2023-02-02 Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvr. haalbaarheidsond. Transformatorstation Bennebroekerweg.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 2 FEBRUARI 2023 Onderwerp:

RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) (2022.0002719)

Voorzitter: mw. K. Kliphuis De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. M.F. Boels, dhr. E. Hagemeijer, mw. J.M. Hup, mw. J. Koolmoes, dhr. R.P. van Laar, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, mw. M.C.M. Roos, dhr. P.J.M. Schouten, dhr. E. Vermeulen Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. C.F.M. van der Meij

De VOORZITTER: Welkom, dames en heren en eventuele kijkers thuis. Welkom bij de sessie over het raadsvoorstel Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg. Om te beginnen, het voorstel heeft geheime bijlagen. Van twee bijlagen is de geheimhouding net, tijdens het eerste deel van de raad, opgeheven. Ik vroeg mij af of er bij voorbaat al partijen zijn die behoefte hebben aan het bespreken van informatie uit de geheime bijlagen. Nee, dan zullen we kijken of dat gedurende het debat alsnog voortkomt. Dan nog een ander punt. We hebben een binnengekomen schriftelijke reactie van een inwoner. Die is vandaag verstuurd via de raadsmail. Deze bewoner was niet in de gelegenheid om hier in te kunnen spreken, dus ik hoop dat iedereen zijn bijdrage wel heeft kunnen lezen. Ja? De heer BOELS: Deze mijnheer was wel in de gelegenheid om te komen, maar hij was te laat met aanmelden. Ik verwacht eigenlijk elk moment dat hij hier binnentreedt. Vandaar. (Iemand spreekt buiten de microfoon) De heer BOELS: Kijk eens, zit jij verstopt jongen? De VOORZITTER: Dank u wel voor deze precisering. We bespreken het stuk voor de stemmingen. Er zijn twee besluitpunten die voorliggen. Aan het eind van deze sessie kijk ik even of het debat heeft geleid tot 'klaar voor besluitvorming'. We starten met gewone spreektijden.

Na de eerste ronde en het college gaan we door naar een tweede termijn. De vraag is even, wie wil het spits afbijten? De heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Dan heb ik het maar gehad. Voorzitter, toen we debatteerden over de locatie Incheonweg, noemde ik al waar onze fractie vermoedde dat het volgende transformatorstation zou komen. Nu is het al zover. We zaten er niet ver naast, voorzitter. De vraag ligt voor of wij € 100.000,00 beschikbaar willen stellen voor een haalbaarheidsonderzoek. De kosten worden uiteindelijk terugbetaald door TenneT en de provincie Noord-Holland, budgetneutraal voor onze gemeente, maar ook geld dat ten laste komt van de gebruikers van het net en de belastingbetaler en dat voor een onderzoek waarvan wij het gevoel hebben dat de uitslag al lang vaststaat. De capaciteit van het net staat immers onder druk en we zullen moeten elektrificeren. Dat station gaat er natuurlijk Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

1

komen. Als het op de Incheonweg komt, komt het hier zeker. De fractie van Forza! vindt dat allemaal prima. Wij kijken dan ook volledig ontspannen uit naar de resultaten van het onderzoek. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Vermeulen. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van der Peet van het CDA. De heer VAN DER PEET: Ja, oké. Prima. Dank u wel, voorzitter. Het CDA is blij dat dit college tempo maakt met het oplossen van code rood in Haarlemmermeer, want dat er werk aan de winkel is om de levering van energie in de toekomst te blijven garanderen is overduidelijk. Na de Incheonweg is nu een locatie in beeld voor het tweede trafostation aan de Nieuwe Bennebroekerweg. We hebben in het verleden geleerd dat de gemeente en initiatiefnemers zorgvuldig te werk moeten gaan met de selectie van een locatie van een trafostation. Het op een goede manier betrekken van de omgeving en het breed afwegen van locaties is dan ook essentieel om vertraging op een later moment te voorkomen. Het CDA heeft de onderliggende stukken daarom goed bestudeerd. Alles wijst erop dat de voorkeurslocatie langs de Bennebroekerweg technisch geschikt kan zijn voor het inpassen van een tweede station. SADC is, als grondeigenaar, direct betrokken geweest bij het onderzoek van TenneT en Liander.

Dat is natuurlijk goed, maar waarom zijn de andere grondeigenaren niet betrokken? Dat is op zich vreemd, want waarom zou SADC in dezen een bijzondere positie hebben? De wethouder zei eerder vandaag over Schiphol nog, het is ook maar een bedrijf. Dat geldt in zekere zin dus ook voor SADC. Dat is ook maar een eigenaar. Het college was hier echter niet bij betrokken, dus kunnen wij de wethouder alleen meegeven dat dit geen goede start is op het gebied van communicatie en het creëren van draagvlak door TenneT en Liander. Zoals gezegd wijst alles op de technische geschiktheid van de beoogde locatie. Wij zijn er echter niet van overtuigd dat dit alleen geldt voor deze locatie. Het locatieonderzoek is uitgevoerd door Liander en TenneT. Wij vinden het rapport op onderdelen veel te eenzijdig. Het inpassen en de effecten op de omgeving zijn onderbelicht. Dit verbaast ook niet, want zij willen uiteraard voor de meest goedkope optie gaan en dat is gewoon landbouwgrond van € 12,00 m2. Erg aantrekkelijk. De gemeente moet echter borgen dat er sprake is en blijft van een goede ruimtelijke ordening en moet daarbij ook de niet-financiële waarde van het landschap meewegen. Feitelijk komt het erop neer dat er een elektrische blokkendoos komt in een gebied waar de landschappelijke kwaliteit tot voor kort door veel partijen in deze raad de hemel in werden geprezen, als onderdeel van PARK21.

Voorzitter, dit is zelfs gemarkeerd met een polderfiguur en een parkje, of misschien blijkt het straks wel een modderfiguur te zijn. Uiteraard zijn de kaarten anders geschud door de aanleg van de Nieuwe Bennebroekerweg, maar dat betekent niet dat wij dit groene landschap zomaar moeten opofferen. Als dit gebeurt moet dit de conclusie zijn van een zeer goede en vooral brede afweging. Het gaat niet alleen om centen, onze inwoners moeten er de komende vijftig jaar ook naar kijken. Dat geldt niet voor Liander en TenneT. Helaas, voorzien wij dat er meer initiatiefnemers zullen volgen en dat wij straks feitelijk de grens van STP verleggen naar de oude grens van PARK21. We schuiven het gewoon op. Het moge duidelijk zijn, het CDA is nog niet zover dat de locatie aan de Bennebroekerweg onbetwist de beste plek is. We willen daarom het volgende aan de collega's voorleggen: uit het locatieonderzoek blijkt dat de locatie op de Green Datacenter Campus, wie verzint het, in het STP-gebied ook goed scoort. De verschillen in de beoordelingen zijn klein en vooral financieel gericht. Wij willen er daarom voor pleiten om het haalbaarheidsonderzoek te verruimen naar beide locaties. Juist ook, omdat de datacenters die hier komen samen meer energie nodig hebben dan al die andere ontwikkelingen bij elkaar.

Dan is het eigenlijk niet meer dan logisch dat onderzocht wordt of het trafostation daar ook kan worden gesitueerd. Als de haalbaarheid van beide locaties is onderzocht kunnen we daadwerkelijk een goede integrale afweging maken over een definitieve locatie. Bovendien hebben wij dan direct een back-up achter de hand. Als je het toch over datacenters hebt, is dat misschien wel interessant. Want wat gebeurt er als de beoogde locatie om wat voor reden dan ook toch niet haalbaar blijkt? Dan heb je nog een locatie achter de hand, kun je tempo blijven maken in de ontwikkeling en hoef je niet opnieuw een Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

2

onderzoekstraject in. Dit past wat ons betreft precies bij de prioriteit die dit onderwerp moet hebben. We zijn ook benieuwd hoe de andere partijen hierover denken en gaan graag in de tweede termijn het debat daarover aan. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Van der Peet. Ik geef het woord aan de PvdA, de heer Van Laar. De heer VAN LAAR: Dank u wel, voorzitter. Ik kan eigenlijk grotendeels aansluiten bij de inbreng van het CDA, want wij denken dat hier een valse start is gemaakt. Je kunt niet een voorstel doen om 5 hectare te bebouwen met gebouwen tot wel 12 meter hoog, vlak naast iemand en die persoon niet informeren. De VOORZITTER: Mijnheer Van Laar, u krijgt een interruptie van de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik zou graag aan mijnheer Van Laar vragen of hij zich ervan bewust is dat het op dit moment alleen maar om een haalbaarheidsonderzoek gaat. Dat wij nog helemaal niet op het punt zijn aangeland dat daar ook daadwerkelijk iets gaat verrijzen. Ik denk dat de discussie die u nu al alles… De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, kort en een vraag. De heer VERMEULEN: Nou ja, bent u zich ervan bewust? De VOORZITTER: Dank u wel. De heer Van Laar. De heer VAN LAAR: Voorzitter, er is al een onderzoek gedaan. Er zijn redenen verzonnen, bedacht en bekeken waarom deze ene of de andere locatie geschikt zou zijn.

Daarbij zijn de bewonersbelangen niet meegenomen. Ze zijn niet eens geïnformeerd. Daarbij zijn de afwegingen die zijn gemaakt, zoals ik die in de stukken lees, heel technisch. De lengte van de kabels, dat was eigenlijk het belangrijkst. Ja, ik denk niet dat dat maatschappelijk/landschappelijk het belangrijkst moet zijn. Er zijn andere belangen die mee moeten wegen. Dan kom je misschien uiteindelijk toch bij deze locatie uit, dat zou best kunnen, maar er is gewoon niet naar gekeken. Ik heb vanmiddag mijnheer Munsterman gesproken. Hij is gewoon niet geïnformeerd. Geen brief, niks. Via via heeft hij gehoord - het zit naast zijn land, precies ernaast – dat dit speelt. Nou, dan is hij te laat met aanmelden om in te spreken. Dan mag hij hier ook niet komen inspreken. Wat is dat nou voor een proces? Ik vind, als je als gemeente zo een plan hebt, dan stuur je toch op zijn minst een brief naar die bewoners: wij overwegen dit en we willen graag horen hoe u daarnaar kijkt en of u aandachtspunten heeft. Straks komt de besluitvorming in het college, die is op die datum en die datum wordt het openbaar. Daarna gaat het naar de gemeenteraad en dan kunt u bij de griffie aanmelden.

Er moet toch gewoon een heldere brief zijn? Met een helder stappenplan voor de bewoner: hoe haal ik mijn recht? Hoe laat ik mij horen? Hoe word ik meegenomen in dit proces? Nu krijgen ze een brief: ja, we zijn ermee bezig en u ziet nog wel. U kunt zich aanmelden voor een gesprekje. Dat vind ik geen brief en geen participatie. De VOORZITTER: Dank u wel. U krijgt, mijnheer Van Laar, nog een interruptie van mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Ik laat even de toon van de PvdA die ik niet echt gewend ben van deze fractie op mij inwerken. Het duurde daarom even voordat ik hoorde wat hij zei. Hoorde ik mijnheer Van Laar nou zeggen: hij mag niet eens inspreken? Of heb ik dat verkeerd gehoord?

Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

3

De VOORZITTER: Dank u wel. De heer Van Laar. De heer VAN LAAR: Voorzitter, ik leer ook bij, elke dag, maar je moet je hier blijkbaar een dag van tevoren vóór 12.00 uur aanmelden, anders mag je niet meer inspreken. Ik denk, dat als je als burger ergens te laat achter komt en je hangt dan om 13.00 of 14.00 uur aan de lijn en er zijn geen andere insprekers… Kijk, als er nu al tien staan dan zou ik zeggen, dat is wel een zinnige regel. Ik snap ook wel dat je iedereen hetzelfde moet zeggen, dat is ook wel logisch, maar de situatie is nu dus zo dat iemand er te laat achter komt. Er wordt niet geïnformeerd en er kan dus niets anders meer dan alleen een brief sturen. Dat verwoord ik maar. Dat vind ik een valse start in dit dossier. Als je zo een groot ding neer gaat zetten, 5 hectare… Ik woonde vroeger op een boerderij van 3 hectare, dat vond ik oneindig land. Voor mij als kind was dat zo een beetje oneindig land om daarheen te rennen en paard te rijden en zo. En dan komt er dus een ding van 5 hectare naast je deur en dan moet je in de krant lezen dat het college dat van plan is. En je wordt niet geïnformeerd dat de raad het daarover gaat hebben vanavond. Nou, ik vind dat raar. Ik zou dus het college willen vragen of dat voortaan anders kan in dit dossier. Ik wil mij ook graag aansluiten bij het verzoek van het CDA om te kijken naar een tweede locatie.

Daarbij is de energiehub ook vaak genoemd als een locatie waar veel voordelen zitten. Daar zijn helemaal geen omwonenden en dat is ook de entree van de stad niet. Dus kan óf de energiehub óf de locatie die de heer Van der Peet zei niet worden meegenomen in het onderzoek, zodat we de échte afweging later kunnen maken? De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Van Laar. Ik geef het woord aan de heer Boels van de VVD. De heer BOELS: Dank u wel, voorzitter. Ik wil onze inbreng beginnen met een quote van Albert Einstein: "Als we weten wat we doen, dan zou het geen onderzoek heten." Dat ligt wat in lijn met wat ik verschillende andere fracties ook heb horen zeggen. Dat gaat eigenlijk over: als we het zouden weten, dan is het geen onderzoek. Dat is best passend voor deze sessie, voorzitter, want er wordt voorgesteld een onderzoek uit te voeren, althans geld beschikbaar te stellen om, naar iets wat al zeker lijkt te zijn. Daar kom ik nog wel even op terug. Voor de VVD-fractie geldt als uitgangspunt voor de energietransitie en u weet het wellicht al, ambitieus en realistisch. We willen met de energietransitie het leven beter maken voor onze inwoners, zowel nu, als naar de toekomst toe.

Dat betekent ook dat er keuzen gemaakt moeten worden, goed moet worden gekeken naar de wijze waarop we omgaan met het uitgeven van geld en hoe wij de impact van ons beleid en maatregelen zo groot mogelijk kunnen maken. We zijn daarom ook heel erg blij met de manier waarop het college het probleem aanpakt, want zoals we bij een andere sessie al aangaven over het programma Energietransitie, voor ons is dit echt een van de belangrijkste punten, zo niet het belangrijkste. Samenvattend betekent dit namelijk dat ondernemers dan wel voldoende stroom hebben, als er voldoende transformatorstations zijn, om te kunnen verduurzamen en om te kunnen ondernemen, dat inwoners laadpalen kunnen hebben en dat wij onze ambitieuze plannen voor woningbouw kunnen realiseren. Kortom, er ligt veel druk op dit proces. Dan het locatieonderzoek waar het college middelen voor nodig heeft. Er wordt eigenlijk gevraagd om een voorkeurslocatie verder te onderzoeken en uit te diepen. Daarmee betekent dat ook en dat is op zich wel interessant, dat een aantal varianten dus niet meer worden meegenomen. Feitelijk gezien zeg je dus, ik ga akkoord, tenzij. En dat tenzij is als het allemaal echt niet anders kan, dan komt het ergens anders.

Waarom komt die keuze eigenlijk op ons bord te liggen, vroegen wij ons op een gegeven moment af, voorzitter, want het heeft namelijk te maken met de groei van het SADC in combinatie met een tekort op het stroomnet. Met andere woorden, als dit bij de ontwikkeling van dit gebied duidelijk was, dan hadden wij waarschijnlijk andere keuzen gemaakt, want dan hadden we gezegd, laat dat transformatorstation vooral in dit gebied opgelost worden en niet op een andere plek. Dus, we lossen nu eigenlijk een probleem op, dat we eigenlijk hadden moeten voorkomen. Nou, tot zover allemaal mooie woorden. Nu naar het vooronderzoek, zoals het er ligt. Het is een goed onderzoek. Er zat van Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

4

alles en nog wat in om een technische beoordeling van de vier locaties te geven. In onze optiek komen er eigenlijk twee locaties uit die kansrijk zijn; de locatie aan de Nieuwe Bennebroekerweg, waar ik uiteraard ook de collega's al over heb gehoord en de locatie op de campus. Die twee liggen helemaal niet zover van elkaar vandaan. Je kunt alles plussen en minnen. Je kunt daar best nog wat op afdingen. Het is uiteindelijk een beoordeling, een weging. Ja, weet je, laten we daar niet al te lang bij stilstaan, maar laten we het gewoon makkelijker maken. Daarbij voer ik dat gesprek ook graag met u. Laten wij het gewoon allebei bekijken, want de samenvatting van de regio is: langs de A4 is te ver weg, op de campus is waarschijnlijk duur, omdat er al met SADC is gesproken en bij de Bennebroekerweg 1 hebben wij nog niet echt met de bewoners gesproken, dus dat zal wel meevallen. Het is een wat onvriendelijke manier om te zeggen, maar dat is kort gezegd, denk ik, wel waar het op neer komt. En ten slotte, voorzitter, willen we eigenlijk ook iets te kiezen hebben. Uitwerking van de variant Bennebroekerweg 1 betekent ook dat het op die locatie gaat komen, want ja, je kan dat wel willen onderzoeken, maar zo werkt dat niet en het SADC geeft in het onderzoek ook al duidelijk aan, want daar zijn zij bij betrokken, het gaat heel erg duur worden als je hier iets anders doet.

Ja, dat snap ik ook wel. Als ik SADC zou zijn, dan zou ik dat ook zeggen. Het is dus ook de vraag aan het college binnen welke mogelijkheid het bereid is om de optie op de campus mee te nemen, op dezelfde manier als Bennebroekerweg 1. Het is namelijk bijna aan dezelfde kant, bijna op dezelfde plek, maar met een iets hoger beleefd ondernemersrisico, dan de huidige deelnemers ervaren. Laten we eerlijk zijn, SADC is in die zin ook een soort van bewoner, dus laten wij iedereen op de juiste en zelfde manier meenemen. Ik dank u voor uw tijd. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan is de volgende in de rij de HAP. Ik kijk even. Ja, mevrouw Koolmoes. Dank u. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ben een paar dagen bezig geweest om mijn bijdrage te schrijven, maar ik had het af kunnen doen met de woorden van mijnheer Van der Peet en mijnheer Boels. Ik ga toch mijn best doen om mijn bijdrage alsnog even voor te lezen, want het is zo zonde van mijn werk tenslotte. Voorzitter, een man's land is een man's rijkdom. Uit de locatieonderzoeken die ter voorbereiding zijn gedaan door Liander en TenneT is gezegd dat deze locatie de voorkeur heeft ten opzichte van de andere locaties, met de gehele opsomming van logische, maar ook onlogische redenen.

De komst van een tweede transformatorstation is niet tegen te houden, maar om het nou zo in de spotlights te plaatsen, zodat iedereen er letterlijk omheen moet rijden, gaat ons eigenlijk wel iets te ver. Zelfs Ida was zo lelijk nog niet. HAP heeft in al haar bijdragen altijd terug laten komen dat wij de verdozing ten noorden van de Bennebroekerweg willen houden, zodat het zuiden openblijft. Dat de Bennebroekerweg nu misschien een wat ruimere bocht krijgt richting het zuiden is nog geen vrijbrief dat er nu een transformatorstation in dit gebied gebouwd kan worden. Stel je eens voor, als men straks over de nieuw aangelegde Bennebroekerweg aan komt rijden. Aan beide zijden van de weg hoort men een uitnodigende groene, open entree te hebben, maar de mensen gaan via een bocht om een transformatorstation heen rijden, waardoor de schoonheid van PARK21 niet eens zal worden gezien. Daar sta je dan met je Structuurvisie of waar de Polderlintenvisie nog over ging. Een jaar geleden werd op deze plek besproken dat het omleggen van de Bennebroekerweg in zuidelijke richting een stuk van de natuur zou afnemen. Bijna alle partijen waren het er toen over eens dat men dan de verdubbelaar moest inzetten; waar natuur werd opgeofferd, moest dubbel zoveel natuur terugkomen. Nou, daar wist zowel het college, als Liander en TenneT wel een antwoord op.

Op dat stuk niemandsland, dat dan zou ontstaan, zou wel een transformatorstation passen. HAP vindt dat onbegrijpelijk. Dit strookt niet met hoe wij onze polder voor ons willen zien. We hebben nu eenmaal een stroomtekort, dat is een gegeven, maar dit gebouw kan best daar staan waar het voor is bedoeld, als voeding voor de datacenters. Voorzitter, we zetten nog liever kunstwerk Ida op de beoogde locatie. HAP vindt het allemaal te makkelijk. De campuslocatie is naar ons idee een betere keus. Niet alleen omdat Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

5

het daar dan staat, waar de vraag naar stroom heel groot is, maar vooral omdat het oog ook wel wat wil. Overigens verbaast het ons dat er wel al gesproken is met SADC, het is al gezegd, maar niet met de grondeigenaren van dit grondgebied. Ik wilde nog maar benadrukken, na de woorden die al zijn gezegd, de menselijkheid was ver te zoeken. HAP erkent dat we een stroomtekort zullen hebben. Zelfs als de Incheonweg klaar is, eind 2025, zullen we slechts een paar jaar daarna weer een probleem hebben. Een probleem dat vooral bestaat uit de komst van veel, zeer veel, datacenters. HAP heeft vragen, voorzitter. De antwoorden staan in de bijgestuurde bijlage zal u denken, maar onze vragen stonden daar niet tussen. We sluiten daarom aan bij het CDA vanavond en we verzoeken het college om de haalbaarheidsstudie uit te breiden naar deze twee genoemde locaties, namelijk langs de Bennebroekerweg 1 en locatie de Green Datacenter Campus. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Koolmoes. We hebben maar eventjes de wethouder Cultuur geappt dat er hier misschien toch nog een kunstwerk gaat worden ingestemd. Ik zou graag de heer Schouten het woord geven, namens GroenLinks. De heer SCHOUTEN: Dank u wel, voorzitter. Ik zou bijna met de woorden van de HAP kunnen beginnen, dat mijn bijdrage goed aansluit bij de vorige vier sprekers.

Die € 100.000,00 beschikbaar te stellen en dat dat later terugkomt via de intentieovereenkomst, dat is natuurlijk geen issue. Daar kunnen we gewoon mee instemmen. Maar dan wordt het spannend. De voorkeurslocatie. Vanmiddag ontving de raad de brief van de inwoner van de Rijnlanderweg. Die brief zou ook de eerste termijn van GroenLinks kunnen zijn. De voorkeurslocatie en uiteindelijk, het zijn vier voorkeurslocaties, valt de keus op de locatie langs de Bennebroekerweg, aan de zuidzijde. Als je het locatieonderzoek leest en alle plussen en minnen bij elkaar optelt, dan is de voorkeurslocatie niet de beste locatie, maar de makkelijkste en de goedkoopste locatie en we kunnen ons opmaken voor de eerste wijziging van een bestemmingsplan, waarvan de inkt nog niet droog is en die door de raad moet worden besproken en goedgekeurd. De voorkeurslocatie is in PARK21. Wie verzint dit? Wie denkt er überhaupt aan om te besluiten om een industriële installatie van milieucategorie 3.2 te plaatsen in PARK21, ons bovenwijks groengebied. Gaan we naast de polderlaag, parklaag en leisurelaag ook een industrielaag maken in PARK21? Het past wel lekker tussen de oude Bennebroekerweg en de nieuwe verbrede Bennebroekerweg, maar die route staat ook nog niet vast.

Aan de overkant van de Bennebroekerweg, het Schiphol Trade Park, waar de industrie komt en waar het overgrote deel van de energie zal worden gebruikt, dat is uiteindelijk de beste plek voor dit trafostation. Dan is er sprake van een goede ruimtelijke ordening, maar dan moet door TenneT en Liander dieper in de buidel worden getast, omdat de grond daar duurder is. Maar de gemeente is grootaandeelhouder van de verbonden partijen die de gronden beheert, dus ik zie daar wel mogelijkheden. Collega's, grote gedeelten van het elektriciteitsnet van de Haarlemmermeer staan op code rood. Er is een grote behoefte aan extra transportcapaciteit en elektriciteit. De vraag is de laatste jaren sterk gegroeid. Iedereen is het daar wel over eens, maar houd wel vast aan de regels die wij met elkaar hebben afgesproken en laat je niet leiden door allemaal mooie woorden als het uiteindelijk alleen maar om geld gaat. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. En dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van de Meeberg, namens D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel, voorzitter. Zolang ik raadslid ben wordt er al gesproken over dit onderwerp. Dat is nu zo een negen jaar. Er zijn heel veel onderzoeken geweest. Heel veel locaties geweest. Heel veel nieuwe locatieonderzoeken. Er is zelfs door de raad een keer succesvol een locatie tegengehouden, waardoor er weer veel langer is gewacht.

Inmiddels is het probleem zo hoog, zo groot, van het stroomtekort, dat wij bedrijven gaan weigeren om zich in Haarlemmermeer te vestigen. Er is niet één plek… Jawel, er is een plek in Haarlemmermeer waarvan iedereen zegt, daar moeten we een Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

6

transformatorstation neerzetten. Dat is waar de tweede Polderbaan, de tweede Kaagbaan is, de parallelle Kaagbaan is gereserveerd. Daarvan zegt iedereen, laten we het daar nu neerzetten, want daar heeft niemand er last van. Sterker nog, dat helpt ons van een probleem af. Dat is helaas niet mogelijk. Het algemeen belang is denk ik duidelijk. Voor iedereen duidelijk. De noodzaak is groot en ook voor iedereen duidelijk. Ik denk dat waar je ook gaat kijken, een onderzoek gaat doen en uiteindelijk misschien gaat neerzetten, waar dat ook is in de gemeente, er zijn altijd mensen boos, verdrietig of ontevreden en het is nooit goed voor iedereen. Dat is logisch, want het zijn persoonlijke omstandigheden. Het gaat om mensen hun persoonlijke leefomgeving. Dat is heel begrijpelijk. Daarom ga je als raad, kijken, vanuit het algemeen belang, voor de hele gemeente, naar een plek waar zo min mogelijk mensen last van hebben. Er werd net gezegd, dit is het makkelijkst en het goedkoopst. Dat mag ik verdorie hopen, want als je dat niet zou doen, als gemeenteraad, dan krijg je dat om je oren. 'Je kiest de moeilijkste en duurste weg.' Of 'je kiest niet de makkelijkste en goedkoopste weg'. We zijn overal op aan het beknibbelen, dus makkelijk en goedkoop? Ja, natuurlijk. Dat lijkt mij logisch. Als het dan niet uitkomt, dan gaan we verder kijken. Het gaat om een onderzoek.

Overigens, ik hoorde ook de vergelijking met Ida. Het gaat niet om of het mooi wordt. Het is geen kunst. Er is ook geen subsidie vanuit het cultuurbudget. Dat is echt iets anders. Dat is appels met peren vergelijken. Dat is een beetje makkelijke retoriek, wat mij betreft. Het gaat om een onderzoek. Ik ben het eens met het voorstel van het CDA, als het geen vertraging oploopt, om te kijken of er alternatieven tegelijkertijd mogelijk zijn. Aan de andere kant suggereert het dat het onderzoek dat tot nu toe is gedaan, echt, nou de wethouder zal dat zo waarschijnlijk beamen, hoeveel jaren dat dat dan wel niet is, onderzoeken voor locaties voor transformatorstations in onze polder… Dat zou suggereren dat daar geen goede onderzoeken zijn geweest. Dat er niet goed is gekeken naar alternatieven. Ik denk dat niemand hierop zit te wachten, om dit zomaar ergens neer te zetten. Ik krijg een interruptie, voorzitter. De VOORZITTER: Ja, dank u wel. De heer Van der Peet heeft een interruptie voor u. De heer VAN DER PEET: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat wij het met elkaar eens zijn dat het traject van de trafostations in het verleden allemaal ontzettend lang heeft geduurd, maar als wij kijken naar deze situatie, na de Incheonweg, hoe snel dit is opgepakt, met elkaar, dat kun je ook terughalen van wanneer die rapporten zijn, dit is in een heel snel tempo gedaan.

Deze volgende stap gaat ook in een snel tempo. Het enige dat wij zeggen is, kijk breder in de volgende stap, zodat je een goede afweging kan maken en dat je ook een back-up beschikbaar hebt. Dat gaat dus niets afdoen aan de snelheid, denk ik. De VOORZITTER: De heer Van der Peet, wat is uw vraag aan mevrouw Van de Meeberg? De heer VAN DER PEET: Een reactie op wat zij zei. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik hoorde het wel en ik zal er antwoord op geven. Ja, het is prima dat dat snel gaat. Het moet niet onzorgvuldig gebeuren. Snelheid moet niet zorgen dat het onzorgvuldig is. Participatie, wat mijnheer Van Laar zegt, moet zorgvuldig gebeuren. Als dat niet goed is gegaan, dan moeten wij dat rechttrekken. Dan moeten wij daar aandacht aan besteden. Sterker nog, dan moeten wij dat repareren. Maar snel? Ja, graag! En kijk naar alternatieven, prima. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geeft ik nu het woord aan Forum voor Democratie. Dat is mevrouw Roos. Mevrouw ROOS: Toch een hele makkelijke naam. Ik zal kort zijn. Transformatorstation: nodig. Het is wel zo dat je zo een station natuurlijk niet vaak neerzet, dus het is heel belangrijk om te weten, waar zet Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

7

je zo een doos van 5 hectare neer? Het voorstel dat ik van andere partijen hoor is inderdaad om het onderzoek wat breder te trekken, dus meerdere locaties te bekijken. Heel graag. Van het doen met één locatie en dan de discussie krijgen en het dan niets vinden, dat is zonde. Als je wat te kiezen hebt, dan heeft dat in dit kader zeker de voorkeur. De vraag is wel, er is dan in eerste instantie wel gesproken over één voorkeurslocatie, er wordt gesproken over weinig woningen, ik zou graag willen weten over hoeveel woningen wij het eigenlijk hebben. Ik heb met Google wel het een en ander geprobeerd en de straat uit te rijden zeg maar, maar het is toch wat onoverzichtelijk. Dat wilde ik heel graag weten. Dan wordt er gesproken over dat de stroomvoorziening in onze gemeente dan geborgd is voor de middellange termijn. Ik zou graag willen weten wat bedoelen wij dan met middellange termijn. Dank je wel. De VOORZITTER: U krijgt op de valreep een interruptie van mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Misschien een beetje een punt van orde en ook een tip voor mevrouw Roos, dit zijn hele technische vragen waar de hele raad misschien wat aan heeft als u ze aan de voorkant stelt, zodat wij die informatie aan de voorkant krijgen en u uw bijdrage gewoon een politieke inhoud kan… Maar dat is een tip. Mevrouw ROOS: Bedankt voor de tip.

Ik ga over mijn eigen woorden en de technische vragen…? U kunt het technisch vinden, misschien dat het college daar heel makkelijk antwoord op kan geven. Dank je wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van de Meeberg. U was mij net voor. Ik wilde net concluderen dat de vragen inderdaad wat technisch van aard zijn en dat dat afhankelijk is van of het makkelijk te beantwoorden is en dat ik dat aan het college laat. De volgende is de heer Beusenberg, namens SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel, voorzitter. In de toekomst wordt er veel meer gebruik gemaakt van stroom. Denk aan elektrische auto's en bijvoorbeeld kookplaten, aangezien veel huishoudens van het gas af moeten. Zoals bekend kampen wij in de gemeente met een tekort aan capaciteit op ons netwerk. Dat zorgt voor grote problemen in de toekomst. SRH ziet de noodzaak van een nieuw transformatorstation daarom ook in. Wij zien ook in dat zonder capabel elektriciteitsnetwerk de energietransitie, zoals die is gepland, een stuk lastiger en duurder wordt dan het al is. Dan is nu de vraag, welke locatie? Zoals mijnheer Van der Peet van het CDA voorstelde, om het onderzoek breder te trekken, daar heb ik nog een vraag op voor de portefeuillehouder.

Er is met Liander afgesproken, dat die € 100.000,00 die nu nodig is voor dat onderzoek, dat Liander en TenneT dat uiteindelijk terug gaan betalen, maar op het moment dat wij op eigen initiatief dat onderzoek breder gaan trekken, gaan Liander en TenneT die kosten dan ook dekken of is dat iets dat de gemeente moet betalen? Dat is eigenlijk mijn enige vraag. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we nu naar ChristenUnie-SGP, mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Dank u wel, voorzitter. Wij kunnen ons ook aansluiten bij de voorgaande sprekers, maar wij zitten nu toch wel een beetje in dubio. Als we zo ook uit de brieven lezen, wil ik dat toch wel even meenemen in mijn betoog. Ik ga mijn best doen. Ik heb het, een beetje tussendoor, in elkaar geflanst. Gelukkig zijn jullie zo attent geweest dat ik nu eens drie minuten heb, dus ik heb even de tijd, maar ik wil toch kort en krachtig zijn. De intentieovereenkomst en budgetaanvraag voor een haalbaarheidsonderzoek is wat ons betreft akkoord. We hebben dit vraagstuk al eens eerder voorbij zien komen bij het Fort bij Aalsmeer, althans dat heb ik even nagevraagd in mijn fractie. Dit was wat ons betreft toen ook prima, maar het was wat lastiger in te regelen. Als we dan nu kijken naar de nu Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

8

gestelde locatie zou je denken dat het goed inpasbaar is, er woont toch bijna niemand, het is toch een vrij ideale plek, maar als ik zo net even vluchtig de twee brieven van de inwoners las, aarzel ik daar nu een beetje over. De een zegt, joh, benut het. Je hebt bijvoorbeeld een opbrengst van warmte. 4500 huishoudens zou je daar misschien mee kunnen voorzien. Hergebruik van 1,4 miljoen CO2 -uitstoot. Nou, de wethouder zit hier. Misschien is dat een idee. Ik zou er eens mee om tafel gaan. Het is een deskundige. Maar dat neemt niet weg dat als ik verder de brieven zo doorneem, ik nu dus aarzel; is dat dan wel de goede plek? Het doel is duidelijk, stroom voor huishoudens en bedrijven. Daar gaat het om vanavond, maar we blijven dus in ieder geval vanuit onze fractie wel oproepen om ook echt te gaan kijken, te kiezen voor wind- en zonne-energie. Dat is toch wel echt de toekomst. Dat neemt niet weg dat je zo een transformatorstation moet plaatsen om de pieken te kunnen opvangen. Er is momenteel sprake van een tekort en een behoorlijk grote vraag naar transportcapaciteit van elektriciteit. We kunnen hier dus verder nu niet op tegen zijn, want er moet doorstroming komen.

Maar het kan niet zo zijn dat er nu in grote delen van de gemeente geen nieuwe grootverbruikaansluitingen kunnen worden aangebracht, terwijl er op het gebied van woningbouw, bedrijven en de energietransitie wel veel extra capaciteit nodig is. Dus voor wat betreft de toekomst om dit te realiseren; laten wij vooropstellen dat wij niet staan te popelen als er woningen in de weg staan, dat de gemeente dan denkt; goh, die kopen wij uit of we gaan er gewoon langs wegens het belang van de energievoorraad. Het is een noodzakelijke opgave, maar het moet wel in afstemming blijven met de inwoners, die menselijke maat. De bewonersbrief mag er wat ons betreft zo snel mogelijk uit, al is het met extra informatie, maar neem hen mee. Dat is echt heel essentieel. Vooral om nu met hen te praten over mogelijke zorgen om bepaalde aspecten, zoals milieu, geluid, elektromagnetische velden, landschapsinpassing en de techniek. Dit moet in samenhang zijn. Niet iedereen zal op de hoogte zijn van de goed doordachte inpassingen die nu misschien al zijn onderzocht, maar ook het positieve effect op mens en dier, want dat kan er ook zijn. Ik sluit af voorzitter. We hebben in de stukken kunnen lezen dat er nog inhoudelijker moet worden gekeken naar de 100 microtesla magneetveldcontour en dat mag niet buiten de erfgenamen van een onderstation treden, maar dit moet wel echt worden gewaarborgd.

Verder is misschien het risico op stijging van grondwater een aandachtspunt, +2,5 is de norm. Maar ja, hoe ga je dit misschien precies helemaal inregelen bij een polderlandschap? Het is toch een soort badkuip. Fijn, dat de natuur in ieder geval geen conflicten kent - ik ga er wat inhoudelijk op in - maar wat ons wel verontrustte was de dreiging van de openbare veiligheid, al heb ik gelezen dat er enigszins conventionele explosieven mogelijk zijn. Als u het regionale nieuws volgt, in Leimuiden is er ineens iets in de achtertuin nog niet ontploft, maar het kan oppoppen. Hoe gaat het college daar dan op voorhand rekening mee houden, want wij willen niet dat personeel in gevaar komt of misschien de inwoners. Overigens luisteren wij graag naar de mensen die er dus nu zijn en die de brieven hebben gestuurd, waarvoor dank. Ga nog een keer met hen in gesprek, dat willen wij oproepen. Tot zover, voorzitter. Drie minuten is toch sneller af. De VOORZITTER: Dank u wel en u heeft er bijna vier minuten over gedaan. Ik was heel coulant, omdat mensen zoveel tijd gaven. Dan geef ik nu het woord aan GEZOND Haarlemmermeer, de heer Hagemeijer. De heer HAGEMEIJER: Dank u wel, voorzitter. Ik heb geen vier minuten nodig. Die heb ik ook niet, dus dat komt goed uit. Voorzitter, de druk op het elektriciteitsnet is groot, dus de noodzaak voor een nieuw transformatorstation is geen punt van discussie.

Gezien de steeds grotere behoefte aan elektriciteit zal het ongetwijfeld niet bij dit station blijven. In het zoekgebied staan ook de grootverbruikers van de stroom, dus de vier locaties lijken ons prima gekozen. Wat ons wel bevreemdt is dat de raad beslist over de definitieve locatie op basis van het haalbaarheidsonderzoek voor de voorkeurslocatie. Maar hoe kun je nu een goed besluit nemen op basis van een rapport dat alleen de voorkeurslocatie onderzoekt? De informatie in het locatieonderzoek dat was bijgesloten zou de raad misschien op een andere beslissing laten komen, dus waarom ons die keuze niet geven? Het is al vaker genoemd, er zijn Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

9

meerdere locaties die misschien de voorkeur hebben. Het blijft natuurlijk een beetje gek. We lezen ook dat, en het staat mooi in het raadsvoorstel, de locatie goed zichtbaar is, als entree van onze gemeente. Laten we hopen dat dit een waarschuwing is en niet een citymarketingslogan, want een entree tot onze gemeente zien wij toch heel anders eruitzien. Maar goed, misschien dat liefhebbers van een blokkendoos dit wel prachtig vinden en massaal naar ons toekomen. Laten we het niet hopen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Voor de notulen constateer ik dat EEN Haarlemmermeer en BVNL niet aanwezig zijn. Dan ga ik nu het woord geven voor de eerste termijn van het college. Er is een aantal technische vragen gesteld. Ik geef u even de ruimte om ook aan te geven dat u daar schriftelijk op terugkomt. Wethouder NOBEL: Ja, dank u wel. We gaan kijken hoever we komen. Ik heb mij vandaag ook al laten verleiden om technische vragen toch maar meteen mondeling te beantwoorden, dus we gaan kijken of dat nu ook lukt. Garantie tot aan de deur. Laat ik gewoon ook op volgorde van de sprekers dit verhaal af gaan. Forza! geeft aan, dit station gaat er komen. Ik hoop het ook. Ik denk dat u dat op zich ook wel met elkaar eens bent. Het station moet er gewoon komen. Die noodzaak onderschrijven wij allemaal.

Wat we hebben gezien met Rijsenhout, dat het proces zo lang naar achteren werd geduwd dat we met elkaar in de problemen kwamen, dat willen wij niet meer. Dat is eigenlijk ook precies de reden dat wij de handschoen zo snel hebben opgepakt. Dat schetst de heer Van der Peet, denk ik, ook terecht. Dan is de vraag, waarom zou je van die vier locaties bijvoorbeeld niet alle vier willen bekijken? Of twee? Dat is omdat twee in ieder geval al afvallen vanwege technische aspecten. De heer Van Laar haalde dat even kort aan. De lengte van de kabels… De menselijke maat is ook belangrijk, zeker, maar de lengte van de kabels bepaalt wel of een transformatorstation überhaupt technisch ingepast kan worden. Twee locaties vallen daarom eigenlijk al af, dus de lengte van de kabels is wel degelijk ontzettend belangrijk. Dan blijven er nog twee locaties over. Een aantal van u schetst ook al heel terecht, op de ene locatie is de grondprijs veel hoger dan de andere. Dat is mij om het even, want het gaat ons erom dat er stroom komt. Het ingewikkelde is alleen wel dat TenneT/Liander gehouden is aan de ACM en ook vanuit de overheid een opdracht heeft meegekregen om zo goedkoop mogelijk dit soort nutsvoorzieningen neer te zetten. Daar zit wel een ingewikkeldheid. Als we deze locatie gaan onderzoeken, dan kunt u alsnog zeggen, we willen niet deze locatie, maar een andere locatie.

Maar ik deel wel met u dat het dan verstandiger is, als een groot deel van u zegt, we zouden beide locaties wel onderzocht willen hebben, om dat nu te doen. Ik vermoed dat het wel iets langer gaat duren en dat er ook meer kosten aan verbonden zijn en dan beantwoord ik ook maar meteen de vraag van de heer Beusenberg. In de intentieovereenkomst hebben wij afgesproken dat als de scope wijzigt, lees: we gaan meer locaties onderzoeken, dat we dan opnieuw met elkaar in gesprek gaan. Dat alleen al maakt dat het iets langer gaat duren. Ik vermoed dat wij die kosten gewoon bij TenneT/Liander neer kunnen gaan leggen. Zij zijn immers initiatiefnemer. Zij willen iets. Het is gebruikelijk dat de initiatiefnemer daarvoor betaalt, dus ik maak mij niet zulke zorgen dat zij zeggen, dat gaan wij niet betalen. Maar het gaat wel langer duren. Hoeveel langer, dat durf ik nu niet te zeggen. Daar kan ik eventueel later nog op terugkomen. Mijn voornemen is eigenlijk, omdat de meerderheid van u zegt, we gaan dit doen, dat we dan dat pad ook met elkaar ingaan, en tenzij het écht heel veel langer gaat duren, dat ik u dan schriftelijk daarvan op de hoogte breng. Maar als dat enigszins binnen het redelijke is, dan moeten wij volgens mij die afslag met elkaar nemen.

Want wat wij ook hebben geleerd van Rijsenhout is, dat wij eigenlijk niet willen dat wij achteraf te horen krijgen, het is onzorgvuldig gegaan of wij hebben hier niet naar willen kijken. Dat is allemaal niet aan de orde. Ik voorzie alleen aan de voorkant dat dat prijsverschil een heel groot risico zal zijn. Waarschijnlijk kunnen allebei de locaties, technisch gezien en dan blijft het prijsverschil een heikel punt. Ik zou het risico niet willen nemen dat TenneT/Liander zegt, dan zetten we het niet neer, want dan hebben wij echt een heel groot probleem met elkaar. Ik begrijp heel goed dat het voor een Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

10

omwonende heel ingewikkeld is, als beide locaties, technisch gezien, zouden kunnen en dat dan op basis van prijs wordt gezegd: ja, daarom moeten we het misschien maar niet doen. Ik vermoed dat, maar we gaan met elkaar het locatie- of dat haalbaarheidsonderzoek gewoon doen. Maar ik vermoed dat de prijs toch een heel belangrijk punt voor TenneT/Liander zal zijn. Dat gaan we dan met elkaar wegen. Nogmaals, aan de voorkant vermoed ik dat dat verhaal niet ineens anders zal zijn. Dan gaf de PvdA, de inspreker… Inspreken dat mag niet. U heeft daar natuurlijk zelf de orde voor bepaald. Ik vind het ook in die zin heel vervelend dat de heer Munsterman niet in kan spreken, dus ik spreek u gewoon straks even na afloop. Dat brengt mij ook op het volgende punt. We hebben juist geprobeerd om zo zorgvuldig mogelijk met de omwonenden te participeren en hen erbij te betrekken. De omwonenden die in een directe straal wonen hebben een brief ontvangen en zijn gebeld. Ik heb begrepen dat u ook een brief heeft ontvangen, maar u schudt nee, dus daar moeten wij het dan zo over hebben, want dat zou heel vervelend zijn. Daarnaast staat in maart 2023 ook nog een bestuurlijke bijeenkomst gepland. Waarom pas in maart en niet eerder? Dat heeft eigenlijk te maken met wat de ChristenUnie-SGP net ook zei, er lopen nog een aantal onderzoeken.

Als je dan met inwoners in gesprek gaat die bijvoorbeeld vragen hebben over de elektrische velden en je kunt daar nog niets over vertellen omdat het onderzoek er nog niet is, heb je eigenlijk een beetje een half gesprek met elkaar. Ik hoop dus dat die onderzoeken er zijn vóór maart 2023, want dan hebben we meteen het juiste gesprek met elkaar. Is dat niet zo, dan gaan we twee keer met elkaar in gesprek; een keer over het onderzoek en een keer daarvoor. De VOORZITTER: Een interruptie van de heer Van Laar. De heer VAN LAAR: Voorzitter, ik wil toch de wethouder vragen om terug te kijken naar dit proces. Vindt hij nu dat het goed gaat? Hoe kun je nu als college dit soort besluiten nemen zonder dat er überhaupt met een omwonende gesproken is? Is dat de manier van doen? Dat is de wenselijke procedure of denkt de wethouder nu ook, misschien moeten we dat de volgende keer anders doen? De VOORZITTER: Dank u wel. Wethouder? Wethouder NOBEL: Er is geen besluit genomen. Het is een voornemen om een locatie te gaan onderzoeken. Ik denk dat het proces gewoon goed is gegaan, namelijk mensen zijn gebeld en aangeschreven. Ik zie degene die in de zaal zit en in de omgeving woont nee schudden op het moment dat ik aangeef dat er brieven zijn verstuurd. Nou, dat zou ik heel erg spijtig vinden. Ik heb begrepen dat dat wel is gebeurd en nogmaals, we gaan zo ook even met elkaar in gesprek.

Daarnaast is er ook nog bestuurlijk de ruimte. Als het nodig is doen wij dat twee keer, als die onderzoeken er niet zijn. In de participatie en het betrekken gaat het wat mij betreft goed. Dit is de volgorde zoals wij het moeten doen. Nogmaals, het is een haalbaarheidsonderzoek. Er ligt geen besluit. Ik zie nog niet in waar we nu als college het niet goed doen. Ik begrijp wel dat als dit in je achtertuin gebeurt, je denkt, o, dit gaat even snel. Maar nogmaals, het is een haalbaarheidsonderzoek. Er is nog geen besluit genomen. De VOORZITTER: Een interruptie, eerst van het CDA, maar ik zag ook dat de heer Van Laar zijn hand opstak. Is dat een vervolginterruptie op dit? Dan laat ik u even voorgaan. De heer VAN LAAR: Voorzitter, de wethouder zegt dat er geen besluit is genomen, maar in het raadsvoorstel staan volgens mij eerst zeven of negen collegebesluiten. Die zijn gewoon genomen. U heeft besloten op maar één locatie voor dat haalbaarheidsonderzoek te gaan voorsorteren. Dat is een besluit. En zoals wij dat hier voelen, volgens mij met zijn allen, zou dat bijna automatisch moeten leiden tot dat station op die plek, tenzij het echt niet kan. Voordat je dat besluit neemt ga je toch eerst met bewoners praten, wat die ervan vinden? Er staat een boerderij zelfs, precies op de locatie. Daar is ook

Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

11

niet mee gesproken. En de boerderij daarnaast dus ook niet. Ik snap dat niet hoe je, eerlijk gezegd, zo kan besturen. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zie op ditzelfde punt mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik wil mijnheer Van Laar erop wijzen dat het de raad eerder wel is gelukt om een locatie succesvol tegen te houden, om dat niet door te laten gaan. Het wil nog niet zeggen dat het in kannen en kruiken is op die manier. Als raad hebben wij het laatste woord. De heer VAN LAAR: Zeker, maar het gaat mij om het college. Het college neemt besluiten zonder met iemand te spreken, zonder die inbreng te verzamelen, zonder belangenafweging. Misschien zijn er wel hele bijzondere omstandigheden in die omgeving waarom dit niet zou kunnen. Misschien… Nou ja, maar dat wordt dus gewoon niet onderzocht. Er wordt gewoon besloten, kijk… hup, 5 hectare, 12 meter hoog. De VOORZITTER: Mijnheer Van Laar, ik ga u inkorten nu. Wilt u uw interrupties volgende keer korter houden? Dat versnelt het debat. Ik geef het woord weer aan eerst aan de portefeuillehouder voor een reactie en dan kom ik bij de heer Van der Peet terug. Wethouder NOBEL: Voorzitter, ik denk dat ik een heel eind mee kan gaan in wat mevrouw Van de Meeberg schetst, namelijk er wordt hier nu geen besluit genomen. Dat is één. Twee, het is een raadsvoorstel, dus u gaat daarover.

Natuurlijk heeft het college stappen gezet, want het laatste wat wij willen is dat het stroomtekort nog nijpender wordt. Ik had het heel gek gevonden als u mij niet had bevraagd op het feit dat wij zo snel als mogelijk stappen willen ondernemen in dit dossier, want dat is heel hard nodig. Nogmaals, het besluit is niet genomen. Ik heb zojuist ook aangegeven, we kunnen wat mij betreft best naar die andere locatie kijken. Aan de voorkant heb ik alleen al getaxeerd dat die prijs echt een ding gaat worden. Dus, ik acht op dit moment, met de informatie die wij voorhanden hebben, het het meest logisch, dat als uit het haalbaarheidsonderzoek komt dat deze locatie kan, dat het daar ook zal plaatsvinden. Maar u geeft aan: we willen iets te kiezen hebben. Neem nu ook meteen die andere locatie mee. Dat kan. Waarschijnlijk komt er dan uit dat het technisch gezien voor beide locaties kan. Dan blijft staan, wat doen we met de prijs? Of beter gezegd, wat doet Liander met de prijs? Als zij uiteindelijk niet de duurdere grond willen aanschaffen, dan hebben wij een stroomprobleem. De VOORZITTER: Dan was er op dit punt een interruptie van mevrouw Koolmoes die ik niet helemaal begreep. Onze non-verbale communicatie was niet goed. Mevrouw KOOLMOES: Dat begrijp ik. Er werden nogal wat herhaalde vragen gesteld, dus ik begrijp dat u me dan ook even kwijt bent.

Maar ik ga gewoon wat anders vragen aan de wethouder. U zegt een paar keer 'het is een nijpend tekort'… Nee, op dit stukje. Nijpend tekort, nijpend tekort. U zegt zelfs, Liander wil misschien straks wel helemaal geen station meer plaatsen. Nou, dat geloof ik gewoon echt niet, want zij willen dat natuurlijk wel. Maar kunt u ons vertellen, de Incheonweg is eind 2025 klaar. Naar ik heb begrepen hebben we dan pas na 2027/2030 weer een probleem, dus zo lang vertragen we het dan toch niet, als wij dit haalbaarheidsonderzoek op twee locaties gaan uitvoeren? De VOORZITTER: Dank u wel. Het lijkt toch een heel klein beetje naar een ander punt te neigen. Dan kom ik toch in conflict met een aantal anderen die al op een ander punt iets willen zeggen. De heer Vermeulen, echt op deze discussie, want anders gaat u achteraan in de rij voor de andere interrupties.

Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

12

De heer VERMEULEN: Ik zou eigenlijk graag een ordevoorstel doen, want als wij het, als raad, in de tweede termijn nou eens gaan hebben over de voor- en nadelen van de beide locaties en waarom we graag zouden willen dat het college daarnaar kijkt in plaats van dat we nu in debat gaan met de wethouder daarover, want ik heb daar wel een aantal ideeën over die ik graag met u zou willen bespreken. Dan kan de wethouder gewoon door met zijn antwoorden geven en kunnen wij zo met elkaar in debat. De VOORZITTER: Het ordevoorstel wil ik in stemming brengen, maar ik zie daar nog eerste reacties op. Volgens mij was de eerste non-verbale reactie van de heer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Voorzitter, ik was aan het interrumperen op… Volgens mij tien minuten geleden ongeveer, maar oké, ik ben aan de beurt. Het gaat om wat de wethouder zei over de communicatie en wat de heer Van Laar zei over de communicatie. Volgens mij zit er een verschil tussen wat de gemeente moet doen of wat in dit geval TenneT en Liander moeten doen. Volgens mij gaat het daar vooral verkeerd, want zij hebben in hun onderzoek de inwoners niet betrokken, of de eigenaren, behalve SADC. En ik vroeg in mijn betoog - een vraag aan de wethouder - bent u bereid om in ieder geval dat signaal over te brengen aan die twee partijen? Dat zij dat in de toekomst anders moeten doen.

De VOORZITTER: U pakt het heel slim aan, want ik dacht dat u wilde reageren, mijnheer Van der Peet, op het ordevoorstel van de heer Vermeulen, want dat deed hij net tussendoor en dat gaat altijd voor. U heeft uw interruptie nu gedaan, dus die bewaren wij even. Mevrouw Koolmoes, wilt u reageren op het ordevoorstel van de heer Vermeulen, dan geef ik u nu het woord. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel, voorzitter. Ja, inderdaad, want mijnheer Vermeulen doet voorkomen dat ik hierover in debat wil, maar ik stel gewoon een vraag aan het college. Vertragen wij nu echt zo lang de boel? Dat vraag ik niet aan mijn collega's. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zie halve reacties. We nemen het voorstel gewoon mee naar de tweede termijn. Dan gaan we nu door met de beantwoording van de interruptie van de heer Van der Peet door de portefeuillehouder. Dan kan hopelijk daarna de portefeuillehouder zijn verhaal afmaken en de rest van de vragen beantwoorden. Wethouder NOBEL: Voorzitter, dank u wel. Ja, ik wil best overbrengen aan TenneT/Liander, dat dat aan de voorkant misschien beter had gekund. Nogmaals, wij proberen juist te voorkomen hoe het in Rijsenhout is gegaan. Daarom sturen wij niet alleen een brief. Er wordt ook nagebeld. Ik wil bestuurlijk dat gesprek aangaan. Als het moet ook twee keer, als die onderzoeken er niet zijn, dus daar zal het niet aan liggen.

De HAP gaf aan, 'willen' is misschien niet helemaal het juiste woord. Laat ik daar even mee beginnen. TenneT/Liander willen het misschien wel, maar zij zijn gebonden aan wat de ACM van hen vraagt. Dan is de vraag, kan dat überhaupt als er een andere locatie voorhanden is waar het goedkoper zou kunnen? Dat is meer de spagaat waar wij dan in terechtkomen. Het andere was de termijn. Ik gaf zojuist ook al aan, ik heb niet het vermoeden dat dit heel veel extra tijd gaat kosten. Mocht dat wel zo zijn, dan kom ik er schriftelijk bij u op terug, want dan wilt u misschien een andere afweging maken. Maar nogmaals, ik denk dat dat meevalt, omdat wij aan de voorkant zitten. Is dat niet zo, dan kom ik bij u terug. Forum voor Democratie vroeg nog om hoeveel woningen het gaat. Tussen de vijf en tien woningen. De middellange termijn. Ja, middellang is in mijn hoofd vijf à tien jaar. Het belangrijkste is eigenlijk dat wij die pijplijn, ook met betrekking tot datacenters en de locaties, moeten blijven vullen zolang die stroomvraag toe blijft nemen. Dat is zo. We weten dat we hierna nog verder zullen moeten gaan kijken. Steeds meer mensen gaan elektrisch koken, elektrisch rijden, het is allemaal genoemd. Maar ook bijvoorbeeld bij woningbouwprojecten.

Zodra er een grote lift of iets in een gebouw zit, dan Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

13

komt daar stroom bij kijken, de datacenters, bedrijven. Nou, we kunnen nog wel even doorgaan, dus die stroomvraag zal voorlopig niet afnemen. Dat betekent ook dat we met elkaar moeten blijven zoeken hoe wij ervoor zorgen dat wij niet in de situatie komen dat wij 'nee' moeten zeggen op basis van een stroomtekort. Ik heb, volgens mij, de meeste vragen beantwoord, voorzitter. O nee, nog één ding. Dat is wel belangrijk, want dat is door een aantal van u gezegd. Het ligt in PARK21. Het ligt net niet in PARK21. Nou ja, oké, maar een aantal van u zegt heel stellig, het ligt in PARK21. Ook GroenLinks heb ik dat horen zeggen. Het ligt daar niet. Het zit er niet in. Dat is niet onbelangrijk. De VOORZITTER: Even een checkvraag vanuit mij aan het college. Mevrouw Van der Meij? Alles bij de heer Nobel. Oké. Ik ga een rondje doen. Ik zie interrupties of zijn dit vragen die niet zijn beantwoord? Ik begin bij de heer Van der Peet. Hij was als eerste met zijn hand. Daarna de heer Van Laar. De heer VAN DER PEET: Voorzitter, even een technisch/organisatorisch puntje, want wij krijgen zo direct niet meer de kans om vragen aan de wethouder te stellen. Wat heeft de wethouder van de raad nodig om de verbreding van dat onderzoek in gang te zetten? Heeft hij een amendement nodig of heeft hij nu een toezegging gedaan? De VOORZITTER: Dank u wel. Een vraag voor de portefeuillehouder.

Wethouder NOBEL: Nee, in principe heb ik die toezegging gedaan. Als u nu, straks in de tweede termijn, geheel van gedachte verandert, omdat de heer Vermeulen u allen weet te overtuigen, dan kan ik die toezegging zo weer intrekken. Maar in principe heb ik die toezegging gedaan, ja. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Laar. Nog een reactie op de eerste termijn van het college. De heer VAN DER LAAR: Dank, voorzitter. Naar aanleiding van die middellange termijn. In die studie van CE Delft staat dat wij nog vier transformatorstations in onze gemeente nodig hebben en dat je die planologisch eigenlijk tien jaar vooruit zou moeten plannen, dat mensen het ook aan zien komen. Gaan we dat ook doen? Gaan we nu gewoon door met die planning en zien we dit soort voorstellen nog vaker komen? Oké, ik zie al ja, dus dat is mooi. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan geef ik het woord weer aan de heer Schouten, GroenLinks. De heer SCHOUTEN: Ja, een financiële vraag, voorzitter. De portefeuillehouder zeg dat er… Hij sorteert al voor op het feit dat eventueel de locatie op het Campus al te duur zal zijn in vergelijking met de andere locaties, maar de eigenaren en de participanten van SADC en STP zijn allemaal publieke partijen.

Ik vraag mij af, het is aan de ene kant een publieke partij die de vraag stelt, aan de andere kant een publieke partij die de gronden beheert, ik zie wel mogelijkheden om daar de prijzen zo te onderhandelen dat het qua ruimtelijke ordening en qua beeld en noem het allemaal maar op… Om het daar gewoon goed in te passen, in dat Schiphol Trade Park. Bent u dat met mij eens, portefeuillehouder? De VOORZITTER: Dank u wel, mijnheer Schouten. Ik zie dat mijnheer Boels hierop wil aanvullen. De heer BOELS: Nou ja, ik wil daarbij voornamelijk aanvullen dat de locatie waar het volgens mij om gaat op een andere plek ligt dan de andere locatie. Dat is hetgeen dat het prijsverschil bepaalt. Of het nu een publieke organisatie is of niet, ik ben heel benieuwd hoe de wethouder daarnaar kijkt. Of dat nu uitmaakt of dat het vooral de locatie zelf is. Verslag Raadssessie RV Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg (geheime bijlage) 2 februari 2023

14

De VOORZITTER: Dank u wel. Ik geef het woord aan de portefeuillehouder. Wethouder NOBEL: Voorzitter, twee dingen. SADC is degene die daar uiteindelijk de onderhandelingen over moet voeren. Veel belangrijker nog; ja, je kunt altijd met elkaar onderhandelen over de prijs, maar daar zit in dit geval wel een ondergrens aan, want anders is er misschien sprake van staatssteun. We moeten wel marktconforme prijzen hanteren. U weet dat de prijs in dat gebied aanzienlijk hoger is. De prijs die wordt gevraagd voor het andere perceel zal, ik weet het niet met 100% zekerheid natuurlijk, maar je kunt op je vingers natellen dat dat een lagere prijs zal zijn. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan doe ik nu een rondje of alle vragen die zijn gesteld in de eerste termijn zijn beantwoord voor de deelnemers. Ja? Dan start ik de tweede termijn. De heer Vermeulen had al aangegeven dat hij graag een debat met de commissieleden aan wil gaan. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Als je twee locaties hebt waar je uit kunt kiezen en de een is veel duurder dan de ander, dan is het heel normaal dat een netbeheerder kiest voor de goedkoopste locatie. A, omdat zij dat moeten, maar B, omdat de kosten die de consument betaalt voor het transport van zijn stroom het cumulatief is van alle kosten die de netbeheerder maakt afgeschreven over een x-hoeveelheid tijd. Dat is wat wij moeten betalen.

Als wij hier allemaal onze mond vol hebben van energiearmoede, dan is het laatste, denk ik, wat wij hier willen doen in deze raad, om welke reden dan ook, dat klinkt bijna als een emotionele rede, want de locatie waar wij voor kiezen is bijna altijd de verkeerde locatie. Er worden daardoor altijd mensen gedupeerd. Dat hebben wij overal gezien. Het zijn lelijke voorzieningen die wij neerzetten, dus die keuze die wij maken is altijd verkeerd. Dan komt het volgende. Dan is de keuze denk ik die wij moeten maken, en dan wil ik graag van mijn collega's horen hoe zij daarover denken, als het er dan toch moet komen en dat willen wij allemaal – eigenlijk wil onze partij dat nog het minst, maar iedereen hier zet in op duurzaamheid, op windmolens, op zonnepanelen en alles moet elektrisch - als je dat dan belijdt, als dat dan is waar je als partij voor staat, dan denk ik dat je als consequentie moet aanvaarden dat deze transformatorstations er komen. Als je dan ook met je mond belijdt dat je wilt dat mensen geen energiearmoede lijden, dat energie betaalbaar blijft voor iedereen, dan ben je eigenlijk aan je kiezers verplicht om te kiezen voor de goedkoopste locatie. Dat is eigenlijk waar ik het debat over zou willen hebben, voorzitter. De VOORZITTER: Nou, en u heeft heel wat reacties uitgelokt, maar mevrouw Koolmoes was de eerste in dit geval.