2022-11-17 Raadssessie Sessieverzoek Forza huisvesting statushouders.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 17 NOVEMBER 2022 Onderwerp:

Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders

Voorzitter:

dhr. P.J. Boerman

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, dhr. H. den Butter, mw. A.E. Gumbert, dhr. P. Huijer, mw. S. van de Meeberg, dhr. E.J. van der Peet, dhr. F. Sidali, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. E. Vermeulen, dhr. M.H.C. Winkelhuis, mw. M. Woolthuis Griffier: dhr. M.H.H. Gerding Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H. Ruigrok (vanaf 21.00 uur), mw. M.H.F. SchuurmansWijdeven, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Welkom allen bij de sessie die we hier vanavond hebben. Het is een interessante sessie die valt onder het Woonbeleid. Het gaat over de huisvesting van statushouders. De sessie is aangevraagd door de fractie van Forza! Er hebben zich geen insprekers gemeld. Ook al loopt mevrouw Smand nu voor mij langs. We beginnen zo met de eerste termijn, daarvoor heeft u spreektijden. Die heeft u gezien. Ruim voor de sessie is het gevraagde overzicht van de nieuwe cijfers voor de taakstelling om statushouders te huisvesten gedeeld met de raad. Die kunt u ook gebruiken in uw termijnen. En ter afronding van de eerste termijn denk ik dat de wethouder de behoefte zal voelen om te reageren op de eventuele vragen. Volgens mij is dat wat ik wil zeggen vooraf en dan geef ik het woord als eerste aan de heer Vermeulen namens Forza! Want die is de aanvrager van de sessie. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, vanavond agendeert Forza! een onderwerp waarbij niet zelden emotie de overhand neemt en daardoor ook niet zelden een rationeel gesprek in de weg staat: de huisvesting van statushouders en daarmee automatisch die van alle Nederlanders met een bescheiden inkomen. Ik hoop dat we vanavond zo'n gesprek wel zullen hebben. Iedere keer als we het erover hebben, wordt gesteld dat statushouders toch gewoon inwoners zijn.

Voorzitter, alle inwoners zijn gewoon, maar sommige inwoners blijken toch gewoner dan andere. 'Gewone gewone' inwoners staan jarenlang op wachtlijsten, voor het huisvesten van 'gewone gewone' inwoners, stelt het rijk geen dwingende quota op, passeert het rijk niet de provincies en gemeenten. Voor 'gewone gewone' inwoners worden door het rijk geen bestemmingsplannen aangepast. Statushouders zijn heel bijzondere gewone inwoners, voor wie de rode loper wordt uitgerold, terwijl 'gewone gewone' inwoners de rij voor zich steeds langer zien worden. Haarlemmermeer heeft nog niet aan haar taakstelling voldaan of de VNG belooft landelijk nog eens 25.000 extra statushouders te huisvesten. CDA-minister Hugo de Jonge wil gemeenten dwingend voorschrijven welk percentage huurwoningen naar statushouders moet gaan. Reden voor Forza! om over de huisvesting van deze groep met elkaar in debat te gaan. Voorzitter, toen in 2013 mijn dochter geboren werd en ik als trotse vader daarvan aangifte mocht doen op het gemeentehuis, bracht ik automatisch het toenmalige college op de hoogte dat er een nieuwe inwoner bij was gekomen die op een zeker moment in de toekomst ook op zoek zou gaan naar zelfstandige woonruimte. Zeg maar een gewone inwoner, van wie je aan mag nemen dat die de komende twee decennia gehuisvest zou zijn onder mijn dak.

Twintig jaar om voldoende woonruimte te Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

1

creëren voor deze en andere nieuwe Nederlanders die uiteindelijk het nest willen verlaten, die een volwassen leven willen gaan leiden, net als wij allemaal. Niet iedereen heeft kapitaalkrachtige ouders die voor alle kinderen zomaar even een huis kopen. Voorzitter, bijna niemand heeft dat. Heel veel mensen zijn vanwege hun inkomen afhankelijk van de beschikbaarheid van een sociale huurwoning. Onze fractie heeft met wat doorvragen de cijfers boven water weten te krijgen, die laten zien wat we eigenlijk allemaal wel weten. De cijfers van WoningNet illustreren de staat van de woningnood. De sociale woningmarkt is er een als een omgekeerde stoelendans waarbij van stoeltje wordt gewisseld door de doorstromer maar waarbij ook ieder jaar een paar stoeltjes vrijvallen voor de mensen aan de kant. In het geval van Haarlemmermeer betrof dat in de jaren 2019 tot en met 2021 998 stoeltjes, lees woningen. 30% van die woningen mogen wij toewijzen aan onze eigen starters. Dat zijn 331 woningen in drie jaar tijd. Bij de toewijzing van die woningen komen mensen met een urgentieverklaring ook nog eens vooraan in de rij en zo bezien komt het aantal van 100 woningen dat in die periode naar statushouders ging, in een heel ander daglicht te staan.

Tussen 2012 en 2021 is dan ook het aantal actief woningzoekenden, zowel in de regio, als in de Haarlemmermeer bijna verdubbeld, terwijl de hoeveelheid sociale huurwoningen die jaarlijks vrijvallen voor starters nagenoeg gelijk is gebleven. Dan hebben we nog buiten beschouwing gelaten dat uit onderzoek van onze eigen gemeente bovendien is gebleken dat zoals het beleid nu is, in 2040 in hetzelfde segment 4000 zorgwoningen te kort zijn. Het bouwen van voldoende reguliere woningen is vooralsnog een politiek vergezicht. Als er al gebouwd gaat worden, want: stikstof. Leuk voor beleidsmakers om van plan tot oplevering tien jaar goede sier te maken met telkens dezelfde woningen. Maar de mensen voor wie we oorspronkelijk de sociale huur in het leven hebben geroepen, moeten zien te overleven met de schaarste die er nu is. Forza! vraagt zich af waarom er niet veel meer flexibele woningen worden gebouwd en waarom ontwikkelaars hiervan geen voet aan de grond weten te krijgen in onze gemeente. Bij de verkiezingen van 2018 beloofden Forza!, HAP en VVD zich te beijveren voor het afschaffen van de door iedereen als oneerlijke positie gezien van statushouders. HAP en VVD vormden uiteindelijk samen de meerderheid van het college. In het collegeakkoord van 2019 stond 'Omdat de automatische voorrangsregel voor deze groep in de huisvestingsverordening ongewenst is, komt deze te vervallen.

Wij zorgen voor voldoende alternatieve woonvormen en woningen om statushouders te huisvesten'. Inmiddels weten we beter, statushouders staan nog altijd vooraan in de rij, terwijl mensen met een laag inkomen met lede ogen moeten aanzien hoe zij met 5100 anderen moeten dingen naar de 300 woningen die jaarlijks vrijkomen. Zo worden zij van tieners, twintigers en uiteindelijk niet zelden dertigers onder het dak van hun ouders waardoor al deze levens op pauze komen te staan. Het is niet van belang of statushouders al dan niet de oorzaak vormen van het woningtekort. Het woningtekort is er. Feit blijft dat iedere woning die met voorrang naar een statushouder gaat, niet meer beschikbaar is voor de bevolking die via de belasting de prijs van deze gedwongen solidariteit betaalt. Onze kritiek betreft dan ook niet de statushouder. Die komt hier naartoe, op zoek naar een beter leven en zolang wij dat uitbundiger faciliteren dan andere landen om ons heen, blijven ze komen. Onze kritiek betreft de beleidsmakers die van het herverdelingsvraagstuk een moreel vraagstuk maken. Het is niet prima dat mensen dertien jaar op een wachtlijst staan, omdat ze thuis bij hun ouders toch wel hun natje en droogje hebben. Dan ben je namelijk 31 jaar, dan ben je al halverwege je pensioengerechtigde leeftijd.

Forza! beseft dat het beleid dat we nu bekritiseren in Den Haag wordt gemaakt en dat taakstellingen dwingend worden opgelegd. Wij vinden dat echter geen reden om onze mond niet te roeren. De gemeente Zaanstad heeft inmiddels laten zien dat ook ongehoorzaamheid mogelijk is. Zo lang wij namelijk zwijgen en doen wat ons opgedragen wordt, verandert er niets. Laten we in het belang van de inmiddels 5125 actief woningzoekenden in onze gemeente ook laten weten dat wat ons betreft de grens bereikt is en zelfs al is overschreden. We willen naar aanleiding van deze sessie en het debat wat wij met elkaar gaan hebben volgende week met twee moties komen: een waarin we het college oproepen om toch echt snel te gaan werken aan Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

2

het snel bouwen van tijdelijke woningen, de onorthodoxe maatregelen waar we de vorige periode toe hebben opgeroepen, en om geen bewoners uit te sluiten op basis van politieke voorkeur en geen ontwikkelaars uit te sluiten of heen te sturen. Een tweede motie om het college op te roepen om net als de collega's in Zaandam het kabinet te laten weten dat de grens is bereikt. Tot zover voorzitter. Ik hoop dat mijn collega-raadsleden beargumenteerd ingaan op de inhoud van deze bijdrage dat we met z'n allen een goed debat kunnen hebben, dank u wel. De VOORZITTER: Ik hoop het ook. Ik zag mevrouw Van de Meeberg al maar ik wil u eerst even vragen, die moties, is daarvan al een voorlopige versie die gedeeld kan worden? De heer VERMEULEN: Nee, voorzitter, het is mijn opzet om eerst op te halen wat alle andere mensen ervan vinden en aan de hand van de input die ik krijg die moties op te stellen. De VOORZITTER: Dank u wel, dan is dat in ieder geval helder. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van de Meeberg namens D66. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ja, ik heb een interruptie, en een inbreng. Ook nog, maar volgens mij moet ik daarvoor iemand anders voor laten gaan. De VOORZITTER: Ja, mijnheer Sidali had zich eerder bij mij gemeld. Hij mag het zelf zeggen. Maar uw interruptie.

Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik hoor mijnheer Vermeulen zeggen dat mensen niet op basis van politieke overtuiging ergens wel of niet mogen wonen en ik begreep dat niet helemaal, dus ik hoop dat hij dat nog even voor mij wil uitleggen. De VOORZITTER: Dat zou wat zijn, inderdaad. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Met uw toestemming voorzitter, wil ik mevrouw Van de Meeberg graag vertellen dat ik doel op de Oosterdreef, waarover wij afgelopen week de antwoorden kregen op onze vragen. Daar is namelijk een experiment met samenwonen met statushouders, waarbij aan de nietstatushouders die daar willen wonen, gevraagd wordt om hun motivatie kenbaar te maken. En dat wil dus zeggen dat je daar niet kunt komen wonen als je niet positief staat tegenover het samenwonen met statushouders. Dan ben je uitgesloten en wij vinden dat als je woonruimte verschaft, dat dat voor iedereen gelijk zou moeten gelden. De VOORZITTER: Is dat nu al reden tot debat? Ik kijk even? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik vind daar wel wat van maar ik bewaar het even. De VOORZITTER: Dat lijkt me goed, misschien komt daar uiteindelijk nog wel meer debat over. Mijnheer Sidali had ik al gezien en dan kijk ik even rond wie er allemaal het woord willen voeren, eerst mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter. Het is goed dat we het met elkaar hebben over woningtekort, want je kunt het er niet genoeg over hebben.

Ik ben blij met Forza! die zegt 'het woningtekort dat we hebben, ligt niet aan de statushouders', dus dat is een goede constatering die we hier doen. Maar statushouders worden wel verbonden aan het debat dat we hier met elkaar voeren en dat vind ik wel weer jammer, want er zijn meerdere factoren die zorgen voor woningtekort. Maar de PvdA wil toch wel in herinnering roepen dat we hier in Haarlemmermeer wel een soort variant hebben waarbij we Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

3

statushouders niet voortrekken, zogezegd, op de anderen, maar dat we wettelijk verplicht zijn om mensen te huisvesten. Ik had vorige keer een amendement ingediend om onze mensen te helpen en daarop werd toen gezegd door Forza! 'laten we een brief schrijven'. Ik zou nu ook zeggen 'laten we een postzegelmotie doen, inderdaad, en een brief schrijven aan het rijk, waarom ze ons iedere keer weer die statushouders toesturen die wij moeten huisvesten.' Ik wens u heel veel geluk en succes. We zullen wel meedoen hoor, met die motie, maar volgens mij is die brief ook door Haarlemmermeer over statushouders al eerder gestuurd en u kent het antwoord, voorzitter. De VOORZITTER: Mijnheer Sidali, u krijgt een interruptie van de heer Beusenberg. Volgens mij al een paar zinnen geleden, maar… De heer BEUSENBERG: Ja, inderdaad voorzitter, het zou toch wel prettig zijn om als ik mijn vingertje opsteek, op dat moment ook… De VOORZITTER: Ik wachtte even tot er adem werd gehaald, maar bij sommigen duurt dat wat langer dan bij mij. De heer BEUSENBERG: Ik wil mijnheer Sidali vragen: gaat u er nu echt vanuit dat statushouders niet voorgetrokken worden? Kunt u dan de fractie van SRH en de rest van Haarlemmermeer uitleggen waarom een statushouder een woning binnen de kortst mogelijke tijd krijgt en onze burgers niet? Daar ben ik toch wel heel nieuwsgierig naar.

De VOORZITTER: Verhelderende vraag, mijnheer Sidali. De heer SIDALI: Dank u wel voorzitter, ja, hier zit een verkeerde aanname van SRH, maar dat maakt niet uit. Statushouders zijn onze burgers, voorzitter. Statushouders zijn ons toegewezen. Ze mogen hier blijven en daar moeten wij voor zorgen, net zoals iedereen. Alleen hier hebben we wel te maken met een wettelijke taak. En als u zegt 'die wettelijke taak willen wij niet meer uitvoeren', wens ik u heel veel succes, zoals ik ook al tegen Forza! heb gezegd, stuur een brief, dat hebben we ook al eerder gedaan, maar we zullen ons aan die wettelijke taak moeten houden. Dat doen we op een bepaalde manier in Haarlemmermeer, waarbij ik via u voorzitter, en ik hoop dat hij dat gehoord heeft, tegen SRH zeg, dat wij hier in Haarlemmermeer juist een systematiek hebben opgetuigd waarin we dus zeggen 'wij gaan in eerste instantie niet van de reguliere voorraad gebruikmaken om statushouders te huisvesten'. Dat doen we met allerlei mogelijke manieren en systemen. Natuurlijk zullen ze ook van de reguliere voorraad gebruik moeten maken, denk aan gezinnen, maar ik wil het echt hebben over een oplossing vandaag en die, voorzitter, zou ik nu willen aandragen, maar ik zie dat er een interruptie aankomt. De VOORZITTER: Misschien komt die daar ook wel op.

De heer BEUSENBERG: Voorzitter, mag ik daar nog even op reageren? De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen had ook al vrij lang zijn vinger omhoog en die wilde ook reageren, dan geef ik u daarna hert woord. De heer VERMEULEN: Voorzitter, ik hou het heel erg kort. Zoals ik in mijn bijdrage ook al zei, en dat zijn de cijfers die we opgevraagd hebben, die we van het college hebben gekregen: 100 woningen zijn in de vorige raadsperiode, en dan noemen we dat nu via directe bemiddeling, naar statushouders gegaan. Dat zijn 100 sociale huurwoningen uit de reguliere voorraad, terwijl er 331 woningen beschikbaar waren voor de starters van deze gemeente.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

4

De heer SIDALI: Voorzitter, we kunnen het hebben over allerlei cijfers met elkaar en dat is prima. Ik kan ook shoppen in allerlei cijfers die ons ook door het college zijn gegeven. En dan kom ik op heel andere cijfers, maar daar moet het niet over gaan. Voorzitter het moet niet over die cijfers gaan, het moet gaan over de oplossing. Ik ben bereid om samen met Forza! na te denken over wat wij kunnen doen als raad. En daar heb ik vragen over aan het college. Geef ons als raad een overzicht met kansrijke projecten, kansrijke gebieden waar wij inderdaad versneld woningen kunnen gaan bouwen. Laten we met elkaar die trechter maken in plaats van dat wachten totdat er een projectontwikkelaar op af komt die zegt 'ik wil daar iets bouwen'. Laten we aan de voorkant duidelijk maken, volgens mij heeft D66, dat eerder ook aangegeven, 'wat zijn nou die gebieden waar wij echt over kunnen gaan?' En dit is mijn vraag en dit is ook gewoon een constructieve vraag die ik nu heb. Ik denk dat dat goed is voor het debat: geef ons als raad de gebieden die kansrijk zijn waar we aan de slag kunnen met flexwoningen of andere woningen waarbij we dat woningtekort snel kunnen terugdringen. Het zal niet heel snel zijn, maar alle kleine beetjes helpen. Dat is mijn concrete vraag. Als het college daar op kan antwoorden straks? Voorzitter, dan hou ik het even hierbij.

De VOORZITTER: Dat lijkt me terecht want uw termijn is ook opgegaan. Maar u krijgt nog wel een vraag volgens mij, een interruptie van mevrouw Van Straten van de VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik zou graag willen weten of mijnheer Sidali ervan op de hoogte is dat deze vraag al eerder is gesteld, inderdaad, niet alleen door D66, maar wij hebben er ook een motie voor ingediend en dat is toen ook in kaart gebracht. Dus ik denk dat we daarop moeten focussen en ik denk dat we ook verder moeten gaan kijken. Maar daar zal ik het in mijn inbreng over hebben. De VOORZITTER: Wilt u daar nog een reactie op geven, mijnheer Sidali? De heer SIDALI: Ja, dat klopt wat mevrouw Van Straten zegt. Alleen ik zeg 'maak er een trechter van zodat je gewoon echt kansrijke projecten en gebieden ook in kaart brengt'. Dat was heel erg breed en ik zeg 'trechter het nou, zodat we gewoon echt kansrijke projecten de kans kunnen gaan geven'. Daar gaan we ons dan op richten. De VOORZITTER: Dat lijkt me helder. Ik ga naar mevrouw Van de Meeberg van D66 voor haar eerste termijn. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel voorzitter. Over wat mijnheer Sidali zegt zou ik graag in de tweede termijn verder willen praten, over die motie. Ik wil het nu even beperken tot de eerste termijn of onze eigen inbreng.

Op dit onderwerp kan ik op heel veel verschillende niveaus reageren en ik wil het voor nu bij vier houden. Het eerste niveau waar ik op zou willen reageren is het onderwerp urgenties. Over niet al te lange tijd als het goed is, komt er naar de raad een nieuw voorstel voor een nieuwe verordening, waarbij wij de urgenties sowieso met elkaar gaan bespreken. De manier waarop je in aanmerking komt voor een sociale huurwoning gaat veranderen en ik vind het niet fair om er dan maar een onderdeel van alle mensen die een urgentie verdienen, uit te halen. Ik vind het ook onterecht eigenlijk om daar een aparte sessie over te hebben. Even zo goed wil ik er toch op reageren. Het tweede is dat de oorzaken van het probleem woningnood niet liggen bij de statushouders. De oorzaken van de woningnood liggen op heel veel andere vlakken en we kunnen het daar over hebben. Ik denk dat scheidingen het allergrootste probleem zijn waar we mee te maken hebben, waardoor er veel meer woningen nodig zijn dan wij op dit moment beschikbaar hebben. De verhuurdersheffing is een onderdeel, eigendom van grond is ook een onderdeel, ontwikkelaars die graag heel veel geld willen verdienen is een onderdeel. En dat zijn allemaal onderdelen van de oorzaken van het probleem. Ik vind Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

5

het niet fair om er een groep, statushouders, uit te lichten die dan de schuld zouden zijn. Dat vind ik zelfs stemmingmakerij. Dan zou ik het graag willen hebben over oplossingen. Oplossingen van het probleem van de woningnood. Ik heb al iets gehoord over tijdelijke woningen, daar zijn wij groot voorstander van. We hopen echt ook dat daar stappen in gemaakt worden. En dan wil ik het nog graag hebben over de doelgroep op zich. Ik zou willen dat wij met alle vluchtelingen die uit oorlogsgebieden komen omgaan, zoals wij in Nederland met Oekraïners omgaan. Die mogen meteen aan het werk. Die mogen meteen naar school, die mogen dus integreren. Statushouders over het algemeen niet. Die hebben een enorme achterstand als het gaat om taalontwikkeling, om integratie, om zich thuis voelen in dit land. Dat betekent dat je een onwijze achterstand hebt op het moment dat je de status krijgt, dat je dus burger wordt van Nederland. Dan krijg je inderdaad een huis vanuit waar je je toekomst mag gaan opbouwen. Want voor die tijd heb je dus niet mogen werken en de taal mogen leren en ook niet mogen kennismaken met de cultuur en de gebruiken van het land waar je dan mag gaan wonen. Die achterstand zorgt er wat mij betreft voor dat het gerechtvaardigd is om een urgentieverklaring te krijgen op een sociale huurwoning.

Nog los van het feit dat er heel veel andere oorzaken zijn van het woningprobleem, van woningnood. Zoals ik net al zei; scheidingen, verhuurdersheffing, eigendom van grond, ontwikkelaars die heel veel geld willen verdienen. Daar zou het eerlijke gesprek over moeten gaan, over hoe we daarmee om kunnen gaan met z'n allen. Dus een sessie hebben alleen over statushouders en huisvesting, vind ik niet heel prettig. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Gumbert, had u hier een interruptie op? Oké, dan geef ik nu het woord aan mevrouw Van Straten, VVD, Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Het onderwerp leidt nog wel eens tot heftige discussies, zoals de heer Vermeulen al aangaf, en tot uitersten. Ik hoor gelukkig al meerdere collega's hier in de raadzaal een poging doen om toch tot een bepaalde consensus te komen vanavond en daar wil ik ook namens de VVD aan bijdragen. Het eerste waar ik graag consensus op zou willen, of in ieder geval van mijn collega's zou willen weten hoe zij daarover denken, gaat over de informatievoorziening. Ik sluit me aan bij de heer Vermeulen, dat we het als VVD erg jammer vinden dat er slecht gecommuniceerd wordt – ik zeg het maar even heel bot – over de toewijzing van woningen aan statushouders. Er moeten vragen gesteld worden om de juiste informatie boven te krijgen. We hebben met een woningcrisis te maken.

Dit is een heikel onderwerp, dus dan zou het volgens mij heel verstandig zijn om daar open en transparant over te communiceren en daar veelvuldig over te communiceren. Dus ik hoop in ieder geval dat we met elkaar gezamenlijk die boodschap kunnen meegeven aan het college dat daar gewoon open, transparant en regelmatig over gecommuniceerd wordt. De VOORZITTER: U haalt adem, dat geeft mij de gelegenheid om mijnheer Beusenberg het woord te geven voor een interruptie. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Ik zou toch de VVD willen vragen of het haalbaar is wanneer er 50.000 woningen gebouwd worden in een jaar en je laat 75.000 nieuwe Nederlanders binnenkomen, of dat je dan niet een tekort houdt en dat tekort niet alleen maar groter wordt. Bent u dat met mijn eens? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, ik weet niet of de vraag in uw betoog terugkwam, maar… Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Volgens mij is het niet een kwestie van eens zijn of niet. We hebben gewoon een woningnood en we hebben grote uitdagingen om onze eigen inwoners aan de woning te helpen en ook onze nieuwkomers. Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

6

De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Nu zijn we bij het kardinale punt, dat is: wordt het dan niet tijd dat de VVD Haarlemmermeer de VVD in Den Haag oproept om die instroom eens een keertje op een heel grote en grove manier te stoppen, want anders kom je er niet. We lopen vast hier. Bent u dat met mij eens? De VOORZITTER: Mevrouw Woolthuis als interruptie op mijnheer Beusenberg en daarna geef ik het woord weer aan mevrouw Van Straten. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter, ja, dan is mijn vraag aan de heer Beusenberg: is hij zich bewust van het feit dat in 2021 de instroom mensen 43.000 betrof, maar dat de uitstroom 33.000 was? De VOORZITTER: Ik vraag u eerst even om uw eigen pasje te gebruiken, dat is handig voor de… Dan mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Hoe groot de uitstroom ook is, voorzitter, via u, de lijst van woningzoekenden wordt alleen maar groter en als er dit jaar en vorig jaar 70.000, 75.000, 100.000 mensen binnenkomen, dan blijf je dat in stand houden. Dat is mijn vraag. Realiseert u zich dat? Want dat gaat namelijk verkeerd. Iedere burger is het hier niet mee eens dat dit gebeurt. De VOORZITTER: Nou, iedere burger, volgens mij is dat waar we hier over praten. De heer BEUSENBERG: Burgers, voorzitter, met alle respect, die op een woning zitten te wachten, misschien is het met die aanscherping dan duidelijker.

De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten, uw betoog. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel, ik wil nog wel even reageren. We hebben ons al diverse malen erover uitgelaten dat we voor beperken van de instroom zijn en ik wil ook wel mijn collega's hier bijvallen, dat is niet alleen instroom van vluchtelingen, dat is ook instroom van buitenlandse studenten. Dat is ook instroom van kenniswerkers, want in principe moeten alle Nederlanders wat ons betreft gewoon de banen kunnen vervullen die wij hier hebben en daar hoeven we niet mensen voor uit het buitenland te halen. Daar hebben we ook een taak op. Want het zijn niet alleen de statushouders die zorgen voor de woningnood. Het tweede punt, ik ga weer even terug naar de drie punten die ik wilde maken. Het ging al over de communicatie die wat ons betreft echt beter en transparanter mag. Als tweede punt vind ik het ook belangrijk dat er erkenning komt voor het feit dat de leefbaarheid in sommige wijken onder druk komt te staan, omdat er veel statushouders in een bepaalde wijk geplaatst worden. Ik zie dat in onze eigen kern in Vijfhuizen. Sociale huurwoningen komen vrij omdat er gelukkig wel doorstroom is en die worden gevuld met statushouders en we kunnen daar allemaal heel politiek correct over doen, maar dat heeft invloed op de leefbaarheid. Eigenlijk zie ik de proef op de Oosterdreef als een bevestiging en erkenning daarvan.

En ik zou die erkenning ook in die andere wijken willen, dus op het moment dat we merken als gemeente dat de leefbaarheid in de buurt onder druk komt staan, vind ik dat die mensen ook bij de gemeente mogen aankloppen en daar wat van mogen verwachten. We verwachten nu wat van de Nederlanders die in de Oosterdreef willen komen wonen, maar de verwachting van de statushouders die daar komen wonen of de verwachting van statushouders die in onze gemeente komen wonen, is voor de VVD niet duidelijk. Wat verwachten we daarvan? Hoe maken we die verwachting duidelijk? En

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

7

vervolgens, als het niet helemaal goed loopt in een wijk, wat kan onze inwoner dan van onze gemeente verwachten? En dat hoor ik graag. En dan het laatste. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik wil klein puntje van orde maken voorzitter want we zijn een klein beetje aan het afdwalen van het uiteindelijke onderwerp. De VOORZITTER: Dat weet ik niet. Dat probeer ik zelf ook te volgen, maar gaat u verder. De heer VERMEULEN: Wij hebben al gezegd 'wij geven statushouders niet de schuld ervan'. Er is een keuze gemaakt in de vorige raadsperiode om statushouders anders te huisvesten dan in sociale huurwoningen. En dat gaat gewoon door. Daar heb ik een punt van gemaakt en of ze de buurt laten verloederen al dan niet, daar gaat deze discussie niet over. Deze discussie gaat over woonruimteverdeling en het feit dat wij in de vorige raadsperiode gevraagd hebben om onorthodoxe maatregelen op die woningmarkt vrij te trekken of snel woningen te bouwen waar iedereen gehuisvest kan worden. En daar wil ik het eigenlijk over hebben en niet over of statushouders goede burgers zijn of niet, dat wil ik volledig in het midden laten, want daar gaat dit niet over. De VOORZITTER: Nee, maar ik denk dat dit er net wel genoeg aan grenst om mevrouw Van Straten de ruimte te geven om dat punt wel in te brengen.

Maar misschien mevrouw Woolthuis? Mevrouw WOOLTHUIS: Dan wil ik eigenlijk ook een punt van orde maken, voorzitter, want het sessieverzoek zoals dat is ingediend, is veel breder dan dit, dus ik vind het terecht dat wij gewoon de onderwerpen hier kunnen bespreken, zoals is ingebracht door Forza! De VOORZITTER: Daarom zei ik ook inderdaad dat ik de ruimte gaf aan mevrouw Van Straten om die aanpalende onderwerpen ook zeker hier ter discussie te stellen en misschien dat anderen daar ook een reactie op willen geven. Dat kan. Maar volgens mij is er ruimte genoeg in het debat om ook over de eerste stellingen van mijnheer Vermeulen te spreken. Mevrouw Van Straten, uw derde punt, volgens mij. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik denk dat ik mijnheer Vermeulen daar blijer mee kan maken want ook de VVD vindt dat ons college als de nood zo hoog is, echt wel wat harder mag aankloppen. Het rijk heeft bekend gemaakt dat het wil inzetten op de bouw van meer flexwoningen. Wij hebben hier nog geen actie gezien waarmee dat mogelijk wordt gemaakt en die actie verwachten we wel. Dus wat dat betreft, een brief sturen over 'we willen geen statushouders meer', lijkt me niet reëel. Een brief sturen van 'kom nou maar eens met extra locaties aanwijzen waarop wij die flexwoningen neer kunnen zetten', lijkt ons zinvoller.

En daarbij aansluitend, maar dat haakje hebben we net bij de tMPG al besproken, vonden wij het interessant om ook eens over de prioritering te praten van onze woonprojecten. Want een deel van dit probleem waar we nu mee te maken hebben, is omdat er te weinig doorstroming is op de woningmarkt, ook in onze gemeente. En als we die op een of andere manier kunnen versnellen door een betere prioritering, zou dat wellicht ook winst maken, maar daar hebben wij in de vorige sessie een toezegging op gekregen van onze wethouder. De VOORZITTER: Ik was er zelf bij. Ik heb het inderdaad gemerkt en genoteerd. Mijnheer Sidali, nog een reactie daarop?

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

8

De heer SIDALI: Ja, even een verduidelijkende vraag: welke doorstroming doelt de VVD dan op? Doorstroming is een containerbegrip, maar welke doorstroming dan? Van waar naar waar? De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Voorzitter, de doorstroming, bijvoorbeeld: we zien dat ouderen in onze gemeente graag ruimte willen maken voor jonge mensen, maar eigenlijk niet weten waar ze naartoe kunnen, want ze willen graag in deze gemeente blijven wonen en daar zijn geen woningen voor. Op het moment dat we daar ruimte voor maken, kunnen zij uitstromen, kan de groep mensen die kleiner woont en iets groter woont, doorstromen en kunnen mensen die starten ook doorstromen. Is dat voldoende voor de heer Sidali? De VOORZITTER: Ik zie een duim dus het lijkt me voldoende. Dat was uw betoog ook. Dan geef ik het woord aan mijnheer Den Butter, ChristenUnie-SGP. De heer DEN BUTTER: 'Ik was een vreemdeling en gij hebt mij geherbergd', dat is een ernstige oproep die Jezus doet in Matheus 25. U kunt dat nalezen, als u wilt. Ik raad het u aan. Dat geeft de kern aan waarom onze fractie de huisvesting van statushouders zie als een dure plicht.

Is dat makkelijk? Nee natuurlijk niet, in tijden van schaarste op de woningmarkt is iedere huisvestingsopdracht een moeilijke opdracht; van jongeren, van ouderen, van eenieder die voor woonruimte ineens een beroep moet doen op onze sociale huurwoningen, tijdelijke woningen en andere creatieve oplossingen. We verwachten dan ook van het college een grote inspanning op dit gebied en we zien ook voorbeelden van deze inspanning. We zien ook moeilijke afwegingen die op dat gebied moeten worden gemaakt. De cijfers laten zien dat het college recht probeert te doen aan al die belangen. Het college verdient daarin onze steun. We vragen het college wel om nog meer werk te maken van tijdelijke huisvesting. Ook dat hebben we al herhaaldelijk gedaan. Opnieuw roepen we op om daar inspanning op te verrichten. Door snel dit soort flexibele huisvesting te realiseren, kunnen we wellicht de druk op de woningmarkt verlichten. Wij horen graag van het college hoe het hiermee staat. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Ik dank u wel voor uw beknopte betoog. De heer Winkelhuis namens EEN Haarlemmermeer en daarna mijnheer Van der Peet van het CDA. De heer WINKELHUIS: Dank u wel voorzitter. EEN Haarlemmermeer steunt dit sessieverzoek van harte. Het onderwerp is niet alleen relevant, maar zou inmiddels ook zijn eigen urgentieverklaring moeten krijgen.

Deze urgentie maakt het echter des te belangrijker dat we hier als raad niet alleen daadkrachtig, maar ook met deze noodzaak in het achterhoofd de discussie blijven voeren. Zo lang Den Haag de verantwoordelijkheid blijft afschuiven naar de gemeenten, zullen wij voor deze mensen op moeten komen en deze problemen naast ons huizentekort moeten leggen. Het is niet anders. Het rijk blijft grillig, de toegezegde gelden blijven voorlopig uit en de instroom blijft stijgen terwijl we al woonruimte tekortkomen voor onze eigen burgers. Het is hierbij noodzakelijk dat we als raad zo snel mogelijk ons oordeel gaan vellen. Graag kijken we dus met de andere leden van de raad naar snelle en doortastende maatregelen die zo snel mogelijk een passende oplossing bieden aan elke inwoner van onze gemeente die woonruimte nodig heeft. Zoals we ook in andere sessies al hebben aangegeven: college, ga nu eens serieus kijken naar alternatieve bouwmaterialen om snel en met minder CO2overschrijdingen, flex en andere woningen te kunnen realiseren. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat was een heldere oproep denk ik. Mijnheer Van der Peet, van het CDA.

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

9

De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. De rijksoverheid heeft met de taakstelling voor het huisvesten van vergunninghouders de ruimte voor lokaal maatwerk zeer beperkt. Het is al lang niet meer een vriendelijk verzoek, maar gewoon een keiharde verplichting voor gemeenten. De spelregels die daarbij gelden, zijn heel duidelijk. De rijksoverheid bepaalt per gemeente het aantal waarvoor huisvesting binnen tien weken georganiseerd moet zijn en de gemeente mag dan zelf het type woning bepalen dat wordt aangeboden en eventueel met een voorrangsregeling werken. De heer Vermeulen zei al, die voorrangsregeling is in de vorige collegeperiode afgeschaft, maar wij begrijpen dat het voor mensen nog steeds frustrerend kan zijn als zij heel lang een woning zoeken en een statushouder sneller een woning toegewezen krijgt dan zij. Dus dat gevoel begrijpen wij. Maar op het moment dat er een verblijfsvergunning is afgegeven door het rijk is de statushouder die door het COA is gekoppeld aan onze gemeente, net als iedereen in deze raadzaal, gewoon inwoner van Haarlemmermeer. Het is daarom niet terecht en zeker ook niet zinvol om onderscheid te blijven maken tussen statushouders en andere inwoners met een urgentie. Het werkelijke probleem is het tekort aan woningen en D66 gaf de redenen hiervoor zojuist al. Die gaan veel breder dan alleen statushouders.

Er is de afgelopen tien jaar gewoon te weinig betaalbaar gebouwd. Niet alleen in Haarlemmermeer, maar overal in Nederland. Als het gaat om de huisvesting, is het CDA geen voorstander van clustering. Wij zien niets in het realiseren van grote blokken met gestapelde flexwoningen voor alleen deze doelgroep. De kans op een goede integratie in de samenleving wordt hierdoor alleen maar kleiner. Menging en spreiding met oog voor de omgeving is echt het beste voor de lange termijn. Het gaat hier immers niet over de tijdelijke opvang van vluchtelingen of asielzoekers, maar huisvesting van, zoals de heer Vermeulen zegt, gewone inwoners van Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen heeft een interruptie en daarna mevrouw Van Straten. De heer VERMEULEN: Heel erg kort. Er worden mij woorden in de mond gelegd die ik niet gebezigd heb. Het gaat mij niet alleen om deze doelgroep maar het gaat mij natuurlijk om alle inwoners van Haarlemmermeer, de 'gewone gewone' en de gewone. De VOORZITTER: Dat snap ik, maar de huisvesting statushouders was het onderwerp van de sessie, dus ik kan me voorstellen wat de heer van der Peet zei. Mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik vroeg me af of de heer Van der Peet zich nog herinnert dat we dat ook hebben afgesproken, dat bij die tijdelijke huisvesting die we realiseren integratie mogelijk moet zijn.

Dus dat we geen getto's gaan maken, om het zo maar te zeggen. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Nee, precies. Dat is eigenlijk wat ik hierover zeg. Dit is eigenlijk gewoon herhaling en volgens mij geven we allemaal onze visie over huisvesting. Dit is in ieder geval een punt dat voor ons heel erg belangrijk is, dat het die kant in ieder geval niet op gaat. Bij het toewijzen van flexwoningen aan de Oosterdreef in Nieuw-Vennep, wordt geëxperimenteerd door een selectie uit te voeren. Er zijn al verschillende vragen over gesteld. En eigenlijk komt het erop neer dat de mensen die het beste bij het project passen, daar een plek krijgen. Dat is een beetje onze vrije vertaling. We zijn het echter wel met onder andere Forza! en de VVD eens dat die methode wel wat vragen oproept. Krijgen alle mensen wel een eerlijke kans? Hoe objectief is het? Uitsluiten op basis van welke redenen dan ook ligt op de loer. Wat het CDA betreft, kan het niet zo zijn dat woningbouwcoöperaties op eigen houtje een selectie aan de poort houden. Hoe goed de intenties ook zijn, hier is een hele dunne lijn tussen goed en fout. Tot slot vraagt Forza! of we vanuit Haarlemmermeer een signaal moeten geven… Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

10

De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, ik zag een hand van mevrouw Van de Meeberg na uw zin over goed en fout. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Dank u wel. We hebben het vanmiddag bij het scholierendebat gehad over positieve dwang en negatieve dwang en mevrouw Denie heeft daar het een en ander over verteld. Ik denk dat we dat misschien wel kunnen doortrekken naar selectie aan de poort in dit geval. Ik denk dat met een motivatiebrief niet gekeken wordt naar 'wie kunnen we uitsluiten', maar naar 'welke mensen willen dit heel graag?' Het lijkt een beetje op de nieuwe huisvestingsverordening die eraan komt met criteria waarop mensen eventueel urgentie krijgen. Je wilt namelijk mensen urgentie geven, om dat voorbeeld even door te trekken, die dat echt verdienen. En dat zijn bijvoorbeeld, ik zeg maar wat, mensen met een lichamelijke beperking die recht hebben op een bepaald huis of mensen die uit een hele vervelende scheiding komen met kleine kinderen. Ja, ik ga het kort houden, maar ook mensen die vaker en intensiever zoeken dan mensen die een keer in de twintig jaar reageren op een huis, die krijgen ook eerder voorrang in dat geval. Zo lijkt het te worden, Ik kan me zo voorstellen dat zo'n motivatiebrief in die lijn is en niet per se selectie aan de poort. De VOORZITTER: Had u nog een vraag aan mijnheer Van der Peet? Mevrouw VAN DE MEEBERG: Nee. De VOORZITTER: Dat is helder.

Gaat u verder, mijnheer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Op zich denk ik niet dat wij het oneens hoeven te zijn. Ik zeg alleen dat er gevaar van een selectie aan de poort op de loer ligt en dat is een heel dun lijntje dus dat is echt iets waar heel veel aandacht voor moet zijn. Maar ik was bij het laatste punt van Forza! gekomen, dat was de vraag of we een signaal moeten geven aan Den Haag. Wat het CDA betreft, kunnen we niet vaak genoeg benoemen dat er meer regelruimte moet komen voor woningbouw, want daar gaat het eigenlijk over. Dat is het signaal dat eindelijk eens moet landen daar; de ruimte is op en de rek is eruit. In plaats van denkbeeldige vliegtuigen op een Tweede Parallelle Kaagbaan en een provincie die zich enkel als lijnrechter blijft gedragen in plaats van meespeelt. Dat is het werkelijke probleem en daar mag wat ons betreft elke dag een brief over uit. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik geef het woord aan mevrouw Woolthuis namens de HAP. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter, waar mijnheer Sidali zei dat hij blij was dat statushouders in deze discussie of dit debat niet de schuld krijgen van het woningtekort, bekruipt ons nog steeds het gevoel dat statushouders juist wel de schuld krijgen van de woningnood door het beeld dat wordt geschetst dat er te veel woningen naar statushouders gaan.

Maar het is eigenlijk maar net hoe je de cijfers bekijkt, want in het sessieverzoek staat dat 114 woningen in drie jaar tijd naar statushouders zijn gegaan. Dat is ongeveer 12%. Dat betekent dus dat 88% ging daar starters en doorstromers. Dit is een verhouding van bijna een op tien als het gaat om toewijzingen van sociale woningen aan statushouders. Ik hoor graag van het college of dit ook echt klopt. Want als deze verhouding klopt, dan is het dus passend in een omgeving waarbij we vele oorzaken hebben voor het benoemen van de woningnood. En wij zoomen daarom dus even uit en we kijken naar het grotere plaatje. De uitdagingen in de woningmarkt van vandaag zijn in Den Haag ontstaan. De vrije markt als sluipmoordenaar, als het paradijs verkocht aan het buitenland. 100.000 huurwoningen onttrokken aan starters en andere urgenten. Neem daarbij de capaciteitsproblemen van het elektriciteitsnetwerk. De stikstof, de stijgende prijzen, tekort aan vakmanschap, grondstoffen, bouwlocaties en het plaatje wordt alleen maar soberder. Forza! vraagt om kaders en roept op om een signaal af te geven naar Den Haag. HAP doet een andere oproep: laten wij niet focussen op de doelgroepen, maar focussen op de oorzaak en het gevolg. En ik Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

11

heb hier al meerdere mensen over gehoord. Want het is nu belangrijk dat we het aandeel sociale huurwoning weer op peil brengen. Een enkele oplossing hiervoor zou zijn volgens HAP, dat wij zorgen dat alle fiscale remmen worden opgeheven, dus geen straf meer, of AOW-korting als ouderen willen samenwonen. Zorg voor een goede vermogenszekerheid als ouderen van grotere naar een kleinere woning willen en zorg voor een gevarieerd aanbod in stijlen voor de levensfase en de veranderende samenleving. Want het werd ook al eerder gezegd door D66, bijna 40% van de Nederlanders is gescheiden. Daar kan je simpelweg niet tegen op bouwen. Ook doen wij opnieuw een oproep om meer te doen aan flexwonen en om echt te kijken waar we dat mogelijk kunnen maken. Maar ik hoor eigenlijk al dat dat een soort gemene deler is vanuit de hele raad. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Die hoorde ik zelf ook. Ik geef het woord aan de heer Huijer namens FVD. De heer HUIJER: Dank u voorzitter. We zijn blij met dit sessieverzoek van Forza! aangezien we ons minstens net zoveel zorgen maken over de huisvesting van statushouders als zij doen.

Wij vinden het project om spoedzoekers en statushouders samen te huisvesten een bijzonder slecht idee omdat een relatief kwetsbare groep, bijvoorbeeld mensen in echtscheiding, met kinderen, mensen die uit huis zijn gezet, of jonge starters, samen worden gezet met de groep waar men de meeste last van ondervindt. Statushouders zijn in extreme mate oververtegenwoordigd wat betreft overlast, intimidatie en criminaliteit en dit is absoluut niet iets wat spoedzoekers in hun situatie kunnen gebruiken. De VOORZITTER: Ik zag twee handen voor een interruptie. Eerst mevrouw Gumbert en daarna mijnheer Beusenberg. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik was even blij dat mijnheer Huijer kwetsbare groepen ging benoemen, zoals bijvoorbeeld mensen in echtscheiding, en ik dacht dat hij daarna zou zeggen, 'zoals bijvoorbeeld statushouders', want het zijn over het algemeen ook mensen die niet bepaald een makkelijke start hebben in onze gemeente. Dus ik ben teleurgesteld over hoe hij verder ging met het benoemen van vermeende overlast waar, voor zover GroenLinks bekend, geen gegevens over bekend zijn. De VOORZITTER: En had u een vraag aan de heer Huijer? Nee, gewoon een opmerking. Mijnheer Beusenberg, aanvullend. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Dan ga ik die even stellen. U heeft het over overlast van een statushouders.

Dan zou ik eens willen weten, hoe komt u aan die wijsheid? Want het gaat SRH erom dat er gewoon gewacht wordt voor de toekenning van een woning tot je aan de beurt bent, maar het gaat er niet om dat deze groep overlast veroorzaakt en je ze daarom geen woonruimte moet geven, want volgens mij geeft deze groep geen overlast. Maar dat hoor ik graag van u. De VOORZITTER: Helder, de heer Huijer. De heer HUIJER: In het volgende stukje in mijn tekst wil ik er eigenlijk met een voorbeeld op ingaan. Maar het gaat dus ook om dat we het al erg genoeg vinden dat er minder van de Haarlemmermeerders zoals starters aan huizen kunnen komen, maar ook het veiligheidsaspect willen benadrukken in die fiftyfiftymanier van huisvesten van spoedzoekers en statushouders. Maar ik kom er nu op in mijn verhaal. In Amsterdam is het project al aan de gang, bijvoorbeeld bij een gedeeld wooncomplex in Watergraafs-meer waar 125 jongeren en 125, voornamelijk mannelijke, statushouders verblijven. In dit wooncomplex alleen al zijn het afgelopen 1,5 jaar tijd twintig aangiftes gedaan van hele serieuze delicten, waaronder stalking, seksueel overschrijdend gedrag, geweld en vervolgens blijkt uit de bewonersbijeenkomst ook nog eens dat van veel van die misdrijven niet eens aangifte wordt gedaan Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

12

door de bewoners. Het gevoel dat daar iets mee gedaan wordt, dat zien we landelijk ook al, daalt ieder jaar. De bereidheid om aangifte te doen daalt. Dat wordt hier nog maar weer eens bevestigd in zo'n bewonersbijeenkomst. Het idee van dit project is dat het een handige oplossing lijkt voor een acuut huisvestingsprobleem en ook nog eens de integratie van statushouders bevordert. Wat ons betreft, is wezenlijke integratie van de meeste asielzoekers helaas in de praktijk onmogelijk door fundamentele verschillen in levenswijze. Naast de soms grote psychologische problemen waar ze mee kampen. Daarom is voor ons ook het integratieproject als geheel eigenlijk tevergeefs en ongewenst. Verder is het experiment aan de Oosterdreef, waarbij men moet solliciteren als echte community builders voor zo'n tijdelijke woning natuurlijk totaal onzinnig, omdat men gewoon wanhopig is en sociaal wenselijke antwoorden zal geven. Net zoals asielzoekers bij aankomst in Nederland vanzelf leren hoe ze moeten antwoorden om hier überhaupt te mogen blijven. Kortom, FVD is enorm tegen de experimenten en wij ondersteunen bijvoorbeeld ook het idee, net al geopperd door de VVD, dat burgers makkelijker moeten kunnen aankloppen bij de gemeente in het geval van problemen met de leefbaarheid. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik kijk even naar mevrouw Gumbert en mijnheer Beusenberg. Wie van u? Mevrouw Gumbert.

De heer BEUSENBERG: Ik heb toch een kwartier? De VOORZITTER: Nee, u heeft nog ongeveer 15 seconden. Mevrouw Gumbert, u heeft nog iets langer. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter, deze sessie is aangevraagd omdat Forza! zich zorgen maakt over het tekort aan betaalbare woningen in onze gemeente. Net als de hele raad deelt ook GroenLinks die zorgen. Ook wij zien dat mensen veel te lang moeten wachten op een woning. Of het nu starters zijn of ouderen die naar een kleinere woning zouden willen. Arbeidsmigranten en expats, Oekraïners die na de invasie in hun land gevlucht zijn, maar naar het zich laat aanzien hier veel langer moeten blijven dan iedereen hoopte en dus ook meer nodig hebben dan een hotelkamer, of statushouders, die heel lang in een azc zitten en daar niet zelfs maar kunnen beginnen met integreren in onze samenleving. Door stijgende bouwkosten, capaciteitsproblemen op het elektriciteitsnet en de stikstofcrisis wordt het realiseren van passende woonruimte steeds uitdagender, stelt Forza! in het sessieverzoek. Ook daar vinden zij GroenLinks aan hun zijde, maar wij hebben wel moeite met een stukje uit die zin 'waardoor het realiseren van passende woonruimte voor onze eigen inwoners steeds uitdagender wordt'. Dat 'voor onze eigen inwoners' vinden wij problematisch, want de opdracht vanuit Den Haag is duidelijk.

Wij moeten de toegewezen statushouders huisvesten en die statushouders die aan onze gemeente zijn gekoppeld, zijn onze inwoners. Het gevoel dat het oneerlijk is als woningen worden toegewezen aan statushouders in plaats van aan 'onze eigen mensen', is op het eerste gehoor begrijpelijk, maar niet terecht, want zij zijn ook onze inwoners. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert, u krijgt daarover een interruptie van de heer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja, voorzitter, dank u wel, laat ik dan mijn stelling een beetje nuanceren. Of dan in ieder geval toelichten: met onze eigen inwoners bedoel ik de mensen die van oudsher in dit land wonen en dus ook met z'n allen de pot hebben gevuld, waarvan wij met z'n allen die mooie verzorgingsstaat die we hier met z'n allen hebben, financieren. En het is net als wanneer je de premie betaalt voor je huis, je brandverzekering, en je buurman doet dat niet, dan ervaar je het als oneerlijk als het huis van de buurman afbrandt en jouw verzekering gaat omhoog en jouw verzekering betaalt te schade uit. Dus waar het mij om gaat: met eigen inwoners bedoel ik mensen die de belastingpot vullen Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

13

en die dan mogen verwachten dat die verzorgingsstaat, die we met z'n allen betalen, er primair voor hen is. De VOORZITTER: De interruptie is helder, volgens mij was het een verduidelijking op hetgeen gezegd is. Ik geef het woord weer aan mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ik wil daar nog heel even kort op reageren, want die eigen inwoners die die pot hebben gevuld en die aanspraak op die voorzieningen willen maken, hebben ook gezamenlijk democratisch besloten tot het beleid waaruit volgt dat statushouders moeten worden gehuisvest. Over het algemeen is de samenleving het erover eens dat in Nederland echte vluchtelingen een veilige plek verdienen en de hartverwarmende manier waarop Oekraïners werden en worden opgevangen laat dat ondubbelzinnig zien. Statushouders zijn nu net mensen van wie is vastgesteld dat ze echte vluchtelingen zijn. Het zijn dus geen asielzoekers. Het waren wel asielzoekers, maar het zijn geen asielzoekers. Er is vastgesteld dat zij vluchtelingen zijn, dat zij recht hebben om hier gehuisvest te worden.

Een deel van deze mensen komt terecht in Haarlemmermeer en ja, die komen in huizen te wonen, soms, of misschien zou je kunnen zeggen vaak, waar ook mensen die in onze polder zijn geboren en getogen hadden kunnen wonen, maar ook arbeidsmigranten, expats, studenten, mensen die ergens in de omgeving werken en dus ook moeten wonen en mensen die hier al wonen en om wat voor reden dan ook een andere woning nodig hebben, bijvoorbeeld na een echtscheiding. Volgens de berekening van Forza! is 12% van de vrijkomende sociale huurwoningen aan statushouders verhuurd en dat betekent dat van elke acht vrijgekomen woningen er zeven naar andere huurders zijn gegaan. Dus niet statushouders. Andere huurders die net iets langer op de wachtlijst stonden dan mensen die de woningen niet kregen. Beste collega-raadsleden, bent u het met ons eens dat dit probleem niet opgelost kan worden door statushouders te weigeren, als de gemeente dat al zou kunnen? Het telkens noemen van deze groep, of Forza! dat nu wil of niet, geeft een betekenis aan de problemen die voor GroenLinks onacceptabel is. De VOORZITTER: Wilt u gaan afronden? Mevrouw GUMBERT: Ja. Als we kijken naar het werkelijke probleem is het tekort aan betaalbare woningen niet de schuld van statushouders, heeft Forza! zelf ook gezegd.

GroenLinks pleit er al heel lang voor dat er meer sociale woningen moeten komen en GroenLinks was net als Forza! heel ontevreden met de weigering van het vorige college om de bouwplannen van een ondernemer voor 1540 tijdelijke woningen mogelijk te maken. Al met al stellen we voor om het daarover te blijven hebben in plaats van uit frustratie en oprechte zorg over de woningnood te wijzen naar mensen die er niets aan kunnen doen. De VOORZITTER: Dank u. Dan mijnheer Beusenberg voor de laatste 15 seconden. De heer BEUSENBERG: Heel snel voorzitter, dank u wel. De term statushouders is niet door ons verzonnen, dat komt uit Den Haag volgens mij. De fractie van SRH staat gewoon voor het gelijkheidsbeginsel. En als we het over woningverdeling hebben, dan hebben we het gewoon over – en zo zou ik het ook het liefste willen zien – ieder op zijn beurt. Dat er heel veel woningen gebouwd moeten worden, voor statushouders, vluchtelingen, voor wie dan ook. Dan hebben zij ook recht op een woning, maar allemaal op de eigen beurt. Het vertrouwen in de politiek is al bijzonder laag en als je dan nog eens een keer statushouders als term erop plakt die voorgetrokken worden, wat heel Nederland ziet, heel Nederland heeft het erover, dan ben je verkeerd bezig en dat probeer ik vanuit mijn heel kleine

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

14

partijtje met twee zeteltjes, de landelijke politiek wijs te maken, of in ieder geval het gedachtegoed van onze burgers… De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, u heeft geen tijd meer maar u heeft heel veel geluk want u krijgt wel vragen. Eerst van mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Toch nog even omdat het wel belangrijk is dat we het echt over de juiste dingen hebben. De vraag is of mijnheer Beusenberg ervan op de hoogte is dat de automatische voorrang in Haarlemmermeer er niet meer is. De VOORZITTER: Mevrouw Van de Meeberg had ook een vraag, misschien is het dezelfde of misschien kan die meegenomen worden. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Niet dezelfde en ik gun mijnheer Beusenberg ook iets meer zendtijd, die krijgt hij van mij. Ik hoor mijnheer Beusenberg zeggen dat iedereen op zijn beurt moet wachten en ik vroeg me af of mijnheer Beusenberg dan bedoelt dat überhaupt niemand meer een urgentieverklaring mag krijgen, dus ook mensen met een beperking niet, of mensen die uit een gewelddadige relatie komen, om maar zoiets te noemen. Dat is eigenlijk wat ik hem hoor zeggen. De VOORZITTER: Nog even geduld mijnheer Beusenberg want ook mijnheer Vermeulen had een vraag aan u.

De heer VERMEULEN: Nee, voorzitter, ik wil mevrouw Van Straten zeggen dat ondanks dat ze zegt dat er geen voorrangsregeling meer is voor de statushouders, die er wel zijn; 100 woningen gingen met voorrang naar statushouders, alleen heeft het een andere naam gekregen, ze mogen niet meer kiezen, ze krijgen hem toegewezen maar het verhaal is hetzelfde. De VOORZITTER: Ik ga ingrijpen want het waren interrupties op het betoog van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter, om met mevrouw Van de Meeberg te beginnen, natuurlijk moeten mensen die in een geweldsituatie zitten eerder geholpen worden dan andere mensen. Natuurlijk, als daar gevaar is, dan moet je zorgen als overheid dat dat weggenomen wordt, maar… De VOORZITTER: U kijkt naar mij, laat ik mevrouw Van de Meeberg nog even het woord geven want dan kunnen we meteen even een debatje doen. Mevrouw Van de Meeberg. Mevrouw VAN DE MEEBERG: Ik ben benieuwd of mijnheer Beusenberg oorlog geen gevaar vindt. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg, hoe denkt u over oorlog? De heer BEUSENBERG: Er wordt volgens mij niet geschoten in een asielzoekerscentrum, af en toe een beetje gestoken, maar er wordt niet geschoten naar mijn idee. Natuurlijk, je kunt er alles en nog wat bijhalen, maar het gaat erom dat iedereen hier veilig kan zijn en we gaan er ook vanuit dat het hier veilig is.

Ik vind het eerlijk gezegd een beetje non-argument. De VOORZITTER: Heeft u de vraag van mevrouw Van Straten nu meegenomen of niet? De heer BEUSENBERG: Ja, maar dat is al door mijnheer Vermeulen eigenlijk al beantwoord. En er was er toch nog eentje?

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

15

De VOORZITTER: Dit lijkt me voldoende. Volgens mij zijn de vragen aan de orde geweest. De heer BEUSENBERG: Heeft u niets meer? De VOORZITTER: Zonder daar een oordeel over te willen uitspreken, mijnheer Beusenberg, u begrijpt het. Ik heb heel veel gehoord en ik hoop dat het college ook veel gehoord heeft, maar misschien kunnen ze een reactie geven. Ik geef het woord als eerste aan mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Dank u voorzitter. Nou en of ik veel gehoord heb. Ook veel best bekende dingen, ook een aantal zorgen die u heeft en die kan ik heel goed begrijpen. En het college deelt die ook voor een groot deel met u. U heeft het gehad over de wens om veel sneller, veel meer woningen te bouwen in zijn algemeenheid. Ik denk dat we dat allemaal willen. Daarnaast de wens om ook meer flexwoningen te bouwen en te zorgen dat we daar snel, of versneld, nog ruimteprojecten, zoals het genoemd werd, of gebieden voor aan te wijzen. En ook iets over communicatie. En daar zou ik eigenlijk als eerste over willen beginnen. Mevrouw Van Straten gaf aan dat zij de informatievoorziening slecht vond. U heeft daar ook nog een andere kwalificatie voor gebruikt en gezegd dat u die graag veelvuldiger zou willen dan nu. Wat wij nu doen, is u twee keer per jaar informeren over de taakstelling zoals we die krijgen.

Wij krijgen ook pas in de loop van de helft van het eerste jaar te horen wat de taakstelling voor statushouders is voor het tweede jaar. En daarnaast wordt u over de rest van de woningbouwproductie en dergelijke natuurlijk via de bestuurlijke voortgangsrapportages geïnformeerd. Als u dat dus vaker wilt, of als u het anders wilt, dan hoop ik dat u dat straks verduidelijkt, want dan kan ik u misschien wel iets toezeggen, maar dit is even hoe het nu gaat. Ik weet niet of u dat in ieder geval veelvuldig of inhoudelijk genoeg vindt. Dat hoor ik dat graag van u terug. Dan zegt u 'wat verwachten we nou van de statushouders? En wat mag een inwoner van de gemeente verwachten?' Er is geloof ik een interruptie. Voorzitter. De VOORZITTER: Ik zie ook een hand van mevrouw Van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter, ik weet niet of het handig is om meteen te reageren? De VOORZITTER: Ik weet het ook niet, daarom twijfelde ik even, maar doe het toch maar. Mevrouw VAN STRATEN: Ik denk het wel want anders gaan we weer door en dan zijn we het wellicht vergeten. Wij constateren dat Forza! toch echt specifiek naar informatie moet vragen waar iedereen nieuwsgierig naar is. Dus het gaat niet zozeer om de frequentie, maar wel om de openheid en de juiste informatie met ons delen. De VOORZITTER: Wacht even mevrouw Steffens, mijnheer Vermeulen heeft een aanvullende vraag.

De heer VERMEULEN: Ik zou daar bovenop nog willen zeggen dat het misschien voor de wethouder handig is om dan de cijfers die u uiteindelijk ons heeft doen toekomen van WoningNet gewoon standaard aan de raad te verstrekken, zodat we ook zelf de trend kunnen zien die in die cijfers zit. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Voorzitter, dat kan allemaal, dat is geen enkel probleem. We hebben natuurlijk cijfers die direct zo van de woningcorporaties zijn. U zegt 'cijfers van WoningNet', we hebben soms ook particuliere initiatieven. Dus het zijn meer initiatieven dan dat wat u ziet vanuit WoningNet. Maar ik kan

Verslag Raadssessie Sessieverzoek Forza! huisvesting statushouders 17 november 2022

16

natuurlijk zorgen dat u bijvoorbeeld bij de informatie over de taakstelling ook hiervan een terugkoppeling krijgt. Als dat twee keer per jaar moet, zoals we dat nu al doen, dan kan dat. Dat is geen enkel probleem. Dan even over 'wat verwachten wij van statushouders?', dat was een vraag die mevrouw Van Straten stelde, maar ook 'wat mag een inwoner van de gemeente verwachten?' Om met dat laatste te beginnen, mocht het gaan over ervaren overlast, want ik denk dat u dat bedoelde, dan gaan we er natuurlijk van uit dat als een inwoner dat meldt, daar actie op komt. En dat kan in sommige gevallen richting de woningcorporatie zijn, als het gaat om overlast in je woon- of leefomgeving. Maar anderzijds zijn er natuurlijk ook andere vormen van overlast. En als die er zijn, dan mag een inwoner van ons verwachten dat we, als hij daar melding van maakt, daarop acteren. Hoe we daarop acteren, is natuurlijk heel verschillend omdat het over heel verschillende typen overlast gaat die mensen ervaren, wat overigens niet zozeer anders is bij andere inwoners dan bij statushouders. Dat is ook mijn beeld. Maar wat verwachten we van de statushouders? Ja, als u dat mij vraagt, verwachten we dat zij snel inburgeren dat zij gauw de Nederlandse taal leren, dat zij aan het werk gaan, dat zij meedoen aan onze samenleving. En dat is natuurlijk ook wat we van hen verwachten.