2022-12-22 Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 22 DECEMBER 2022 Onderwerp:

Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 (2022.0002600)

Voorzitter:

dhr. P.J. Boerman

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, mw. N.M. Elfers, mw. A.E. Gumbert, mw. J.M. Hup, dhr. H.C.M. Koning, mw. M.C.M. Roos, dhr. F. Sidali, mw. C.R. Smand, mw. B.C. van Stratenvan Diepenbeek, dhr. P.M. Vermeulen Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: dhr. C. El Idrissi, dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok, mw. M.L. SedeeSchuitemaker Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedemiddag. We zijn bij elkaar op een ongebruikelijk tijdstip, maar desalniettemin met een gewone raadssessie. Dit is een raadsessie die handelt over het Raadsvoorstel Noodfonds Haarlemmermeer Verruiming draagkrachtpercentage en daarbij worden door het college aan de raad een aantal voorstellen gedaan die we nu gaan bespreken. Ik heb begrepen dat ik daarvoor het eerste het woord kan geven aan de heer Sidali die een beetje de aanstichter is van het voorstel, met anderen. Daarna gaan we die ronde af, maar mijnheer Sidali krijgt van mij als eerste het woord. De heer SIDALI: Dank u wel, voorzitter. Er zijn nog meer aanstichters inderdaad, met HAP samen hebben we dit initiatief genomen, en uiteindelijk met de raad in zijn geheel. Voorzitter, de PvdA is blij met het ophogen van het aantal huishoudens dat in aanmerking komt voor een energietoeslag en de verruiming van het kindpakket. Hiervoor heeft de PvdA het initiatief genomen, samen met HAP en we hebben daar uiteindelijk in meerderheid in de raad ook om gevraagd. Maar we vroegen om meer, voorzitter. Over maatschappelijke organisaties en sportverenigingen wordt slechts gezegd dat het college daar nog mee bezig is, over ondernemers wordt geen woord gezegd. We hadden een voorstel om meer Haarlemmermeerders de winter door te helpen. De PvdA is op dit deel bijzonder teleurgesteld in het college.

De PvdA maakt zich grote zorgen over de gestegen kosten voor de verenigingen en ondernemers. Deze winter kan hen de kop kosten. Denk bijvoorbeeld aan de bakker in de kleine kernen of de voetbalvereniging die het cement is van de wijk. Voorzitter. Dit college is te terughoudend wat ons betreft omdat gewoonweg niet alle Haarlemmermeerders kunnen wachten op het moment dat de rijksregelingen ingaan. Zie bijvoorbeeld Amsterdam, waar ze vooruitlopend op de landelijke subsidieregeling alvast € 20 miljoen subsidie beschikbaar stellen voor bedrijven en instellingen die in de knel komen door de hoge energiekosten. Sommige organisaties in de hoofdstad hebben door de sterke verhoging van de energielasten – soms een verdrievoudiging – inmiddels geen middelen meer om hun lasten te dragen en dreigen om te vallen. Haarlemmermeer is niet anders. Gisteren sprak ik nog met een sportvereniging die het ongelooflijk moeilijk heeft. Maar ons college is nog aan het onderzoeken. Omgerekend zouden wij € 4 miljoen moeten reserveren voor ondernemers, verenigingen en maatschappelijke instellingen. Alleen organisaties in aantoonbare financiële nood kunnen een beroep doen op de subsidie en de verwachting is dat het aantal organisaties in financiële problemen volgend jaar toeneemt. In 2023 krijgen veel organisaties te maken met een duurder energiecontract.

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

1

Voorzitter, dit college is wat ons betreft weinig creatief. Er zijn gemeenten die een stimuleringsregeling hebben, zoals een duurzaamheidslening met gunstige voorwaarden. Met de lening kunnen accommodaties verduurzaamd worden. Denk aan isolatiemaatregelen, warmtepompen, ledverlichting en zonnepanelen. De regeling geldt voor sport-, cultuur- en welzijnsverenigingen en stichtingen. Zou het college de volgende ideeën van de PvdA willen overnemen? Verhogen van de subsidie voor de Voedselbank, in het bijzonder voor gezonde voeding, versterken van de subsidie voor Prakkie, dat is eigenlijk hetzelfde doel als de Voedselbank, en een tijdelijke dan wel een permanente huisvesting voor Prakkie organiseren, zodat deze mensen hun huiskamer weer terug kunnen krijgen. Verenigingen in nood helpen met dekken van energielasten, als voorschot, lening of een gift, wat dan ook. En verenigingen helpen met isolatie, duurzame energie, met een duurzaamheidslening. Ondernemers die belangrijk zijn in wijken en kleine kernen ondersteunen, in geval van nood. Nogmaals actief zoeken naar mensen die in de kou zitten en hulp op maat bieden. Voorzitter, ik kom tot een afronding. We zouden graag zien dat er een brief uitgaat naar alle huishoudens over de nieuwe tijdelijke uitbreiding tot 130%.

Kan het college dat toezeggen? Graag horen we van de collega-partijen hoe we alsnog snel kunnen inspelen op ontwikkelingen als de rijksregelingen, zoals de geluiden in Den Haag al de ronde gaan, op zich laten wachten en/of niet toereikend zijn. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. U noemde ze al, het woord is aan de HAP. Mevrouw Elfers. Mevrouw ELFERS: Dat is snel voorzitter, dank u wel. Ook HAP is vooralsnog tevredengesteld door het college met het voorstel van de portefeuillehouder Werk en Inkomen. Maar hoe zit het met de verenigingen in nood en waar zijn de reddingsboeien voor de ondernemers? Nergens kunnen wij zien dat daar een vangnet voor is, behalve dan te wijzen naar Den Haag. Graag een reactie van de portefeuille Sport en Ondernemerschap. Voorzitter, de fractie van HAP is blij met de verruiming van de minimaregelingen van 120% naar 130% en wij stemmen in met het extra budget dat hiervoor nodig is. Naar verwachting zullen met deze verruiming 1100 inwoners extra geholpen worden. Voorzitter, in de beslispunten lezen wij dat de raad verzocht wordt om het draagkrachtpercentage voor het kindpakket genoemd in de artikelen 9 tot en met 13 voor een periode van een jaar te wijzigen van 120% naar 130% van het wettelijk sociaal minimum, inclusief vakantiegeld. Daar kunnen wij natuurlijk niet tegen zijn.

En als u diep in ons hart kijkt, zou deze regeling ook in de toekomst moeten gelden. Wel vraagt de fractie van HAP zich af: waarom niet het totale pakket aan beleidsregels? Er zijn namelijk ook kwetsbare inwoners zonder kinderen. Graag een reactie van de portefeuillehouder. Ook hoort de fractie van HAP graag hoe het college deze groep inwoners gaat bereiken, zodat zij weten dat zij aanspraak kunnen maken op het kindpakket. Hoe zorgen wij dat de mensen die wij willen bereiken ook echt bereikt worden? Even los van de brief deur-aan-deur als suggestie van de PvdA. Voorzitter, ook de doelgroep voor de energietoeslag wordt uitgebreid naar 130% van het wettelijk minimum. Hierin wordt geen onderscheid gemaakt tussen inwoners met en zonder kinderen. Vraag aan het college: is het incidenteel bedrag van € 1.550.000,00 Haarlemmermeers geld of financiën vanuit het rijk? En dan ter afsluiting voorzitter, verenigingen, ondernemers en inwoners in nood hebben meerdere handreikingen nodig. De beheersmaatregelen uit Den Haag duren lang en zijn vast en zeker goed bedoeld, maar dat die niet aansluiten op de praktijk, is geen hogere wiskunde.

Dat was dan ook de reden voor mijn partij om onder andere samen met de PvdA te komen tot een tijdelijk en aan regels gekoppeld bestaanszekerheidsfonds waarbij wij als gemeente een reddingsboei beschikbaar stellen voor kwetsbare verenigingen, ondernemers en inwoners. Want voorzitter, als de handreikingen vanuit het rijk zo ver van de werkelijkheid staan dat ze onvoldoende leveren, is het wat HAP betreft logisch dat je eigen gemeente wel een toereikende reddingsboei uitgooit. In een wereld van onzekerheid is een

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

2

gebaar of signaal van zekerheid niet alleen gewenst, het is voornamelijk noodzakelijk, want als gemeenten horen wij het dichtst bij onze verenigingen, ondernemers en inwoners te staan. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik heb een aantal mensen naar mij zien wenken, dat was als eerste de heer Koning, dan mijnheer Vermeulen. Dan weet u vast een beetje waar u aan toe bent. Daarna mevrouw Van Straten. De heer KONING: Dank u wel voorzitter. Hier zit een ontzettend trots tijdelijk raadslid van de gemeente Haarlemmermeer. Trots omdat in deze barre tijden het kindpakket en de energietoeslag voor een jaar worden opengesteld tot 130% van het sociaal minimum, in plaats van 120%. De energieprijzen, de benzine, de boodschappen en daardoor de inflatie, zijn enorm gestegen. Allemaal rijksbeleid, maar wij vinden het als gemeente niet aanvaardbaar dat kinderen niet meer kunnen deelnemen aan sociale, culturele of sportactiviteiten, of geen gebruik kunnen maken van de energietoeslag. En hoewel het gemeenten niet is toegestaan om inkomenspolitiek te bedrijven, nemen wij onverplicht deze extra kosten voor eigen rekening. Dan de vraag 'waarom doen we niks voor sportverenigingen, maatschappelijke organisaties en ondernemers?' Het rijk is voornemens om voor ondernemers de TEK in te voeren. Als de gemeenten nu opeens spontaan inspringen, denkt het rijk misschien wel dat dat niet meer nodig is.

Die invoering laat nog enige tijd op zich wachten. Dat moeten we dus goed monitoren, maar niet te snel inspringen. Over de sportverenigingen en maatschappelijke organisaties hebben ons, kennelijk in tegenstelling tot andere partijen, nog geen rampberichten of noodsignalen bereikt. Er wordt thans geïnventariseerd of verenigingen als gevolg van de gestegen energieprijzen nog wel aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen. Wij vinden het wel zo handig om alvorens maatregelen te treffen, eerst de uitkomsten van dit onderzoek af te wachten. Ook goed dat ouders aan het begin van het schooljaar via de school een brief krijgen waarin de regelingen staan beschreven. Dan ten slotte nog een kleinigheid. Wat mag het kosten? Paragraaf 3.3. Er staat dat de totale kosten worden geraamd op € 1.715.500,00. De budgetten in de beslispunten zijn echter € 185.500,00 en € 1.550.000,00 Dat is € 1.735.500,00. En dus € 20.000,00 meer. We gaan er echter vanuit dat de gevraagde budgetten in de beslispunten juist zijn. Het is meer om iedereen te laten zien hoe ongelofelijk scherp ik vanmiddag ben ik, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Is het ooit anders, mijnheer Koning? Dan is het woord aan mijnheer Vermeulen. Namens Forza!, zal ik erbij zeggen. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, onze inwoners worden gedupeerd door beleid dat in Brussel en Den Haag wordt bepaald.

We zullen en moeten onze energie opwekken met wind en met zon, om iedereen te dwingen daaraan mee te werken, moet de prijs van energie omhoog. Dat lukt aardig. Verder willen politici altijd investeren. Dat doen ze steevast met geleend geld. Geld dat de Centrale Bank maar al te graag voor ze bijdrukt. Vervolgens besluit iemand in Rusland dat het tijd wordt voor een oorlog en we zitten in een perfecte storm. De inflatie loopt gierend uit de hand, de rente explodeert, energie wordt onbetaalbaar, de koopkracht holt achteruit. We willen 10.000 en asielzoekers en statushouders huisvesten, maar tegelijkertijd kunnen we niet bouwen, want ja, stikstof. Socialisme laat zijn lelijke gezicht zien en blijkt allesbehalve sociaal. Hardwerkende mensen met een laag inkomen worden zodanig op kosten gejaagd dat die kosten niet meer te dragen zijn. In Den Haag doet het kabinet van Mark Rutte dit af met 'we zullen allemaal een beetje armer worden'. Inmiddels blijkt de groep mensen in nood te groeien. Mensen die dachten dat hun leven goed op orde was, worden langzaam maar zeker in deze onwerkelijke situatie geduwd. Geestelijk en financieel kampen veel gezinnen met grote zorgen. Ook in onze raadzaal wordt moord en brand geschreeuwd en bijvoorbeeld deze extra sessie georganiseerd.

Forza! zou graag zien dat de gemeentelijke afvaardigingen van de landelijke partijen het beleid van hun partij in Den Haag afkeuren. Maar nee. We hebben nog niet ingestemd met Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

3

dit raadsvoorstel of PvdA-klimaatpaus Frans Timmermans komt in Brussel alweer met de volgende prijsverhogingen van energie. De Haagse partijen in de gemeenteraad huilen helaas vooral mee met de wolven in het bos en dus mogen de inwoners van Haarlemmermeer weer zelf hun beurs trekken om gevolgen van het Haagse wanbeleid te bekostigen. Forza! is geen voorstander van het incidenteel extra kosten maken. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, u krijgt een Interruptie van mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Een heel korte vraag, bent u zich ervan bewust dat we in Haarlemmermeer zijn? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, bent u zich daarvan bewust? De heer VERMEULEN: Daar ben ik mij zeker van bewust en ik weet ook dat de mensen die waarschijnlijk nu moeten bloeden voor dit beleid, er ook voor hebben gestemd. Maar we hebben wel de gevolgen van Den Haag. De VOORZITTER: Gaat u verder. De heer VERMEULEN: Dank u wel. Forza! is er geen voorstander van veel incidentele extra kosten te maken voor het kindbudget en energietoeslag. We zouden deze bijna € 2 miljoen niet met het mes op de keel in moeten zetten. De kinderen worden buitengesloten van de maatschappij en dat inwoners door geldgebrek hun verwarming niet meer aan kunnen zetten, vraagt desondanks om extra inspanning.

Net als met het halsoverkop vestigen van een asielzoekerscentrum is ook dit raadsvoorstel niet meer dan pleisters plakken op stinkende Haagse wonden. We gaan eenmalig instemmen met deze pleister die wordt bekostigd met geleend geld. We geven de kiezer nog even de kans om in maart verstandiger te stemmen. Tot zover. De VOORZITTER: In maart zijn er volgens mij verkiezingen voor de Provinciale Staten maar dat is een ander verhaal. Ik geef het woord aan mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. De VVD heeft behoefte om eerst iets te zeggen over de communicatie met betrekking tot dit plan want het wordt gecommuniceerd alsof het al een fait accompli is, ook door de gemeente zelf. Daar hebben we eerder al iets over gezegd, dus wij vinden het jammer dat we dat weer moeten aanhalen. Wij spreken hier namelijk vandaag nog over. Er wordt nog over gestemd en het is denk ik ook voor het vertrouwen in de politiek goed en prettig als inwoners weten dat ze eventueel hun volksvertegenwoordigers kunnen benaderen om er nog iets over kwijt te kunnen. Zo wordt het niet gepresenteerd. Maar dan naar de inhoud.

Ik heb een heel spiekbriefje moeten maken van alle regelingen die vanuit Den Haag over ons heen gestort worden, want het zijn er ongelofelijk veel; regelingen om inwoners door deze lastige periode te helpen, regelingen om sportverenigingen door deze lastige tijden heen te helpen, regelingen om ondernemers door deze lastige tijd heen te helpen, maar ook verduurzamingsmaatregelen, want daar wordt wel gekeken naar de lange termijn. En dat is een van de kritiekpunten die wij op dit plan hebben. Dat hebben we al eerder aangegeven. Er zit geen inzet voor de lange termijn in. We zien nu dat we met een situatie worden geconfronteerd waarvan heel veel mensen denken dat die tijdelijk is. Wij denken dat die wat langer gaat duren dan tijdelijk, we hebben te maken met fossiele brandstoffen die opraken en met klimaatverandering, dus we zullen anders met onze energie moeten omgaan. Dat vraagt dus om een langetermijninzet en die ontbreekt in dit plan volledig. Dat is iets waar wij niet blij mee zijn. Daarover hebben we tijdens de eerdere sessie ook al aangegeven dat we zoiets verwachten.

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

4

Verder zijn in dit voorstel de noodzaak en het effect van de verruiming van de minimaregelingen totaal niet onderbouwd of aangetoond. Het voorstel is om extra geld uit te geven, zonder dat we weten of het echt nodig is en zonder dat we weten of we de juiste groep gaan bereiken en welk effect het zal hebben. Het betekent dus eigenlijk het raam openzetten, geld uitstrooien en dan hopen dat het bij de juiste mensen terechtkomt en het goede effect heeft. Daar hebben wij als VVD moeite mee. Dan tot slot. De VOORZITTER: Voor u daarmee begint, mevrouw Van Straten, krijgt u een interruptie van mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Is de VVD zich ervan bewust dat het aantal inwoners uit Haarlemmermeer dat naar de Voedselbank gaat, toeneemt en ook het aantal mensen met schulden toeneemt, ook boven de 120% van sociaal minimuminkomen? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Die signalen hebben we uiteraard ook gehoord en dat betekent dat ook vanuit het rijk ervoor gezorgd wordt dat het minimuminkomen met 10% verhoogd wordt. Dat de gekoppelde uitkeringen ook met 10% verhoogd worden, dat er geld wordt uitgetrokken om mensen te helpen die in de schuldhulpverlening terechtkomen. Dus er wordt heel veel gedaan om ook die groepen te helpen. Het laatste punt waar wij moeite mee hebben, is dat deze extra uitgave ook gaat leiden tot een vergroting van de armoedeval.

Wat ons betreft moet werk lonen. We hebben te maken met een arbeidsmarkt met grote tekorten. Dat betekent dat ook bij de werkgevers een verantwoordelijkheid ligt in het in het kader van loonsverhogingen en dergelijke. Door nu weer extra vanuit de gemeente te subsidiëren, wordt zowel die verantwoordelijkheid weggenomen, als ook de stimulans dat mensen met meer werken meer kunnen verdienen. Dus wat ons betreft, is het geen slim en doordacht plan en lijkt het meer op paniekpolitiek. De VOORZITTER: Dat was helder. Ik heb opgeschreven: mevrouw Gumbert namens GroenLinks en daarna mijnheer Beusenberg en dan ga ik die kant op. Maar eerst mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik ben anders dan de voorgaande spreker, trots op de reactie van het college op het dringende verzoek vanuit vrijwel de hele raad om inwoners met een kleinere beurs in deze dure winter extra te ondersteunen. Tijdens de sessie hierover, aangevraagd door PvdA en HAP over een energienoodfonds, in november leek het college nogal afhoudend. Het was allemaal moeilijk en duur, de raad kon dat wel willen, maar zo simpel was het niet. Maar wij zijn dus heel blij dat het college, ondanks die bezwaren, daadkrachtig aan de gang is gegaan zodat de raad vanavond over dit voorstel kan stemmen.

Natuurlijk zijn er redenen waarom deze of gene minder tevreden is dan gehoopt, maar hoe dan ook blijft overeind dat er een afweging is gemaakt welke argumenten hier het zwaarst moeten wegen en zelfs de beruchte personeelsschaarste bleek daar van ondergeschikt belang te zijn. Chapeau voor het college. Natuurlijk hebben wij naast oprechte complimenten ook een aantal opmerkingen. Met nadruk vragen we aandacht voor de manier waarop inwoners geïnformeerd worden. De gemeente moet ernaar streven dat 90% van de mensen om wie het gaat, gebruik gaat maken van de regeling. Zo adviseert de Participatieraad. Het is bekend uit eerder onderzoek dat er in Haarlemmermeer minder mensen gebruikmaken van inkomensondersteuning dan in andere gemeenten. Kan de wethouder toezeggen dat hieraan extra aandacht wordt besteed om onderbenutting te voorkomen? Extra geld is in zo'n onzekere periode nodig, maar na deze winter is de energiecrisis niet voorbij. Om de energietransitie te volbrengen moet de samenleving niet alleen andere, maar vooral ook minder energie gaan gebruiken. In plaats van compenseren en subsidiëren, is investeren in isolatie en energiebesparing het echt duurzame antwoord op de energiecrisis. Misschien niet voor vandaag, maar Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

5

wel voor morgen en voor de toekomst. Daarom is het belangrijk om inwoners, ook mensen die niet onder deze inkomensgrens zitten, te helpen verduurzamen. Verduurzamen is geen luxe, het is noodzaak. Geef praktische hulp, niet alleen informatie, luister naar de behoefte van mensen, installeer producten voor hen als dat nodig is, betrek de omgeving, houd communicatie simpel en wees transparant en toegankelijk, zorg dat maatregelen ook voor huurders bereikbaar zijn en bied eenvoudige subsidies voor woningeigenaren. Dat laatste geldt natuurlijk niet alleen voor inwoners, want ook bij sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties staat de winter voor de deur. Vandaag lijkt het wel weer mee te vallen. Vorige week mochten we allemaal even ervaren hoe koud ook weer koud is. Ook voor maatschappelijke organisaties en ondernemers geldt dat op korte termijn de verwarming aan moet kunnen, maar voor de langere termijn moeten de accommodaties tegen de komende winters bestand worden gemaakt. GroenLinks roept daarom het college op om dit raadsvoorstel niet als een eindpunt te zien, maar als een fase in de groei van Haarlemmermeer naar een duurzame gemeente waar solidariteit vanzelf spreekt. Een samenleving waar brede welvaart heerst, zoals GroenLinks vanavond in een ander debat zal bepleiten.

En een samenleving waar voldoende, betaalbare en schone energie is, zodat iedereen mee kan blijven doen. De VOORZITTER: Dank u wel. Het woord is aan mijnheer Beusenberg. SRH. De heer BEUSENBERG: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, inwoners, ondernemers en verenigingen staan in de kou. De raad heeft u de tijd gegeven waar u om vroeg, sterker nog, u heeft nog langer de tijd genomen en dat is oké, maar dan verwacht ik dat u ook echt met een concreet plan komt. In het hele voorstel zijn studenten niet een keer genoemd. U verwijst studenten altijd door naar de bijzondere bijstand. Terwijl verschillende gemeenten wel energietoeslag uitkeren voor studenten. U wilt groeien met deze gemeente, dat willen wij ook, maar dat willen we wel met onze studenten. In verschillende gemeenten gaan studenten nu naar de rechter om toch recht te krijgen op energietoeslag. Voorzitter, is dat nu echt wat u wilt, dat uw eigen inwoners u voor de rechter slepen omdat zij de energierekeningen niet meer kunnen betalen? Studenten staan elke keer in de kou, vandaar dat er wordt gesproken over een pechgeneratie. Daarom zal ik straks een motie indienen met betrekking tot energietoeslag voor studenten. Voorzitter, dan over het jaar 2022. Ook daar wordt niets over gezegd in het voorstel.

Hoe lang zitten we nou al met dit probleem? Is de portefeuillehouder ook van plan te kijken naar een oplossing met terugwerkende kracht? Desalniettemin is dit een begin dat de portefeuillehouder heeft gemaakt, maar er is nog heel veel werk aan de winkel. Dank u wel. De VOORZITTER: Even voor de zekerheid, de motie is bij dezen ingediend? Is die al verspreid? De heer BEUSENBERG: Als het goed is, is de motie al verspreid. De VOORZITTER: Hij is in ieder geval verspreid, dat heb ik ook begrepen. Het woord is aan mevrouw Smand namens D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Ten aanzien van dit voorstel voor het noodfonds zouden we eigenlijk drie punten onder de aandacht van de collega's hier willen brengen, en ook van het college. Dat gaat over het tempo, de reikwijdte en de communicatie. Ten eerste het tempo. Vandaag is het zeven weken geleden dat wij voor het eerst over het noodfonds hebben gesproken. Nu ligt er een voorstel, zeven weken later en dat is best wel lang. Het staat ook een beetje haaks op de situatie toen corona begon en we heel snel in staat waren om een taskforce op te richten en allerlei maatregelen te nemen. Deze energiecrisis is nog niet voorbij en mocht het nodig zijn, Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

6

dan zouden we toch graag willen verzoeken, en we realiseren ons de beperkingen als het gaat om capaciteit hier in dit huis, om snel te handelen als de nood aan de man is. Wat betreft de reikwijdte. Het noodfonds biedt steun aan inwoners met een lager inkomen, zodat we daarmee een grotere groep kunnen bereiken die het zwaar heeft. We weten uit alle cijfers dat die groep werkende armen steeds groter wordt. En als gemeente voelen wij dus echt dat hier een verantwoordelijkheid van ons ligt om daar nu een helpende hand te reiken. Dat wordt ook gedaan, ook met het kindpakket. Dat is een belangrijk middel om ervoor te zorgen dat kinderen kunnen blijven meedoen met sport en culturele activiteiten, ongeacht hun thuissituatie. Samenvattend, mooi dat er nu een pakket ligt met een gerichte maatregel voor 2023. We blijven wel, zoals vele collega's hier ook al eerder genoemd hebben, aandacht vragen voor ondernemingen en voor sportverenigingen. Boven op allerlei landelijke regels en mogelijkheden die komen, zullen we ook daar toch groepen tussen wal en schip zien vallen en die groepen moeten wij ook echt wel een helpende hand reiken.

De vraag aan het college is dan ook of er al zicht is op de signalen die hier binnenkomen van sportverenigingen en van ondernemers die dreigen tussen wal en schip te vallen, dus net niet in aanmerking komen voor zo'n landelijke regeling of een andere maatregel en dus met de handen in het haar zitten. Gerichte ondersteuning vraagt om maatwerk en dat kunnen we in Haarlemmermeer. Dat zagen we tijdens de corona, in deze energiecrisis met dit pakket en dus hopelijk ook, als dat nodig is, als ondernemers en verenigingen onze ondersteuning nodig hebben. Ten slotte voorzitter, een paar woorden over de communicatie, behalve onder het item 'Nieuws' op de website van de gemeente Haarlemmermeer is er geen integraal overzicht van wat wij als gemeente doen voor inwoners en ondernemers en verenigingen in noodsituaties. Een duidelijk en informatief overzicht op hoofdlijnen, zoals op veel andere gemeentelijke websites staat, kan daarbij enorm helpen. Het is ook niet voor niets dat de Participatieraad vraagt om duidelijke en laagdrempelige communicatie en daar zouden wij ook zeker voor willen pleiten; niet allerlei tabjes af op de website. Ten slotte, in de media lezen we verschillende berichten over de instelling van dit fonds en voor D66 is het belangrijk dat we ons op de feiten baseren en dat we die helder onderscheiden van meningen.

De getallen vliegen ons om de oren en onze inwoners zijn gebaat bij duidelijke taal; hebben we het nu over 1100 huishoudens of meer, of minder? Graag een duidelijk antwoord van het college. De manier waarop deze regeling tot stand is gekomen, kent een wat lange aanloop en ook al zijn we blij met het resultaat, zoals het er nu ligt, iets sneller en duidelijker, daar kunnen we alleen maar wat van leren. Dank u wel. De VOORZITTER: Daar kunnen we allemaal wat van leren, daar heeft u helemaal gelijk in. Mevrouw Roos. Mevrouw ROOS: Dank u wel voorzitter. Voor ons ligt een pakket aan maatregelen voor in totaal ruim € 1,7 miljoen om de gevolgen van Haags beleid te dempen voor de minima. Laten we duidelijk zijn: dat deze maatregelen blijkbaar nodig zijn, is schandelijk en beschamend. Schandelijk dat het zover heeft moeten komen. Het zittende kabinet is in onze ogen de schuldige partij. Beschamend omdat de burger de rekening gepresenteerd krijgt voor falend beleid. De instelling van noodfondsen in diverse gemeenten moet een duidelijk signaal zijn voor het rijk dat het niet goed gaat met het land. Dit noodfonds is een pleister, zoals Forza! al zei, maar dan zien wij dat als een pleister op een slagaderlijke bloeding. Alles blijkt alsmaar duurder te worden. En zo zullen de inwoners ook met dit pakket waarschijnlijk er netto niet veel beter van worden.

Den Haag is waar het beleidsmatig ingrijpen gebeuren moet. Ten aanzien van de kosten van het noodpakket willen we aantekenen dat het een gotspe is dat de gelden die de inwoners toekomen in de vorm van een bonus van € 2.500,00 per opgevangen asielzoeker weggegeven worden aan het COA en niet voor dit noodfonds gebruikt kunnen worden. Nu moet geld door de gemeente worden opgehoest. FVD zal instemmen met het voorliggende noodfonds. Want ja, natuurlijk moeten we er zijn voor onze inwoners die het lastig hebben, wij hopen alleen van ganser harte dat we niet binnen afzienbare tijd opnieuw met elkaar om de tafel zitten om wederom extra maatregelen te bespreken. Tot zover. Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

7

De VOORZITTER: Dank u wel. dan geef ik als laatste in deze ronde het woord aan mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter. Onze fractie heeft ook kennisgenomen van het raadsvoorstel en we hebben een wat meer hoopvolle visie voor de toekomst. Graag zouden we zien dat de basisinkomens toch wat meer voldoende zouden zijn, zodat mensen echt rond zouden kunnen komen. Maar goed, dat is nu niet het geval en het is zeer schrijnend dat er zoveel toeslagen nodig zijn om onze inwoners echt het hoofd boven water te laten houden. We hebben de kinderopvangtoeslag, de zorgtoeslag, de huurtoeslag en nu ook nog eens het kindpakket en energietoeslag. Laten we vooropstellen dat we wel positief gestemd zijn over het verlenen van dit budget. Van 120% naar 130% is prima. Er is tenslotte geld, dus laten we dat goed inzetten. We zullen dit voorstel dan ook steunen. Het zijn tenslotte nu maatregelen om hopelijk te voorkomen dat kinderen de dupe worden van financiële problemen en te zorgen dat we echt dat kind, kind laten zijn en het niet door schuldenproblematiek in de rol zetten dat het op een volwassen manier moet omgaan met armoede. We vinden het ook van groot belang dat kinderen zich kunnen blijven ontwikkelen en kunnen blijven meedoen in de samenleving, ook wanneer ze opgroeien in een huishouden met een lager inkomen of te maken hebben met problematische schulden.

Indirect is dat effect voor hen toch voelbaar, dus het is echt heel goed dat het college komt met het kindpakket en dat dit in het leven is geroepen. Als het dan echt niet uitkomt, moet je mensen helpen in armoede. Daar staan wij voor en we vinden het dus dat het college deze nood goed oppakt. We hebben er wel een beetje moeite mee, dat heb ik al eerder gehoord bij andere fracties, dat dit eigenlijk een landelijk probleem is en dat we er nu gemeentelijk mee te maken krijgen. Als je het platslaat, zitten we eigenlijk een heleboel financiële gaten te vullen. We zouden zo graag willen dat dat anders wordt ingezet. We zijn nu constant lokale brandjes aan het blussen, terwijl dit dus, nogmaals, landelijke problematiek is. Kijk, zolang het incidenteel is, is het oké. Dan is het 'mouwen opstropen en we gaan ervoor', maar nu gaan we bijna alles opbouwen met toeslagen. Ik denk niet dat we dat moeten willen. Dus we zijn eigenlijk wel heel erg benieuwd wat ons college verder nog kan of gaat doen om dit landelijk aan te kaarten. Verder heeft aan het begin van deze sessie volgens mij mijn collega van het CDA gesproken over die 130%. We zijn eigenlijk wel benieuwd waarom niet 140%, of misschien toch wat minder. Is dat een gedegen onderzoek geweest? Dat is nog niet helemaal helder voor ons. Maar we willen toch ook heel graag maatwerk.

Ik vind het eigenlijk een terechte opmerking te kijken 'hoeveel mensen gaan hier nou gebruik van maken?' Ik heb volgens mij een interruptie. De VOORZITTER: Die krijgt u inderdaad, ik wilde u net vragen om af te ronden maar dat gaat nog niet door. Een interruptie van mevrouw Van Straten van de VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Ik moest even bijkomen hoor, van dit voorstel, maar zullen we maar ophogen tot 140%, of meer? Zullen we gewoon allemaal stoppen met werken, mevrouw Hup? Mevrouw HUP: Nou, nee hoor, ik ben heel erg voorstander van werken. Ik zeg alleen dat als mensen het echt nodig hebben, echt in armoede leven, als ze niet eens meer normaal voeding hebben, kleding hebben, een dak boven hun hoofd, dan is de nood aan de man. Het gaat om kinderen en het gaat om mensen die echt niet rondkomen door de hoge kosten. Daar heb ik het over. De VOORZITTER: Ik wilde u vragen om af te ronden maar volgens mij is dat al gebeurd. Mevrouw HUP: Oké. Oproep aan het college: maatwerk, dat zien we liever en hopelijk is dit een momentopname. Voorzitter, tot zover. Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

8

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan heb ik de hele raad die aanwezig is gehoord. Ik merk voor de orde op dat BVNL, EEN Haarlemmermeer en GEZOND Haarlemmermeer niet aanwezig zijn volgens mij. Anders hebben ze nu nog de kans om naar voren te komen, maar dat is niet het geval. Dan rond ik de eerste termijn af en geef ik het woord aan het college, als eerste aan de heer El Idrissi. Wethouder EL IDRISSI: Dank u wel voorzitter, voor het woord en dank ook aan de raad voor de vragen en ideeën die zijn gedeeld. Op 3 november jl. hebben we gesproken over het instellen van een noodfonds en we hebben toen goed naar u geluisterd. U heeft verteld dat we op het gebied van minima een bepaalde stap moesten zetten. Op het gebied van minima waren we al bezig met een ondersteuningspakket voor 2023. Dat plan, aangevuld met suggesties, bespreken wij vandaag. Van een aantal fracties hoor ik het geluid dat dit plan geen zoden aan de dijk zou zetten en dat er meer nodig is. Ik ben nu trouwens echt in beeld, ik was even zoekende, maar dat is nu goed. Ik ben het in zoverre met u eens dat wij als college niet de illusie hebben dat we met dit plan de zorgen van onze inwoners in totaliteit wegnemen. Het probleem rond de bestaanszekerheid en bestrijden van armoede is gewoon een hardnekkig vraagstuk. En een groot deel komt natuurlijk ook vanuit het rijk en daar zouden we op een andere manier naar moeten kijken.

Maar ik ben er wel van overtuigd dat we met dit plan echt een wezenlijk verschil maken voor specifiek honderden, zo niet duizenden kinderen in onze gemeente en zij mogen wat mij betreft nooit de dupe worden van weinig geld van hun ouders. U zult zich vast afvragen, waarom doen we niet het hele minimabeleid? Een aantal fracties gaf dat ook aan, waarom niet alle regelingen? De VOORZITTER: Er is een interruptie van mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Een verduidelijkende vraag, want ik hoor de heer El Idrissi zeggen 'wij verwachten dat…', maar ik vraag me af, heeft u een bevestiging dat er nu op dit moment kinderen tussen de 120% en 130% van het sociaal minimum tussen wal en schip vallen? De VOORZITTER: Heeft u dat, mijnheer El Idrissi? Wethouder EL IDRISSI: Je hoeft er geen geleerde voor te zijn, mevrouw Van Straten, om de situatie waar mensen nu in zitten goed te begrijpen. Het is zo dat werkende gezinnen en huishoudens, daar zijn ook cijfers aan verbonden, het gewoon heel zwaar hebben. Werkende mensen die gewoon van 09.00 tot 17.00 een baan hebben, met kinderen, komen gewoonweg niet rond. Die houden maar een klein bedrag over. Je ziet dat ook terug in de aantallen mensen die naar de Voedselbank gaan en daar zijn ook kinderen aan verbonden.

Dus dat gaat om gezinnen, dus het is feitelijk zo dat dat ook te maken heeft met die stijgende groep en bovendien hebben we ook in ons coalitieakkoord staan - ik wil u daar wel op wijzen, ik hoop dat u zich dat nog wel herinnert - dat we gezegd hebben dat we die steeds grotere groep werkenden beter willen gaan ondersteunen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, dat nodigt uit, nam ik al aan. Mevrouw VAN STRATEN: Ja, dank u wel voorzitter, want ik ken dat coalitieakkoord natuurlijk ook heel goed. Daar hebben we gezegd dat we gaan onderzoeken of dat nodig is en daarmee verwachten wij als VVD dat je dan met een goede onderbouwing komt. Nogmaals, die missen wij hier. De VOORZITTER: De wethouder.

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

9

Wethouder EL IDRISSI: Goed. We kunnen een welles-nietesspel gaan spelen, mevrouw Van Straten, maar volgens mij is het hele land ervan overtuigd dat een grote groep mensen het zwaar heeft en dat is nu net die groep tussen de 120% en 130%. Ik ga door. Waarom niet het hele minimabeleid en waarom niet alle regelingen? Dat willen we idealiter natuurlijk ook doen, voorzitter, daar ben ik het ook volledig mee eens. Ik ben eigenlijk al maanden op zoek naar een manier waarop we onze inwoners beter kunnen ondersteunen en tegelijkertijd niet onze eigen uitvoering om zeep helpen. Want dat is ook de reden waarom het wat langer duurde. Ik hoorde D66 al zeggen 'zeven weken is gewoon te lang', maar dat heeft ook te maken met het feit dat er ten eerste gewoon heel veel geld in omgaat en twee dat het aan de balies gewoon extra druk wordt. Je moet het in de uitvoering wel goed voor elkaar krijgen. Je moet op zoek naar menskracht en dat hebben we ook gedaan, waardoor het ook wat langer duurde. En ik zal u ook eerlijk zeggen, ik vind persoonlijk deze stap best spannend. We hebben namelijk ook meer extra mensen nodig. De druk aan de balie, zoals ik net aangaf, gaat verder oplopen, maar ik ben wel trots dat deze organisatie nu zegt 'dit doel dat we nu voor ogen hebben, is het waard om het te doen, en daar gaan we dan ook voor'.

Dan heb ik ook wat gehoord over 'wat doen we na 2023?' Terechte vraag, want iedereen is het er eigenlijk ook wel over eens dat die koopkrachtcrisis langer gaat duren dan een jaar. Dus de kennis en ervaring die we komend jaar opdoen binnen die groep, gebruiken we ook om te kijken naar hoe we ons minimabeleid kunnen verbeteren, kunnen verruimen. Dat is ook wat we in het coalitieakkoord hebben afgesproken. Kijken naar de zoektocht om die steeds groter wordende groep, want dat is een feitelijk gegeven, beter te kunnen ondersteunen. De VOORZITTER: U had het zelf ook al gezien, ik zag twee vingers, eerst die van mevrouw Van Straten en daarna die van mijnheer Vermeulen. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik ga de heer El Idrissi toch vragen om het coalitieakkoord nogmaals goed te lezen, want we hebben gezegd dat het minimabeleid gehandhaafd blijft en dat we onderzoek doen naar verruiming en nogmaals, dan moet je met gedegen onderzoek en gedegen cijfers komen. En tot nu toe ontbreken die. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, ik denk op hetzelfde punt. De heer VERMEULEN: Ja, dat klopt voorzitter, dank u wel. Ik had de vraag of mijn conclusie de juiste is dat ik nu hoor aankondigen dat we na 2023 door blijven gaan met minimaregelingen, maar dan extra? Klopt dat? De VOORZITTER: Dat is wel een iets andere vraag.

De eerste was naar de onderbouwing en de tweede vraag is 'hoe gaan we verder na 2023?' De wethouder. Wethouder EL IDRISSI: Ik heb nog een aantal vragen die ik ook wil langslopen, maar het blijft een welles-nietesverhaal, mevrouw Van Straten. Het feit dat we aan de coalitietafel ook hebben gezegd 'we zien dat de werkende armen het steeds lastiger en steeds moeilijker krijgen', waar. Dat is ook aan tafel zo met elkaar afgesproken en we vinden het interessant om te onderzoeken wat er in die groep gebeurt. In hoeverre reageren ze op de minimaregelingen, et cetera? Dat is dan ook wat we nu doen met deze regeling. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Dan wil ik dit debat zo afsluiten, hoor. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik wil even de bevestiging van de heer El Idrissi dat we ook hebben afgesproken dat dat binnen bestaande middelen zou moeten gebeuren.

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

10

Wethouder EL IDRISSI: Zeker. We hebben inderdaad gezegd dat we dat binnen de bestaande budgetten zouden kunnen doen. Dat is niet mogelijk, maar dat wil niet zeggen dat we het probleem zomaar even weg kunnen schuiven. Het probleem is er, we willen graag die grotere groep kunnen ondersteunen en we zeggen nu 'dit is het geld dat we daarvoor nodig hebben'. En de vraag is nu aan de raad of u dat geld daarvoor vrij wilt maken. Ik ga door met een aantal vragen, want anders kom ik niet helemaal rond en volgens mij heb ik nog twee collega-portefeuillehouders die iets willen zeggen over de sportverenigingen en over de ondernemers. De VOORZITTER: Neemt u in uw termijn ook de beantwoording op mijnheer Vermeulen mee? Wethouder EL IDRISSI: Ja, dat was 'wat doen we na 2023?' Daar heb ik wel impliciet in mijn verhaal antwoord op gegeven maar ik zal nog even kort meegeven. Mijnheer Vermeulen, ik heb gezegd dat we dit jaar gebruiken om te kijken 'wat gebeurt er binnen die groep, hoe reageren ze op de regelingen die we nu kenbaar maken?' Op basis daarvan kunnen we ook aan het eind van het jaar kijken in hoeverre de groep daar goed gebruik van maakt en dan is het weer aan de raad om te zeggen 'we willen heel graag door, want we zien dat daar goed gebruik van wordt gemaakt en het is nodig en we moeten hiermee doorgaan'. Dan komt het weer terug naar de raad.

Even over de communicatie over de energietoeslag. Die heeft een bereik van 90%. Dat is echt heel goed. Dat heeft ook te maken met de landelijke bekendheid die het krijgt. Voor volgend jaar krijgen alle mensen die de energietoeslag toegekend hebben gekregen, van ons een brief, waarin we ze vertellen dat er voor 2023 ruimere regels zijn waar ze recht op hebben. Zo bereiken we dus ook heel doelgericht die groep die hier recht op heeft. Dat was even de vraag van de PvdA. Daarnaast wordt er ook een brief gestuurd naar alle scholen, met het verzoek deze door te sturen naar de ouders, waarin we de ouders ook informeren over die ruimere regels. Dan hebben we de twee doelgroepen die we hierin willen bereiken te pakken. HAP had een vraag over de over € 1,5 miljoen, is dat Haarlemmermeers geld of is dat rijksgeld? Heel kort: dat is geld dat wij zelf vanuit de gemeente boven de rijksgelden willen we vrijmaken. Het CDA gaf aan, terecht, '€ 20.000,00 verschil in die nota'. Het antwoord daarop – dat is natuurlijk heel scherp opgemerkt en dank daarvoor – is dat dat het geld is dat we willen gebruiken voor de uitvoering van het kindpakket dat in uitvoering zit bij Leergeld. Dan de subsidieverhoging van de PvdA, daar heb ik al een keertje eerder antwoord op gegeven. We hebben goed contact met de Voedselbank.

Op dit moment is er ook geen tekort aan voedsel, dus de Voedselbank komt dan ook niet in aanmerking voor een hogere subsidie. Dus dat is eventjes hoe dat nu zit. Verschillende vragen en opmerkingen gingen over investeren in isolatie en verduurzaming bij onze minima. We zijn het als college daar natuurlijk helemaal mee eens. We zijn daar ook in nauwe samenwerking met de energiebank en het Energieloket. De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi, mijnheer Sidali popelt toch om de vraag te stellen. De heer SIDALI: Dank voor de beantwoording en ik begrijp het ook, over de Voedselbank, maar het ging mij om gezond voedsel. Want we hebben het er in de sessie ook over gehad dat er een tekort is aan gezond voedsel en dat het allemaal een beetje meer van hetzelfde is. Dus daar is de vraag eigenlijk op gericht, zou je daar de subsidie niet voor kunnen ophogen om toch meer gezond voedsel in het pakket te krijgen? De VOORZITTER: Mijnheer El Idrissi.

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

11

Wethouder EL IDRISSI: Als de vraag vanuit de Voedselbank zou komen, zijn we bereid om daar het gesprek over aan te gaan. Dan als laatste over de motie van SRH, over de studenten. Volgens mij heb ik daar al een aantal keer iets over gezegd, mijnheer Beusenberg en ik zal ook nog eens een keertje doen om het nog duidelijker te maken. Studenten kunnen niet als een groep allemaal de toekenning energietoeslag krijgen. Tegelijkertijd kunnen studenten ook niet in een keer allemaal tegelijkertijd worden afgewezen. Dus je kunt ze niet als een groep zien, studenten die recht hebben en een aanvraag doen, worden via onze website doorgestuurd naar de bijzondere bijstand. Dat had ik al eerder aangegeven. En via die bijzondere bijstand kunnen zij dan een individuele aanvraag doen voor energietoeslag. Het heet dan gewoon simpelweg anders. Het heet dan geen energietoeslag, maar je doet het via de individuele bijzondere bijstand en dat is met een idee, mijnheer Beusenberg, namelijk het idee om de situatie van de student beter in kaart te brengen. Dat kan namelijk een student zijn die gewoon thuis woont en dan heeft hij dus geen recht op die toeslag. En dit is ook conform het advies vanuit het rijk en om die reden ontraden we ook de motie. De VOORZITTER: Wilt u daar nu nog een vraag over stellen of wilt u de motie in tweede termijn nog behandelen? Dat lijkt me het geëigende moment om dat te doen.

De heer BEUSENBERG: Ik ga er nog even over nadenken wat er precies is gezegd. Dank u wel. Wethouder EL IDRISSI: Tot zover, Voorzitter. De VOORZITTER: Mevrouw Hup, een vraag aan deze wethouder? Mevrouw HUP: Dat denk ik wel want ik denk dat hij gaat over het verder in het landelijke aankaarten, toch? Of gaat iemand anders daar nog wat over vertellen? Ik heb daar wel een vraag over gesteld. Ik kan hem nog even herhalen, als dat helpt. De VOORZITTER: De vraag was voor mij in ieder geval helder, en voor het college denk ik ook maar misschien dat een van de andere wethouders daarop ingaat. Wethouder EL IDRISSI: Nee, ik had die vraag volgens mij wel ergens in het verhaal meegenomen, mevrouw Hup. Het is inderdaad een hardnekkig probleem, bestaanszekerheid garanderen aan mensen en de armoedebestrijding. Het zit natuurlijk ook voor een groot deel bij het rijk. Dus het rijk geeft aan 'dit is het minimuminkomen. Hiermee zou u het moeten doen'. En wat blijkt nu? Dat is gewoon niet genoeg en daarom moeten we al die regelingen in het leven roepen en al die toeslagen. Het is eigenlijk niet anders dan pleisters plakken. Dus als we echt iets structureel willen oplossen, dan moeten we inderdaad naar het rijk en ook de landelijke partijen… De VOORZITTER: De vraag was ook: gaat u naar het rijk, voorzitter? O nee, ik ben zelf de voorzitter.

de vraag was: gaat u naar het rijk, college? Wethouder EL IDRISSI: Volgens mij was dat het antwoord. De VOORZITTER: Mevrouw Hup. Mevrouw HUP: Ik heb wel geluisterd naar uw betoog, maar ik weet niet of u ook geluisterd heeft naar mijn betoog, want ik heb aangegeven dat we dus nu financiële gaten aan het vullen zijn. Dus dat kan ik een beetje scharen onder de pleisters plakken. Mijn vraag is: wat gaat het college verder nog doen of

Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

12

gaat het college het bijvoorbeeld landelijk aankaarten, terwijl al bekend is dat er een ander probleem is? Ik zou zeggen: een keer een kopje koffie doen. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Hetzelfde onderwerp, denk ik? Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, dan neem ik het wel een beetje op voor de landelijke politiek omdat die juist heeft gezien dat ze ook een rol heeft. Zij zijn de werkgever die de hoogste loonstijgingen verwezenlijkt heeft dit jaar, dus daar kan het bedrijfsleven nog een voorbeeld aan nemen. Ze hebben ook gezegd dat het minimumloon 10% moet stijgen, en de daaraan gekoppelde uitkeringen, dus daar wordt echt wel wat aan gedaan. Ik vind het een beetje jammer dat er net gedaan wordt alsof… Ik ben het helemaal ermee eens dat daar de oplossing ligt, in Den Haag, maar hier te doen alsof er niets gebeurt, is onterecht. De VOORZITTER: Nu zie ik mevrouw Elfers ook, maar dan lijkt het of we aan de tweede termijn beginnen en ik denk dat het handig is om eerst het college het betoog te laten afronden, ik denk dat mijnheer Nobel het woord nog wil voeren. Wethouder NOBEL: Dat weet ik niet helemaal zeker want ik zie tot mijn grote vreugde dat de wethouder Sport ook in levenden lijve is aangeschoven. Dus ik denk dat zij die vragen gaat oppakken over sport dus daar laat ik het dan bij, voorzitter.

De VOORZITTER: Mits ze de vragen gehoord heeft, maar misschien is dat ook wel niet het geval. Wethouder SEDEE: Collega, ik heb geen enkele vraag gehoord, dus u zult het zelf moeten doen. Ik kom net uit een andere bijeenkomst dus ik laat dit graag aan u over. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel. Wethouder NOBEL: Ja, het tafeltennis komt hier denk ik voorbij, want er wordt gepingpongd. Ik zal uiteindelijk dan de antwoorden voor Sport op me nemen en stiekem wil ik altijd al een beetje wethouder van Sport zijn, dat weet u als raad ook wel. Een aantal mensen vroeg 'zijn er nu sportverenigingen die tussen wal en schip vallen?' Onder andere D66 vroeg daarnaar. Ik heb begrepen van de echte wethouder Sport dat daar tot op heden in ieder geval geen signalen van bij ons bekend zijn. Mijnheer Sidali gaf aan dat hij die signalen wel heeft. Ik denk dat het goed is om in de sessie, of buiten de sessie, die signalen in ieder geval ook kenbaar te maken bij de wethouder Sport zodat we daar dan iets mee kunnen. De wethouder Sport heeft in de vorige sessie over het noodfonds aangegeven 'we gaan ook uitvraag doen bij verenigingen'. Die brief met een inventarisatielijst in hoeverre die sportvereniging nu last heeft van de huidige situatie gaat deze week uit. We vragen ze om, geloof ik, voor 16 januari a.s. te reageren.

Dan hopen we ook een beter beeld te krijgen of er echt sportverenigingen zijn die daadwerkelijk, wellicht, tussen wal en schip vallen en of we daarop moeten acteren. Dan was er een hele waslijst met maatregelen die vanuit het rijk zijn aangekondigd. Ik kan die allemaal gaan oplezen, maar daar ga ik u niet mee vermoeien. Maar de belangrijkste is dat er uiteindelijk vanuit het Gemeentefonds structureel meer geld komt en dat geldt niet alleen voor sport, maar dat geldt eigenlijk wat breder. Ik denk dat het misschien wel goed is om als wethouder van Financiën te zeggen: daar zit uiteindelijk wel de oplossing. Het kan niet zo zijn dat wij structureel problemen moeten gaan dichtlopen met eenmalig geld. Daarvoor hebben we nu dat noodfonds om dat eenmalig te doen, maar we verwachten uiteindelijk dat het rijk ons daarin tegemoet gaat komen. Dus ja, dit noodfonds, met de maatregelen die voorliggen, is goed als eenmalige actie, maar niet structureel. Daar moet het rijk echt met geld over de brug komen. Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

13

Wethouder SEDEE: Tot zover dan voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel college, maar ik heb ook nog een vraag gehoord aan mevrouw Ruigrok. Wethouder RUIGROK: Ja, dank u wel. Aan mij werd gevraagd wat er gebeurt voor ondernemers, dat waren tenminste vragen die naar boven kwamen. Nou, mevrouw Van Straten heeft een hele lijst samengesteld die ze vast wel wil delen, maar ik wil er in ieder geval enkele uit naar voren brengen. Het energieplafond is natuurlijk ook voor het MKB interessant om gebruik van te maken. De energiecompensatie waar mijnheer… Koning, ik moest even denken, ik wilde 'mijnheer Herman' zeggen, maar dat gaat natuurlijk niet. De VOORZITTER: Koning Herman, mag u ook zeggen. Wethouder RUIGROK: Daar ben ik zelf ook enthousiast voor gaan lobbyen omdat die eerst eigenlijk een veel te hoog percentage had om ervoor in aanmerking te komen. Dat percentage is nu verlaagd van 12% naar 7% van de omzet. Het is nog steeds wel moeilijk, maar wel een betere regeling. En bij ons zijn er zelfs partijen, zoals Bakkerij Gorthuis, die een vast contract heeft en die aanbiedt aan andere ondernemers om de oven ter beschikking te geven. Voor de rest hebben we nog het Energieloket. Op 1 januari a.s. ook een speciale pagina voor ondernemers.

Daar zijn die subsidieregelingen, waar ook D66 en GroenLinks en de VVD ook aan refereerden, om echt duurzaam, letterlijk duurzaam, lange termijn maar ook duurzaam te investeren. Dus daar zijn subsidieregelingen waar ondernemers gebruik van kunnen maken. Maar ook de verlaagde accijns op diesel en benzine geldt natuurlijk voor ondernemers en wij houden echt ook nadrukkelijk de vinger aan de pols bij het lokale bedrijfsleven. We hebben zo'n monitor, waar elke keer nog uitkomt dat er heel weinig faillissementen zijn in Haarlemmermeer. Maar we blijven met alle ondernemers en verenigingen in gesprek. Hoe gaat het? Waar zitten problemen? Ik ben zelf ook op pad voor die MKBagenda, dus dat haal ik ook op. En vooralsnog, we moeten kijken hoe dat verder gaat, lijkt dat nog redelijk goed te gaan. En als ik dan nog even mag, daar is niet naar gevraagd, maar ik wil het toch graag vertellen. Afgelopen dinsdag waren we met enkele raadsleden in de regioraad van de Vervoerregio en daar hebben we voor de hele Vervoerregio de afspraak gemaakt dat we een regeling gaan treffen vanaf april volgend jaar voor minima om gratis OV-kaartjes te distribueren. Per gezin kunnen er acht kaartjes voor 1,5 uur opgevraagd worden. Dat is specifiek voor deze groep waar wethouder El Idrissi het ook over heeft, voor mensen van 100% tot 130% van het wettelijk minimuminkomen.

Dus die worden waarschijnlijk ook verstrekt via de Voedselbank, maar daar komen we nog nader op terug. Maar dat is een aanvullende maatregel specifiek voor deze groep. De VOORZITTER: Dat kan ik bevestigen, als lid van de regioraad. Ik kijk even rond, zijn er nog vragen aan het college niet beantwoord? Dat is volgens mij niet het geval, dan gaan we naar de tweede termijn en ik kijk even rond. Wie heeft er nog onderwerpen die u met de collega's wilt bespreken? Niemand? Mijnheer Sidali wel. De heer SIDALI: Ik sloot mijn inbreng af met de vraag hoe collega's erover denken hoe we snel kunnen inspelen als het toch straks allemaal te laat en te weinig is vanuit het rijk. Zijn we dan snel bij elkaar om dan toch iets te kunnen betekenen, juist voor die bakker die dan 6% in plaats van 7% aan energiekosten kwijt is, om maar iets te zeggen, die er overheen zit. Hoe kun je dan net dat ene zetje geven? Dus hoe blijven we eigenlijk in the lead, als raad, straks? En wilt u dat? De VOORZITTER: Wie heeft daar gedachten bij? Mevrouw Elfers. Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

14

Mevrouw ELFERS: Dank u wel, voorzitter, uiteraard willen wij dat, alleen zien we nu ook wel met elkaar dat we weer aan het pleisters plakken zijn. Het is dweilen met de kraan open. Ik hoor nog steeds geluiden waarvan ik denk 'hoe ver kan je als raadslid van de maatschappij af staan?' Een voorbeeld, als ouder word ik gevraagd aan een Grote Clubactie mee te doen. Ik word gecrowdfund en dan heb ik het over één kind, één sport. Dan zijn er ook nog gesponsorde links en de vraag om daar maar aankopen te doen, want 75% van de commissie van die webwinkels gaat dan naar de club. Dan zit ik toch als ouder in een spagaat; ga ik bij bol.com bestellen of ga ik toch naar die lokale ondernemer? Want als ik naar de lokale ondernemer ga, steun ik hem, maar als ik bij Bol.com bestel, krijgt mijn kind zijn sintcadeau en de club krijgt 75% van de gelden. Dan hoef ik een keer niet langs familieleden en vrienden en buren om te lobbyen want al dat geld komt uit onze zak. Als je dan in die 120-130% valt, kan je dat ook niet meer lappen, als je al niet eens meer nieuwe schoenen kunt kopen of een boterham.

En dan is het fijn dat je bij de gemeente terechtkunt voor die laptop en dan noemen we dat in het stuk 'volwaardig meedraaien met de maatschappij', maar het lijkt mij, of mijn partij dat je volwaardig mee kunt draaien als je gewoon 's morgens die boterham kunt eten en elke avond een warme maaltijd op tafel hebt staan. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik had de indruk, maar corrigeer me als ik het verkeerd heb, dat de heer Sidali het over ondernemers wilde hebben. Lokale ondernemers, wat doen we daar nu mee als ze 6% van hun omzet aan energie opgaat en het rijk heeft de grens op 7% gezet? Voor ons is belangrijk dat we – laat ik het zo zeggen – als we daaraan beginnen, ons op glad ijs begeven, als we dit soort dingen hier gaan toezeggen. Het rijk heeft gezegd, dat is voor ons ook heel belangrijk, dat het een duurzame onderneming moet zijn. Als je op een gegeven moment niet in staat bent te veranderen, te verduurzamen, dan is de boodschap misschien heel hard en vervelend, maar dan is het misschien ook niet meer de plek voor die ondernemer in deze tijd. Dus ik vind dat we hier volgens mij een soort wedstrijdje aan het doen zijn 'wie is het aardigst? Wie deugt er het meest?' Maar het werkelijke verhaal is gewoon dat we door een pittige tijd heen moeten met elkaar.

Die is niet leuk en iedereen heeft volgens mij de verwarming lager staan. Iedereen let even extra op de boodschappen. Iedereen gaat eventjes nog een keer dat huishoudboekje bekijken. Zo moet de ondernemer dat ook doen. En die illusie dat wij hier maar kunnen zeggen 'nou, mijnheer mevrouw, u gaat er helemaal niets van merken, want wij gaan het wel voor u regelen', vind ik echt een verkeerde illusie die wij hier wekken. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali namens de PvdA. De heer SIDALI: Dank u wel. Nee, het werkelijke probleem is niet dat je niet kunt verduurzamen. Het werkelijke probleem komt voor 80% uit Rusland. Dat is het werkelijke probleem. Als je nu zegt 'daarom kunnen sommige ondernemers niet meegaan in de verduurzaming', is dat helemaal niet het probleem, want daar krijgen ze namelijk de tijd voor. Alleen zitten we nu in een crisis voorzitter, waardoor sommige ondernemers dat niet bij kunnen benen. Hoe kun je ze dan toch net dat steuntje geven, die ene kleine ondernemer in die kern, in die wijk, die zorgt voor leefbaarheid, die zorgt voor arbeid? Daar zijn wij natuurlijk ook van als partij. Dat is toch iets waarvan je als gemeente niet kunt zeggen 'daar halen we onze schouders over op want die kan gewoon niet mee in de hele riedel van duurzaamheid'? Dat is toch niet echt het probleem? Het probleem ligt echt in Rusland en wij zullen die mensen toch ergens moeten helpen.

De VOORZITTER: De mensen helpen. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Dan denk ik toch nog steeds, als ik mevrouw Elfers dan mag adviseren, koop dan inderdaad gewoon bij die lokale bakker. Daar helpen we die mensen Verslag Raadssessie Verruiming draagkrachtpercentage minimaregelingen 2023 22 december 2022

15

mee. Ik ben het niet helemaal met mijnheer Sidali eens dat dit hele probleem uit Rusland komt. We weten allemaal dat fossiele brandstoffen eindig zijn en we zullen gewoon op een andere manier met energie moeten omgaan. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen had ook nog zijn vinger opgestoken en daarna kom ik bij u terug mevrouw Elfers want u werd inderdaad direct aangesproken, over de bakker. Komt voor de bakker, zou ik bijna zeggen. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u wel. Ik wilde ook heel even reageren op de uitspraak '80% komt uit Rusland'. Ik denk dat 100% komt door het gevoerde beleid in Den Haag waar we mee te maken hebben. De VOORZITTER: Dat had u in eerste termijn ook duidelijk gemaakt. Mevrouw Elfers. Mevrouw ELFERS: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde hetzelfde zeggen tegen mevrouw Van Straten als u tegen mij zei, 'komt voor de bakker'. Ik denk dat ik u zo meteen rond de klok van 17.00 uur erg blij ga maken met een presentje van de lokale bakker, want u hoeft mij niet te zeggen of te adviseren dat ik dat bij de lokale ondernemer moet kopen, want dat doe ik. Het geeft alleen wel de spagaat aan waar je soms in kunt zitten als ouder omdat je zowel voor de lokale ondernemer, als voor de sportclub van je kinderen het beste wilt. Ik ga zeker de aanbeveling van de bijna-wethouder Sport overbrengen naar de sportclubs van mijn kinderen die zeker in nood zitten.

En dan in reactie op mijnheer Sidali. Voor 80% ligt nu het probleem in Rusland. Als ik dan naar de lokale ondernemer kijk die vijftien jaar op een plek heeft gezeten en goed veel spek op de botten heeft gehad en 3-3,5 jaar geleden heeft gedacht 'het wordt steeds warmer in de winter en laat ik even goede investeringen doen – en dan heb ik het over tientallen duizenden euro's – in mijn zaak' en nog geen halfjaar later te maken kreeg met corona en gewoon het spek op de botten kwijt is en dan nu met de investeringen zit die we nu vragen vanwege de energiecrisis… Ja, vier jaar, drie jaar crisis, overwaarde van huizen, pensioenen, het is allemaal opgegeven om de werknemers te kunnen betalen, om de vaste lasten te kunnen betalen en voor een aantal ondernemers ook zeker om allerlei regelingen die ze destijds vanuit de coronacrisis hebben gekregen weer terug te betalen. Ergens houdt het op wat we van ondernemers kunnen vragen, wat we van werkgevers kunnen vragen, want zij kunnen hun schuld niet laten oplopen en volgens mij is het rijk wel in staat om de staatsschuld te laten oplopen. Dus de oproep is zeker: ga ook richting Den Haag, want daar ligt de oplossing en die ligt niet alleen lokaal. De VOORZITTER: Ergens houdt ook dit debat op. Mevrouw Van Straten en daarna terug naar mijnheer Sidali. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel.