2022-12-22 Raadssessie Sessieverzoek Forza Protocol Betogingen.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 22 DECEMBER 2022 Onderwerp:

Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen

Voorzitter:

mw. S. van de Meeberg/dhr. J.A. Kos

De leden: dhr. M. Achterbergh-Copier, mw. B.M. Antolini, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Blom, mw. M.K. Denie, mw. J.M. Hup, dhr. J.G. Rip, dhr. B. de Ruiter, dhr. A. Salhi, mw. D.E. van der Veldt, dhr. P.M. Vermeulen, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren, excuses dat ik wat later ben, ik kwam uit een andere sessie gerend die een beetje uitliep en ik heb hoge hakken aan dus dat ging niet supersnel. We gaan beginnen en we gaan het met elkaar hebben over het protocol betogingen. Dat is een sessieverzoek van Forza! Omdat Forza! de sessie heeft aangevraagd, krijgen zij vijf minuten extra spreektijd. Er wordt spreektijd gehanteerd en in de tweede termijn is er vrij debat. En hier wordt niet over gestemd. Er is geen raadsvoorstel dat eraan ten grondslag ligt. Ik vraag graag aan mijnheer Vermeulen of hij wil starten. Wat ik zeg, met vijf minuten extra. Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Ja. Dank u wel voorzitter. Vanavond bespreken we het initiatief van onze fractie, het Veiligheidsprotocol van onze gemeente in het kader van de vrijheid om te demonstreren, aldus vastgelegd in de Grondwet en nader geduid in onze APV. Vrijheid om te demonstreren is een groot goed en dat moet wat onze fractie betreft dan ook in principe altijd kunnen. De definitie van demonstreren of protesteren is 'anderen laten zien of horen dat je het ergens mee eens bent, of oneens bent'.

Maar wanneer demonstreren of protesteren omslaat naar het opzettelijk negeren van verboden, het plegen van vernielingen, het opzetten of aanmoedigen van anderen om ditzelfde te doen, vooraf afspraken maken hoe het gezag tegen te werken, wetende dat door jouw acties schade, gevaar of ernstige overlast en zelfs onveilige situaties kunnen ontstaan, dan is dat voor onze fractie een grens die het democratische recht tenietdoet. Onze fractie vindt dat op vooraf aangewezen locaties, locaties die van groot vitaal belang zijn, locaties waar de veiligheid van eenieder door een verstoring ernstig in gevaar zou kunnen worden gebracht, een algeheel demonstratieverbod zou moeten kunnen gelden. Voor onze gemeente zijn dit in ieder geval de aangewezen veiligheidsgebieden op de luchthaven Schiphol, tunnels en spoorwegen. Voorzitter, de sessie is door Forza! aangevraagd naar aanleiding van de demonstraties, wij noemen het klimaatterroristische acties, van Greenpeace en Extinction Rebellion op 5 november jl. op en nabij Schiphol. Acties, die in de ogen van onze fractie vooraf al door onze burgemeester verboden hadden moeten kunnen worden. Immers, de aanvragers van deze acties wilden geen constructief overleg voeren, hun doelen niet kenbaar maken en geen openheid van zaken geven, waarbij later is gebleken dat deze actiegroepen deze dag er slechts op uit waren opzettelijk de wet te overtreden.

Hun voorbereidingshandelingen, het trainen van mensen in wat wel en niet te verklaren na hun aanhouding, het vooraf invullen van aanhoudingskaarten, in de wetenschap dat vele personen zouden worden aangehouden, het afspreken van waar en wanneer vernielingen zouden worden gepleegd, het Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

1

afspreken waar en wanneer gebiedsverboden zouden worden genegeerd, het afspreken om de wettelijk verplichte identificatiebewijzen niet mee te nemen, het huren van voertuigen, wetende dat deze gebruikt zouden gaan worden om strafrechtelijke handelingen, het inklimmen, mee te plegen, het meenemen van voertuigen, fietsen, in dit geval, een verboden gebied in om hun pakkans te verkleinen, et cetera, zouden in een rechtszaak als strafbare voorbereidingshandelingen kunnen worden beoordeeld. En mogelijk zouden deze organisaties dan als criminele organisaties bestempeld kunnen worden. Eerdere demonstraties op onze nationale luchthaven hebben laten zien dat nagenoeg elke keer gemaakte afspraken niet zijn nagekomen en dat dit heeft geleid tot zeer hoge kosten en personele inzet om de openbare orde en/of de handhaving in een aangewezen risicoveiligheidsgebied te herstellen. Dit keer hebben deze acties geleid tot openlijke geweldpleging tegen goederen, is weer grote financiële schade ontstaan en bestond een redelijke kans dat er mogelijk ernstig gevaar voor het luchtverkeer en zijn passagiers zou kunnen ontstaan. Daarom pleit onze fractie ervoor na te gaan of er wettelijk kan worden vastgelegd dat uitsluitend en alleen op een vooraf aangewezen gebied op de luchthaven gedemonstreerd zou mogen worden.

Het opdringen van en eisen om het gedachtegoed van deze twee organisaties als zijnde het juiste gedachtegoed aan te nemen, want dat is wat deze organisaties doen, is geen demonstreren, maar forceren. En daar is dit demonstratierecht niet voor bedoeld. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, ik onderbreek u even voor een interruptie van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Voorzitter, ik zou de heer Vermeulen of Forza! willen vragen of zij een goede motie zouden willen opstellen en ik wil daar eventueel wel mede-indiener van zijn, om dit gedrag, of deze misdragingen in ieder geval ook dusdanig vast te leggen dat als er overtredingen worden begaan tegen de gemaakte afspraken met de burgemeester in, die betrokkenen dan een jaar of tien niet meer mogen demonstreren in de gemeente Haarlemmermeer. Bent u eventueel genegen om zoiets… De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, ik vind dit eigenlijk geen interruptie. De heer BEUSENBERG: Ik vind van wel. De VOORZITTER: Dat snap ik, maar een interruptie is een korte vraag over een verduidelijking van de ingesproken tekst. U vraagt nu aan een andere partij of zij voor u een motie willen maken. Ik weet niet of ze… Mijnheer Vermeulen, gaat u verder met uw eigen betoog alstublieft. En dan kunt u in uw tweede termijn het verzoek van mijnheer Beusenberg bespreken. Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Ja, dank u wel voorzitter.

Het komt zelfs in mijn betoog terug. In een democratie moet je ook kunnen accepteren dat de meerderheid een andere mening heeft dan jij. Het kan niet zo zijn dat je alles wat je niet kunt bereiken via de politiek of rechtbank vervolgens met geweld aan de samenleving gaat opleggen. Onze fractie vraagt zich ook af hoe onze portefeuillehouder en collega's aankijken tegen het demonstreren op het aangewezen luchthaventerrein, vanaf nu alleen en uitsluitend toestaan op een vooraf aangewezen vastgesteld gebied. elk protest op en nabij onze nationale luchthaven dat niet plaatsvindt op deze vooraf aangewezen locatie hiermee als een verboden demonstratie aanmerken en terstond in te grijpen, te verbaliseren en te beëindigen. Onze fractie vraagt zich verder af waarom er niet vanaf de aanvang van deze acties Mobiele Eenheid paraat stond. Je had geen kennis van hogere wiskunde hoeven hebben om te kunnen voorzien dat deze protestacties zouden verworden tot een strafrechtelijke actie. Immers, in alle openbare digitale media werden oproepen gedaan, evenals in besloten telegramgroepen, om zich aan te sluiten, voor te bereiden op arrestatie, er werden tips en trucs uitgewisseld, et cetera. Dit zou niet gebeuren als men voorschriften en regels in de APV van onze gemeente zou willen volgen. Toch stond er geen ME paraat. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

2

Waarom niet, vraagt onze fractie aan de portefeuillehouder. Had de portefeuillehouder hier niet meer op moeten aandringen? Onze fractie heeft inmiddels schriftelijke vragen gesteld over hoeveel kosten er zijn gemaakt bij die klimaatactie op 5 november 2022. Inmiddels hebben wij begrepen dat de schade nog niet geheel inzichtelijk is, dus een eventueel verhaal op de dader is nog niet aan de orde. Voorzitter, het laatste blokje. Onze fractie wil ook met deze sessie onze portefeuillehouder extra steunen en wil erop aandringen alle mogelijke stappen te ondernemen, zo die al niet genomen zijn, om vanuit Den Haag dwingender extra maatregelen op te kunnen leggen in dit specifieke veiligheidsgebied. Waar nodig zullen wij hiervoor een motie indienen. Hierdoor kan dan vooraf worden voorkomen dat er mogelijke situaties kunnen ontstaan, waardoor het luchtverkeer en de passagiers in ernstig gevaar kunnen worden gebracht, maatschappij-ontwrichtende gevolgen kunnen ontstaan en enorm hoge kosten moeten worden gemaakt. Tot slot voorzitter, zou onze fractie graag zien, mocht zich weer een dergelijke actie voordoen, dat er geen eten of drinken aan deze actievoerders wordt verstrekt, zoals direct uitgebreid door deze actievoerders werd bepleit. Immers, hun acties kosten de gemeenschap al genoeg. Als je ergens wilt gaan picknicken, dan zorg je zelf voor je eten en drinken. Tot zover.

De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zag ik een vinger van mijnheer Blom van het CDA. Gaat uw gang. De heer BLOM: Voorzitter, ik zie het probleem iets anders dan mijn opponent, de heer Vermeulen. We bespreken hier de betogingen of demonstratie van Greenpeace en Extinction Rebellion kortgeleden op Schiphol. Bij de motivatie van het sessieverzoek lezen wij 'het wordt steeds gangbaarder dat politieke standpunten die niet langs de democratische weg verzilverd kunnen worden via de rechter of door middel van betogingen met een ontwrichtend karakter aan de maatschappij worden opgedrongen'. Ons standpunt is: als een standpunt via de rechter wordt afgedwongen, is volgens ons de juiste weg bewandeld. We hebben meer moeite met de zinsnede 'betogingen met een ontwrichtend karakter' en 'demonstraties met een hoog risico op geweld'. Wat hebben we gezien op Schiphol? Een aantal demonstranten die over een hek klommen en dat van binnenuit vakkundig demonteerden en zo anderen toegang boden tot het terrein. Om daar, door middel van rondfietsen en vasthechten aan vliegtuigen, de werkzaamheden te blokkeren. Van geweld tegen werknemers of tegen politie was volgens ons geen sprake. De orde is door de marechaussee hersteld. Daar willen we onze burgemeester voor danken en daarmee is volgens ons de zaak afgedaan.

De vraag of inzet van Mobiele Eenheid een optie zou zijn, zou volgens ons de geweldspiraal kunnen aanjagen. Het gaat hier om jonge mensen die oprecht menen dat de manier waarop wij onze aarde uitputten, een halt moet worden toegeroepen en die in de politiek en op directieniveau bij de grote bedrijven geen klankbord vinden. Wij zouden als gemeenteraad juist meer moeten doen om de zorgen van deze jonge mensen weg te nemen. Het beleid maken dat effect sorteert. En zeker geen ME of politie inzetten om meningen de kop in te drukken. Wij zien in de wereld genoeg voorbeelden waar het door inzet van geweld tegen delen van de bevolking faliekant fout gaat. Tot zover de bijdrage van het CDA. Maar niet zonder mijn volgende persoonlijke noot. Hoe ouder ik word, hoe meer ik de zachte hand en het milde commentaar van mijn vader waardeer, in mijn enthousiaste en bevlogen gedrag tijdens mijn eigen jeugd. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom en wat een fijne, warme persoonlijke noot. Dat ben ik niet van u gewend, dat is leuk. Dank u wel. Wacht even, wij kennen elkaar al iets langer, hè, mijnheer Blom? De heer BLOM: Ik begrijp u volledig.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

3

De VOORZITTER: U krijgt twee interrupties, van de heer Vermeulen en mijnheer Beusenberg. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Ik zou aan de heer Blom van het CDA willen vragen of ik het nu goed begrijp uit zijn betoog dat hij de acties zoals die gevoerd zijn op Schiphol vergoelijkt. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, voordat mijnheer Blom antwoord geeft. De heer BEUSENBERG: Dat zou ik ook willen vragen en aanvullend vraag ik of hij misschien vroeger van de commode is gevallen. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, u bent daarmee ook door uw spreektijd heen en ik wil u echt erop wijzen dat we elkaar hier fatsoenlijk bejegenen binnen deze zaal. U hoeft daar niet op te reageren, dank u wel. De heer BEUSENBERG: Ik wil daar toch wel even op reageren want ik vind het namelijk… De VOORZITTER: Nee, mijnheer Beusenberg. Ik vraag u om elkaar fatsoenlijk te bejegenen. Dat was geen vraag, mijnheer Beusenberg. Mijnheer Blom, gaat uw gang. De heer BLOM: Mijnheer Vermeulen, ik vergoelijk dit allemaal niet, maar enigszins begrijpen, doe ik het wel. En dat is het enige dat ik erover zeg. De VOORZITTER: Dank u wel, dat is antwoord op de vraag. Dan zag ik de volgende vinger van mijnheer Salhi van HAP. Gaat uw gang. De heer SALHI: Dank u wel voorzitter. Er zijn demonstranten en er zijn mensen die uit zijn op verstoringen.

Demonstranten maken gebruik van hun grondrecht om hun mening te uiten. Mensen die uit zijn op verstoring zijn bewust overtredingen en misdrijven tegen de openbaar orde willen plegen. Het is goed om het verschil in gedachten te houden bij het voeren van het debat straks. Een ander aspect is dat het uitgangspunt moet zijn dat de gemeente demonstraties mogelijk moet maken en zoveel als mogelijk moet faciliteren. Demonstratierecht is een groot goed en kan beperkt worden, maar alleen als er heel bijzondere omstandigheden zijn. Wij vinden het wel erg belangrijk dat bij iedere demonstratie goed wordt gekeken of er mogelijke ongeregeldheden dreigen. Alleen dan is er een grond om eventuele beperkingen op te leggen of zelfs een demonstratie te verbieden. Maar dan moet je bij een dergelijke afweging om de demonstratie te verbieden, ook kijken of het juridisch haalbaar is. Elke vorm van demonstreren heeft zijn eigenheid en kenmerkt zich door datgeen waar de demonstranten voor staan; de ene uiting is de andere niet. In de voorbereiding wordt er uitvoerig gesproken met alle betrokken partijen met het oog op het betoog in goede banen leiden. Er worden onder andere afspraken gemaakt met de initiatiefnemers van de demonstratie. De burgemeester is in charge, waar het gaat om het handhaven van de openbare orde en algemene veiligheid.

Het is bijzonder lastig om een dergelijke manifestatie op Schiphol in goede banen te leiden, maar als het gaat om de demonstratie zelf, dan is er volgens HAP professioneel opgetreden door de politie, KMar en de gemeente. En zelfs op de fiets kun je heel effectief zijn. Van Greenpeace en Extinction Rebellion is over het algemeen bekend dat zij altijd in staat zijn om de orde te verstoren en strafbare feiten te plegen. De portefeuillehouder heeft eerder aangegeven dat er geen afspraken te maken zijn met de initiatiefnemers. Welke eventuele beperking heeft u opgelegd om de orde te kunnen handhaven? Zijn alle kwetsbare gebieden rondom het terrein van 35 hectare in beeld,

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

4

en hoe kon het dan gebeuren dat de mensen bij vliegtuigen konden komen? Was er voldoende politie/KMar om de orde te handhaven? Dat is een vraag aan de burgemeester. Voorzitter tot slot, wij hebben achteraf gehoord dat het personeel van Schiphol niet wist te handelen. Dat baart ons zorgen. De key players binnen Schiphol horen toch het geactiveerde calamiteitenplan te kennen? We vragen ons wel af, dat is dan voor het vervolg, of er een evaluatiemoment komt over dat wat plaats heeft gevonden en of daar misschien ook verbeteringen uit kunnen komen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Salhi, dan had ik mijnheer Achterbergh, VVD. Gaat uw gang. De heer ACHTERBERGH: Dank u wel voorzitter. Het is al gezegd, de vrijheid van meningsuiting is een groot recht. Dat hebben we niet altijd gehad. Het is verankerd in onze eigen Grondwet, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden en ik kan zo nog wel doorgaan. Het is echter geen absoluut recht. Dat geldt ook voor het recht op betogen en demonstreren. Artikel 9 van de Grondwet in eenvoudige taal, zodat we het allemaal over hetzelfde hebben: Iedereen en iedere groep heeft het recht om in het openbaar bij elkaar te komen, bijvoorbeeld voor een betoging of demonstratie. Maar je mag geen andere wetten of regels overtreden. Ook mag je niet gevaarlijk zijn voor de gezondheid van de bevolking.

Het mag ook niet gevaarlijk zijn voor het verkeer en het mag ook niet leiden tot verstoring van de openbare orde. De vraag van Forza! aan onze raad is: kunnen wij demonstraties met een hoog risico op geweld verbieden? Het korte antwoord is: nee, wij niet. De burgemeester kan dat wel. Maar, zoals bij elke wetgeving, is er altijd een maar: dat kan niet zomaar en zeker niet algeheel. De wet geeft de burgemeester de ruime bevoegdheid en de mogelijkheid om voorwaarden aan een demonstratie te verbinden, zoals een specifieke locatie aanwijzen. Als er genoeg feiten zijn waaruit blijkt dat een bijeenkomst zal uitlopen in een openbare-ordeprobleem, dan kan de burgemeester zelfs een demonstratie verbieden. De VVD wil hier wel echt zeer terughoudend mee zijn. De lessen uit het verleden kunnen, wat onze fractie betreft, wel zwaar meewegen in het stellen van strengere eisen aan een demonstratie. Zeker als het gaat om de ons bekende relschoppende clubs die alleen maar uit zijn op confrontatie. De uit de hand gelopen demo op 5 november op Schiphol is een voorbeeld van hoe het niet hoort. Ik moet wel benadrukken, er waren twee demo's, een op Schiphol Plaza die voor zover ik weet goed is verlopen, in ieder geval beter dan die bij de bij de privéjets, want daar ging het echt goed fout. Hier zijn echt normen overschreden.

Het is niet iets waar je een mening over kunt hebben, er zijn gewoon echt wettelijke normen overschreden. Het betreden van een verboden gebied, een veiligheidsgebied, is voor VVD Haarlemmermeer echt onacceptabel. Dit is niet goed te praten. Het niet schuwen van fysiek geweld tegen goederen en het in gevaar brengen van de vliegveiligheid, van burgers en van onze hulpverleners. Dat is een hele rits strafbare feiten die de vliegveiligheid in gevaar heeft gebracht en gezorgd heeft voor een verstoring van de openbare orde. Dit waren geen demonstranten, maar relschoppers, die koste wat kost, met crimineel handelen hun zin willen doordrammen. Een groep relschoppers die uit was op sensatie, zodat ze leuk in de krant komen. Hier moeten wij als politiek een lijn trekken en de normen nog maar eens duidelijk stellen. Demonstreren en vrije meningsuiting zijn een groot goed, maar die verspeel je als je overtredingen en misdrijven gaat plegen. En als dat gebeurt, dan mogen die relschoppers wat de VVD betreft keihard worden aangepakt met fikse straffen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan zag ik de vinger van mevrouw Antolini van FVD. Gaat uw gang. Mevrouw ANTOLINI: Dank u wel voorzitter. Deze sessie is aangevraagd naar aanleiding van de betogingen georganiseerd door Greenpeace en Extinction Rebellion, die onlangs plaatsvonden op Schiphol.

Nu snap ik de zorgen van onder andere Forza! over dit soort betogingen, zeker omdat die Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

5

plaatsvinden op een vliegveld, wat meerdere risico's met zich meebrengt. En we weten allemaal dat Extinction Rebellion houdt van idiote acties zoals zichzelf vastlijmen aan schilderijen, straten, enzovoorts. Echter, ik sta er toch van te kijken dat Forza! pleit voor het verbieden van demonstraties met een hoog risico op geweld en als dit niet kan, zelfs Mobiele Eenheden wil inzetten. De VOORZITTER: U krijgt een Interruptie van Forza!, mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Ik wil het wel heel even natrekken, want ik begreep dat net ook een beetje uit het betoog van de VVD. Onze fractie heeft het niet gehad over verbieden van organisaties. We hebben gezegd 'op deze locaties, op het luchthaventerrein, alleen op de aangewezen locaties'. Ik heb ook betoogd dat vrijheid van demonstreren een groot goed is. Dat moet altijd in principe kunnen, alleen doe het op een vaste locatie, net als in Den Haag. Dan mag je demonstreren op het Malieveld. De VOORZITTER: Helder, een interruptie is wel een korte vraag voor verduidelijking. Mijnheer Salhi. De heer SALHI: Dan misschien de vraag aan mevrouw Antolini van FVD om dit ook even mee te nemen in het betoog.

We hebben het hier over het heel stellig verbieden van demonstraties, algeheel, en ze doet daar ook een uitspraak over dat het gestoorde mensen zijn, maar kunt u ook iets zeggen over uw eigen aanhang en de club waar u bij hoort? Want daarvan heb ik ook wel vaak meegemaakt dat ze heel gestoorde dingen doen en die mogen ook gewoon het recht houden om te demonstreren. Hoe zit het daarmee? De VOORZITTER: Mevrouw Antolini. Mevrouw ANTOLINI: Ik noemde het niet 'gestoord'. Ik had het over idiote acties en daar sta ik nog steeds achter. Ik vind het compleet idioot als je je in een museum gaat vastlijmen aan oude schilderijen en kunstwerken, dat soort dingen, of als je je aan de snelweg gaat vastlijmen. Dat vind ik compleet idioot dus daar blijf ik bij. Verder wil ik ingaan op wat de heer Vermeulen aangaf. Dat is mij dan niet helemaal duidelijk uit de motivatie van het sessieverzoek want daar staat echt 'kunnen we demonstraties met een hoog risico op geweld verbieden?' Dus vandaar dat ik het dan zo heb verwerkt in mijn betoog. De VOORZITTER: Mevrouw Antolini, u heeft nog ongeveer 45 seconden, gaat u verder. Mevrouw ANTOLINI: Ja, ik zal dit dus verder toelichten door iedereens herinnering even op te frissen. Tijdens de coronaperiode zijn verschillende demonstraties verboden en was dit niet het geval, werden er Mobiele Eenheden ingezet.

Mensen werden van dichtbij met waterkanonnen beschoten, omdat ze zogenaamd een gevaar vormden met een bakje koffie op het Malieveld, tegelijkertijd werd een BNNdemonstratie op diezelfde dag, tijdens dezelfde periode, vol toegejuicht door de overheid en de media. Mijn punt is dat het erg onverstandig en zelfs gevaarlijk is om overheidsinstanties de macht te geven op voorhand zelf te kunnen bepalen of een demonstratie een te hoog risico zal hebben en dus bij voorbaat kan worden verboden. In de gemeente Zoetermeer is het zelfs al zo ver gekomen dat het niet meer is toegestaan dat er op vrijdagen, zaterdagen en op zondagen in het Stadshart van Zoetermeer gedemonstreerd wordt in verband met veiligheid. Geef deze macht niet zomaar weg. Mensen hebben het recht om te demonstreren, of ik het nu met hun standpunten eens ben of niet. Het voorstel om voor demonstraties met betrekking tot de luchtvaart verplicht een locatie buiten de luchthaven voor te schrijven, lijkt mij een acceptabele oplossing om het risico op eventuele escalatie te beperken. Tot zover voorzitter.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

6

De VOORZITTER: Dank u wel. U bent wel dwars door uw tijd heen dus u kunt geen interrupties meer plegen. Wie mag ik dan het woord geven? Mijnheer De Ruiter, BVNL. De heer DE RUITER: Dank u wel voorzitter. De fractie van BVNL is geen voorstander van het verbieden van demonstraties, laat dat duidelijk zijn. De burgemeester heeft voor zover we weten nu al de mogelijkheid om voor aangekondigde demonstraties een al dan niet alternatieve locatie aan te wijzen. De leegstaande parkeerplaats waar nog een overgebleven prikpaviljoen staat, had in de ogen van BVNL een prima locatie kunnen zijn. Mijnheer Achterbergh gaf ook al aan in zijn college wat de mogelijkheden zijn die de burgemeester al heeft. Demonstranten kunnen hun punt maken op een afgelegen locatie, aandacht van de pers trekken en ieders veiligheid kan gewaarborgd worden. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter, ik moet u even stoppen want u krijgt een interruptie van mevrouw Van der Veldt van D66. Mevrouw VAN DER VELDT: Nee, voorzitter, ik wilde graag als volgende spreker. De VOORZITTER: U krijgt geen interruptie mijnheer De Ruiter, gaat u verder. De heer DE RUITER: Dank u wel. Waar was ik gebleven? Het punt is dat er bij de recente gebeurtenissen op Schiphol geen sprake meer was van demonstreren, maar van ernstige ordeverstoringen en strafbare feiten. Het is al eerder genoemd.

De fractie van BVNL is verbaasd over het gemak waarmee de airside betreden kon worden en de knullige reactie van de marechaussee daarop. De Britse komiek Benny Hill kan er nog een puntje aan zuigen. BVNL heeft hier dan ook al eerder schriftelijke vragen over gesteld. Verder is het ongelooflijk dat gearresteerde personen zonder zich te hoeven identificeren, zijn vrijgelaten en hun identificatie nu nog nauwelijks te verwachten valt. De fractie van BVNL is van mening dat dit geen demonstratie betrof, maar het georganiseerd plegen van misdrijven, of in elk geval van strafbare feiten. Dat hoeft niet verboden te worden. Dat is al verboden. BVNL vraagt zich wel af of de handhaving niet tekortgeschoten is in dit geval. En in dat verband is mijn vraag aan de portefeuillehouder, of überhaupt – dat is ook al eerder genoemd hier vanavond – de ME wel ingezet kan worden op Schiphol, aangezien de marechaussee verantwoordelijk is voor de handhaving aldaar. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mevrouw Van der Veldt, D66. Gaat uw gang. Mevrouw VAN DER VELDT: Dank u wel voorzitter. 'Zoveel mogelijk persoonlijke vrijheid zorgt voor het grootste geluk voor het grootste aantal mensen'. Dat waren de woorden van bekende filosoof John Stewart Mill. En zijn werk On Liberty is tot op de dag van vandaag een van de standaardwerken van de liberale filosofie.

Op zijn werk willen wij in deze sessie voortborduren want wat D66 en wat Mill betreft, stopt ieders vrijheid daar waar een ander schade wordt berokkend ofwel waar een ander in onveiligheid wordt gebracht. Dit spanningsveld tussen vrijheid en veiligheid wordt duidelijk zichtbaar bij de omgang met het demonstratierecht. Wat D66 betreft is het essentieel dat de maatregelen die we nemen op het gebied van veiligheid ten dienste blijven staan van de vrijheden en niet andersom. Maar essentieel daarbij is dat met de vrijheid om te demonstreren, ook de verantwoordelijkheid komt om je tijdens de demonstratie netjes te gedragen. Wat zou de rol van het college dan in praktische zin moeten zijn? Wat D66 betreft, treedt de burgemeester zoveel mogelijk faciliterend op, om veiligheidsrisico risico's aan de voorkant te voorkomen. En als er toch repressief lijkt te moeten worden opgetreden, dan kijkt de burgemeester bij elke demonstratie opnieuw naar de aanvaardbare grenzen voor veiligheidsmaatregelen. Hierbij is het van groot belang of het doel in verhouding staat tot het instrument en of de gekozen aanpak wel de beste manier is om het doel te bereiken. De inhoudelijke boodschap van de demonstratie mag hierbij Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

7

geen enkel verschil maken. Overheidsingrijpen zou, wat D66 betreft, altijd een kritische afweging moeten zijn. Niet zomaar verplaatsing van de locatie of een andere manier van overheidsingrijpen, maar alleen als er echt uit feiten blijkt dat het kan leiden tot gevaarlijke situaties. Het mooie is voorzitter, dit gebeurt allemaal al. Kortom, veiligheid altijd ten dienste van de vrijheid. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van der Veldt. Dan mijnheer Zuyderwijk. GroenLinks De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. Martin Luther King zei 'een protest is de taal van de ongehoorden'. Gelukkig is er bij deze betoging geen geweld gepleegd. Een betoging met geweld keuren wij natuurlijk af, maar deze betoging was wel een schreeuw om iets te doen aan het klimaatprobleem. GroenLinks begrijpt deze roep omdat er te weinig wordt gedaan aan de bestrijding van klimaatverandering. Nederland staat ook op een van de hoogste plekken als het gaat om het uitstoten van CO2. Dat komt onder andere doordat we niets doen om bedrijven als Schiphol minder te laten uitstoten. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mijnheer De Ruiter van BVNL. Gaat uw gang, mijnheer De Ruiter. De heer DE RUITER: Voorzitter, ik zal het bij een korte vraag houden.

Hoor ik de vertegenwoordiger van GroenLinks nu zeggen dat u geweld goedkeurt omdat het klimaat er anders zo onder lijdt? Kan de spreker van GroenLinks dat verduidelijken, voorzitter? De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Ik was heel duidelijk. Een van mijn zinnen was 'wij keuren geweld natuurlijk af.' De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog. De heer ZUYDERWIJK: Het lijkt Schiphol niet uit te maken wat er met het klimaat gebeurt, of hoeveel stikstof ze uitstoten. Dat blijkt maar weer eens uit het nieuws dat Schiphol boeren wil uitkopen. We vinden het dan ook jammer dat deze sessie door Forza! is aangevraagd om de nadruk te leggen op de illegaliteit van de betogingen waarbij een van de centrale vragen is 'kunnen we demonstraties met een grote kans op geweld verbieden?' Vrij vertaald, hoe kunnen we deze mensen of groep verbieden te protesteren? Protesteren is een grondrecht, een recht waarbij tijdens de gebruikmaking ervan in november geen enkel persoon in gevaar is gekomen of vormen van geweld zijn gebruikt. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk, uw betoog roept weer heftige reacties op van meneer Vermeulen en van meneer De Ruiter. Ik begin met meneer Vermeulen en dan meneer De Ruiter. De heer VERMEULEN: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil aan GroenLinks allereerst vragen niet de woorden te verdraaien die wij gezegd hebben.

Wij willen helemaal geen protestdemonstraties verbieden. Ik had ook nog de vraag aan GroenLinks of geweld alleen tegen personen is. Als het tegen goederen is, dan is het voor u geen geweld? Als mensen hekken slopen of zo? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, ik vraag u via de voorzitter te spreken en niet rechtstreeks richting mijnheer De Ruiter. Gaat uw gang. De heer DE RUITER: Voorzitter, ik wil mijnheer Zuyderwijk vragen waar hij dan precies heeft horen zeggen dat de demonstraties verboden zouden moeten worden en bovendien zou ik willen vragen of hij

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

8

meegekregen heeft dat het onderwerp 'de demonstraties op Schiphol' is, en dat het niet gaat over vliegbewegingen of over uitstoot of andere al dan niet kwalijke gedragingen van Schiphol. De VOORZITTER: Mijnheer De Ruiter, u bent door uw tijd heen. Mijnheer Zuyderwijk, gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. Het is mij duidelijk dat dit gaat over betogingen. Als het gaat om de woorden verdraaien, wij lezen 'kunnen wij demonstraties met groot risico op geweld verbieden?' en als je dat leidt naar de reden waarom deze sessie aangevraagd is, dan komen wij op de mening dat geïmpliceerd wordt dat, eventueel, protesten van deze groepen verboden moeten worden. De VOORZITTER: U heeft nog dertig seconden voor uw eigen eerste termijn. Gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: GroenLinks staat voor dit recht. Voor het afblazen van betogingen moet volgens de rechter een goede afweging worden gemaakt tussen het recht en het bekijken of er geen strafbare feiten gepleegd worden. Hierbij moet rekening gehouden met een centraal punt van deze betoging. Dit is ook de vraag die de burgemeester zichzelf moet stellen. De VOORZITTER: Dat was uw tijd, mijnheer Zuyderwijk. Helaas. U kunt in tweede termijn vast in het vrije debat nog het een en ander kwijt. Dan had ik mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP. Gaat uw gang. Mevrouw HUP: Dank u wel voorzitter.

Onze fractie is eigenlijk wel blij met het sessieverzoek van Forza! want het gaat hier namelijk om het besteden van middelen door onze burgemeester als de veiligheid in het geding is. We zijn eigenlijk nog wel heel erg verbaasd over het feit dat er zomaar demonstranten ons veiligheidsgebied in kunnen. De ChristenUnie-SGP staat namelijk voor een veilig Haarlemmermeer en onze burgers moeten beschermd worden, net als de mensen die op Schiphol werken. Wij willen dat er voldoende handhaving wordt ingezet op actuele ontwikkelingen. Op deze wijze kan de veiligheid worden gewaarborgd en blijft het prettig wonen en werken in onze polder. Wij begrijpen echt wel dat Schiphol niet geheel hermetisch kan worden afgesloten. Je hebt allerlei mensen nodig, allerlei technische toepassingen voor bewaking en monitoring, maar het mag toch niet zo zijn dat iedereen zomaar tot een afgesloten terrein kan toetreden waar het in dit geval is gebeurd, bij privéjets, op Schiphol-Oost. Nogmaals, we zijn echt geschrokken. Ja, wij vinden echt dat het niet zomaar kan. Kijk, demonstreren is een goed recht, maar het moet wel volgens de wet. Dus dank u wel, richting de VVD, voor de extra begrijpbare uitleg.

Maar onze fractie is het toch echt unaniem ermee eens dat het niet aan de burgemeester ligt nu, dat het geëscaleerd is want we vinden wel dat ze er alles aan heeft gedaan en we verwachten zelfs dat Schiphol nu zelf een pittige evaluatie gaat doen met de KMar en alle aanwezige beveiliging op het terrein. Ik hoorde de vraag ook al van de HAP. We hebben gezien dat de ME een stuk verder doorpakt. Dat beeld willen wij eigenlijk liever in de toekomst gaan voorkomen. Maar hoe? Dat is de vraag en blijkbaar is het mogelijk en niet op een al te ingewikkelde manier. Ook al hebben ze wat constructies bedacht. Dus nogmaals, hoe gaan we dit in de toekomst dan voorkomen? Want de veiligheid is nu toch wel heel erg in het geding. Het lag echt niet alleen aan die voorbereiding. Misschien een vraag aan het college. We hebben vernomen van de burgemeester in het programma WNL dat ze eigenlijk ook meer middelen in handen wil om te kunnen verbieden. Dus wat gaat de gemeente misschien doen om hier een bijdrage aan te leveren om de veiligheid te borgen en misschien te verbeteren? Dus dan heb ik het echt over die veiligheid in het veiligheidsgebied. Dank u wel voorzitter.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

9

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hup. Het is mooi om te horen dat een fractie met één zetel het unaniem met zichzelf eens is, dat nemen we mee in de verslaglegging. Dan blijft alleen nog de PvdA over als laatste spreker. Wie mag ik van u het woord geven? Mevrouw Denie, gaat uw gang. Mevrouw DENIE: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat ik kort kan zijn, maar ook ik ga benoemen namens de PvdA dat het recht om te demonstreren een grondrecht is. En dat is ontzettend belangrijk voor ons, dus daaraan tornen 'kunnen we demonstraties met een hoog risico op geweld verbieden?', nee, wat ons betreft gewoon niet. Zoals mijnheer Achterbergh van de VVD ook aangaf, waren er twee demonstraties gaande, een die vreedzaam is verlopen en goed is verlopen. En de tweede, die was niet conform afspraak met de burgemeester en is ook niet vreedzaam verlopen. En hoe wij dat dan voor ons zien is als volgt: daar wordt tegen opgetreden en dat heeft de burgemeester ook gefaciliteerd. Ze heeft geregeld dat dat werd aangepakt en dat is wat ons betreft hoe dat moet. Dus demonstreren mag, hou je aan de regels en laten we verder zo doorgaan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Denie, dan ga ik naar onze burgemeester. Mevrouw Schuurmans, gaat uw gang. Burgemeester SCHUURMANS: Dank u wel voorzitter.

Laat ik vooropstellen – ik zou ook niet anders kunnen zeggen als burgemeester in een democratie – dat altijd vooropstaat dat demonstreren een grondrecht is, dat te allen tijde ruimte moet krijgen, zoveel mogelijk ruimte moet krijgen, ongeacht het onderwerp. Het boeit me niet waar het over gaat. En het bewijs lever ik omdat we wekelijks een heleboel demonstraties hebben op Schiphol, aangekondigd en niet aangekondigd, die we faciliteren. En als ze niet aangekondigd zijn, kijken we in hoeverre we ze ruimte geven om ze daarna rustig te begeleiden naar een plek waar ze minder kwaad kunnen. Dus met andere woorden, wij zijn van harte met u eens dat demonstraties ook op Schiphol moeten kunnen. Ik las in de pers dat ik een burgemeester was die het demonstreren zou willen verbieden op Schiphol. Nou, dan zou u mij ter plekke naar huis mogen sturen, want dat zou absoluut niet kunnen. En dat vind ik ook niet. Laten we kijken naar een land als Iran, dat bewijst maar weer hoe belangrijk het is dat mensen kunnen demonstreren. Ik wil dat toch even rechtzetten, want ik vind echt dat het mij aantast in mijn integriteit als dat gedacht wordt. Maar, het is wel zo dat wij heel graag willen praten met de organisatoren, zeker als het gaat over een grotere demonstratie, over hoe het eruitziet en hoe we dat zo veilig mogelijk kunnen begeleiden.

Veilig voor de demonstranten, veilig voor de passagiers en veilig voor het luchtverkeer. En Ik heb u van tevoren aangegeven dat ik pogingen heb gedaan om met de twee organisaties te spreken, met name Greenpeace. Dat wordt ambtelijk gedaan. Maar dat lukte niet, ze wilden absoluut niets vertellen. In een veiligheidsgebied, een risicogebied als Schiphol, is dat onacceptabel. Ik moet kunnen vaststellen of het veilig kan. Ik heb met moeite gesproken met de dame van Greenpeace en die heeft gezegd 'ik ga u niet vertellen wat we gaan doen, maar we zullen het zonder geweld doen'. Nou logisch, want als het met geweld is, kan ik het verbieden. En Greenpeace doet dat ook niet met geweld naar mensen. Zoals is opgemerkt, er werd ondertussen op hun site wel gezegd 'als u meedoet, weet dat u strafbaar gedrag vertoont en dat u dus strafbaar kunt zijn en neem vooral uw ID niet mee, zodat als u wordt opgepakt, mensen u ook niet kunnen identificeren'. Dat maakt dat het toch wel heel lastig om zaken te doen met een organisatie die absoluut niet van plan is om samen met ons ervoor te zorgen dat in het hele kwetsbare gebied dat Schiphol is, dit op een goede wijze gebeurt. Er waren twee demonstraties, een op Plaza door een grote groep verschillende partijen en een op Schiphol-Oost. Die op Oost was niet aangekondigd, die op Plaza wel, daar hebben wij zoveel mogelijk gefaciliteerd.

Die op Oost is niet aangekondigd. Wat doen we dan? Dan bekijken we de situatie en begeleiden we de demonstratie. We konden echter niet zien dat die demonstratie veranderde in een

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

10

actie die uiteindelijk het gedrag opleverde dat een strafbaar feit vormde. Ook op Plaza werden de aanwijzingen niet gevolgd. Op dit moment wordt er een evaluatie gedaan door de KMar en de politie en vanuit de driehoek evalueren we dit ook, juist omdat wij samen optrekken met het ministerie van JenV en Binnenlandse Zaken en ook met de landsadvocaat, die heb ik juridisch advies gevraagd, omdat ik graag wil weten 'als ik met een partij geen zaken kan doen, is een veiligheidsrisicogebied dan niet te kwetsbaar?' Als onder die 500 mensen, die demonstranten die op airside gingen, iemand had gezeten die geen demonstrant was maar heel andere dingen had willen doen, wat dan? Wat was er dan gebeurd? Kan ik dan de veiligheid garanderen? Ik heb u van tevoren gezegd: ik ga het altijd fout doen. Er zijn altijd mensen boos, want ik zit in een catch 22; het is of niet veilig of ik betreed het demonstratierecht en ik moet daartussen laveren. Voorzitter, ik ga afronden, maar er was een aantal vragen dat ik echt nog moet beantwoorden. Natuurlijk was er ME, dat heet bij de marechaussee BE, bestandseenheid. Die waren vol aanwezig en die waren opgesteld om te zorgen dat vanuit Plaza, waar mensen probeerden naar airside te komen, dat tegen werd gehouden.

Op het moment dat ze bij Oost door de hekken heen gingen, zijn zij daarnaartoe gegaan en hebben ze besloten niet meteen in te grijpen, maar het gevaar te beperken door een kordon rondom de betogers te leggen. Je kunt namelijk gewoon vanaf de plek waar ze waren, de landingsbaan op en dan is het levensgevaarlijk. Zij hebben besloten, omdat de groep zo groot was, om er met 50, 60 man omheen te staan en zo te zorgen dat in ieder geval de demonstranten veilig waren en het vliegverkeer niet in gevaar kwam. Was er genoeg personeel? Nee, er is nooit genoeg personeel. Schiphol heeft een omtrek van 60 km². Wij hebben speciaal politiemensen rondrijden die alleen maar, dag en nacht, 24 uur per dag, bezig zijn dat te controleren. We hebben camera's en we hebben heel veel extra mensen ingezet om dit te faciliteren. Maar als het gaat over de vraag 'kunnen wij altijd optreden op het juiste moment?', dat kan, op het moment dat mensen een aanslag willen plegen, want dan heb je een ander handelingsperspectief. Maar je moet ook kijken naar de proportionaliteit. In dit geval gebruikten de demonstranten geen geweld naar mensen, dan kan je niet ineens een wapen trekken. Dat doe je wel als mensen voornemens zijn om iets anders te doen. Dus het heeft echt te maken met het feit dat je anders omgaat met een demonstratie dan met mensen die met geweld binnen willen komen.

Tenslotte, de ME heeft dagelijks – ik heb laatst een overzichtje gehad, ik schrok ervan – bommeldingen, wapenmeldingen, drugsmeldingen, verwarde en agressieve mensen. Dagdagelijks loopt de ME op Schiphol helemaal vol met reguliere taken. Als dit erbij komt, dan moeten we extra mensen inzetten. Maar op het moment dat we daar geen afspraken mee kunnen maken, zou ik graag de mogelijkheid willen hebben, en dat heb ik ook aan de landsadvocaat gevraagd, om te kunnen zeggen 'we kunnen geen afspraken maken, u kunt hier niet demonstreren', of 'u mag elders demonstreren, maar niet op dit risicogebied'. Last but not least. Het is zo dat je overal mag demonstreren. De Wom geldt voor publiek terrein. Maar zo gauw je op airside bent, is het niet meer publiek en daar geldt de Wom niet. Dat is gewoon strafbaar. Dank u wel. (Tijdens de termijn van de burgemeester is de voorzitter vervangen door de heer Kos) De VOORZITTER: Ja, dat is een verrassing hè? Ik kijk even rond. Zijn de vragen voldoende beantwoord, kunnen wij naar tweede termijn? Ik zie mijnheer Salhi nog. Een korte vraag, mijnheer Salhi. De heer SALHI: Toch nog even een verhelderende vraag aan de portefeuillehouder. Aan de voorkant, weten we dat er heel veel gebeurt ook als het gaat om de informatiepositie, allerlei voorbereidingen die getroffen worden. U gaf zelf aan 'er waren geen afspraken te maken met onder andere Greenpeace'.

Die hebben onder andere gezegd, dat is hier ook al eerder genoemd, op open platformen 'we gaan de boel verstoren'. Dus dat hebben ze met zoveel woorden gezegd. Mijn vraag was: in hoeverre hebben Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

11

we daar rekening mee gehouden en in hoeverre – ik begrijp dat die BE dan de boel daar gaat afzetten – zijn er bijvoorbeeld ook mensen geweest die in contact zijn geweest met de demonstranten ter plaatse? Om op een laagdrempelige manier te kijken 'wat gaat er nou gebeuren?' Want dat mis ik wat in het hele stuk. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Voorzitter, ik moet in heel korte tijd heel veel vertellen, dus vandaar dat ik mijn antwoorden kies. Maar natuurlijk wisten wij van tevoren, omdat wij hoorden van Greenpeace 'wij gaan gewoon demonstreren, niks aan de hand, het gaat veilig en zonder problemen', maar zagen dat ze iets heel anders voorbereidden en omdat we via de informatiepositie van politie en KMar – KMar heeft een eigen Intell – dat we ons moesten voorbereiden op acties op airside. 's Ochtends waren ze al op een aantal plekken bezig geweest om naar airside te proberen te gaan, met een bootje. Vandaar dat ik een noodverordening had opgesteld omdat ik wist dat er een poging was om naar airside te gaan. Wat je dan doet, is zoveel mogelijk voorbereiden. Maar de plek waar ze het nu deden, Oost, was op dat moment niet voorbereid. Het was echt gericht op 'waar is het meeste gevaar?' en dat was rondom Plaza.

De evaluatie moet ons opleveren 'hoe kunnen we dat nog beter voorbereiden zodat we beter in staat zijn om die spreiding te doen?' En ten tweede ging er iets niet goed in de communicatie. Er werd op verschillende plekken tegelijkertijd heel veel lawaai gemaakt en dat maakte dat ze ook heel slecht met elkaar konden communiceren. Dus het was een soort communicerend vat. Wij willen kijken – dat doet die evaluatie – naar de vraag 'was het nu helemaal opgezet juist om die informatiepositie, die onderlinge uitwisseling onmogelijk te maken?' Als dat zo is, is het voor mij helemaal reden om dat anders aan te pakken, want dan is het bijna een militaire actie en daar heb ik wel een probleem mee. Demonstranten mogen altijd komen en krijgen ruimte, maar het kan niet zo zijn dat er in een veiligheidsrisicogebied dit soort acties plaatsvinden. (Mevrouw Van de Meeberg is inmiddels teruggekeerd als voorzitter.) De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter.

Ik heb even een korte vraag aan de burgemeester en dat is de volgende: op het moment dat u als burgemeester afspraken maakt met een partij die wil demonstreren en ze geven aan dat het op een vreedzame manier is, maar het blijkt anders te zijn, kunnen die groepen dan in een later stadium als ze weer een keer willen demonstreren, daarvan worden weerhouden? Dat je zegt 'dat willen we niet want er valt met u geen afspraken te maken'? Is dat juridisch mogelijk? De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Voorzitter, nee, dat is niet mogelijk. Dat is waarom ik aan de landsadvocaat heb gevraagd 'kan ik nu inderdaad op basis van wat ik nu heb waargenomen stellen 'ik kan met u geen afspraken maken, u bent geen betrouwbare partner en dat is in een veiligheidsrisicogebied, want daar hebben we het over, echt anders dan hier op straat of waar dan ook'? Dat is wat we niet willen. We moeten met elkaar tot afspraken kunnen komen en betrouwbare partners zijn. Die vraag ligt nu bij de landsadvocaat en ik hoop daar antwoord op te krijgen. Dan neem ik u daar echt in mee. De VOORZITTER: Mijnheer Salhi van de HAP.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

12

De heer SALHI: Ik wilde mijn laatste vraag die nog niet beantwoord is, nog eens stellen. Dat heeft te maken met het feit dat het gewone leven op Schiphol ook doorgang moet kunnen vinden. Het verkeer en al dat soort dingen meer. Ik heb iets aangegeven over signalen die we hebben ontvangen dat het daar ook wel een chaos is ontstaan en dat het personeel niet van A naar B kon en ook niet op tijd op hun werkplek kon komen, wat ook weer vertragingen tot gevolg heeft. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans Burgemeester SCHUURMANS: U heeft helemaal gelijk. Er is op heel veel plekken tegelijkertijd actie gevoerd, waardoor bijvoorbeeld een personeelsparkeerplaats op een gegeven moment afgesloten werd, richting KLM-gebouw werd het afgesloten. In die evaluatie nemen we dus ook de vraag mee 'als dit op heel veel plekken tegelijkertijd wordt gedaan, wat doet dat met de protocollen? Wat doet dat met de onderlinge afstemming en hoe zetten we daar op in?' En als dat zo werkelijk is, en dat zei ik net al, ga ik dus kijken 'in hoeverre is dit een actie die nog past bij demonstreren?' En hebben we het dan niet over een actie waar ik echt van moet kunnen zeggen 'dat gaan we niet meer toestaan op Schiphol?' De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, Forza! De heer VERMEULEN: Dank u wel, voorzitter.

Ik had nog twee korte vragen aan de burgemeester: wordt er nog over nagedacht om een vaste locatie in het veiligheidsgebied, het Schipholterrein aan te wijzen? En, zo nee, zou het helpen als de raad hiertoe een oproep doet om de burgemeester te ondersteunen? De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans Burgemeester SCHUURMANS: Dank u wel voorzitter. Ja, wij stellen aan demonstranten dat Plaza geen plek is om te demonstreren. Want ik heb u net verteld wat je daar krijgt als dat gebeurt met al die stations, overstekend verkeer, je kunt er winkelen en je kunt er ophalen; het is daar echt een enorm druk punt. En ik heb altijd gezegd: daar kun je niet demonstreren. Nu waren we bij de rechter naar aanleiding van de demonstratie van de 19e en de rechter heeft gezegd 'dat mag u zeggen, maar u moet dat motiveren en u moet iets toelaten'. Dus wat hebben wij nu? Op Plaza kunnen ongeveer, afhankelijk van de drukte, zo'n twintig man als het heel druk is en misschien iets meer en voor de rest, tot een man of 250, op basis van die uitspraak, op het Jan Dellaertplein en de rest gaat voor het hotel, een eindje verderop. Dat zijn de vaste plekken. Maar ja, als je ziet dat ze zich daar niet aan houden, kijken wij steeds 'kan het?' Dat is ook gebeurd tijdens die zaterdag. Er ging een hele grote groep Plaza in.

Kan het? Dat was ook de begeleiding van de BE, die ging daar omheen lopen, want dat waren eigenlijk veel meer demonstranten dan afgesproken. De rechter zegt 'dan moet je steeds toetsen: kan het?' Dat is gedaan. Alleen op enig moment ontdekten we dat het echt niet meer kon en dan wordt verzocht om naar buiten te gaan. Dus het is zo dat we dat op die gebieden toepassen, maar je ziet dat demonstranten wel steeds de randen opzoeken. De VOORZITTER: Mijnheer Achterbergh. De heer ACHTERBERGH: Voorzitter, nog een vraag over de afwikkeling, want het proces zelf is wel helder. Ik weet dat er in de Tweede Kamer door Ingrid Michon van de VVD ook vragen over zijn gesteld. Die gaan over het niet bij je hebben van een identiteitsbewijs en het feit dat je daardoor vervolgens bent weggestuurd. Er zijn mensen weggestuurd die daar strafbare feiten pleegden van wie kennelijk de identiteit niet is vastgesteld of onvoldoende is vastgesteld. En ik vraag me af in hoeverre de burgemeester in de driehoek dit bespreekbaar maakt met het openbaar ministerie dat er uiteindelijk Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

13

over gaat. Ik zou het namelijk zeer kwalijk vinden als mensen zulke gevaarlijke strafbare feiten plegen en dan eigenlijk zelf al weten 'als ik geen ID bij me heb, zitten er geen gevolgen aan'. Daar zou ik graag een reactie op horen. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Tussen de 400 en 500 mensen, ik weet niet precies hoeveel, zijn opgepakt. Van hen die een ID hadden, is dat geconstateerd. Alle anderen zijn gefotografeerd, er is informatie verzameld, kortom, het OM doet samen met de KMar – want dat valt buiten mijn sfeer, maar ik heb het wel in de driehoek natuurlijk besproken – er alles aan om die gegevens te verzamelen en er gaat ook gevolg aan gegeven worden. Maar wat, dat weet ik nog niet. Dat is aan het OM. De VOORZITTER: Dan denk ik dat wij de tweede termijn kunnen starten en mijnheer De Ruiter wil graag openen met een onderwerp. Gaat uw gang. De heer DE RUITER: Dank u wel voorzitter. Dan ben ik ook eens een keer de eerste. We hebben van enkele fracties gehoord. Ik proef bij het CDA een beetje instemming en bij GroenLinks zeker, die vinden kennelijk het doel belangrijker dan het handhaven van de openbare orde. Dan vraag ik me af of deze fracties en de andere collega's wellicht ook, kunnen leven met het plan om de kosten van deze acties, of die uit deze acties zijn voortgekomen, te betalen uit het klimaatbudget van de gemeente Haarlemmermeer.

Te meer omdat net ook al aangehaald werd dat van veel vernielers en overtreders de identiteit niet vastgesteld kan worden dus daar zal weinig op te verhalen zijn. Dus ik ben benieuwd hoe de collega's daarover denken, voorzitter. De VOORZITTER: Wie wil daarop reageren? De kosten van deze acties moeten verhaald worden op het klimaatbudget van de gemeente. Mijnheer Zuyderwijk GroenLinks, dan mijnheer Achterbergh dan mijnheer Blom. Gaat uw gang. De heer ZUYDERWIJK: We hebben mensen die schreeuwen dat we iets moeten doen aan het klimaat en vervolgens gaan we geld uitgeven dat voor dat klimaatplan is bedoeld? Dat lijkt me geen goed idee. Dan gaan we de mensen die schreeuwen om iets te doen nog meer negeren en dat lijkt mij niet slim. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Achterbergh, VVD. De heer ACHTERBERGH: Ik weet niet wat ik meemaak, zou ik bijna zeggen. Ik moet een beetje oppassen dat ik inderdaad geen college ga geven hier. Maar als het om civielrechtelijke schade gaat, staat het de gemeente vrij om zich te voegen in een zitting die er hopelijk ooit komt, met alle verdachten die voor de rechter komen, maar om daar belastingcenten van onze eigen inwoners op los te laten, nee, daar gaat de VVD niet in mee. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Blom, CDA.

De heer BLOM: Mijnheer De Ruiter doet het nu net voorkomen alsof ik elk weekend aan het demonstreren ben, maar ik mag best toegeven, de laatste demonstratie waar ik aan meegedaan heb, was toen tegen de kruisraketten en dat was toch een heel eind in de vorige eeuw. Maar ik heb wel de effecten van andere demonstraties gezien. In het jaar 1983 mocht ik een halfjaar verblijven in ZuidAfrika waar het apartheidsregime bepaalde bevolkingsgroepen ernstig benadeelde, en daar heb ik het effect van geweld om bevolkingsroepen te onderdrukken gezien. Daar heb ik mijn conclusies uit getrokken dat we daar nooit aan moeten beginnen. Ik kan alleen nog maar zeggen, mevrouw

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

14

Schuurmans is goed bezig geweest met het oplossen van een onveilige situatie en die omkeren naar een veilige situatie. Chapeau daarvoor en dat is wat ik wilde melden. De VOORZITTER: Dank u wel. Zijn er nog meer fracties die nog willen reageren op het voorstel van BVNL? Dat is niet het geval, dan is het woord aan mijnheer De Ruiter om het af te sluiten. Gaat uw gang. De heer DE RUITER: Dank u voorzitter. Als eerste een reactie op de stelling van GroenLinks. Ik heb het nadrukkelijk niet gehad over de schreeuwers die iets schreeuwen over het klimaat, laat ze lekker schreeuwen, ik vind het prima. Ik heb het gehad over mensen die dingen vernield hebben waarvoor kosten gemaakt moeten worden. Ik heb het gehad over kosten die voor de handhaving gemaakt moeten worden. Dan kom ik op het punt van de fractie van de VVD van mijnheer Achterbergh die zegt 'die schade kan prima in een civielrechtelijke procedure op de daders worden verhaald, maar als we niet weten wie de daders zijn, kan dat dus niet. Ik heb ook al in mijn betoog gezegd dat de kans niet zo groot is dat we die daders nog gaan achterhalen en volgens mij heeft de burgemeester dat beaamd. Dan had ik nog wat op de fractie van het CDA maar dat is me even ontschoten dus dat laat ik hierbij. De VOORZITTER: Dank u wel.

Zijn er nog andere onderwerpen die we willen bespreken tijdens het debat? Ik zie mijnheer Vermeulen een beetje twijfelen. Dan denk ik dat we kunnen concluderen dat u met elkaar genoeg heeft gesproken. O, een nabrander van Mevrouw Schuurmans Gaat uw gang. Burgemeester SCHUURMANS: Ik moet mezelf verbeteren, ik heb een fout gemaakt. Ik zei namelijk – en dat is natuurlijk heel dom, een heel blonde opmerking, mijn excuses – dat de omtrek 60 km² is en dat kan natuurlijk helemaal niet. Maar niemand die het corrigeert. De oppervlakte is 27 km² maar de omtrek is, als je alles optelt, 30 km aan hek. Maar ik wilde dat even veranderen want anders ga ik voorgoed de geschiedenis in als iemand die niet het verschil tussen oppervlakte en omtrek kent. Mijn excuses. De VOORZITTER: Dat was dan precies op het moment dat ik even was verdwenen denk ik, maar dank u wel voor deze correctie, dat nemen we op in het verslag. Ik wil u allemaal danken voor…. O, mijnheer Vermeulen Forza!, toch nog iets? De heer VERMEULEN: Een heel klein puntje voorzitter, dank u wel, ik wil de burgemeester toch nog heel even bedanken voor de enige geruststelling, in ieder geval bij Forza!, want zij gaf op een gegeven moment aan dat sommige acties dan gaan lijken op militaire acties en die gaat ze nooit goedvinden. Ik zou zeggen 'houd de site van Extinction Rebellion in de gaten'. Dat zijn echt complete militaire acties.

Tot zover. De VOORZITTER: Forza! heeft dan de sessie geopend en afgesloten waarvoor dank, mijnheer Vermeulen. Ik wil u allemaal danken voor uw aanwezigheid en inbreng en ik sluit hierbij de sessie. Dank u wel.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! Protocol Betogingen 22 december 2022

15