2023-02-02 Raadsessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 2 FEBRUARI 2023 Onderwerp:

Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk

Voorzitter:

mw. H.J. van den Berg

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, dhr. H. den Butter, mw. M.K. Denie, mw. N.M. Elfers, mw. K. van Goethem, dhr. R. Kenselaar, dhr. H.C. Koning, dhr. J.A. Kos, mw. A.N. Mees-Marhe, mw. S.K. Mekern, mw. M.C.M. Roos, dhr. H.P. Spijker, mw. D.E. van der Veldt Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: mw. C.F.M. van der Meij, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren. Ik heet jullie van harte welkom. Vanavond hebben wij een sessieverzoek van de PvdA over het jongerenwerk. Er hoeft niet over gestemd te worden, alleen misschien over de motie die ingediend gaat worden. Verder is het de bedoeling dat u met elkaar in gesprek gaat. Wie mag ik als eerste het woord geven? U mag uw verhaal even toelichten. Mevrouw DENIE: Dank u voorzitter. Ik denk dat ik gelijk mijn bijdrage kan doen. Beste raad, de cijfers liegen er niet om en de antwoorden van het college op de informatieve vragen – daar schrokken wij best van – verwijzen naar een onderzoek uit 2019, een jaar voor de coronapandemie. Dit onderzoek is wat ons betreft dan ook niet relevant om te bepalen wat we doen met het probleem dat voor ons ligt. De PvdA heeft een rondgang gedaan de afgelopen periode om te achterhalen wat er op dit moment speelt bij de jongeren en hoe het met ze gaat. Hierbij hebben tientallen jongeren een vragenlijst ingevuld; in de afgelopen tijd hebben we ongeveer 100 jongeren gesproken, allemaal uit onze gemeente en woonachtig in verschillende kernen. De resultaten uit deze rondgang komen absoluut niet overeen met het beeld dat het college heeft geschetst.

70% gaf aan mentale klachten te hebben gehad in de afgelopen periode en 65% geeft hierbij aan geen vertrouwen te hebben in de gemeente, dat de gemeente te hulp zou schieten als zij dat hierbij nodig zouden hebben. Indien gewenst kan ik ervoor zorgen dat deze resultaten gedeeld worden met de rest van de raad. Niet alleen de resultaten uit onze rondgang zijn zorgwekkend. Ook de GGD Corona Monitor Jeugd 2021 laat een ander beeld zien dan het college heeft geschetst. Uit dit onderzoek is gebleken dat bijna 30% van de Haarlemmermeerse jongeren psychische klachten ervaart. Dit ligt ruim 2% hoger dan het landelijk gemiddelde. Minder dan de helft van onze jongeren heeft vertrouwen in de toekomst en ook dat percentage ligt ver boven het landelijke gemiddelde. En een kwart van onze jongeren worstelt met suïcidale gedachten. Collega's, dit kan toch niet de bedoeling zijn? Ik hoop dat u het met ons eens bent dat dit het moment is voor ons als raad om in te grijpen. Alle raadsleden hebben aan het begin van de raadsperiode een uitnodiging ontvangen van de jongerenwerkers om met hen mee te lopen om te kijken wat zij doen. En volgens mij is het zelfs zo dat we bijna allemaal zijn meegegaan. En ja, 'wat een prachtig werk! En wat is dit waardevol!' Dat zagen we dan op social media nadat de mensen mee waren geweest.

Met de voorgenomen bezuinigingen zal er een afname van bijna 30% plaatsvinden van het aantal uren Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

1

waarin het jongerenwerk uitgevoerd kan worden. Dat zijn de uren waarin de jongerenwerkers met onze jongeren praten, waarin zij problemen kunnen signaleren en de jongeren de helpende hand aan kunnen reiken. Als wij als raad het werk van de jongerenwerkers echt zo waardevol inschatten als werd gezegd op social media, waarom liggen die bezuinigingen dan nog voor ons? Niet alleen de raad, maar ook het college heeft vele plannen met onze jongerenwerkers en ieder beleidsstuk dat ik tot nu toe heb gelezen verwijst naar de integrale aanpak van problemen onder jongeren met behulp van jongerenwerkers. Hoe kunnen deze jongerenwerkers de kwetsbare jongeren bereiken en de gemeente bij de ambities ondersteunen als zij straks minder tijd hebben om daadwerkelijk op straat aanwezig te zijn? Als wij nu bezuinigen, komen die kosten dubbel, zelfs driedubbel en dwars terug. Er zijn gemeenten voor ons geweest. Denk aan Amsterdam, die hebben bezuinigingen doorgevoerd op dat jongerenwerk en in 2019 werd duidelijk 'nou dat werkt '. Toen hebben ze € 12 miljoen uit de kast mogen trekken. Willen wij dat? Daarnaast hebben wij een brief ontvangen van het college waarin het voornemens heeft om € 300.000,00 uit te geven aan het onderzoeken van de wachttijdproblematiek.

Deze jongeren, die nu op wachtlijsten staan, hebben nu hulp nodig en als we de jongerenwerkers vervolgens gaan korten in het aantal uren, zijn er straks nog meer jongeren die veel complexere problematiek hebben die ook op die wachtlijst terechtkomen. Hierbij wil ik graag verwijzen naar de Maatschappelijke Businesscase Jongerenwerk, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Ook deze cijfers liegen er niet om. En raad, ik ben me ervan bewust dat ik nu vooral heb gesproken in getallen en in percentages, maar ik wil echt benadrukken dat we het niet hebben over getallen of percentages. We hebben het hier over mensen, over jongeren uit onze gemeente die het echt moeilijk hebben. Laten we alsjeblieft als raad gezamenlijk naast onze jongeren gaan staan om te laten zien dat wij er wel voor ze zijn als zij die hulp nodig hebben. Daarom dien ik dan ook samen met GroenLinks en EEN Haarlemmermeer de motie in Sta de jongeren bij, zet het jongerenwerk niet opzij, om de bezuinigingen voor 2025 terug te draaien met het positieve resultaat van de begroting. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Denie. U had natuurlijk vijf minuten extra omdat u de sessie heeft aangevraagd. Ik geef nu het woord aan mevrouw Van Goethem, GroenLinks. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter.

We hoorden het de burgemeester al noemen in haar nieuwjaarsspeech: 30% van de inwoners in Haarlemmermeer is jongere. En jong zijn is niet meer wat het geweest is. Ik pretendeer dan ook niet als 33-jarige dat ik iets weet van de wereld van jongeren van nu, maar ik mag als ambassadeur van de Jongerengemeenteraad af en toe wel meekrijgen wat zij belangrijk vinden. Daardoor besef ik meer dan eens dat wij hier in de grotemensenraad niet alleen soms direct effect hebben op jongeren en jeugd, zoals vanavond met deze sessie, maar eigenlijk altijd een indirect effect hebben op hun mogelijkheden, kansen en toekomst. GroenLinks is dan ook erg blij met de sessie die de PvdA heeft aangevraagd en de schriftelijke vragen van mevrouw Denie. We zijn er trots op dat we mede-indiener mogen zijn om de bezuinigingen van het jongerenwerk terug te dringen. Al eerder vroegen wij, in 2021 bij de begrotingsbehandeling en in 2022 bij de begrotingsbehandeling en de najaarsbegroting aandacht voor de gevolgen die deze bezuinigingen van het jongerenwerk gaan hebben.

Want als de jeugd de toekomst heeft, zoals het vaak gebruikte spreekwoord zegt, waarom investeren we dan niet preventief in de jeugd? Waarom vinden we als raad wel de extra middelen in onze begroting om te investeren in ons ambtenarenapparaat, ons meerjarenonderhoudsplan of de verbouwing van het raadhuis en niet in die van de toekomst van de jeugd? Hadden we dat niet afgesproken in een motie? Die gevolgen van het niet investeren in jeugdpreventie geeft het college in een schriftelijke beantwoording, maar eigenlijk gaan de gevolgen verder dan dat. 4000 uur minder investeren in jongerenwerk gaat verder dan personele gevolgen voor MeerWaarde. Het vraagt om meer inzet aan de handhavende en veiligheidskant. Het vraagt om meer inzet van onze zorgpartners die jongeren en jeugd Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

2

pas gaan zien als de problematiek is verergerd. Beide al hoge kostenposten op onze begroting. Nu inzetten op preventie voorkomt die hoge kosten later en dat vindt ook de Participatieraad Haarlemmermeer, die hier laatst aandacht voor vroeg in zijn ongevraagde advies. Daar komt nog bij, voorzitter dat wij ons afvragen hoe het bezuinigen op jongerenwerk te rijmen valt met ambities die het college heeft als het gaat om het bouwen van extra woningen; bij meer inwoners, zal de behoefte aan jeugdpreventie alleen maar groeien. Ik hoor graag een reactie van het college hierop. En ook hoor ik graag van het college of het de verzachting van de bezuinigingen die nu al heeft plaatsgevonden, al voldoende vindt of dat er nog mogelijkheden zijn om, bij meevallers, die direct te investeren in het jongerenwerk. Ik ga vervolgens graag in de tweede termijn ook de discussie aan met mijn mederaadsleden hier over de vraag of zij openstaan voor het vinden van middelen voor jeugdpreventiewerk, zoals we onszelf dus al eigenlijk in een eerdere motie hebben opgedragen. Want het is dus nogal gek dat we in de tussentijd wel geld hebben gevonden voor allerhande projecten, maar nog niet voor de bezuinigingen in het Sociaal Domein. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Keurig op tijd, dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Roos van Forum voor Democratie.

Mevrouw ROOS: Dank u voorzitter, ik moet even kijken, wat ik heb ondertussen nogal wat zitten schrijven. Het gaat inderdaad om de bezuinigingen die voorliggen. Wat zou er dan niet meer kunnen worden uitgevoerd of wordt echt slechter, concreet? Het gaat hier om jongerenwerk en niet om de zorg zelf, en volgens mij hebben we dat in de gemeente aardig onder controle, mits die wachtlijsten inderdaad worden weggewerkt. FVD heeft respect voor het werk van – in dit geval – MeerWaarde. Voor een bedrag van € 1,2 miljoen is het nog steeds mogelijk om zo'n 10.000 inzeturen te bewerkstelligen. Het is niet zo dat door de bezuinigingen geen jeugdwerk meer mogelijk is. Dat zal wel efficiënter moeten worden ingezet. Ik heb toen deze sessie werd geagendeerd mij willen verdiepen in de werkzaamheden van de jeugdwerkers en de projecten van jeugdwerk. Dan kom je al snel online kijken. Dan kom je uit bij MENES, het platform voor de jeugdparticipatie en tot mijn verbazing zie ik dan een niet bijgewerkte site. Meteen kom je dan op de pagina voor de anderhalvemetermaatschappij. 'De anderhalvemetersamenleving is een feit', staat er. En dan worden ideeën gevraagd om… De VOORZITTER: Mevrouw Roos, u krijgt een interruptie van mevrouw Van Goethem, GroenLinks. Mevrouw VAN GOETHEM: Ja dank u wel voorzitter.

Ik ben benieuwd of de FVD het met mij eens is dat het bezuinigen op het jongerenwerk in ieder geval niet gaat leiden tot een sneller geüpdatete website. De VOORZITTER: Mevrouw Roos. Mevrouw ROOS: Dat geloof ik best. Maar de jeugd gaat wel online kijken. En online moet je wel de juiste informatie vinden. Kom je op die site, dan staan er allerlei linkjes die gewoon niet eens meer werken. Sites die niet meer bestaan. Zo werkt dat natuurlijk niet. Een Facebook en een Instagram. Daar wordt merendeels aandacht gevraagd voor de vacatures. De VOORZITTER: Mevrouw Roos, u krijgt nog een interruptie van mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Ja dank u wel, voorzitter. Dat de websites niet werken, is natuurlijk heel onprettig. Maar ik vraag mij af of mevrouw Roos van FVD ervan op de hoogte is dat de jongerenwerkers in appgroepen zitten met alle jongeren uit de buurt en ook regelmatig live zijn en zij een heel goed online bereik hebben. Dank u wel.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

3

De VOORZITTER: Mevrouw Roos. Mevrouw ROOS: Dat je in contact bent met alle jongeren in een appgroep, dat vind ik… Die appgroep zou ik wel willen zien, want dat zijn er toch erg veel, dat is dan wel echt een heel grote appgroep. Maar om op die appgroep te komen, gaat een jongere heel vaak eerst online kijken. Instagram is zo belangrijk voor de jeugd, laat daar dan goed zien hoe dat dan werkt. Hoe kom je met ze in contact? Want niet iedereen gaat naar een plek waar de jongerenwerkers echt is. Dat is maar een heel beperkte groep en dat je daarmee goed contact houdt, is hartstikke mooi en dat verdwijnt ook niet hiermee, die appgroep. De VOORZITTER: U krijgt ook nog een interruptie van mijnheer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw Roos. Evengoed complimenten dat u zo ver bent gegaan ook naar die website te gaan, maar stel nou dat die website zo snel mogelijk up-to-date wordt gemaakt, bent u het dan met de fractie van SRH eens dat er op jeugdwerk niet bezuinigd mag worden? De VOORZITTER: Mevrouw de Roos. Mevrouw ROOS: Nou, in mijn stuk ging het wel over de website, maar het is niet het grootste ding waar ik dan tegenaan loop. Maar het hoort wel te werken en bezuinigingen gaan over de hele linie. Dus dat ook hier wordt gekeken wat mogelijk is om daar enigszins op te bezuinigen, lijkt me niet meer schappelijk.

De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog, mevrouw Roos? Mevrouw ROOS: Ja. Dus ik zeg: beter en efficiënter werken, kan toch zeker met die sites wel inderdaad. Want de jeugd gaat inderdaad online kijken, linkjes aanklikken en ook op Instagram worden linkjes genoemd die niet werken. Heel jammer. Ik heb wel korte filmpjes van MeerWaarde over het jeugdwerk dat ze doen gevonden. Van dat soort dingen zou ik zeggen 'gooi dat er meer in', want het laatste filmpje was ook van vier jaar geleden. Dat is jammer. Wijzelf schatten nu in dat de bezuinigingen niet voor grote problemen gaan zorgen, maar ik laat het aan sessie over of inderdaad duidelijk gemaakt wordt of dat misschien concreet duidelijk is dat het wel tot problemen zal leiden. De VOORZITTER: Dank u mevrouw Roos. Dan geef ik nu het woord aan de heer Spijker van EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. EEN Haarlemmermeer vindt nog steeds dat de besparing van € 500.000,00 veel en veel te veel is. Natuurlijk moet er een goed budget worden besteed om te voorkomen dat jongeren wegzakken in de criminaliteit. Schrappen van jongerenwerk zorgt voor vermindering van acties gericht op jeugd die lokaal verantwoordelijk is voor ernstige overlast en jeugdcriminaliteit. Deze groep verhardt en kan snel belanden in het criminele circuit als drugskoerier of erger. Dus we hebben ook gezocht naar oplossingen.

Er is een lector Aanpak jeugdcriminaliteit van de Hogeschool Leiden, Jan Dirk de Jong, die een goede aanpak heeft geregeld. Dat heet 'boosheid met liefde'. Zijn aanpak geeft aan dat de hulpverlener is voor de probleemjongeren. Hij bepaalt de grenzen voor je, schetst de gevolgen als deze worden overschreden en wordt ook boos als je het verpest. Hij heeft ook een meetinstrument gemaakt van verbondenheid tussen professionals in de zorg en welzijn en die jongeren en de kwetsbare risicogroep. En dan kun je meteen zien 'werkt hun actie of niet?' Je leest resultaten. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

4

Wij willen niet dat er uiteindelijk maar weinig verandert of dat de verharding zelfs toeneemt, dus besparingen moeten juist omgedraaid worden. EEN Haarlemmermeer is dus ook mede-indiener van de motie van de PvdA en GroenLinks. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Spijker. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van der Veldt, D66. Mevrouw VAN DER VELDT: Dank u wel voorzitter. Zoals veel van mijn collega's van deze raad liep ik vorig jaar een avond mee met de jongerenwerkers van MeerWaarde, het werd net al even genoemd. Daar heb ik mijn eigen ogen gezien wat voor mooi werk onze jongerenwerkers doen en wat een goede band er is tussen hen en de jongeren die zij spreken. En jongerenwerkers kunnen echt het verschil maken door jongeren een kans te bieden op het juiste moment, op het moment dat zij het nodig hebben. Als we dan kijken naar de grote bezuinigingen op het ambulante jongerenwerk, vind ik het persoonlijk erg lastig dat er zo wordt gekort op dit belangrijke werk. Voorzitter, dat raakt mij persoonlijk diep omdat ik ook om mij heen zie hoe groot de kwetsbaarheid is van onze jongeren. En het werd net al genoemd, het is niet zo makkelijk om in deze tijd jong te zijn. D66 zou wel graag zien dat bij de voorjaarsnota straks een integrale afweging wordt gemaakt om zo een deel van die bezuinigingen op het jongerenwerk, maar ook andere bezuinigingen terug te kunnen draaien.

Maar wij zien ook dat er grote sprake is van grote prijsstijgingen op alle fronten en dan moeten er nu eenmaal keuzes worden gemaakt. Soms ook lastige keuzes. We zien wel hoe het college de ondersteuning van de jongeren zeer serieus neemt en zo zijn de bezuinigingen al van 50% naar 25% teruggedraaid. Belangrijk is te kijken wat de gemeente nog meer voor deze groep jongeren zou kunnen doen, bijvoorbeeld door het gesprek aan te blijven gaan met MeerWaarde, want de kennis zit daar. Wij denken zelf bijvoorbeeld aan verlichting bij hangplekken, zodat jongeren meer bij elkaar kunnen zijn en minder eenzaamheid ervaren. En bijvoorbeeld ook aan een jongerenrechtbank. Hierbij worden jongeren opgeleid om zelf lichte strafbare feiten en conflicten op een duurzame en effectieve manier op te lossen. Ervaringen op verschillende scholen laten zien dat dit er vaak voor zorgt dat mensen niet in herhaling vallen. We vragen of het college bereid is om dit in overleg met de scholen op te pakken en als pilot te starten. En verder blijf ik het toch nog vermelden. Ik heb het al vaak gezegd, laat onze jongeren ook meedenken. We moeten meer met jongeren praten in plaats van over. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van der Veldt. Dan geef ik nu het woord aan de heer Den Butter, ChristenUnie-SGP. De heer DEN BUTTER: Dank u wel voorzitter. Jongerenwerk is belangrijk werk.

Het is een voorpost om onze jeugdproblematiek te minimaliseren. Juist door jongerenwerk kunnen we preventief zorgen voor minder instroom in jeugdproblematiek later. Als ik dan kijk naar de druk op de jeugdzorg, hoef ik u niet te vertellen dat dat steeds meer toeneemt, maar ik zie ook dat er in die stukken die we daarvoor krijgen juist preventie als middel wordt genoemd om te zorgen dat die druk minder wordt. Hetzelfde geldt voor overlastgevende jongeren. Zo meteen hebben we een sessie… (geluid valt uit) We zijn er weer. Zo meteen hebben we een sessie over het integraal veiligheidsbeleid waarbij een van de prioriteiten ook weer jongeren zijn. Om ze uit de criminaliteit te houden is een belangrijke taak van ons en ook daar geldt weer preventie. Dus iedere keer komt die preventie terug. Dan hebben we ook nog dat we van de jongeren, als ik dan aan mevrouw Van der Veldt mag refereren, ook horen dat daar eigenlijk meer activiteiten voor georganiseerd zouden moeten worden. Kun je dan bezuinigen? Dat vragen we ons af. Het is natuurlijk geen geheim dat onze fractie altijd tegen de bezuinigingen is geweest. Maar wat vinden we nou eigenlijk echt van de bezuinigingen? Er zijn twee vragen over te stellen.

De eerste vraag: is het geld welbesteed? Zoals mevrouw Roos ook zojuist zei, natuurlijk is het goed als we gaan kijken 'hé, er wordt geld uitgegeven waar we niets aan Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

5

hebben'. Alleen hebben we die inzichten niet. Als ik dan hoor dat het aantal contacturen teruggaat van de jongerenwerkers, denk ik 'volgens mij is dat precies niet waar het over moet gaan'. Dan worden er dingen gezegd als 'we gaan dubbelingen eruit halen. We gaan wat efficiëntieverbetering doen'. Sorry, maar dan mis ik toch eigenlijk de motivatie of het geld welbesteed is en of en daarmee of de bezuinigingen wel goed gemotiveerd zijn. Dat zijn ze wat ons betreft nog steeds niet. Daarom kunnen wij niet anders dan ook deze motie weer ondersteunen. Om toch blijvend het signaal af te geven: er moet wel degelijk veel aan jongerenwerk worden gedaan, aan preventiewerk om te voorkomen dat onze jongeren in de knel komen. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Butter. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Kos van Forza! De heer KOS: Hij doet het voorzitter, dank u wel. Voorzitter, het systeem van jeugdzorg waarvan het jongerenwerk een van de voorpoortalen is, is een van de meest kwetsbare systemen in ons land. We geven nu € 1,7 miljoen uit aan jongerenwerk en dat wordt dan € 1,2 miljoen. De vraag die de fractie van Forza! dan heeft is: wat krijgen we dan voor die inzet van € 1,7 of € 1,2 terug? De kracht van het jongerenwerk is dat ze vaak een betere ingang krijgen in kwetsbare situaties dan het formele zorgsysteem of bijvoorbeeld de wijkagent kan.

Dat voordeel zou maximaal benut moeten worden. Maar we onderscheiden in onze gemeente voor het jongerenwerk drie doelen: het vergroten van eigen mogelijkheden van onze jeugd, het verminderen van overlast en het betrekken van jeugd bij onderwerpen die hen aangaan in onze gemeente. Die doelen kunnen wat Forza! betreft, scherper en je zou er best nog wat doelen aan toe kunnen voegen. Als het ambitieniveau en het effect van het jongerenwerk vergroot wordt, zou dat financieel misschien ook wel meer mogelijkheden bieden. Cijfermatig weten we over onze jeugd, even los van het onderzoekje wat ik net van mijn collega naast mij hoorde, dat 90% van de jongeren in Haarlemmermeer in goede gezondheid op mag groeien. Wat ons betreft, zou dan de aandacht veel meer uit moeten gaan naar die 10% die wel in allerlei vormen van ellende leeft. De fractie van Forza! ziet in ieder geval twee problemen die wat ons betreft dan meer aandacht zouden verdienen. Dat is aan de ene kant de instroom naar de intensieve zorg. We blijven heel lang proberen aan te bieden wat we al doen; jongerenwerkers en wat lichte hulpverlening geven vaak te lang goedbedoelde hulp en steun, terwijl de problematiek veel zwaardere zorg vergt. Te lang wachten met het leveren van passende zorg is desastreus voor de betrokken jongere. En aan de andere kant, voorzitter de uitstroom van intensieve jeugdhulp.

De doorstroom… De VOORZITTER: Mijnheer Kos, u krijgt een interruptie van mijnheer Den Butter en mevrouw Van Goethem. De heer DEN BUTTER: Ik hoor u zeggen 'door onze jongerenwerker blijven de mensen te lang in de in de preventieve zorg hangen', dus feitelijk maken we het daarmee het probleem erger? Is dat wat u zegt? De VOORZITTER: Mijnheer Kos. De heer KOS: O ja, ik dacht 'ik ga ze allebei ophalen', maar dat is goed. Het is een interessante vraag, want het antwoord wordt wel ja en nee. Maar wat ik bedoel is bijvoorbeeld… Ik ben ook met Gijs op stap geweest en die gaat voorlichting geven over het gebruik van snus. En dat kan ook over andere middelen zijn. Het probleem is alleen, je kan dat tegen jeugd van tevoren zeggen, maar er zijn ook kinderen of jeugdigen die al enorm verslaafd zijn en dan zou ik veel liever hebben dat die signalerende functie naar de instroom van die zwaardere zorg sneller gaat, dan dat we steeds blijven zeggen 'joh, je moet dat niet doen, je moet dat niet doen'. Want als je al verslaafd bent, heb je gewoon een ander soort van intensievere zorg nodig. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

6

De VOORZITTER: Mevrouw van Goethem. Mevrouw VAN GOETHEM: Dank u wel voorzitter. Ik ben ook een beetje in de war door wat de heer Kos nu zegt, want u heeft het erover dat preventie inderdaad het middel is om zwaardere jeugdhulp te voorkomen, maar u ziet tegelijkertijd liever dat we inzetten op die 10% die dus al wat zwaardere jeugdhulp nodig heeft. Maar hoe denkt u dan dat we die 10% op 10% houden als we de jeugdpreventie verminderen? De VOORZITTER: Mevrouw Denie had ook nog een vraag, dus laten we die dan ook meteen doen. Mevrouw DENIE: Ja, dank u wel, voorzitter. Mijn collega geeft net aan 'sommige jongeren hebben al verslavingsproblematiek en dan duurt het te lang voordat zij naar intensievere zorg worden doorverwezen'. Nu ben ik gisteravond nog mee geweest met de jongerenwerkers en het is een gegeven dat de jongeren die intensievere zorg nodig hebben, die dus op een wachtlijst staan, op dit moment, nog ondersteund worden door… Mevrouw ELFERS: Voorzitter, punt van orde. Volgens mij is een interruptie een korte vraag aan degene die aan het woord was en niet een hele lectuur over het werk, dus vandaar mijn punt van orde. Mevrouw DENIE: Mijn vraag kwam er aan. Dus het vervolg daarop was: is mijnheer Kos ervan op de hoogte dat ze ondersteunen tijdens de periode dat zij op de wachtlijst staan, bij dit soort problemen? De VOORZITTER: Mijnheer Kos. De heer KOS: Daar gaan we.

Ik ga ze proberen in tweeën te beantwoorden, al lijken sommige stukjes me ook leuk voor een tweede termijn. De VOORZITTER: Dat wilde ik ook voorstellen, want anders krijgen we nu al een heel debat en gaat u dan daarna verder met uw betoog. De heer KOS: Ja. Ik denk dat we het eens zijn. Nou ja, als voorzitter dan natuurlijk. Wat mevrouw Van Goethem zegt, is natuurlijk een duivels dilemma, want je wilt niet kwijt wat je hebt. Je wilt niet dat die verhouding 90/10 bijvoorbeeld 80/20 wordt. Ik denk alleen dat wat we nu als gemeente opleggen als doelen, scherper kan en dat is een nuance. Want als je alleen op die 10% gaat zitten, dan wordt die 10% wel 20%. Maar ja, ik denk echt dat dat scherper kan. Maar goed. Daar kunnen we het misschien in tweede termijn over hebben. En ja, ik ben ervan op de hoogte, en dat is supergoed, dat ze terwijl ze moeten wachten begeleid worden en dat kinderen of jongeren niet aan hun lot worden overgelaten. Maar eigenlijk zou dat niet zo moeten zijn. Het is een extra service, maar dat is wat ons betreft dus – dat was het punt dat ik maakte, dan kom ik weer terug bij mijn bijdrage – een gevolg van dat die instroom gewoon niet goed op orde is. Dan ga ik met uw goedvinden verder naar het tweede gedeelte en dat is de uitstroom van de intensieve jeugdzorg.

De doorstroom vanuit de crisisopvang, de uitstroom van begeleid en beschermd wonen is het groot probleem. Nieuwe, zeer intensieve casuïstiek, waar we het dus net over hadden, als iemand uit onze vingers glijdt, blijft te lang zonder hulp en de jeugd die eigenlijk wel weer terug kan naar minder intensieve hulp, die dan eigenlijk wel bij die jongerenwerker hoort, stroomt daar niet naar uit. Dus wat ons betreft, moet daar een accent op liggen. Dus samenvattend is de fractie van Forza! van mening dat de basis van jongerenwerk op orde lijkt binnen Haarlemmermeer. Maar dat de doelen de komende jaren meer aan ambitie en effect zouden moeten sorteren met het accent op de 10% jongeren waar het niet goed mee gaat en dichter Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

7

georganiseerd bij zowel de in- als uitstroom van de intensieve jeugdhulp. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Kos. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Koning van het CDA. De heer KONING: Dank u wel voorzitter. Het CDA zit in een spagaat bij deze sessie. Enerzijds hebben wij, maar ook de PvdA, ingestemd met deze bezuinigingen omdat ze structureel nodig waren. Toegegeven, op dat moment was nog niet bekend welke werksoorten in welke mate zouden worden getroffen. Als je ze nu schrapt, dan is het goed gebruik om aan te geven waar je het geld dan vandaan gaat halen. De PvdA stelt voor over 2025 de bezuiniging te schrappen en dit te dekken met het positief resultaat over 2025. Dat is niet hard, want we weten helemaal niet of we over 2025 een positief resultaat halen. Over 2026 is de verwachting in elk geval negatief. De andere kant van deze spagaat is dat nu duidelijk is dat het ambulante jongerenwerk het kind van de rekening is. Dat is een zichtbare groep die bouwt aan een duurzame relatie met jongeren op straat. Door die opgebouwde band delen jongeren meer, waardoor preventie, verwijzing en de-escaleren wordt bevorderd. Het gaat van € 1,7 miljoen naar € 1,2 miljoen. Dat is 29% minder. Een percentage dat invloed heeft op een deel van onze overspannen jeugdzorg, waar jongeren nu misgrijpen.

Ondanks dat 90% van de jeugd opgegroeid in goede gezondheid en 75% zich zeer gelukkig voelt, wordt toch een groeiend beroep op de jeugdzorg gedaan. De gemeente stelt op dit moment dat er onvoldoende specifiek inzicht bestaat in cijfers en processen om de oorzaken van de groeiende wachtlijsten te doorgronden en aan te pakken. Voor een onderzoek daarnaar wordt € 300.000,00 uitgetrokken. Dit om te voorkomen dat de wachtlijsten nog verder oplopen. De jeugdzorg is al jarenlang een probleem, mede door een conflict met het rijk over de vergoedingen. En het college voegt eigenlijk geen oplossingen toe. Het bij intenties laten zoals 'we streven naar een aanbod waarmee onze jongeren zo min mogelijk merken van de ombuigingen' maakt het hoe echter niet duidelijk. Voorts 'betere samenwerking in de keten, het informeren en ondersteunen van opvoeders' en de gemeente gaat in gesprek met andere lokale partners. Maar of we hiermee onze doelen gaan halen? Het CDA durft daar geen ja op te zeggen. Wij hopen dus eigenlijk dat deze discussie een positief alternatief voor de bezuinigingen kan opleveren. Zodat jongeren in elke situatie de juiste hulp op maat kunnen krijgen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning, dan geef ik nu het woord aan de heer Kenselaar van GEZOND Haarlemmermeer. De heer KENSELAAR: Dank u wel voorzitter.

GEZOND Haarlemmermeer begrijpt het indienen van de motie door het PvdA, GroenLinks en EEN Haarlemmermeer. Alleen al het feit dat we het hier hebben over cijfers en uitkomsten uit 2019, zoals mevrouw Denie al zei, van voor de coronapandemie, geeft aan dat wat we hier gaan doen aan bezuinigingen gewoonweg niet kan kloppen. We hebben de afgelopen twee jaar heel veel tijd en aandacht gestopt in de aanpak van tekorten in de jeugdzorg. En daar werd ook geconcludeerd dat hoe eerder je problemen of jongeren met opkomende problemen kunt traceren en bijstaan, hoe efficiënter ze geholpen kunnen worden en in veel gevallen zelfs dusdanig dat verregaande professionele hulp achterwege kan blijven. Jongerenwerk begeeft zich bij de vindplaatsen van jongeren met hun problemen en hierop in dit stadium bezuinigen, lijkt voorbarig en verkeerd. Laten we op z'n minst eens zorgen dat we met elkaar wat we hebben afgesproken over jeugdzorg eerst eens goed onder controle krijgen. Eerder snijden in jongerenwerk gaat hierbij onzes inziens niet helpen. Sterker nog, in dit stadium kan het zomaar zo zijn dat het korten in het jongerenwerk leidt tot onverminderd hoge uitgaven in de jeugdzorg. Even een simpele vergelijking tot slot voorzitter. Het voelt nu een beetje alsof een paar ouders tegen hun kinderen zeggen 'jullie vallen je knieën zo vaak kapot, we stoppen met pleisters kopen voor jullie'.

Dat leidt uiteindelijk niet tot de juiste oplossing. Tot zover. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

8

De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Kenselaar. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Elfers van HAP. Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. Ja, veel woorden zijn al gezegd en veel collega-raadsleden halen mij de woorden al uit de mond. Want van de bezuinigingen wisten we destijds als verantwoordelijk besturende partijen, net als de PvdA destijds, en tevens verantwoordelijk voor MeerWaarde in het college, dat dit pijn ging doen in het maatschappelijk middenveld. Daarom ben ik ook zeer blij dat mevrouw Van Goethem van GroenLinks refereerde aan de motie van destijds, want er is al een aangenomen motie van 1 juli 2021 die heet Ruimte voor maatschappelijke ontwikkelingen, waarin we al oproepen om als er gelden zijn, die direct naar het maatschappelijk middenveld te laten gaan. Die motie is op ons initiatief samen met het CDA destijds ingediend en aangenomen. Dus de spagaat die het CDA voelt, hebben wij uiteraard ook. Want mijn partij vindt ook dat de jeugd de toekomst heeft. U heeft het mij al vaker horen zeggen. En dat preventie de key is. Gelukkig ben ik nog meerdere keren tijdens de vorige raadsperiode en ook nog eind mei met jongerenwerkers op pad geweest en heb ik vanmorgen ook weer intensief met ze gesproken.

Als je al die verhalen hoort, hoe zij dat in dat werkveld doen, raakt het werk dat ze doen, zowel dat preventieve werk als het … Ik heb altijd zo'n moeite met dat woord, dan wil ik 'representatief' zeggen, en ik weet dat dat niet het woord is. Het werk dat zij doen beslaat wat ons betreft meerdere domeinen en niet alleen het domein Sociaal Domein bijvoorbeeld, en ook niet alleen het domein Jeugd, maar bijvoorbeeld ook het domein Veiligheid. Wellicht kunnen we daar eens in gaan kijken met elkaar of prioriteren mogelijk is. Kunnen we daar eventueel nog financiën vrij maken of vandaan halen? Omdat we allemaal weten dat als de jeugd ongewenst gedrag gaat vertonen, zij dat wellicht ook in de openbare buitenruimte doet. Dan kom je wellicht toch op het stukje openbare orde en veiligheid terecht. Dus we denken graag mee in hoe we die bezuinigingen verder kunnen verzachten, want daar hebben we ons hard voor gemaakt. Het is dan ook niet voor niets dat mede door onze inzet € 1,2 miljoen van de € 2 miljoen verzachtingen richting het sociaal middenveld gaat. Goed voorzitter, ik heb nog een vraag aan het college. Die vraag is: in de beantwoording van uw informatieve vragen geeft u aan in gesprek te zijn met de professionals van MeerWaarde. Dat gaat dan over de gehele breedte van hun aanbod en hoe de resterende bezuinigingen hierin vorm krijgen.

Kunt u aangeven hoe het daarmee staat? En vervolgens wil ik ook namens mijn fractie de oproep doen aan het college om in de gesprekken met MeerWaarde over de bezuinigingen en de inzet van de verzachtingen het jongerenwerk zo veel mogelijk en wellicht helemaal te sparen. Wij zullen echter als partij ook altijd oog houden voor de andere kwetsbare doelgroepen die MeerWaarde bijvoorbeeld onder de hoede heeft, zoals de eenzame ouderen die het ook erg moeilijk hebben, want de eenzaamheidscijfers liegen er ook niet om. En dan tot slot voorzitter. Ondanks dat het overgrote deel van de Haarlemmermeerse jeugd het goed doet en lekker in haar vel zit, is het dat kleine percentage dat verantwoordelijk is voor verschillende grootstedelijke problematiek binnen onze gemeente. Landelijke onderzoeken en Haagse debatten wijzen uit dat er stevige inzet nodig is om de jeugd zowel preventief als repressief te benaderen voordat het te laat is. Wij roepen dan ook onze collega's van de landelijke politieke partijen op om niet alleen hier, maar ook in Den Haag onder de aandacht te brengen dat ook in Haarlemmermeer de jeugd en daarmee haar problematiek, drastisch is veranderd de afgelopen jaren. En dat extra inzet en daarmee extra financiële middelen zeer dringend nodig zijn. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Elfers. Uw spreektijd is om, mevrouw Goethem.

Ik geef nu het woord aan… last but not least, mevrouw Mees van de VVD. Ja, u komt ook nog aan de beurt. Mevrouw MEES: Dank u wel voorzitter. Het nadeel van als laatste in de rij zijn is natuurlijk dat inderdaad Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

9

al heel veel gezegd is door collega's, maar ik ben nog niet zo ad rem dat ik mijn speech tijdens deze voorbereidingen kan aanpassen. Dus excuses voor dubbelingen maar ik lees hem nog even voor. Allereerst wil VVD Haarlemmermeer aangeven blij te zijn met de verwachtingen die zijn toegepast op dit dossier. Het is goed om te horen dat een derde van de door de raad goedgekeurde bezuinigingen weer ongedaan gemaakt kon worden door het college bij Stichting MeerWaarde. Hiermee maakt het college de belofte uit het coalitieprogramma waar, namelijk de ombuigingen verzachten wanneer mogelijk. VVD Haarlemmermeer heeft met aandacht het sessieverzoek van PvdA gelezen en begrijpt de zorgen omtrent onze jongeren die geen gemakkelijke tijd achter de rug hebben. De beantwoording van de vragen door het college heeft ons iets meer inzicht gegeven in de concrete verzachting voor MeerWaarde. Het wordt ons echter niet duidelijk hoe invulling gegeven wordt aan de daling in jongerenwerkuren. Dat kan een verlaging in contacturen met jongeren zijn, maar er kunnen ook andere keuzes gemaakt worden. Het college geeft aan dat efficiency en betere samenwerking in de keten tussen het preventieve aanbod en jeugdhulp kunnen zorgen voor ontdubbeling en eerdere doorverwijzingen. Ook wordt ingezet op informeren en ondersteunen van opvoeders.

Door de positie van ouders te verbeteren, zullen professionals daar minder op ingezet hoeven te worden. Er is geen aanbestedingsrelatie tussen de gemeente en MeerWaarde, wat inhoudt dat er ook geen SMART-prestatieafspraken gemaakt worden of cijfermatige resultaten gevraagd worden. MeerWaarde streeft een aantal afgesproken doelen na die kunnen worden vertaald in het vergroten van competenties, het bevorderen van maatschappelijke participatie, het voorkomen van overlast en stimuleren van betrokkenheid van jeugd. MeerWaarde is een belangrijke vroeg signaleerde en kan samen met politie, gemeente en andere zorgverleners, maar ook met sociaal beheerders van Maatvast samenwerken. Deze partijen zijn ook na de ombuigingen nog steeds allemaal aanwezig. Er wordt gestreefd naar een aanbod van MeerWaarde waarbij onze jongeren zo min mogelijk merken van de ombuigingen en er wordt ook gewezen op de mooie activiteiten in onze gemeente die vrij toegankelijk zijn en op regelingen zoals het kindpakket. In de beantwoording van de informatieve vragen staat dat in de komende periode gesprekken met de professionals van MeerWaarde gevoerd zullen worden over de breedte van het aanbod en hoe de resterende bezuinigingen hierin vorm zullen krijgen.

De conclusie die de PvdA trekt dat door de bezuinigingen niet voldoende ondersteuning en luisterende oren geboden kunnen worden, waardoor de problematiek zal toenemen en de zorg uiteindelijk duurder zal worden, is wat VVD Haarlemmermeer betreft niet gebaseerd op uitgewerkte feiten. Ze lopen wat ons betreft vooruit op een mogelijke uitwerking. Wij zouden dan ook graag van de portefeuillehouder willen horen wanneer deze gesprekken met MeerWaarde gevoerd zullen worden en hoe wij als raad hierover geïnformeerd zullen worden. De VOORZITTER: Mevrouw Mees, u krijgt een interruptie van mijnheer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Deze woorden die mevrouw Mees van de VVD gebruikt, bevreemden mij toch wel een beetje want op het moment dat er € 0,5 miljoen bezuinigd wordt op het werk dat nu verricht wordt en met name op de jeugdzorg, kun je toch niet zeggen dat door die bezuinigingen het niveau van die jeugdhulp dan op peil blijft? Bent u dat met de fractie van SRH eens? De VOORZITTER: Mevrouw Mees. Mevrouw MEES: Nee, dat ben ik nog niet met u eens. Ik wil eigenlijk horen wat de ideeën zijn bij MeerWaarde, hoe de bezuinigingen ingevuld worden en wat voor effect dat heeft. Ik kan me voorstellen dat je als ambulante jeugdhulp het veld ingaat, maar je kunt bijvoorbeeld ook meetings organiseren waarbij meerdere mensen naar jou toe komen.

Dus er zijn andere manieren om nog steeds contact te krijgen met de mensen die wellicht efficiënter kunnen zijn.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

10

De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, nog een aanvullende vraag. De heer BEUSENBERG: Ja klopt, voorzitter. Dat vind ik een heel vreemd antwoord. Want er zijn bezuinigingen, maar MeerWaarde weet niet hoe het dan zou uitpakken. Dan vind ik ook niet dat we eigenlijk kunnen spreken over bezuinigingen, want kom dan met een goed plan 'we gaan het zo en zo doen en dan hebben we meer of minder geld nodig', dat lijkt mij. Bent u het daarmee eens? Mevrouw MEES: Nee daar ben ik het niet mee eens. Volgens mij staat in de stukken dat het college in gesprek gaat met de mensen van MeerWaarde om te kijken hoe zij invulling kunnen geven aan deze verzachte ombuiging en nogmaals, daar kunnen volgens mij ook creatieve ideeën voor komen. Je kunt als jeugdwerker een-op-een contact hebben, maar je kan misschien ook een-op-drie contact hebben, dat je meer mensen uitnodigt. Dat wil ik graag horen van de mensen van MeerWaarde zelf daar wellicht goede ideeën over hebben. De VOORZITTER: Dan krijgt u nog een interruptie van mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. De VVD gaf net aan dat zij graag wil horen van de jongerenwerkers van MeerWaarde hoe dat dan zit.

Wij zijn zelf veelvuldig mee geweest met MeerWaarde en ik vraag me dan nu toch af hoe de VVD zelf de aanname kan doen dat de PvdA aannames doet, niet op basis van feiten, maar als VVD eigenlijk zelf ook een aanname doet terwijl ze zelf MeerWaarde niet hebben gesproken. De VOORZITTER Wat is uw vraag mevrouw Denie? Mevrouw DENIE: Waarom zij dan de aanname doet dat de PvdA een aanname doet, als ik hieruit begrijp dat de VVD MeerWaarde niet heeft gesproken? De VOORZITTER: Nou, mevrouw Mees. Mevrouw MEES: Uw aanname staat in uw sessieverzoek, namelijk dat de zorg zal verhogen et cetera. Mijn vraag aan het college is… Het college zegt toe in gesprek te gaan met de mensen van MeerWaarde over hoe zij met de verzachte ombuiging om zullen gaan en over wat dat voor effect heeft op jeugd, waarbij ook de toezegging is gedaan dat er gekeken wordt naar zaken die zo min mogelijk effect op de jeugd zelf zullen hebben. Wij willen afwachten wat de conclusies daarvan zijn voordat wij de conclusie zelf trekken dat de kosten verhogen en de zorg zal toenemen. De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog, mevrouw Mees? Mevrouw MEES: Ik was er bijna dus eigenlijk heb ik het al gezegd.

Pas na die informatie is het wat VVD Haarlemmermeer betreft tijd om conclusies te trekken in plaats van op aannames gebaseerde conclusies te trekken; is de donkere wolk wel een donkere wolk of zijn er creatieve andere oplossingen mogelijk? De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik op mijn lijst nog SRH en BVNL. Ik geef eerst het woord aan mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Ik zal heel snel zijn want ik heb natuurlijk al een beetje spreektijd gebruikt. De spagaat waar het CDA en de HAP in zitten, hebben wij niet. Want ik ben zo lenig niet, maar wat ik dan weer wel heb, is dat wij als politieke partij onze poot heel stijf kunnen houden en wat ons aangaat, gaan wij niet bezuinigen op de jeugd en de jeugdzorg. De jeugd heeft de toekomst, Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

11

maar er wordt hier € 0,5 miljoen afgehaald, terwijl we niet weten of het verslechtert, verbetert of gelijk blijft. Dat zijn meteen de vragen die ik rechtstreeks aan het college heb. Zijn de aangekondigde bezuinigingen verantwoord te nemen, juist op jeugdzorg? En kan het college de fractie van SRH geruststellen dat de bezuinigingen niet tot meer problemen zullen gaan leiden? En tot slot voorzitter, ik had het al gezegd, mijn poot stijf houden, zullen wij de motie steunen. En sterker nog, als dat nog mogelijk is, ook medeindienen. Ik ben zeer nieuwsgierig naar de antwoorden van het college want ik vind dat wij nimmer als raad de jeugd in zijn hemdje moeten laten staan. Ze moeten erop kunnen vertrouwen dat wij er voor ze zijn. Dank u. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Beusenberg. Dan wil ik wel nog even mededelen dat de motie plenair moet worden ingediend. Dat moeten we straks nog doen. We kunnen hier alleen aangeven dat we hem steunen. Dat is waar, mevrouw Van Goethem heeft hem ingediend omdat mevrouw Denie er niet was, maar dan kunt u niet meer mede-indienen. Dat gaat dan niet meer, helaas. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Mekern, BVNL. Mevrouw MEKERN: Dank voorzitter. BVNL is de PvdA dankbaar voor het aanvragen van deze sessie en wij zijn ook zeker blij met de inzet van MeerWaarde, want het is voor jongeren heel erg belangrijk. Zij zijn onze toekomst.

Dat is al vaker gezegd. We zijn echter wel van mening dat de motie vrijblijvend is en we zien nog geen oplossingen, behalve dat er eigenlijk nog niet doelmatig besteed wordt. Ik denk dat dat belangrijk is om juist de kwetsbare jongeren goede hulp te kunnen bieden. Dus we vroegen ons af of deze motie nog enigszins specifieker kan worden, zodat we weten dat het geld wat doelmatig besteed wordt. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van mevrouw Denie. Kwetsbare jongeren hoeven eigenlijk in deze gemeente niet te rekenen op de gemeente. Er wordt namelijk € 300.000,00 uitgegeven aan een wachtlijstonderzoek waarvan we allemaal zelf eigenlijk wel de conclusie kunnen trekken dat het gaat om personeelstekorten en dat we dat probleem niet oplossen met zo'n onderzoek. Wij vragen ons ook af inderdaad of die gelden dus niet eens uit de positieve begroting zouden hoeven te komen, maar we gewoon vanuit dit onderzoek er al bij kunnen komen. Dat was onze bijdrage. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Mekern. Dan heb ik een aantal vragen voor het college gehoord. Ik neem aan dat u ijverig heeft zitten schrijven. Dan gaan we beginnen met wethouder Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter, en dank u wel raad voor deze sessie die we hier met elkaar hebben en ik wil even aan de voorkant wat in zijn algemeenheid zeggen.

Zoals u in onze schriftelijke beantwoording al heeft gezien, hebben we zowel in het jeugdbeleid als in het coalitieakkoord opgenomen dat jongerenwerk echt prioriteit heeft bij ons. Mijn collega en ik hebben ook bij de verzachtingen die we hebben kunnen uitvoeren, heel duidelijk onze prioriteit gelegd bij jongeren en kwetsbare personen, waaronder de kwetsbare ouderen. Maar het mag duidelijk zijn dat die jongeren dus voor ons echt de toekomst hebben, zoals iedereen hier ook verschillende malen heeft gezegd. Ook daarvan zijn wij absoluut doordrongen en vandaar dat we ook op deze manier met de bezuinigingen of met de verzachtingen om zijn gegaan. Verder wil ik even aangeven dat MeerWaarde sinds 1 januari jl. een nieuwe directeur heeft. De heer Kool met wie we nog in de ontmoetings- en kennismakingsfase zitten, maar met wie de gesprekken al wel volop lopen en we zijn dus daadwerkelijk met elkaar in gesprek. U heeft allemaal, of behoorlijk veel van u, gezegd, 'het ambulante werk is het kind van de rekening'. Het ging over 4000 minder uur en er werden bedragen genoemd en overal werd de aanname gedaan dat dat allemaal van het jongerenwerk afgaat. In de brief die wij u hebben geschreven staat ook, en dat is Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

12

misschien wat cryptisch, 'dit zou op papier iets kunnen betekenen'. Maar dat staat dus allemaal nog geenszins vast. Die 4000 uur minder, dat is als je de kaasschaafmethode hanteert, als je op de gehele inzet van MeerWaarde precies evenveel gaat bezuinigen, maar laten wij nou net hebben aangegeven dat wij prioriteit leggen bij de jeugd. In die gesprekken zijn we dus continu met elkaar bezig om te kijken hoe die bezuinigingen uiteindelijk moeten landen. Dus de aanname die eigenlijk wel vrij breedgedragen in deze raad is dat er van jongerenwerk nauwelijks meer iets overblijft, wil ik toch wel bestrijden. Nogmaals, daar zijn we volop over in gesprek, dus daar kan ik op dit moment ook niet van zeggen 'dit is wat er uiteindelijk overblijft', maar laten we nogmaals bevestigen dat we met z'n allen hier – en het is ook fijn dat u dat allemaal heeft bevestigd voor ons, want dat betekent dat we in die gesprekken op de juiste wijze zijn ingegaan – het echt over die kinderen en over die jongeren willen hebben. Even een korte vraag van mevrouw Van Goethem die vroeg 'we gaan naar meer inwoners, dus meer jeugd, hoe gaan we dat dan oplossen?' Dat is een bekend probleem, dus daar wordt nu al over nagedacht en er wordt ook nu al wel op geageerd.

Jongerenwerkers op dit moment – en velen van jullie zijn met jongerenwerkers op pad geweest, dus die zullen dat ook gehoord hebben – proberen al op jongere leeftijd met onze jeugd in aanraking te komen, zodat je nog eerder preventief aan de slag kunt gaan. Maar ook zodat je op het moment dat het wel misgaat, de jongere al kent en dus minder inzet hoeft te plegen. Relatief nieuw is de inzet van ervaringsdeskundigen. Dat is nog volop in ontwikkeling, maar dat lijkt positieve resultaten op te leveren. Dat is volop in ontwikkeling en dat is nou juist precies die efficiencyslag en de creatieve oplossingen waar we met elkaar naartoe moeten. Ik wil ook even iets zeggen over de € 300.000,00 die een aantal keer genoemd wordt en het onderzoek. Dat gaat over jeugdzorg. Dit is jeugdhulp. Dat ligt in het voorgaande traject, dus dat zijn echt twee verschillende trajecten en die kun je niet met elkaar vermengen. Overigens geeft u nu een aantal keer wat zaken aan over die € 300.000,00 maar dat had u toch wat mij betreft wat eerder in de bedenkingenperiode moeten doen. Die is verstreken. De VVD heeft daar wel bedenkingen op geuit en ik kom daar volgende week schriftelijk op terug naar de VVD. Uiteraard naar de hele raad, maar we zullen dan ook de argumenten die hier vandaag over tafel zijn gekomen – die heeft de VVD namelijk al aangegeven – meenemen.

Ik wil daarbij wel… De VOORZITTER: Mag ik u even? U krijgt een interruptie van mevrouw Mekern van BVNL. Mevrouw MEKERN: Dank voorzitter. Dat was eigenlijk nog over het vorige punt, want u spreekt over efficiency en ervaringsdeskundigen. Moet ik ervan uitgaan dat het gaat over vrijwilligers die worden ingezet? De VOORZITTER: Mevrouw van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja, dat klopt. Dat zijn vrijwilligers die een opleiding krijgen om als ervaringsdeskundige aan de slag te gaan. Even kijken waar ik was gebleven. Oh ja, nog heel even een ding over dat onderzoek, want dat wil ik dan toch al wel even vast noemen. Dat gaat natuurlijk niet alleen maar over de oorzaken, want inderdaad, dat hebben we ook zelf al in het in het hele traject aangegeven. Een aantal oorzaken is bekend. Het gaat vooral ook om te kijken naar de oplossingen en we gaan niet € 300.000,00 aan de zorgaanbieders aanleveren om vervolgens personeel aan te nemen dat er niet is. Dus er zit een nuanceverschil in, maar daar kom ik nogmaals volgende week schriftelijk op terug. De VVD vroeg ook 'hoe zit dat nou eigenlijk? Waar worden ze op afgerekend? Want het is geen aanbesteding?' Nee, dat klopt. Er is geen contract. Er is geen aanbesteding, maar er ligt wel een heel stevig programma van eisen onder en dat is zeker niet vrijblijvend.

Mijnheer Kos heeft aangegeven 'die doorstroom van jeugdhulp naar jeugdzorg moet beter'. Wij vinden met u dat daar waar jeugdzorg nodig is, die ook geleverd moet worden. Nogmaals, dat is ook de reden waarom we met elkaar kijken naar hoe we die de wachtlijstproblematiek beter op kunnen lossen. Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

13

Dan wil ik tot slot nog een ding zeggen over de motie en het terugdraaien van de ombuigingen. Die raden wij af. Dat zal geen verrassing zijn. Dat betreft opnieuw een vraag om op incidentele wijze in een jaarschijf iets te doen aan de bezuinigingen. Voor structurele oplossingen is gewoon in het meerjarenbeeld geen ruimte dus wij raden ook opnieuw deze eenmalige actie – zo die ruimte er al is, zoals ook door het CDA al aangegeven werd – in deze motie af. De VOORZITTER: Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Dank u voorzitter. U begrijpt dat mijn collega die verantwoordelijk is voor MeerWaarde in de eerste instantie… De VOORZITTER: Nog even een interruptie van mevrouw Van der Veldt, op mevrouw Van der Meij. Mevrouw VAN DER VELDT: Ja, dat klopt, dank u wel voorzitter. Wij vroegen ons af, heeft u er wat aan als de raad in de tweede termijn met elkaar in gesprek gaat over uw kaders die we kunnen meegeven voor de gesprekken met MeerWaarde? De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Wethouder VAN DER MEIJ: Ja, zeker. U heeft dat voor een deel al gedaan in deze in deze eerste ronde wat mij betreft, maar hoe meer hoe beter. En we kunnen kijken wat we kunnen doen met die wensen en die meenemen. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens, dan mag u verder. Wethouder STEFFENS: Ja, dank u voorzitter.

Ik wilde zeggen 'natuurlijk heeft mijn collega die verantwoordelijk is voor MeerWaarde als portefeuillehouder in eerste instantie de aftrap gedaan'. U kent mij als uw wethouder van Jeugd en Onderwijs en voor het jeugddeel zal ik nu proberen te reageren waar nog niet op gereageerd is. Want het belangrijkste is natuurlijk dat u straks uw debat onderling kunt voeren. Een paar zaken. Mijnheer Kos van Forza! vroeg 'wat gebeurt er nou eigenlijk met al dat geld?' Dat vindt u heel belangrijk en u heeft groot gelijk. Dus ik zou u willen zeggen in zijn algemeenheid, en dan geef ik u drie voorbeelden die ik niet helemaal uitwerk maar als u het echt wilt weten, hoor ik het later nog, is het natuurlijk om zorgelijke situaties te signaleren, maar ook individuele trajectbegeleiding van jongeren, maar ook jongeren stimuleren en hun talenten te ontwikkelen, maar ook om zelf activiteiten te ontwikkelen in hun eigen omgeving. En dat komt steeds voort uit signalen die jongerenwerkers oppakken waarmee zij weer aan de slag gaan. Om daar wat voorbeelden bij te noemen voor die zoveel duizend uur waar u aan refereerde, zou ik u willen zeggen, denk aan Match Mentor. Dat zijn jongeren tussen de tien en 23 die met een vrijwillige mentor in gesprek gaan over zaken die zij belangrijk vinden.

Dat is een heel mooi voorbeeld van iets dat je met een of twee jongeren kunt doen, maar ook met acht of tien jongeren in een groep als dat kan. Daar zit ook een deel in van de efficiencymogelijkheden. Ook Track the Talent voor zestien- tot 23jarigen, waarmee jongeren bijvoorbeeld met het bedrijfsleven in contact worden gebracht. En als laatste zijn ze partner in de campagne YouChoose en die kent u vast allemaal. Zij geven bijvoorbeeld ook gastlessen met virtual reality op de scholen. Die zijn zeer belangrijk, want dat had ik ook willen zeggen bij de vraag die ik kreeg – nu moet ik even goed kijken wie mij nou die vraag stelde – over het geld en waar we dat voor inzetten. Ik kom daar straks eventjes op terug. Mevrouw Elfers, u zei, 'preventie is de sleutel' en dat is waar. Dat is ook de reden, en daar heeft mijn collega net voldoende over gezegd, voor hoe wij in gesprek gaan met MeerWaarde, hoe wij met hen in overleg gaan. En dan beginnen we natuurlijk niet met de jongerenwerkers, maar met de directie en het Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

14

gevoelen van de jongerenwerkers kunt u van mij aannemen, dat kennen wij maar de directie ook. Dus het krijgt zeker een plek in onze gesprekken, wanneer we met hen in gesprek gaan over hoe het geheel aan bezuiniging, met daarbij die verzachting die erbij zit, voor MeerWaarde op zijn plek valt, met de prioritering zoals mevrouw Van der Meij zojuist al heeft gezegd. Dat hoef ik niet te herhalen en daar blijft preventie de sleutel en ook het centrale punt waarmee we met MeerWaarde de gesprekken aangaan. Dan mevrouw Van der Veldt. U zei iets over de jongerenrechtbank en nu weet ik weer wat ik u daarover wilde zeggen. Dat is namelijk iets waar we al mee experimenteren. Dat is via YouChoose. We hebben op dit moment een soort experiment met een soort neprechtbank die binnen de scholen plaatsvindt vanuit de campagne. Rechters, maar ook officieren van justitie en advocaten komen daar vrijwillig naartoe om met jongeren na te spelen wat er gebeurt in een in een justitiële omgeving op het moment dat je bijvoorbeeld met een mes een gevaarlijke situatie hebt veroorzaakt of echt iets crimineels hebt gedaan. Dat is heel aardig, want we zijn eigenlijk aan het kijken hoe we jongeren daar ook een goede plek en een opdracht in kunnen geven. En dan zou bijvoorbeeld zo'n jongerenrechtbank iets zijn dat daar heel mooi in past.

Dus dat is iets dat eigenlijk vanuit YouChoose, ook via MeerWaarde, vanzelf op zijn pootjes is terechtgekomen. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens, u heeft een interruptie van mevrouw Denie. Mevrouw DENIE: Het was eigenlijk een vervolgvraag waarop ik nog geen antwoord had gehoord. Er was een vraag gesteld door mevrouw Van Goethem van GroenLinks, wat betreft de motie 2020. De vraag was of het college van mening is dat de uitvoering van die motie inmiddels is afgedaan met de huidige ombuigingen of niet. Excuus, 2021. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Ja. We krijgen nu vragen van de PvdA van mevrouw Van Goethem begrijp ik? U bent benieuwd, maar ik was ook nog niet klaar. Nee, die motie is natuurlijk nog niet af, want we zijn op dit moment bezig om het gesprek met MeerWaarde, een van de belangrijkste spelers in het maatschappelijk middenveld, vorm te geven. En u kunt zich voorstellen, op het moment dat wij gesprekken willen voeren en we hebben te maken met – ik ga u maar zeggen hoe het was hiervoor – een directie die dat niet wil, die zegt 'kom maar met een voorstel. Wij willen niet in gesprek', wordt het heel erg lastig praten. Daarom zijn wij best blij met de houding die we nu merken bij MeerWaarde met een nieuwe directie en ook nieuw management, kan ik u vertellen, die openstaan voor het gesprek.

Een van de eerste dingen bij de kennismaking die ze tegen ons hebben gezegd was 'wij gaan graag met u in gesprek, want wij willen samen met u, vanuit onze professionaliteit, aan u vertellen hoe we met elkaar het meest verantwoord – en dat was ook een van de vragen de collega's – deze bezuinigingen vorm kunnen geven.' Overigens… De VOORZITTER: Gaat u een beetje afronden? Wethouder STEFFENS: Ja, dat ga ik zeker. Maar ik wilde nog even wat zeggen. Er is best wat gezegd over oude cijfers en dat soort dingen. Dat is natuurlijk logisch. We hebben overigens in de tijd van corona… Want u noemde al het GGD-onderzoek en daar nemen wij natuurlijk kennis van, daar leveren we soms ook informatie en vragen voor aan. Maar u weet misschien ook dat wij hier elke vier jaar een groot onderzoek doen onder alle kinderen en jongeren. Dat staat weer in de steigers. Dat gaat dus weer gebeuren in '23/'24. Dan gaan we actuele cijfers ophalen, maar in de tijd van corona en ook vanuit coronaherstelmiddelen die wij hebben gehad – en daar hebben we u actief over geïnformeerd al die jaren – hebben we heel veel activiteiten kunnen doen voor jongeren, maar ook vooral activiteiten die een relatie hebben met hun mentale welzijn. Daarmee hebben we groepsgesprekken gedaan via Teams met soms wel dertig jongeren.

Die overigens heel blij waren dat ze de camera uit konden zetten, zodat Verslag Raadssessie Sessieverzoek PvdA Jongerenwerk 2 februari 2023

15

niemand zag wie ze waren en zij wel hun problemen konden delen met de aanwezige jongerenwerkers, maar ook andere professionals en soms ook bestuurders zoals ikzelf. Dus ik wil u meegeven: ja, de cijfers zijn wat ouder, maar er waren dan ook geen nieuwe cijfers. Die komen er vanzelf aan en met alles wat in coronatijd gebeurd is, hebben professionals, waaronder MeerWaarde en waaronder de jongerenwerkers, ons natuurlijk voorzien van actuele informatie waar wij ook vaak direct op hebben kunnen handelen. Voorzitter, ik denk dat dat het is. Mijnheer Beusenberg zei 'zijn die bezuinigingen op jeugdzorg nou verantwoord?' Maar de bezuinigingen zijn niet op jeugdzorg en dat heeft mijn collega u net geprobeerd te duiden. Dit gaat over het preventieve deel, soms hulp bij het repressieve deel dat bij het jongerenwerk gebeurt. Ik wil eindigen, voorzitter, met het volgende: of de bezuinigingen die zijn gepland zoals wij u in getallen hebben weergegeven, want dat was de vraag van de vragensteller 'hoe zit het met de financiën?' en of die effect zullen hebben op het jongerenwerk van MeerWaarde staat zeker niet vast. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens. Mijnheer Koning heeft nog een vraag. De heer KONING: Dank u wel voorzitter.

Ik wilde aan beide wethouders vragen: heb ik nou goed begrepen dat ze eigenlijk zeggen: deze motie komt te vroeg, we zijn namelijk nog in gesprek met MeerWaarde en die gesprekken kunnen uiteindelijk tot een belangrijke oplossing leiden? En volgens mij zijn die bezuinigingen pas in 2025 van kracht dus er is ook nog tijd zat. Maar ik wil gewoon graag weten hoe zij dat zien. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Voorzitter, mag ik dan namens het college het woord voeren? Want dan krijgt u antwoord van ons beiden via mijn mond. U zegt 'te vroeg', of twijfelt of die überhaupt ingediend moet worden. Dat is natuurlijk aan uw raad. Maar dat hij op dit moment niet het effect heeft, wat ik de PvdA hoor vertellen, komt doordat wij dit al doen, doordat het gesprek nog loopt omdat we er nog niet uit zijn – en dat doen we graag met de professionals – hoe we het beste vorm kunnen geven aan de bezuinigingen. Dus volgens mij zegt u ook terecht 'in 2025 moet het allemaal zijn beslag krijgen'. Natuurlijk wil je daar op zo kort mogelijke termijn uit zijn, want een grote organisatie als MeerWaarde moet natuurlijk ook de consequenties vertalen in het beleid en financiën. Maar wij zijn ervan overtuigd dat die gesprekken binnenkort op een heel goede manier verder vervolg krijgen voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens.