw Hogervorst. Dan nu het woord aan mijnheer Klaassen, HAP. De heer KLAASSEN: Dank u voorzitter. Voor ons ligt een raadsvoorstel waar veel zaken in genoemd worden en deze hebben allemaal te maken met de toekomst van onze polder.

Want wij groeien als gemeente. Onze partij vindt het ook belangrijk dat we gaan kijken naar wat dat ons kan brengen, maar zoals het plan er ligt, brengen wij € 61 miljoen tot 2027 en er zit nog een doorkijk in van 2027 tot 2032 met € 96,6 miljoen. We zijn dan ook erg benieuwd naar de volgende punten. Het gemeentelijk mobiliteitsbeleid waarop het stuk is gebaseerd is ontwikkeld in 2021. Dit is uiteraard met de wetenschap van nu een andere periode en zoals u ook in de voorgaande sessie gehoord heeft, hebben we te maken met diverse mondiale ontwikkelingen die helaas ook ons als gemeente raken. Bouwkosten zijn enorm gestegen en door de inflatie en energiecrisis zijn ontwikkelaars terughoudend met bouwen. Wat doet dat met deze ontwikkelingen, en dus de agenda waar we nu over beslissen? Graag willen we een reactie. Verder hebben we het onder meer over de ambtenaren om de projecten te realiseren. Het is nu al lastig om goed gekwalificeerd personeel te vinden en vast te houden. Hoe kunnen we dan eisen, als het risico bij niet of deels toewijzen van gevraagde personeelscapaciteit via de voorjaarsrapportage, is dat de realisatiegraad laag blijft en projecten die opgestart worden, stil zullen vallen of vertragen? Zie pagina 10 van dit raadsvoorstel.

Dan de vraag: wat als dit niet gerealiseerd kan worden? Alle gemeenten jagen ook op deze werknemers die o zo belangrijk zijn om al onze plannen te kunnen realiseren. Bij paragraaf 3.7 geeft het college aan dat het voor de MRA-maatregelen van de regionale woningbouwopgave. Hoe staat dit in verhouding met de woningbouw die zo sterk terugloopt? Zijn deze investeringen nog steeds zo broodnodig? Zeker als we inzetten op STOMP, zoals mijnheer Boerman net ook al aangaf? We willen immers als gemeente eerst stappen en dan trappen, OV, deelmobiliteit en dan pas de privéauto. Hiermee zien we dat de auto binnen het gestelde beleid op de vierde en vijfde plek komt. Zijn de investeringen voor de auto nog steeds zo hard nodig, zoals gesteld wordt? Het is een grote post in het hele stuk, zoals mijnheer Boerman net ook al terecht zei. Verkeersveiligheid rond scholen is het volgende punt. In het voorstel staat op pag. 6 dat het verbeterd moet worden. En toch staat er in het VSP dat er een busbaan door een schoolzone moet komen, zoals een inspreker twee weken geleden ook al zei. Hoe zitten deze plannen dan integraal met elkaar verbonden? In de veiligheid gaat 25% van de totaalkosten om, als we het totale project pakken, is dat € 128 miljoen. Dus we zijn er blij mee, maar alsnog een busbaan door een schoolzone? Dan hebben we nog de volgende stukken die in het VSP Hoofddorp genoemd worden.

Uiteraard weten we dat de stukken die nu voorliggen toentertijd al afgerond waren. Maar we merken dat het stuk woningbouw, waar 52% van het budget naartoe moet gaan, zie pag. 6 van het raadsvoorstel, de Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

4

Spoorzone prio krijgt vanwege afspraken met derden. Uiteraard als een stuk goedgekeurd is, maar het VSP Hoofddorp ligt nog even in de ijskast, een voorbereiding van een fietspad van het PARK21 naar Lincolnpark, Graan voor Visch-Zuid en Hoofddorp-Centrum. Maar dan moeten we eerst het Fietsplan vanaf afgelopen januari wel behandelen en besluiten wat we willen doen. Dan zullen we er geld voor vrij kunnen maken, maar we willen eerst deze plannen wel concreet hebben voordat we er een beslissing over kunnen nemen. Dan hebben we nog de verlengde private aansluiting waar wij als partij met smart op wachten: het feit dat onze inwoners die niet het geld hebben voor een groot huis met parkeerplaats op eigen grond, maar toch de energie van hun zonnepanelen willen gebruiken in plaats van een laadpaal in de wijk, wat weer ten koste gaat van de beschikbare energie die ervoor gereserveerd moet worden, die al zo schaars is. En dan had ik nog een heel lang betoog over de kleine kernen, zoals u waarschijnlijk wel verwacht had van de HAP, want dat vinden we behoorlijk belangrijk. Maar ik ben blij dat mijnheer Sulmann dat in zijn bijdrage al genoemd heeft. Dat scheelt ons behoorlijk wat tijd. Voorzitter, ik ga afsluiten. Groeien is goed, zodat onze inwoners de beschikking hebben over een woning en zich prettig kunnen verplaatsen.

Maar tegen welk budget? Dan nog een reactie op wat de heer Nobel net in de vorige sessie zei. We moeten temporiseren als het geld er niet is. Dat willen wij graag omdraaien. Waarom iets doen als het nog niet nodig is, zodat geld dat we niet uitgeven weer naar onze inwoners kan gaan? De enige echte mobiliteit die we moeten monitoren. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Precies op de kop af, dankzij mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Smand van D66. Mevrouw SMAND: Dank u voorzitter. Eigenlijk zijn er twee onderwerpen waar we onze inbrengen aan op willen hangen en dat is het grotere plaatje, en wat inderdaad al genoemd is door collega's, de timing van dit plan dat nu aan ons voorligt. En ik begin eigenlijk even met wat nieuw is in het plan, namelijk de voorwaardelijke afspraken die zijn gemaakt, en zo staat het er ook, met het rijk, om fors te investeren in mobiliteit, daar waar ook fors wordt geïnvesteerd in wonen. Een logische combinatie. Prima ook. Meters maken op twee belangrijke terreinen: wonen en bereikbaarheid, en twee terreinen die ook hand in hand gaan. Het is ook ambitieus omdat we niet alleen hier, maar ook op andere terreinen weten dat de markt waarin we opereren een pittige is, met arbeidsmarkttekorten, stikstof, investeringsuitdagingen, enzovoort.

Maar goed, we zijn ambitieus helemaal prima, maar die vraag gaat wat ons betreft ook hand in hand met 'welke prijs zijn we dan bereid te betalen om die ambities waar te maken?' Want het moet uit de lengte of uit de breedte. En die stelling heeft eigenlijk betrekking op geld en menskracht. En dat kan dus behoorlijke gevolgen hebben. Want we lezen in deze investeringsagenda over projecten die getemporiseerd moeten worden, zoals fietsparkeren in Halfweg, parkeren in Nieuw-Vennep en zo staat er nog een rijtje. Dus is dat dan de prijs die we gaan betalen om uiteindelijk aan de nieuwe opgave, zoals die in deze investeringsagenda is genoemd, te kunnen voldoen? Dat is misschien wat kort door de bocht geformuleerd, maar moeten we dan ook inderdaad alles inzetten op Hoofddorp, het stationsgebied en omgeving, om uiteindelijk daar te leveren wat we afgesproken hebben? Als dat zo is, is het het eerlijke verhaal waar we het over moeten hebben. Het is, wat ons betreft, wel een aandachtspunt, zeker als het ook gaat om de verdeling van al onze inspanningen op deze twee belangrijke terreinen richting de andere kernen.

Wat D66 betreft, roepen deze signalen en ook de timing van dit rapport, met name als het gaat om de voorstellen die hierin staan voor Hoofddorp waar nog heel veel noten moeten worden gekraakt, bij ons vragen op: moeten we dit nu vaststellen? En op welke termijn moet dat dan? Welke termijn hebben we daar dan voor en wat zijn eventueel de consequenties van uitstel of vertraging? Dat is een vraag aan de portefeuillehouder, die wij heel graag beantwoord zouden willen hebben, zodat we het eerlijke Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

5

verhaal goed uit kunnen leggen aan onze inwoners. En wat dat betreft, begint deze nota ook al met het eerlijke verhaal, dat erin staat dat er afspraken zijn gemaakt die consequenties hebben. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Precies ook, nou net niet, maar u zag mijn signaal en u sloot hem heel mooi af. Dank daarvoor. Want dan kan ik nu het woord geven aan – ik ben heel even abuis op mijn lijstje – de heer Den Butter van de ChristenUnie-SGP. De heer DEN BUTTER: Dank u voorzitter. Ik wil allereerst de wethouder bedanken voor de prachtige, mooie Mobiliteitsmonitor. Hij zag er fantastisch uit en het gaf een toegankelijk beeld van wat er allemaal aan de hand is qua mobiliteit. We hebben daar verder geen vragen over. We hebben hem ter kennisgeving gekregen en zo hebben we hem ook gelezen. Dan de investeringsagenda. Ik wil toch even opmerken dat het een agenda is. Volgens mij stellen we hier niet vast dat dit de investeringen worden. Dit is volgens mij een technische neerslag van besloten beleid, of mogelijke te komen plannen. Zo hebben wij dit stuk ook gelezen en ik ben het niet eens met een aantal investeringen dat erin staat, maar dit lijkt me niet de plek om daarover te praten. Dat mag wel natuurlijk, u mag overal over praten, maar ik was niet van plan om dat te doen. We waarderen de poging van het college om in ieder geval ons aan te bieden om aan knoppen te draaien.

We konden kiezen om dingen te versnellen en, eufemistisch gezegd, te temporiseren. Wij noemen dat thuis gewoon 'vertragen'. Dat vonden we wel een mooie poging. Het enige nadeel is dat we niet zien wat daarvan de effecten zijn, zowel niet financieel, als ook niet instrumenteel. Want wat betekent dat nou voor de plannen die we hebben? Gaan die daardoor kapot? Worden die daar sneller van of gaan die daar langzamer van? Dus we vonden dat een lastige vraag. Maar we waarderen, nogmaals, de poging en we horen graag van de wethouder wat dan de mogelijkheden echt zouden zijn. Moeten we dan amendementen en moties gaan maken? Hoe ziet u dat? Of luistert u hier gewoon heel erg goed naar wat we sneller of langzamer willen? We zagen nog een leuke cliffhanger in toekomstig mobiliteitsbeleid, want ik zag ergens in een van de te komen plannen een knip in de Lisserweg bij de rotonde Tamboerijn. Die had ik nog nergens in stukken gezien, dus ik ben heel benieuwd wanneer dat tevoorschijn komt en wat daar het voordeel van is. Daarmee wil ik afsluiten. En wat ons betreft, is temporiseren niet nodig. Het wordt echt een heel grote uitdaging om het geld uit te geven. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Butter, dan ga ik nu naar mijnheer Van der Peet, CDA. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter.

In ons beleid hebben we onze inwoners beloofd om te leren van fouten uit het verleden door eerst te bewegen en dan te pas te bouwen en de keuzevrijheid voor vrijheid van bewegen op te nemen. Dat is heel simpel. Om dit te bereiken zijn forse investeringen nodig en die zien we gedeeltelijk nu terug in die investeringsagenda. De agenda is kort en krachtig en sluit aan op eerder vastgesteld beleid. Al te veel proza is achterwege gelaten en dat is precies hoe we het graag zien. Door de investeringsagenda en monitor te integreren in het jaarlijkse Uitvoeringsprogramma Mobiliteit ontstaat de door de raad gewenste synergie. Tijd die ambtelijk en bestuurlijk kan worden gestoken in de uitvoering van maatregelen, dus daar zijn we heel blij mee. De getallen uit de monitor geven een goed en vooral feitelijk beeld van de mobiliteit in Haarlemmermeer. Wij horen hier wel eens het beeld voorbijkomen dat mensen de auto links laten liggen, vooral van links. Nee dus, Haarlemmermeer is niet te vergelijken met het centrum van Amsterdam of Haarlem, maar liefst 70% van de verplaatsingen vindt plaats met een auto. 70%! De fiets en OV halen elk nog geen 10%. Wat je daar ook van vindt, het is de realiteit. Natuurlijk gaan we met STOMP proberen het aandeel fiets en OV te verhogen, maar een ding is zeker, de auto blijft en er komen de komende jaren altijd nog auto's bij.

Het aandeel elektrisch groeit, en sterk ook, en ook andere elektrische vervoersmiddelen zoals Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

6

de speedpedelec en elektrische scooters zijn in aantal flink toegenomen. We moeten dus blijven investeren in alle modaliteiten. We zien dat Haarlemmermeer zeker niet alleen hiervoor aan de lat staat. Meer dan twee derde wordt ingelegd door andere partijen, zoals het rijk, de provincie en de VRA. Het programmaoverzicht is helder en de doorkijk naar 2032 heeft absoluut meerwaarde. We herkennen veel van de maatregelen, maar toch vallen een aantal dingetjes op. We gaan meer investeren in de aanpak van verkeersveiligheid. Dat is heel positief en helemaal in lijn met de inbreng van het CDA in het coalitieakkoord. We willen per jaar voor een aantal veiligheidsknelpunten af. De meeste verkeersslachtoffers vielen onder fietsers en bromfietsers, scooters in de leeftijdscategorie 18 tot en met 24, heel jong, en 50 tot en met 59. Maar waarom gaan we dan pas in 2027 aan de slag met het fietsvriendelijker maken van de IJweg? En voor de mensen die het niet weten, dit is een van de blackspots op de lijst waar de meeste ongelukken gebeuren. De aanleg van een fietspad naar Wickevoort langs de Spieringweg en een fietstunnel onder de N201 krijgen ook te weinig prioriteit. Verbeteren van de fietsverbinding met Vijfhuizen komt in zijn geheel niet voor. Gelukkig wordt er elders wel geïnvesteerd in de aanleg van ontbrekende fietsverbindingen.

Er worden voorzieningen rond stations verbeterd, zoals bij de P+R van Nieuw-Vennep. Alleen hierdoor kan het aandeel van het OV en de fiets worden vergroot ten opzichte van de auto. Meer dan de helft van de investeringen wordt gedaan in het kader van de Schaalsprong Wonen. Het betreft echter vooral maatregelen rond het stationsgebied van Hoofddorp waarvoor het rijk geld beschikbaar heeft gesteld. Mevrouw Smand had het er ook over. Natuurlijk begrijpen we dat dat aanlokkelijk is en dat wij ook willen investeren, maar maken we hier wel de juiste keuzes, als bestaande netwerken nog zo veel problemen kennen? In het verlengde hiervan heeft het CDA grote moeite om de investeringsagenda in de huidige vorm over twee weken vast te stellen. De VOORZITTER: Wilt u gaan afronden? De heer VAN DER PEET: Ja, dat ga ik doen. We zien namelijk dat maatregelen vanuit het VSP Hoofddorp die, laten we zeggen, onderwerp zijn van discussie, al wel zijn opgenomen in deze investeringsagenda. Met het besluit om het VSP Hoofddorp van de agenda te halen, kunnen wij niet anders doen dan hier ook een pas op de plaats te maken. De vraag is alleen hoe. Daar willen we graag in de tweede termijn met elkaar over spreken. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw afronding en volgens mij ook het eerste onderwerp voor de tweede termijn. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Spijker van EEN Haarlemmermeer.

De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Het is goed dat we investeren in mobiliteitsmaatregelen, want de eerste breuklijnen in ons beleid worden al zichtbaar in Hoofddorp, Nieuw-Vennep en zeker ook in Badhoevedorp. Toch kwamen we een aparte opmerking tegen, voorzitter. Op pagina 7 staan maatregelen die we kunnen temporiseren. Ik citeer 'onveilige situaties worden dan niet of later aangepakt'. U refereert aan het kruispunt Altenburg-Assumburg, de schoolroute, het Ringdijkbeleid en de fietsveiligheid op de Burgemeester Amersfoordtlaan in Badhoevedorp. Voorzitter, hoe reageert het college straks bij ernstige ongelukken? Hierover hoor ik graag straks een reactie van het college. U wilt de bewoners met de fiets of het OV laten deelnemen, maar veel bewoners werken buiten de gemeente of buiten hun dorp en de woonwerkafstanden zijn dan niet echt dichtbij. Dus dat draagt niet bij aan een toename van het fietsgebruik. Dan duurzame mobiliteit. Een dreigende wegenbelastingstijging voor bezitters van elektrische auto's zal een negatief effect hebben. Laten we ons in ieder geval blijven focussen op eerst bewegen in alle vormen en dan bouwen. Dit was mijn bijdrage. Dank u wel.

Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

7

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Spijker, u bent nog ruim binnen de tijd. Dat vind ik toch even leuk om te melden. Dan geef ik nu graag het woord aan mevrouw Hussain van de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Dank u voorzitter. De PvdA kan zich vinden in de voorliggende stukken en de daarmee voorgestelde collegebesluiten. Toch geven we graag nog het volgende mee aan het college. De kernen in onze gemeenten zijn goed bereikbaar, vooral de grotere. Toch blijven we ook aandacht vragen voor de kleinere kernen. GEZOND Haarlemmermeer besprak het ook al, maar ook in de kleinere kernen is het van belang dat het openbaar vervoer frequent genoeg rijdt, naar de behoefte van inwoners. Het uitgangspunt in de monitor dat iedereen veilig en comfortabel binnen 20 kilometer van en naar school, werk of winkel kan, is iets wat we zeker blijven toejuichen. Ook met de woningbouwopgave is het van belang dat we investeren in mobiliteit. Laten we er daarom voor zorgen dat nieuwe wijken straks goed bereikbaar zijn en we voorzieningen goed kunnen bereiken. Tegelijkertijd moeten we het ook leefbaar houden. Dat betekent het beperken van verkeersoverlast voor bestaande en nieuwe wijken, maar ook dat de luchtkwaliteit in orde blijft. Duurzame mobiliteit is dan ook waarop we moeten inzetten, zoals elektrisch rijden en carpoolen.

Een elektrische auto per huishouden is daarom straks onmisbaar in deze tijd van verduurzaming, iets waar onze gemeente volop op moet inzetten. Dat betekent er voldoende oplaadpunten moeten zijn de openbare ruimte en dat er straks moet worden voldaan aan de vraag. Wat onze fractie betreft, wordt er in de komende jaren volop geïnvesteerd. Maar ook de verkeersveiligheid en fietsnetwerken zijn dingen waar de aandacht op gevestigd dient te blijven. We denken daarom dat enkele maatregelen zich niet lenen om te temporiseren. We beseffen dat alle maatregelen niet nu opgepakt kunnen worden door de capaciteit, maar van sommige maatregelen vragen we ons wel af of je die nu moet gaan temporiseren. Denk bijvoorbeeld aan de verkeersveiligheidsmaatregelen en de risicogestuurde aanpak. Hierdoor worden onveilige situaties niet of later opgepakt. We vragen ons dan ook af hoe dat zich verhoudt tot – straks een van de belangrijkste thema's in de investeringsagenda – verkeersveiligheid. We horen het graag van de portefeuillehouder. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hussain, u heeft ook nog ruim een minuut over. Mevrouw Kliphuis, ik heb uw aanmelding tot spreken nog niet gehad. Bij dezen, dan krijgt u ook bij dezen het woord. Gaat uw gang.

Mevrouw KLIPHUIS: Dank u wel voorzitter, het voordeel van als laatste zijn is dat je een deel van je inbreng kunt overslaan want gelukkig is die redelijk gelijk met die van een aantal van mijn collega's. Om te beginnen bij de stukken zelf. We hebben weer een mooie stap gezet. Er is samen met de ambtenaren een gesprek geweest over hoe we de monitor zouden inrichten en welke beleidsindicatoren ook daadwerkelijk iets konden laten zien van de effecten van het beleid dat wij hier goedkeuren in de raad. Dat is mooi om te zien, want op die manier krijgen we informatie die we kunnen gebruiken om naar ons investeringskader te kijken en naar ons Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. En wat geeft die monitor ons dan te zien? Onze monitor geeft ons in eerste instantie te zien dat het mooie principe STOMP op papier heel erg mooi is en we er ook allemaal voor zijn. Maar ook dat STOMP niet betekent dat de auto op alle punten op de laatste plek staat, want de auto is en blijft by far het meest populaire en belangrijke vervoersmiddel binnen Haarlemmermeer. En dat mogen we niet vergeten. Dat betekent niet dat we niet in de andere netwerken moeten investeren om die te versterken en een volwaardig alternatief te maken. Maar het betekent wel dat we de auto niet moeten vergeten, want dan staan we met z'n allen vast.

Vervolgens zien we ook – en dat is ook al genoemd – als we naar de 20-minutensamenleving kijken, dat ook nog steeds een aantal kleine kernen, Abbenes en Buitenkaag, echt buiten de boot vallen qua bereikbaarheid. Dat zou je bijna vervoersarmoede kunnen noemen. Daar ben je alleen maar met de Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

8

auto in staat om naar alle belangrijke basisvoorzieningen te komen. Daar zouden we echt aandacht aan moeten besteden. En het laatste belangrijke punt uit de monitor gaat toch over verkeersveiligheid. Gevaarlijke kruispunten. We zien een aantal nieuwe binnenkomers in die lijst staan en dat is onder andere de Bennebroekerweg. We hopen dan ook dat het college hier met de nieuwe hoogste binnenkomers echt hard aan de slag gaat. Ook maken we ons zorgen over de ongelukken die steeds gevaarlijker worden tussen de verschillende snelheden. Ook daar zien we een trend en die willen we graag in de volgende uitvoeringsmonitor terugzien. Wat brengt dat dan in de reactie op het investeringskader? Dat brengt ons in eerste instantie op een reactie over de prioriteringsvraag die bij ons voorgelegd is, want waarom hebben wij nou dat investeringskader met die knoppen? Om hier als raad een uitspraak te doen over wat we belangrijk vinden. Voor de VVD is in ieder geval met stip op nummer 1 verkeersveiligheid belangrijk. Dat geven ook al die inwoners aan. Ze willen veilig door het verkeer kunnen bewegen. Dus daar moet in het geheel niet worden getemporiseerd. Het tweede dat belangrijk is voor onze inwoners, is dat het netwerk op orde is, want alleen zo komen we naar een STOMP die echt werkt. Dus investeren in het lokale netwerk. Dat is heel erg belangrijk voor de VVD.

Gaan we dan temporiseren op bepaalde plekken? Nou ja, misschien dan, inderdaad op die grotere opgaven die nu al van nature lijken te temporiseren. Dan maken wij ons bij dat investeringskader ook wel zorgen over de personele tekorten die er zijn en dan met name over de risicobeheersingsmaatregelen, want die zijn er bijna niet. Als we geen mensen hebben, gaan die projecten gewoon niet van start. Daar vraag ik toch aan het college: wat is nou precies de risicobeheersingsmaatregel die in de investeringsagenda zit als we de mensen niet hebben? Betekent dat dan dus gewoon dat de kruispunten minder snel opgepakt worden of dat het netwerk op orde brengen gaat vertragen? Want dat is de informatie die we willen hebben, want daar willen we op sturen en daar willen we ook op gaan prioriteren op het moment dat wij bij de voorjaarsnota met dingen gaan instemmen. Dan nog een laatste punt. Als ik door de bril van methode Duisenberg naar dit stuk kijk, dan ontbreekt er nog steeds een koppeling tussen het echte beleidsdoel, zoals het in de programmabegroting staat en dit stuk. Ik wil de portefeuillehouder op het hart drukken dat de verhouding tussen de cyclus die we hebben gecreëerd met de verkeersstukken, de mobiliteitsstukken, wel aan moet blijven sluiten op de P&C-stukken. Er ontstond hier al een discussie over dat we met het instemmen van dit stuk al vooruitlopen op de voorjaarsnota.

Die discussies zijn onhandig om te voeren en die moeten ook niet uit elkaar gaan lopen. Mijn allerlaatste punt, en ik denk dat het al genoeg is weergegeven, is: wij maken ons zorgen of we deze investeringsagenda kunnen vaststellen, gezien de gezien de pauzeknop die we twee weken geleden hebben ingedrukt voor het VSP Hoofddorp. Ik hoor daar graag een reactie op. De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Kliphuis. Ook nog netjes binnen de tijd. Dan even voor de notulen, BVNL en SRH zijn afwezig bij deze sessie. Ik heb intussen achttien vragen genoteerd. Dus ik geef u snel het woord, want ik denk dat u uw spreektijd wel kunt gebruiken, portefeuillehouder. Gaat uw gang. Wethouder RUIGROK: Ik heb er ook ontzettend veel gehoord maar ik denk dat ik er ook een aantal kan samenvatten en ook meteen een paar onduidelijkheden kan wegnemen. We zijn gekomen met dit stuk om een doorkijk te geven op de langere termijn en om tegemoet te komen aan de vraag van de raad 'aan welke knoppen kunnen wij nou draaien?' Want we komen altijd maar met lijstjes en dingen om te zeggen 'joh, dit gaan we allemaal doen en knikken jullie allemaal maar mee'. Nee, jullie zitten aan het stuur en dat is de vraag die we jullie gesteld hebben en dat hebben we op deze manier weergegeven.

Daarom hebben we ook in die beslispunten gezegd 'zoveel procent kan er naar Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

9

die doelen'. En als je dan wilt gaan schuiven, kun je dus zeggen 'we willen dit naar voren halen, maar dan zullen we iets anders op de langere termijn moeten zetten'. Dus dat temporiseren. Maar het is geen kwestie van moeten temporiseren. Helemaal niet. Dat hoeft op zich helemaal niet. Maar als je iets naar voren wilt halen, dan zou je iets anders naar achteren moeten schuiven. Dat is het idee. De beslispunten geven dus die verdeling van die percentages aan en het daadwerkelijke krediet gaan we aanvragen bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. Dus het UPM zal aangeven 'dan komen we met de vraag om het geld'. Dus we gaan nu niets vaststellen over de maatregelen, dus ook niet over die van het verkeersstructuurplan van Hoofddorp. Mevrouw Kliphuis vroeg daar nadrukkelijk naar 'kunnen we dit wel vaststellen?' Ja, dat kan omdat we geen maatregelen vaststellen, maar de verdeling van onze inspanningen. Hoe we dat willen gaan doen. Dus ik hoop dat dat het wat inzichtelijker maakt en dat dat ook een aantal zorgen wegneemt. Want mevrouw Hussain had het bijvoorbeeld over… De VOORZITTER: Mevrouw Ruigrok, ik was even op zoek naar de komma, want u gaat een nieuw onderwerp aanhalen en ik denk dat mijnheer Van der Peet op het zojuist afgesloten onderwerp een interruptie wil plegen. Gaat uw gang.

De heer VAN DER PEET: Ja, dank u wel voorzitter, want ik hoor de wethouder goed en u verwijst naar de verhoudingen. Maar het zijn juist die maatregelen in het VSP waar discussie over is, die heel veel geld kosten en dus bepalend zijn voor die percentages, met name die 52% voor de Schaalsprong Wonen. Dus dat heeft wel degelijk invloed. Die maatregelen waar veel discussie over is en waar we nu de pauzeknop voor ingedrukt hebben, zijn wel onderdeel van die agenda. De VOORZITTER: U wilt aanvullend daarop, mijnheer Boerman? Gaat uw gang, u heeft alleen niet zo veel spreektijd meer. De heer BOERMAN: Nee, maar we zijn nu in een andere termijn. Maar dank voorzitter. Maar het gaat er inderdaad even om om het helder te krijgen. Ik hoorde de VVD zeggen 'we moeten meer investeren in verkeersveiligheid'. Stel, de raad zegt vanavond 'we willen niet 25,1% doen, maar we willen 50% verkeersveiligheid'. En dat gaat ten koste van de schaalsprong, want dat geld krijgen we toch niet weg. Stel dat dat gebeurt. Hoe krijgen we dan inzichtelijk wat daar de gevolgen van zijn? Want ik ben daar wel gevoelig voor. Ik zou dat graag willen. Verkeersveiligheid vinden we allemaal heel belangrijk. Kan dat dus? De VOORZITTER: Gaat uw gang, mevrouw Ruigrok. Kan dat? Wethouder RUIGROK: We hebben aangegeven 'er kan met 20% ongeveer aangepast, dat is de invloed van de raad'.

We hebben een juist gezocht hier in deze investeringsagenda om in te gaan op de wensen die de raad zelf heeft aangegeven, dus dat vind ik dan wel weer ingewikkeld omdat je op deze manier instrumenten in handen geeft. Maar mijnheer Boerman zegt 'stel dat je dus niet die 52% doet voor die schaalsprong', dan moet je daar dus wel naar kijken want je kunt het niet ineens het helemaal weg doen, want je hebt maar 20% ruimte. Dus je moet wel met elkaar kijken wat er kan. Maar we gaan nu niet besluiten over die maatregelen en helemaal niet, dat heb ik natuurlijk wel goed meegekregen naar aanleiding van de debatten, waar we nog niet eens aan toegekomen zijn, voor het verkeersstructuurplan, omdat dat allemaal nog maatregelen zijn waar we nog van moeten onderzoeken of ze daadwerkelijk wenselijk zijn. Wat we hier vragen is 'geeft dit voldoende inzicht in langetermijnplanning, zodat we ook dat geld dat we van het rijk hebben gekregen, kunnen inzetten? En geeft dit dan voldoende houvast om daadwerkelijk dat UPM met elkaar in te kunnen vullen?' Zodat je dan die kredietaanvraag doet. Dus dat is het uitgangspunt van dit stuk.

Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

10

De VOORZITTER: Daar krijgt u alsnog een interruptie op van mijnheer Sulmann van GEZOND Haarlemmermeer. Gaat uw gang. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. Ik vraag me nog even iets af. We hebben het dan over 20% die wij anders kunnen bepalen hier als raad. Maar stel dat we dat niet zouden doen. Hoe vast zitten we dan aan die 52%? Want dat bepalen we dan toch wel vandaag? Dus is die 52% dan een vast getal als we daarvoor stemmen? En dan staat er over vijf jaar nog steeds 52%, dan is het toch best een belangrijke beslispunt. Bent u dat met mij eens? De VOORZITTER: Dank u wel voor deze verhelderende vraag. Gaat uw gang mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Ja, daar heeft u gelijk in, mijnheer Sulmann. Het zijn belangrijke beslispunten. Maar het gaat eigenlijk wel om 'hoe willen we nou met elkaar dat geld verdelen?' Ik hoor een hele grote vraag naar verkeersveiligheid, dat staat voor heel veel partijen op 1. Misschien moeten jullie dan zeggen 'dan moet daar wat meer percentage naartoe'. Maar we komen dan met de uitwerkingen UPM waarin we zeggen 'oké, dan hebben we dat percentage verkeersveiligheid wat opgehoogd, dus dan gaan we wat eerder die IJweg aanpakken en dan hebben we dus wat andere maatregelen wat verderop in de tijd gezet'. Dat is het uitgangspunt. Ik heb een paar mensen natuurlijk wat horen zeggen over die monitoren.

Ik zal de complimenten doorgeven, want dat ervaar ik zelf ook. Die geeft echt veel inzicht. Het geeft ook echt het inzicht dat Haarlemmermeer een autogemeente is. 70% van de bewegingen gaat met de auto. Wat wij met STOMP willen, is extra investeren in dat stappen, trappen en OV om in ieder geval die percentages van nu 10% iets te laten groeien, om het een beter alternatief te laten zijn. Want voor sommige kernen is het gewoon nog helemaal geen alternatief. Dat moeten we ons ook realiseren. Dus dat STOMP-principe is met name bedoeld om de alternatieven goed naast elkaar te kunnen leggen. En ook vooral bedoeld voor de centra, vooral in Hoofddorp, maar ook in Nieuw-Vennep, zodat we ook echt met die auto in het centrum kunnen blijven komen, zodat we ook die bewoners die wekelijkse boodschappen daar kunnen doen en de anderen daar dan omheen gaan. Mijnheer Klaassen had het over die bedragen. Die gaan we dus nu nog niet uitgeven. Dat moge duidelijk zijn. We gaan dat pas aanvragen bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en dan komt het in de voorjaarsnota's naar voren. Verschillende van uw raadsleden hebben gezegd 'we hebben best een personeelsopgave met al deze ambities'. Dat klopt. Daarom hebben we ook bij de voorjaarsnota al vast een pakket aangevraagd om capaciteit uit te breiden. Dat doen we samen met woningbouw en schaalsprong.

En ik kijk naar de voorzitter, want ik zie dat ik even moet stoppen. De VOORZITTER: Er werd mij ingefluisterd dat de heer Klaassen een interruptie heeft. Nog op het vorige onderwerp. Ik probeerde even op te halen of dat klopte, want ik zag hem zelf niet, maar dat blijkt te kloppen. Ik zag ook mijnheer Boerman. Is dat op hetzelfde onderwerp, denkt u, als mijnheer Klaassen? Goed, ik ga eerst de twee vragen ophalen, want ik denk dat dat makkelijker is. Dan kan het college daarna direct op allebei de vragen eventueel antwoord geven. Gaat uw gang mijnheer Klaassen. De heer KLAASSEN: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, de portefeuillehouder zei net 'we stellen nog niets vast en we geven het alleen door aan het UPM'. Er staat toch echt bij beslispunt 2 het college besluit de raad voor te stellen om de bijbehorende kredietaanvragen en de dekkingsbronnen, waaronder ook de maatregelen van derden, van onder andere BO MIRT, te verwerken in het UPM. Dus wij geven nu wel degelijk de bedragen door aan het UPM, zogezegd. En er staat ook in dat op het moment dat wij de bedragen in het UPM zetten, we dus ook de bedragen van derden daarin meenemen, maar er staat ook in het stuk dat als wij de dingen die bijvoorbeeld het BO MIRT aangeeft, zoals een stationsgebiedsVerslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

11

ontwikkeling, niet kunnen realiseren, die teruggevorderd kunnen worden. Dat staat wel degelijk in dit stuk. Een reactie daarop alstublieft. De VOORZITTER: Dan nu het woord aan mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Ja voorzitter, dank. Waar de heer Klaassen vroeg naar beslispunt 2, wil ik graag vragen naar beslispunt 1 waar volgens mij toch staat de Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 vast te stellen. Als ik die open, dan zie ik daar gewoon € 60 miljoen staan. Dus ik vraag me af, als we dit vaststellen, stellen we dan die € 60 miljoen vast en hoe verhoudt zich dat dan tot de voorjaarsnota? De VOORZITTER: Heldere vragen en ik hoop op een helder en kort antwoord. Gaat uw gang, mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Ja. We hebben juist geprobeerd met dit stuk u meer invloed te geven op de knoppen waaraan gedraaid kan worden, maar er is nog geen geld hierbij vastgesteld. Want het geld stelt u vast bij het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit en daarmee gaan we naar de voorjaarsnota. Dus er staat in die beslispunten 'zoveel procent willen we naar die Schaalsprong Wonen, zoveel procent willen we naar verkeersveiligheid' en dan zijn er opties aangegeven in het stuk 'als u wilt schuiven, dan kunt u dit en dit en dit naar achteren schuiven'. De VOORZITTER: Ik wil graag schuiven naar mevrouw Kliphuis voor een interruptie. Gaat uw gang. Mevrouw KLIPHUIS: Dank u wel voorzitter.

Ik wil enige duidelijkheid geven. Volgens mij moeten wij als raad nu aangeven of we het eens zijn met deze verdeling en dan gaat het college en gaan de ambtenaren de verdeling uitwerken naar de concrete maatregelen en dan pas stellen we dat geld vast. Dan zijn de bedragen die hier nu staan indicatief, althans, het is realistisch in totaliteit, waarschijnlijk, maar de verdeling en welke maatregelen wanneer, dat is pas op een later moment. En ja, we besteden nu heel veel aandacht aan vragen aan het college maar volgens mij moeten we het onderling erover hebben of we dit willen hebben en of dit de belangrijkste inzet van de middelen is. De VOORZITTER: En uw vraag aan het college is: klopt dat? Mevrouw KLIPHUIS: Bent u het daarmee eens? De VOORZITTER: Bent u het eens met deze conclusie van mevrouw Kliphuis? Gaat uw gang, mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Dank u wel mevrouw Kliphuis, want u zegt wat ik bedoelde te zeggen, maar waarschijnlijk iets minder duidelijk dan u dat net deed. De VOORZITTER: Gaat u verder met de rest van uw beantwoording van de vragen. U heeft nog drie minuten. Wethouder RUIGROK: Oké.

Volgens mij heb ik dus ook wel aangegeven, ook op de punten die de heer Klaassen noemde, over de busbaan et cetera, dat moeten we allemaal nog bespreken en dat ook nog samen met de wijkraden, samen met de mensen die hierbij betrokken zijn, uitwerken in dat hele participatieproces. Het gaat er inderdaad om nu invloed uit te oefenen op die verdeling. En dan verwerken wij dat in een voorstel met maatregelen. Dan komen we met het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit terug om te vragen of u dat inderdaad een goed idee vindt. Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

12

Even kijken. Mijnheer Den Butter vraagt 'moeten we amenderen?' Alleen als u dus inderdaad zegt 'we willen een andere verdeling'. Dan zou u dat moeten amenderen, maar niet op maatregelenniveau. Dan hebben we nog mevrouw Hussain die het had over die verkeersveiligheid. Daar kwam ik al even over op terug. Mevrouw Kliphuis benadrukte het STOMP-principe nogmaals en riep mij ook nog een keer op om met die Nieuwe Bennebroekerweg echt voort te maken. Dat is dan weliswaar een maatregel, maar die is zo voorwaardelijk voor veel van de andere zaken dat ik dat in me opneem. Volgens mij ben ik dan ongeveer door de vragen heen. De VOORZITTER: Dat ga ik ophalen bij de raad. Ik zie al een hand opgestoken, mijnheer Spijker van EEN Haarlemmermeer. Gaat uw gang. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Ik heb helaas nog geen antwoord gehoord van de portefeuillehouder over pagina 7. Het ging om onveilige situaties die dan niet of later worden aangepakt. Daar bedoelde ik Altenburg-Assumburg, de schoolroute, Badhoevedorp, de Amersfoordtlaan, et cetera. De VOORZITTER: Helder en voor een reactie ga ik naar het college, gaat uw gang, mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Nee, dit is weer een suggestie: als u zou willen schuiven, dan zou u dit kunnen temporiseren, maar het hoeft niet.

Als u het gewoon doet zoals het voorgesteld is dan wordt er verder helemaal niets getemporiseerd en gaan we het gewoon doen zoals het er staat. Ik ben trouwens nog iets vergeten. Ja, van mijnheer Den Butter over de Lisserweg. Dat gaat ook over het bestuderen in de gebiedsontwikkeling 'is dit een mogelijkheid?'. Maar dat is ook een maatregel die pas aan de orde komt als hij dan vertaald wordt in zo'n Uitvoeringsprogramma Mobiliteit. De VOORZITTER: Dan ga ik een tweede rondje doen, mijnheer Den Butter, u bent mij voor. Gaat uw gang. De heer DEN BUTTER: Ik had het ook niet als vraag gesteld. Ik had het als cliffhanger van deze vergadering meegenomen. U heeft hem nu al verraden, dat is wel jammer. De VOORZITTER: Ik kijk nogmaals rond. Alle vragen zijn naar mijn idee beantwoord. Met uw welnemen ga ik dan door naar de tweede termijn en daarbij heb ik een onderwerp gehoord van het CDA. Gaat uw gang mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter, het is nu wel zo dat we heel veel gehoord hebben van het college en we het heel technisch hebben gehad over percentages en over 'waar kunnen we wel aan draaien en waar kunnen we niet aan draaien en wat is dan de relatie met het VSP?' Maar als ik het vrij vertaal, is die € 60 miljoen opgebouwd uit projecten en een X-aantal projecten daarvan komt direct voort uit het VSP. Dat staat ter discussie.

Daar hebben we op de pauzeknop gedrukt. En dat zijn ook nog eens projecten waar heel grote bedragen tegenover staan en die dit percentage van 52% dus sterk beïnvloeden. Als wij dus zeggen 'we gaan bijvoorbeeld het VSP temporiseren', want we krijgen straks een informatieve bijeenkomst en we gaan een sessie erover hebben en het resultaat is dat we daar gaan temporiseren, dan gaat het percentage automatisch al naar beneden. En zonder dat we dat inzicht hebben, kunnen we volgens mij nu niet goed afwegen of de percentages die hier staan de juiste te zijn. Dus ik zit er erg mee in mijn maag hoe we dit nu gaan doen en of we niet eerst gewoon de behandeling van het VSP moeten afronden voordat we deze investeringsagenda vaststellen. De VOORZITTER: Nou, daar is direct een reactie op van de VVD. Mevrouw Kliphuis, gaat uw gang.

Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

13

Mevrouw KLIPHUIS: Ik denk dat de heer Van der Peet en ik een ongemak delen, maar dat ik er alleen wat positiever in zit. Ik zeg 'als wij zien dat er wat – hoe zouden we dat noemen? – mogelijke temporisering zit op het eerste onderdeel bij de Schaalsprong Wonen, en voorts voor de Spoorzone en de grote maatregelen die daarbij zitten, laten we dan het geld waarvan het college heeft aangegeven dat we dat eventueel zouden kunnen verschuiven, dus waar we de mogelijkheid hebben om te temporiseren, in ieder geval nu inzetten en laten we het college ook opdracht geven om dat in te zetten op de andere speerpunten.' Dan is er vanuit de VVD gezegd 'laten we het in ieder geval vooral naar verkeersveiligheid brengen en eventueel ook naar dat netwerk op orde krijgen', want dat is ook zo belangrijk, voor het OV en het fietsen. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Kliphuis. Daarop is een reactie van het CDA. Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Ik denk dat wij dat wel eens zijn. Alleen hebben we de wethouder ook gehoord. Nu moeten we aan die percentages draaien. Ik weet nu niet wat die maatregelen, die temporisering, gaat opleveren. Dus ik weet helemaal niet of ik de 52% naar 32% moet zetten, en dan de verkeersveiligheid ophogen met hetzelfde percentage. Ik weet niet of dat nou verstandig is. Want we hebben de informatie die ten grondslag ligt aan het VSP nog helemaal niet.

Dus we kunnen hier aan van alles draaien en ik voel er ook wel wat voor om verkeersveiligheid bijvoorbeeld veel hoger op de lijst te zetten, maar is dat dan verstandig? Hebben we die informatie om daarvan te zeggen 'dat is nu verstandig'? De VOORZITTER: Daar kwam ook een reactie op van de heer Klaassen en mevrouw Roos stak ook zojuist haar hand op. Is het allemaal op de inbreng van mevrouw Kliphuis of op de inbreng van mijnheer Van der Peet? Oké, dan ga ik het rijtje zo af, mijnheer Klaassen, mevrouw Roos en ik zie zojuist ook de hand van mijnheer Boerman. Gaat uw gang, mijnheer Klaassen. De heer KLAASSEN: Ik wilde ook richting mevrouw Kliphuis reageren. Ik vind het net als mijnheer Van der Peet ook zegt best lastig om te kijken naar 'welke middelen zijn nou beschikbaar?' Ik zie in het stuk ook staan dat we dingen uit de reserves pakken, uit de Reserve Schaalsprong, Reserve Ruimtelijke Investeringen, onder andere. Op het moment dat wij 52%, dus dat is ruim € 30 miljoen, beschikbaar stellen voor het stukje Schaalsprong Wonen en we bouwen niet in het stationsgebied, of dat stuk komt nog helemaal niet vrij, dan kunnen we natuurlijk zeggen 'we doen het wat minder, dan hoeven we niet uit de schaalsprong te pakken'. Dat is alleen maar goed.

Maar we moeten wel kijken of het dan mogelijk is om andere budgetten te verhogen, als we het niet allemaal nodig hebben bij de Schaalsprong Wonen. Hoe denkt u daarover? De VOORZITTER: Mevrouw Roos, aan u het woord. Ik zie ook twee handen, dan is de heer Den Butter na mijnheer Boerman en dan mevrouw Hogervorst na mijnheer Den Butter. Mevrouw Roos, gaat uw gang. Mevrouw ROOS: Ik snap de discussie, omdat het VSP Hoofddorp dan inderdaad effect heeft hierop. Alleen het effect is, denk ik, veel minder dan we denken omdat het een investeringsagenda is van 2024 tot 2027. Ik denk dat er uiteindelijk toch een VSP vastgesteld zal worden en dat zal dus ook zijn weerslag hebben in het hele verhaal. Ik denk dat het vaststellen van de percentages nu inderdaad meer gaat over 'is de veiligheid dan wel belangrijk genoeg?' dan dat het VSP er misschien heel veel invloed op heeft. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman, aan u het woord.

Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

14

De heer BOERMAN: Voorzitter, zoals u misschien merkt, heb ik even lopen zoeken naar wat we nu aan het doen zijn vanavond. En volgens mij begint het nu wel duidelijk te worden, we gaan percentages vaststellen. Nu is altijd het nadeel van zoiets dat als we nu zouden vaststellen '52% voor de schaalsprong' en er wordt minder uitgegeven aan de schaalsprong, de rest ook meteen minder zou worden. En zo moet het dus niet zijn. We moeten dan juist meer in de rest investeren. We zouden nu vanavond de prioriteiten moeten stellen. Zo heb ik het begrepen en dan denk ik inderdaad dat wat mijn fractie betreft verkeersveiligheid een veel groter aandeel zou mogen hebben, ook omdat ik daar een aantal voorstellen zie waarvan ik zou zeggen 'die zouden we graag versnellen'. Hetzelfde geldt voor 'netwerk op orde'. Ook daar zien we een aantal voorstellen waarvan we zeggen 'die zouden we graag versnellen'. Dat zou dan vooral ten koste gaan van ingrepen op het gebied van de Schaalsprong Wonen, want daarvan denken wij 'daarvan wordt geen woning extra gebouwd en daarvan zijn de middelen ook juist voor een heel groot deel van anderen afkomstig en daar hoeven wij zelf veel meer aan uit te geven'. En er is ook een aantal maatregelen genoemd dat wat ons betreft best getemporiseerd zou kunnen worden.

Als dat de inbreng is, dan zouden wij nu vanavond zeggen 'iets minder schaalsprong qua percentage, iets meer verkeersveiligheid en iets meer netwerk op orde en misschien ook iets meer van die andere, maar dat zijn kleintjes, toevallig'. Maar dan komen we heel erg in de goede richting vanavond. Dan denk ik dat we aardig debat hebben. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan mijnheer Den Butter. Gaat uw gang. De heer DEN BUTTER: Ik had ook diezelfde gedachte, dat het wel interessant is met die percentages, maar ik worstel wel heel erg met de vraag 'welke percentages dan?' Dat mis ik, die informatie mis ik. Met welke percentages kunnen we werkelijk schuiven? 20% over het geheel of 20% per opgave? Ik schrik er ook een beetje van als ik kijk – als we nu heel veel toevoegen aan veiligheid – naar wat er nu in het stuk staat wat er dan nog versneld kan worden. Het enige dat ik daar zie staan is een cryptische omschrijving als 'knelpunten aanpakken door jaarlijks kasritme te verhogen'. Dat is een prachtig mooie tekst, maar ik heb echt geen idee wat we dan aan die percentages toevoegen. Dus dat vind ik wel heel erg beperkt. Ik zie ook een aantal vingers omhooggaan. Zal ik eventjes een momentje reflectie doen? De VOORZITTER: Zullen we dat doen? Ik denk dat de heer Van der Peet dat wellicht kan doen. Gaat uw gang.

De heer VAN DER PEET: Ik had er in mijn bijdrage al twee genoemd, de IJweg die later staat in tijd en voorbeeld het o zo gewenste fietspad tussen Wickevoort en Vijfhuizen dat er helemaal niet in staat. Dan heb je er al twee te pakken. De VOORZITTER: Mevrouw Kliphuis, gaat uw gang. Mevrouw KLIPHUIS: Dank u wel voorzitter, want volgens mij was een deel van de interrupties op mijn oproep en ik wil daar wel graag een aantal dingen over zeggen, want ik ben heel erg blij dat het gevoel wordt gedeeld 'laten we dan nu ook die mogelijkheid nemen om wat te gaan schuiven'. En dat ook breed wordt gedeeld dat veiligheid en dat netwerk op orde voor ons, vanuit onze belangenafweging, op dit moment meer prioriteit hebben. Mijnheer Klaassen kwam met de vraag 'hoe zit dat nou?' En het klopt dat het eerste speerpunt met veel meer andere middelen wordt gefinancierd en die niet zo makkelijk kunnen worden verschoven. Maar het college heeft wel degelijk aangegeven dat op een punt, eventueel, in dat onderdeel kan worden getemporiseerd. Dus het college heeft aangegeven, en ik weet niet welk budget dat is, maar dat kan dus kennelijk wel zonder extreme consequenties, dat daar een mogelijkheid zit om geld vrij te spelen. Verslag Sessiedebat RV Investeringsagenda Mobiliteit 2024-2027 en Mobiliteitsmonitor Haarlemmermeer 2021-2022 8 juni 2023

15

Welke percentages dat zijn, is dus iets dat het college volgens mij dan met onze wensen uit zal moeten gaan werken. Want die hebben we inderdaad niet meegekregen – dat is natuurlijk heel fijn – zodat we dat niet helemaal moeten doen. Dat brengt ons wel op het probleem hoe we dit dan gaan vaststellen, want als we dus iets anders willen, dan moeten we eigenlijk amenderen op de percentages. En we weten nu niet welke percentages dat zijn. Ik denk dat we dat misschien nog wel rond kunnen krijgen, maar dat is dan een uitdaging. Wat gebeurt er dan, wat mij betreft, of wat de VVD betreft, met de knelpunten is het volgende. We hebben best een grote lijst, die VOC-punten waar staat 'dit zijn de gevaarlijkste kruispunten' en daar weten we ook wel van wat er moet gebeuren. Wat mij betreft, gaan we als we naar verkeersveiligheid – en dat kasritme intensiveren, leg ik zo uit – zorgen dat er meer geld komt om meer van die knelpunten in die kruispunten op te pakken. En dat heeft echt een heel grote voorkeur van de VVD, want dat levert wat op voor onze inwoners en dat verdeelt zich ook als je naar die lijst kijkt over onze hele gemeente. Want niet alle knelpunten zitten in Hoofddorp, ze zitten echt in alle kernen. Even goed verspreid. Ik denk dat we daarmee een heel goede belangenafweging maken, juist voor die inwoners.