2022-11-03 Raadssessie Actualisatie IHP 2022 e.v.docx

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 3 NOVEMBER 2022 Onderwerp:

Actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen (IHP) 2022 (2022.0001788) en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 (2022.00011889)

Voorzitter:

mw. H.J. van den Berg

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, dhr. S. Blankestein, dhr. H. den Butter, mw. N.M. Elfers, dhr. E. Hagemeijer, mw. M.R. Hogervorst, mw. R.F. Hussain, dhr. H.C.M. Koning, mw. D.E. van der Veldt, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouder: mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Dames en heren, ik wil graag beginnen. Welkom allemaal. We bespreken vanavond twee raadsvoorstellen. Namelijk de actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023. De sessie duurt tot 22.00 uur. De werkwijze is u bekend. In de eerste termijn hebben we de spreektijden. In de tweede termijn is het vrij debat. Maar ik wil even voorstellen dat als we de spreektijden hebben gehad en het college is aan het woord, dat het college eerst alle gestelde vragen beantwoordt. Als dat is gedaan kijken we of er nog vragen zijn die onbeantwoord zijn gebleven of dat er nog aanvullende vragen bij komen. Wie mag ik als eerste het woord geven? Mijnheer Koning, gaat uw gang. De heer KONING: Voorzitter, u zei het al, we bespreken vandaag twee stukken. Te weten de actualisatie Integraal Huisvestingsplan Onderwijsvoorzieningen en de Verordening. Wat betreft het eerste borduren we voort op het IHP van 2017 en de actualisatie van 2019. We zien dat diverse niet beïnvloedbare ontwikkelingen leiden tot hogere investeringslasten. Duurdere materialen, schaarse mensen, extra locatiegebonden kosten in bestaande wijken, elektriciteitstekorten et cetera. De doordecentralisatie waar veel tijd in is gaan zitten wordt beëindigd.

Vele uren aan de onderhandelingstafel hebben uiteindelijk tot geen resultaat geleid omdat de schoolbesturen niet zijn te overtuigen van de voordelen. Jammer. Want het was de enige manier om onze schuldpositie te verminderen. Over de actualisatie is het wel gelukt om tot overeenstemming te komen, dat is mooi. Het is goed om samen de schouders eronder te zetten om onderhoudshuisvesting beter te maken. Het is trouwens verplicht om over dit stuk tot overeenstemming te komen. Mooi ook dat het wel lukt om afspraken te maken over total cost of ownership. Wij gaan immers over de investeringen, de scholen over de exploitatie. Duurzaamheid vergt investeringen, maar levert geld op in de exploitatie. Beiden erkennen dat we het samen moeten doen. Er is echter tussen gemeente en het onderwijsveld nog geen overeenstemming over de praktische uitvoering en uitwerking. In het volgende IHP kan het leiden tot heroverweging van plannen, of het nog slimmer aanpakken van renovaties en nieuwbouwplannen. Ook standaardiseren behoort tot de mogelijkheden. We lopen inmiddels wat achter op de planning, waarvoor echter goede verklaringen worden gegeven. Maar wij trachten een versnelling te realiseren. We lopen geen financiële risico's, dus wat het CDA betreft kan met deze actualisatie worden ingestemd. Over de nieuwe verordening kunnen we kort zijn.

Deze is noodzakelijk omdat er wijzigingen in de wet- en regelgeving zijn doorgevoerd. De Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

1

door de VNG voorgestelde wijzigingen zijn overgenomen, voor zover op Haarlemmermeer van toepassing. Omdat we geen gekke dingen zijn tegengekomen zullen we ook dit document steunen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Koning. Dan geef ik het nu het woord aan GroenLinks, mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. Vorige week was ik op bezoek bij de Zwanenbloem. Dit is een basisschool in Zwaanshoek waar de leraren lesgeven aan kinderen van 4 tot 12 jaar. Dit is een van de scholen die rond 1970 in Haarlemmermeer is gebouwd. Dat was in een tijd dat er veel scholen zijn gebouwd. Maar het is ook duidelijk dat deze school moet worden opgeknapt. Je ziet er veel lekkages. Ik heb daar ook veel bakken en emmers gezien, verspreid door de hele school, die het water moeten opvangen. Met als hoogtepunt een lekkage in de meterkast. Het is al voorgekomen dat daardoor de stroom een keer is uitgevallen. Gelukkig wordt dit gebouw binnenkort gerenoveerd. Een ander voorbeeld dat ik hoorde is dat er tien jaar geleden al sprake was van een renovatie bij de Dik Trom school. Maar dat is nog steeds niet gebeurd. Dit zijn slechts twee voorbeelden die laten zien hoe belangrijk het is dat er tempo in moet zitten. En dat we in mijn ogen al te laat zijn. Want lesgeven in deze omgeving is natuurlijk niet goed. Dit roept bij mij wel vragen op.

We weten als gemeente wanneer de scholen zijn gebouwd en hoelang scholen meegaan. Waarom is er niet eerder gerenoveerd of zijn er nieuwe gebouwen gebouwd? Waar ligt het probleem dat het zo lang duurt? Graag hoor ik van de wethouder antwoorden op deze vragen. Dan ventilatie. Uit onderzoek is gebleken dat slechts 40% van de scholen in Nederland een CO2-meter in de klaslokalen heeft hangen. De CO2-meter is een goede manier om te zorgen dat er goede ventilatie in de schoollokalen plaatsvindt. Zeker als we kijken naar het lerarentekort is het belangrijk dat er goed wordt geventileerd. Ik wil graag van de wethouder weten welke acties het college onderneemt zodat de scholen deze CO2-meters aanschaffen. Dan nog een klein puntje. Als ik 's avonds toevallig langs basis- en middelbare scholen fiets zie ik vaak dat de lichten aanstaan. Ik begrijp dat er ook wordt schoongemaakt en daardoor de lichten aan zijn, maar ik zie vaak geen schoonmakers. Om 02.00 uur 's nachts in het weekend schoonmaken is ook denk ik niet een tijdstip dat dit gebeurt. De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk, u krijgt een interruptie van de heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Ik zou de heer Zuyderwijk willen vragen of die lekkage in de meterkast al is opgelost, want dat is namelijk niet een hoogtepunt maar wat mij betreft een dieptepunt en levensgevaarlijk.

Weet u of dat al is gerepareerd? De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Naar mijn weten is dit niet gerepareerd. De heer BEUSENBERG: Dan heb ik straks nog een vraag aan de wethouder. De VOORZITTER: Gaat u verder met uw betoog en wilt u gaan afronden? De heer ZUYDERWIJK: Zeker. Een klein puntje over de lichten die in de scholen branden. Mijn verzoek aan de wethouder is om dit mee te nemen in gesprekken met schoolbesturen, zodat de lichten uitgaan in verband met de energieverspilling. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: U krijgt op de valreep nog een interruptie van mevrouw Elfers van HAP. Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

2

Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. Een verhelderende vraag. Is mijnheer Zuyderwijk bekend met het feit het soms duurzaam is om lichten te laten branden en niet constant aan en uit te zetten? Als u daarmee bekend bent kan het dan ook zo zijn dat het wellicht voor deze scholen geldt? De VOORZITTER: Mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Ik ben er niet bekend mee. Ik kan me voorstellen dat de hele tijd de lichten aan en uit doen niet handig is. Maar om 02.00 uur 's nachts de lichten te laten branden in het weekend lijkt mij persoonlijk ook niet heel slim en heel erg verspilling van energie. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Hogervorst van Forza! Mevrouw HOGERVORST: Dank u wel. Voorzitter, vandaag hebben we het over de actualisatie onderwijshuisvesting. Bij elkaar een ruim 150 pagina's tellend document. Veel tekst, maar weinig concreet. De fractie van Forza! mist doortastendheid en doelen. We begrijpen dat het rijk gemeenten en schoolbesturen bijna onmogelijke, extra taken oplegt. In 2017 is daarom besloten om alle middelen op één hoop te gooien en afspraken te maken over de taakverdeling. En te onderzoeken of door decentralisatie of total cost of ownership tot de opties behoren. Uit onderzoek is gebleken dat schoolbesturen hier niet om staan te springen, wat de fractie van Forza! begrijpt. Want het is veel verantwoordelijkheid.

Anderzijds is het wel zo dat schoolbesturen zo vrij zijn in hun eigen prioriteiten en keuzes en dit veel voordelen heeft. De gemeente kan zich zo bezighouden met de kerntaken, regie houden en delegeren. Toch kent dit wat risico's waarop moet worden gelet. Total cost of ownership is alleen een oplossing als de balans tussen investering en onderhoud in het juiste evenwicht ligt. Dit kan veel tijd kosten. Tijd die er niet is. Processen gaan erg langzaam. En dat is storend omdat er veel gebouwd gaat worden in Haarlemmermeer. Dit zorgt ervoor dat het aantal inwoners blijft groeien. Er is dus voldoende onderwijshuisvesting nodig om dit in goede banen te leiden. Nu is dit niet het goede tempo. Het inwonersaantal blijft rap groeien en het tempo van de nieuwbouw en verbouwing van scholen verloopt traag. Daarnaast is de ambitie om alles duurzaam te willen doen wat Forza! betreft niet de beste manier. Dit heeft tot gevolg dat er meer panden verbouwd of gerenoveerd moeten worden. In deze tijd kun je beter zorgen voor een goed aanbod aan scholen en zouden de kosten ook nog eens lager kunnen uitvallen. Waar wij aan denken: eerst wat moet en dan wat kan. Daarom willen wij situaties zoals die in Zwanenburg gepland zijn, voorkomen. Straks ligt het dak van de school vol zonnepanelen en... De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst, u krijgt een interruptie van de heer Den Butter, ChristenUnieSGP.

De heer DEN BUTTER: Ik vind het wel een interessante opmerking. U zegt 'eerst wat moet en dan wat kan'. Hoe denkt u dat te kunnen formuleren? U stelt nu vast dat klimaatdoelstellingen niet moeten. De laatste tijd worden we overspoeld met informatie dat dit juist wel moet. Hoe gaat u die afweging maken tussen wat moet en wat kan? De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst. Mevrouw HOGERVORST: Dat is eigenlijk mijn laatste alinea. Bepaalde maatregelen zijn ons inziens wat overbodig en dingen als een stoppenkast die lekt, dat moet eerst gebeuren voordat er zonnepanelen op een dak worden gelegd, bij wijze van spreken. Dus wij zien niet helemaal het nut in van alle gestelde klimaateisen. Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

3

De VOORZITTER: U bent klaar? Mevrouw HOGERVORST: Ik heb nog een laatste zin. Straks ligt het dak van de school vol zonnepanelen en de school draagt zijn steentje bij aan duurzaamheid en de inwoners kunnen hun stroom niet meer kwijt of het stroomnetwerk kan het niet meer aan. Dat is het. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hogervorst. Dan geef ik het woord aan mevrouw Hussain, PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel voorzitter. Vandaag bespreken we het IHP in de nieuwe raadsperiode. De fractie van de PvdA geeft graag het volgende mee. Allereerst dank aan de ambtenaren en de schoolbesturen voor het onderzoek naar de doordecentralisatie. Verder is het goed om te lezen dat er eindelijk overeenstemming is over het TCO. In het IHP lezen we dat er nog geen consensus is over de uitwerking en de uitvoering hiervan. We horen graag van het college of er al een plan van aanpak is opgesteld en of er een tijdslijn kan komen vanuit de portefeuillehouder, gelet op de huidige economische ontwikkelingen. Ik hoor het graag. Verder zijn er momenteel veel lopende projecten. Bij meerdere projecten zijn de termijnen niet gehaald vanwege de veranderingen in de wereld. De schaarste en kosten van materialen blijven helaas stijgen. In hoeverre kunnen we er straks van uitgaan dat ook deze projecten, zoals opgenomen in het IHP nu qua budget doorgang kunnen vinden.

Ook hiervan worden we graag op de hoogte gehouden door de portefeuillehouder. Verder vindt mijn fractie het mooi om te lezen dat er vanuit het LEA aandacht is voor kansen, gelijkheid, gezondheid van scholen en de kinderen. Een van de actuele onderwerpen is bijvoorbeeld ook het ontbijt op school. Waar we vorige maand schriftelijke vragen over hebben gesteld. Dat is niet het enige onderwerp dat ik vandaag wil aanstippen. Sinds corona vraagt mijn fractie aandacht voor de ventilatie op scholen. Enkele scholen hebben vorig jaar ook aanspraak gemaakt op de SUViS-regeling van het rijk waar de gemeente deels aan heeft bijgedragen. Want lang niet altijd blijkt dat de luchtkwaliteit op onze scholen op orde is. Uit recente beantwoording op de vragen van GroenLinks blijkt dat het college momenteel niet weet hoeveel scholen aan de eisen voldoen. Dat komt omdat de schoolbesturen hiervoor verantwoordelijk zijn. De VOORZITTER: Mevrouw Hussain, u krijgt een interruptie van de heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Ik wil mevrouw Hussain vragen of ze voor zou zijn, net zoals de fractie van SRH, dat schone lucht in scholen verplicht gesteld moet worden. Bent u dat met de fractie van SRH eens? De VOORZITTER: Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel voorzitter. Of ik het ermee eens ben? Zeker.

Of dat mogelijk is in de praktijk, dat zal blijken uit de beantwoording van het college. Dan heeft u direct het antwoord. Dus het kan alleen als we het gebouw in eigendom hebben. Toch kijkt mijn fractie naar de mogelijkheden op welke wijze we inzicht kunnen verkrijgen en uiteindelijk als raad stappen kunnen ondernemen om samen wellicht met de schoolbesturen de luchtkwaliteit te verbeteren. In 2015 of in 2016 heeft er bijvoorbeeld een quickscan plaatsgevonden onder alle scholen in Haarlemmermeer. Met betrekking tot de veiligheid, uitstraling en bouwkundige staat. Wellicht is het een idee om dit opnieuw uit te voeren zodat we als raad op de hoogte gehouden kunnen worden en in deze kwestie meer inzicht kunnen krijgen. Tot zover voorzitter.

Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

4

De VOORZITTER: Dank u. Dan zal ik het nog even verduidelijken voor de wethouder. De vraag van mijnheer Beusenberg is of PvdA het ermee eens is dat er verplichte ventilatie, of schone lucht zou moeten komen. Dan wil ik graag het woord geven aan mevrouw Van der Veldt, D66. Mevrouw VAN DER VELDT: Ja dank u wel voorzitter. Haarlemmermeer is een voorloper als het gaat om het Integraal Huisvestingsplan, oftewel het IHP. Dit vraagt veel van de gemeente en schoolbesturen. Er is veel tijd en energie gestoken in gesprekken over doorcentralisatie in de total cost of ownership. Daarvoor complimenten aan beide partijen. Zelf heb ik contact gehad met een aantal schoolbesturen en de prioriteit ligt voor hen bij het snel bouwen van nieuwe schoolgebouwen om zo bij te dragen aan het best mogelijke onderwijs voor ieder kind. Dat we achterlopen bij wat er al gerealiseerd zou moeten worden blijkt ook uit het IHP. Hoewel duidelijk is dat het komt door vertragende factoren moet er wel een versnelling in komen. Door middel van het bundelen van projecten, het blijven innoveren en professionaliseren probeert de gemeente de versnelling toch te realiseren. D66 houdt hier graag de vinger aan de pols.

Denkt de portefeuillehouder met alle beren op de weg dat het gaat lukken om alle gebouwen op tijd neer te zetten, ook met het oog op de ambitie om alle schoolgebouwen in 2050 energieneutraal, aardgasvrij en kwalitatief op orde te hebben? Dan de doorcentralisatie. Helaas is dit niet gelukt. Er is vanwege weinig animo bij schoolbesturen besloten om energie in andere onderdelen van het IHP te steken. Ook is er nog geen consensus over de praktische uitvoering en uitwerking van de total cost of ownership. De schoolbesturen zien bij beiden risico's. Het is voor schoolbesturen een nieuw traject en het is wel begrijpelijk dat dit spannend is, maar wat D66 betreft was het een mooie uitdaging geweest om samen die duurzame schoolgebouwen neer te zetten. We hadden hier dus wel graag wat lef van de schoolbesturen gezien. Nu dooft de kaars uit, in ieder geval voor doorcentralisatie en dat is jammer. Dan de verordening voor de voorzieningen huisvesting onderwijs. We zien er geen problemen in. De aanpassing van de verordening is noodzakelijk vanwege een introductie van het IHP. Adviezen van de VNG modelverordeningen zijn gevolgd voor zover dat voor Haarlemmermeer van toepassing is en de schoolbesturen hebben ingestemd met de voorgestelde aanpassingen van de verordening. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u mevrouw Van der Veldt. Dan geef ik nu het woord aan de heer Blankestein. VVD.

De heer BLANKESTEIN: Dank u wel voorzitter. Voordat ik aan mijn bijdrage begin vind ik het eerst netjes om de wethouder en haar team te bedanken voor haar snelle antwoord op mijn technische vragen. Daarvoor dank. Dan is het nu tijd om ook wel een beetje kritisch te zijn voorzitter. De VVDfractie betreurt het dat uit het onderzoek is gebleken dat de schoolbesturen niet zitten te wachten op doordecentralisatie. Wij snappen de keuze van het college om te stoppen met het verdere onderzoek. Echter, rest bij ons wel de vraag of het college niet eerder had moeten doorhebben dat doordecentralisatie niet zou gaan lukken. Zeker omdat het onderzoek vierenhalf jaar heeft geduurd. Dan als tweede punt: wanneer verwacht de wethouder duidelijkheid te hebben over de praktische uitvoering en uitwerking van de total cost of ownership. Aangezien dit ook alweer een paar jaar duurt. Zijn er op dit moment nog obstakels die dit akkoord in de weg staan? En zo ja, welke? Dan ook tijd voor een compliment. De VVD-fractie ondersteunt het standpunt van het college om nieuwbouw en renovaties te realiseren op kwaliteitsniveau 'energieneutraal' aangezien het college hier wetgeving over verwacht en we door energieneutraal te bouwen, dus tot 2050 niet nog een keer moeten terugkomen en dus geen dubbele kosten maken. Dan nog iets over de integrale kindcentra.

De VVD-fractie wil nogmaals benadrukken dat de stichting van die IKC's vanuit scholen en andere partijen zelf moet komen. Wij als gemeenteraad moeten dit voor wat betreft de VVD-fractie niet financieren. Want dit behoort niet tot onze kerntaken. Hiermee zeg ik niet dat de VVD-fractie tegenstander is van IKC's, zeker niet. Maar het moet vanuit scholen en organisaties zelf komen. Daarnaast hebben wij eerder Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

5

gewaarschuwd dat er een groot probleem is bij het vormen van IKC's. Namelijk dat de gemeente zich moet houden aan de Wet markt en overheid. En nu blijkt uit het stuk dat onze waarschuwing werkelijkheid is geworden. Het college erkent dit knelpunt nu namelijk in het IHP. Want er wordt gesteld: bij de ontwikkeling van IKC's doet zich mogelijk een knelpunt voor. Dus we willen weten hoe de rest van de gemeenteraad op dit moment tegen de IKC's aankijkt. Dan willen we graag nog bij de evaluatie horen of de visie die wij als gemeenteraad hebben opgesteld per sector succesvol is geweest. Een van deze visies is dat meer leerlingen uit Haarlemmermeer onderwijs volgen in Haarlemmermeer en dus minder daarbuiten. Wij vinden het belangrijk dat deze doelen geëvalueerd worden en wij willen dit dus graag bij de evaluatie horen. Dan nog een vraag over de kosten van het IHP. Uit mijn technische vragen die vanmiddag zijn beantwoord blijkt dat het IHP tot 2026 ongeveer € 158 miljoen kost. En vervolgens, na 2026 tot 2038 ongeveer € 101 miljoen. Hoe kan het dat we in de aankomende vier jaar € 158 miljoen uitgeven en in die twaalf jaar die volgen € 101 miljoen. Graag zou ik daar antwoord op willen hebben van de wethouder. Daar laat ik het bij voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blankestein. Die laatste is wel een technische vraag.

Het kan zijn dat de wethouder daar schriftelijk op reageert. Ik geef nu het woord aan de heer Den Butter, ChristenUnie-SGP. De heer DEN BUTTER: Ja dank u wel voorzitter. Het IHP is een belangrijke taak, ook voor onze gemeente. Namelijk zorgen voor goede huisvesting van scholen. We hebben kennisgenomen van de ingediende actualisatie en konden de meeste dingen goed volgen. Wat ons betreft is de keuze om te stoppen met doordecentralisatie voldoende onderbouwd. TCO, total cost of ownership zien wij als een kans om dingen beter te regelen in samenwerking met de scholen. Het is wel belangrijk om even met elkaar vast te stellen dat onderhoud van schoolgebouwen primair de verantwoordelijkheid is van de schoolbesturen zelf. Dus als er dingen stuk zijn kunnen ze niet bij de gemeente vragen waarom heeft de gemeente dat niet gerepareerd. Dat is in eerste instantie niet onze taak. Dat geldt zeker voor het uitdoen van het licht. De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter, u krijgt een interruptie van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Daar volg ik ChristenUnie-SGP natuurlijk heel erg in. Maar er blijkt dat er heel veel mis is qua onderhoud op scholen. Bent u het met de fractie van SRH eens dat daar druk op moet worden uitgeoefend? Desnoods onder dwang van een gang naar de rechter of boetes of noem maar op? De VOORZITTER: Mijnheer Den Butter.

De heer DEN BUTTER: Ik ben het op zich met u eens dat daar dwang naar het schoolbestuur moet worden uitgevoerd om hun taken goed te doen. De vraag is alleen of dat onze gemeente is die dat moet doen of dat het vanuit het onderwijsveld moet worden geregeld. Ik weet zeker dat onze wethouder daar een antwoord op gaat geven. De VOORZITTER: Voldoende zo? Gaat u verder mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Dan ben ik even uit mijn verhaal, dat krijg je dan natuurlijk. Was dat de opzet? Ik heb gezegd total cost of ownership vinden wij een goed idee. Wat in het bijzonder werd genoemd is het vaststellen van de kwaliteitskaders voor nieuwbouw en renovatie. Voor nieuwbouw is het al langer bekend. We vinden het een prima uitgangspunt. Prijs en kwaliteit moeten in balans zijn, een Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

6

kostenbewust, functioneel gebouw met een goed leerklimaat. Wat nieuw is voor ons en volgens mij ook nieuw in het stuk is de kwaliteitskader voor renovatie. We vinden dat een hele goede om die als categorie toe te voegen. We zijn blij dat daar een inspanning op is gedaan. Wat ons verbaast is dat die vrij heldere kaders over wat we eigenlijk willen bereiken nu net missen. Er staan wel wat extra dingen bij, die we kunnen onderschrijven. Functionaliteit, cultuurhistorie en financiën als extra kans om de renovatie meer ruimte te geven. We zien dat echt wel als een goede toevoeging op het IHP. Dan een klein dingetje, dat is dat we de kaders moeten vaststellen, maar er is geen renovatiekader maar wel een renovatiewijzer. Dat is nog een dingetje dat we misschien in de semantiek moeten rechttrekken. Tot slot wil ik zeggen: nu uitvoeren. Want dat is natuurlijk het moeilijkste. Al die opgaven die we hebben om nieuwe scholen te bouwen, dat is leuk bedacht maar bouwen is niet het allermakkelijkste in deze tijd. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Den Butter. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Elfers, HAP. Mevrouw ELFERS: Dank u wel voorzitter. Het is al een paar keer aangehaald dat we vanavond twee raadsvoorstellen tegelijkertijd bespreken. In beperkte tijd wat mijn fractie betreft.

Daarom wil ik me in deze eerste termijn vooral richten op het raadsvoorstel actualisatie integraal huisvestingsplan onderwijs, vanaf nu noem ik dat IHP. Volgens mij begrijpt iedereen me dan beter. Uiteraard wil mijn fractie een kort woordje wijden aan het raadsvoorstel verordening voorzieningen huisvestingonderhoud. Wellicht werd bij de aanvraag van deze sessie gedacht dat er niet zoveel over te zeggen valt. Het is tenslotte 'maar' een voorstel tot beëindiging van de ene verordening en het voorstel om de andere verordening in werking te laten treden. En beiden per 1 januari 2023. Waarbij ook al is aangegeven dat alle schoolbesturen achter deze verordening staan, mede omdat ze actief betrokken zijn geweest bij het opstellen hiervan. Voor mijn fractie zijn voorzieningen voor onze onderwijshuisvesting natuurlijk niet een 'maar' onderwerp. Wat HAP betreft zijn voorzieningen voor onze jeugd, zeker op het gebied van onderwijs, van essentieel belang. Daarom is het mooi om te zien hoe een samenwerking met zoveel partijen en verschillende belangen tot een succesvolle en werkbare verordening heeft geleid. Onze complimenten aan alle betrokkenen. Voorzitter, dan het IHP. Met het IHP heeft het college een aantal opdrachten geformuleerd welke in 2019 zijn geactualiseerd. En ook nu ligt er weer een actualisatie voor. Het doel van het IHP uit 2017 blijft onveranderd.

Namelijk de constructieve samenwerking met schoolbesturen continueren, met de ambitie om onze leerlingen en personeel in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs te kunnen laten leren en werken in gebouwen die de leer- en werkprestatie stimuleren. Voorzitter, dit kunnen wij als fractie alleen maar ondersteunen. Dan in het stuk en ik citeer: "gelukkig worden ook scholen en of afdelingen van scholen met goed of excellent beoordeeld." Betekent het dan dat soms een onderdeel van een school niet aan die norm voldoet? Graag een reactie van de portefeuillehouder. Wat mijn fractie zich ook afvraagt is hoe u een renovatie of nieuwbouw zou aanpakken van een geschakeld gebouw. Waar dus ook andere functies in zitten zoals een dorpshuis. Dat lijkt ons namelijk een lastige klus. HAP vindt het belangrijk dat we, ondanks hoge kosten van materiaal en personeelstekort in de bouw, in dit tempo blijven doorgaan met het renoveren en bouwen van scholen. Dat is echt nodig voor onze leerlingen, leerkrachten en overig schoolpersoneel. En dan hoor ik de VVD opnieuw beginnen over investeren in de kinderopvang. Dat is wel een beetje een oude plaat die u afdraait. Die kennen we ook allemaal. Dus geeft het niet. Alleen u weet ook dat dit beleid in de raad in 2019 is vastgesteld... De VOORZITTER: Mevrouw Elfers, u krijgt een interruptie van de heer Blankestein.

De heer BLANKESTEIN: Voorzitter, ik wil mevrouw Elfers vragen of ze het wel juist wil zeggen. Ik had het niet over kinderopvang alleen, ik sprak over de gehele IKC. Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

7

Mevrouw ELFERS: Dank u wel voor deze correctie mijnheer Blankestein. U en ik weten waar we het over hebben, want het is de oude plaat die u afdraait. U weet inmiddels ook dat het kostendekkend gebeurt en dat het een sterke wens is van de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties. Dan ter afsluiting beslispunt 4. Het verzoek tot het beëindigen van de verkenning om doordecentralisatie toe te passen. Dit zal vast geen gemakkelijke knoop zijn geweest om door te hakken vanwege de schuldenpositie van onze gemeente, maar wat HAP betreft wel de juiste. Je hebt tenslotte elkaar voor 100% nodig om er een succes van te maken. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Elfers. Mijnheer Hagemeijer, mijnheer Beusenberg? Wie van de twee. Mijnheer Hagemeijer, Gezond Haarlemmermeer, ik geef u het woord. De heer HAGEMEIJER: Voorzitter, een goede werkomgeving voor docenten en leerlingen. Wat ons betreft het uitgangspunt van het integraal huisvestingsplan. Een prettige werksfeer voor leraren en leerlingen zal hun prestaties alleen maar ten goede komen en uiteindelijk doen we het daar allemaal voor. Natuurlijk niet tegen een oneindig budget, maar kwaliteit kan ook met een gezonde begroting. Het budget brengt ons op de volgende twee punten. Als eerste het stoppen met de doordecentralisatie. Oorspronkelijk bedoeld om onze schuldpositie te verlagen, maar niet echt van de grond gekomen.

Gebleken is dat de schoolbesturen niet enthousiast te krijgen zijn om doordecentralisatie op te pakken. Een fenomeen dat we ook in veel andere gemeenten zien. Als we zien dat het niet werkt en ook niet gaat werken dan moet je realistisch zijn en er gewoon mee stoppen. En je tijd en geld aan andere zaken gaan besteden. Goed dus dat voortschrijdend inzicht heeft geleid tot aangepast beleid. We zijn wel benieuwd wat het effect op onze schuldpositie dan zal zijn. Het tweede punt is de intensivering van het principe van total cost of ownership. Goede keuze, want hier is naar onze mening nog veel meer uit te halen. Het is een lastige materie, het kost veel tijd en hoe meer ervaring we ermee opdoen, hoe beter wij er in worden en we kunnen dit misschien ook in andere beleidsvelden gaan toepassen. Wat ons betreft dus goed om de focus te verleggen. We blijven wel graag geïnformeerd over de voortgang van het TCO. Waar we ons een beetje zorgen over maken is de haalbaarheid van de genoemde projecten in het IHP. Zowel budgettair alsook de planning. Volgens de begeleidende tekst in het raadsvoorstel is er sinds 2017 welgeteld één project afgerond en zitten er drie in de afrondende fase. Dat is niet heel erg veel voor vijf jaar werk. En gelukkig erkent het college dit ook. Als we kijken wat er nog allemaal moet gebeuren, dan is de planning erg ambitieus. Zeker die voor de aankomende jaren.

Gezien de spanning op de arbeidsmarkt, beschikbaarheid en kosten van materiaal, stijgende financieringskosten, wordt het nog een hele klus. We vragen ons af of het een realistische planning is of vooral wishfull thinking. We vrezen het laatste, we hopen op een positieve verrassing. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Hagemeijer. Mijnheer Beusenberg, u heeft niet heel veel tijd meer want u heeft een aantal interrupties gepleegd. De heer BEUSENBERG: Ik heb ook niet veel tijd nodig voorzitter. Dank u. Voorzitter, € 158 miljoen en € 101 miljoen de eerstkomende jaren als budget. Maar is daar ook berekend het achterstallig onderhoud dat er moet plaatsvinden? Want Haarlemmermeer, of Nederland begint een beetje op een ontwikkelingsland te lijken op deze manier. Als je hoort dat er water in de meterkasten staat, dat er emmers door de schoolgebouwen heen staan dan begin ik me toch wel een beetje als raadslid te schamen voor deze aanpak. Ik zal eerst even meegeven dat de fractie van SRH beide voorstellen steunt. Daar kan het niet aan liggen. De vraag aan de wethouder: hoe snel denkt de wethouder de huidige problemen die er van achterstallig onderhoud zijn, schone lucht op scholen en een ontbijtje voor de kindjes die het niet kunnen betalen op scholen aan te kunnen pakken. Dat was het.

En, was ik op tijd voorzitter? Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

8

De VOORZITTER: Keurig mijnheer Beusenberg, dank u wel. Dan mag ik nu het woord geven aan het college. Wethouder Steffens. Wethouder STEFFENS: Dank u voorzitter. Heel veel vragen, ik ga mijn best doen. Ik hoop dat u soms in het antwoord aan een ander misschien het antwoord op uw eigen vraag ook herkent. Ik begin met te zeggen dat het doel van het integraal huisvestingsprogramma ongewijzigd is. Afspraken maken met schoolbesturen en zorgen voor optimale onderwijshuisvesting. Gelukkig heb ik u bijna allemaal horen zeggen: dat is waar het om moet gaan en daar moeten we ook naar streven. Tegelijkertijd ook die gezamenlijke ambitie. Dat is leren en werken in goede gebouwen, waar leer- en werkprestaties gestimuleerd kunnen worden. Ook daarover heb ik de meeste van u gehoord, dat moeten we willen en daar moeten we ook met elkaar samen naar op weg blijven. Geactualiseerd is bijvoorbeeld de looptijd van het IHP, dat heeft u kunnen zien. Maar er zijn ook kwaliteitskaders neergelegd. Daar hoorde ik ook een aantal van u over spreken. En de doordecentralisatie. Daar hebben we een knoop over doorgehakt. Het was ook nodig voorzitter. Om dan maar even te beginnen met de uitspraak van mevrouw Elfers dat we met zoveel partijen samenwerken en ze een compliment geeft voor datgene dat we hebben bereikt, dat compliment ga ik doorgeven.

Ik heb meerdere van u gehoord dat de samenwerking heel belangrijk is. Want zonder die samenwerking kunnen we een aantal stappen ook niet zetten omdat we eigenlijk gescheiden verantwoordelijkheden hebben maar met elkaar wel streven naar hetzelfde einddoel. Dat betekent dat altijd in gesprek moet, maar dat dat soms heel lang duurt. Dat heeft u ook kunnen zien. Dan begin ik maar even met de doordecentralisatie voorzitter. Mijnheer Blankestein zei al: we betreuren het eigenlijk dat het zo is gelopen, maar we begrijpen het wel. U vraagt waarom het zo lang heeft geduurd. Een aantal van u heeft er ook iets over gezegd. De een heeft er meer een vraag bij en de ander een bepaald gevoel. Om het kort samen te vatten: in die vier jaar hebben we met elkaar verkend wat dit inhoudt, wat dit betekent. Daar moet je een onafhankelijk bureau bij zetten. Want wat we niet wilden was dat er bij de schoolbesturen de indruk zou zijn: wij willen iets in verband met de schuldpositie en dan gaan we u nu uitleggen waarom u dat ook moet vinden. Het was heel belangrijk om samen die route van verkenning van de inhoud van doordecentralisatie te doen, van hoe je dat samen kunt vormgeven en vervolgens de financiële consequenties die eraan zitten. Dat is gewoon een tijdrovend proces. Zorgvuldigheid was hier heel belangrijk.

Daarom hebben we het gedaan zoals we het hebben gedaan en daarom was het ook op een bepaald moment zo dat je moet zeggen: nu is het klaar. Want we moeten elkaar niet daarin gegijzeld houden. Als bij de een toch duidelijk het gevoel is: dit kunnen we doen. En als bij een ander deel van de partijen het gevoel ontstaat: we hebben daar geen fijn gevoel bij, dan moet je op een gegeven moment ook zeggen, dat heb ik zelf ook voorgesteld in de overleggen: zullen we hier dan gewoon een punt achter zetten. Het kost veel energie, veel tijd en daarmee ook veel geld. Die energie en tijd kunnen we dan beter aan andere dingen besteden. Met u betreur ik het, maar het is wel het voorstel dat het college u voorlegt om daar nu een punt achter te zetten. Mevrouw Van der Veldt stelt dat de versnelling nodig is. Meerdere van u heb ik horen zeggen gaat u dit wel halen? Is deze planning realistisch? Wat we met elkaar doen en dat gebeurt tijdens dit hele gesprek dat in het IHP plaatsvindt; het is geen eenmalige afstemming en dan horen of zien we elkaar niet meer, nee dat is dat we in overleg met de schoolbesturen soms in prioriteiten schuiven. Zo houd je het ook binnen de afgesproken begroting. Want er kan wel eens iets gebeuren dat een versnelling vraagt op de ene school en dan kan de andere misschien nog best een jaar later in de planning. Daar gaat het gesprek steeds over.

Dat betekent ook dat bijvoorbeeld een school als de Zwanenbloem, daar sprak mijnheer Zuyderwijk over, dit soort dingen gebeuren. Dat komt ook omdat we dan met elkaar zeggen dat we een zorgvuldig plan willen. Ze hebben een heel specifieke vraag voor hun verbouwing, die anders is dan we gewend zijn. Daar hebben we met elkaar lang over gesproken en we denken dat het kan. Maar dat betekent wel dat het iets langer heeft geduurd dan dat we allemaal zouden willen. Of we dan met elkaar

Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

9

vinden dat er onveilige meterkasten moeten zijn, want ook daar had mijnheer Beusenberg het over, ik zie dat hij wil interrumperen, misschien mag ik mijn zin afmaken. De VOORZITTER: Ik heb van tevoren aangekondigd dat we dat aan het eind doen. Wethouder STEFFENS: Ik denk dat ik u een antwoord geef. Of dat het antwoord is dat u wilt horen is punt twee. Even voor de helderheid, het schoolbestuur heeft ons verzekerd dat de meterkast veilig is. Het is wel vervelend dat het dak lek is. Daar moet natuurlijk snel iets aan gebeuren. Maar omdat we met deze school in overleg zijn, met het schoolbestuur, want we praten niet met de school, hun schoolbestuur die vaak meerdere scholen heeft maakt daar ook keuzes met ons in. Zij hebben aangegeven liever nog even te wachten zodat we het straks kunnen maken zoals we het heel graag willen. Dat is mijn antwoord daarop. Dan is er ook iets gevraagd over de CO2-meters en lichten. Door u ook mijnheer Zuyderwijk. Daarvan zou ik willen zeggen: natuurlijk praten wij ook met elkaar over duurzaamheid en het belang daarvan, maar we bepalen dat niet. In de beantwoording heeft u ook kunnen zien, want een van u heeft er ook een vraag over gesteld, dat de scholen en de schoolbesturen echt zelf over de CO2-meters gaan. Wij zijn verantwoordelijk voor de CO2-meters in de gebouwen die echt van ons zijn. Daar gaan we ook voor zorgen.

Maar of de lichten uitgaan of niet, dat is net even te veel op detailniveau. Al ben ik met u eens als dat een weekend aanstaat zou een schoolbestuur dat natuurlijk eigenlijk niet moeten willen. Ik kom even op total cost of ownership. Veel mensen hebben daar iets over gezegd. Mevrouw Hussain, u vraagt naar een plan van aanpak, kunt u ons een tijdlijn geven? Ik hoop dat u met mijn antwoord denkt, dat hoeft dus niet meer. Want ik verwacht aan het einde van het eerste kwartaal van 2023 verder stappen te hebben gezet met de schoolbesturen waarbij ik u opnieuw zeg: als wij het heel erg willen en zij denken we voelen ons daar niet goed bij, we maken ons zorgen over de risico's in de toekomst dan kan ook het antwoord zijn: we gaan het niet doen. Ik hoop het niet en daarom duurt het gesprek wat langer, omdat we denken dat we met een iets beter gesprek over hoe de uitwerking nu gaat uitvallen misschien toch elkaar tegemoet komen en dat we met elkaar tot de conclusie komen dat we hiermee duurzame scholen kunnen bouwen, maar dat we de kosten en de baten daarvan, want die zitten namelijk bij de schoolbesturen, mooi in evenwicht kunnen krijgen. Ik kijk even wat ik verder nog moet beantwoorden. Ik ben blij met de heer Koning, hij zegt: die niet beïnvloedbare ontwikkelingen leiden tot zoveel hogere kosten. Dat spijt me enorm en dat hoor ik ook bij u en ook bij anderen.

Dat is helaas iets en het scheelt ook dat we natuurlijk met elkaar in gesprek zijn over de planning. Op het moment dat we een besluit nemen komt het nog bij het college, dan moeten we eerst OGO doen, dan college en dan komt het bij u. Dat betekent dat soms die beïnvloedbare ontwikkelingen zich nog niet hebben voorgedaan bij de laatste planning die we hebben afgesproken. Dus ik kan u niet toezeggen, ik ben even kwijt wie dat zo concreet heeft gevraagd, dat alles precies volgens deze planning gaat. Maar ik kan u wel zeggen dat wij… en daar wil ik u toch wel iets over zeggen. Een aantal van u vraagt of er veel is gebeurd in de afgelopen periode. Alleen de Rietveldschool bijvoorbeeld is echt uitgevoerd en opgeleverd. Mevrouw ELFERS: Voorzitter, mag ik een punt van orde maken. Er wordt best hardop gefluisterd waardoor de beantwoording van het college hier steeds lastiger wordt gehoord. Ik vind het fijn als er iets meer respect komt richting het college. De VOORZITTER: U heeft helemaal gelijk. Ik wilde net even gaan stoppen. Heren, wilt u even ophouden met praten, dank u. Wethouder STEFFENS: Dank u wel. Ik ben ook zelf niet tevreden over de uitvoering van het IHP als je naar dat feit kijkt. Daartegenover staat dat er wel vijftien projecten zijn opgestart en lopend zijn. Op dit moment soms al bijna bij de stappen van uitvoering.

En denkt u dan aan zo'n groot project als het Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

10

Hoofdvaartcollege en de Linie, dat in Lincolnpark een plek krijgt. Maar ook Buitenplaats Nassaupark en de scholen in Halfweg. Het is niet zo dat er naast die ene situatie die erin staat niets is gebeurd. Wat wel zo is, dat is dat bijvoorbeeld in Halfweg, u kent die situatie, de Raad van State tegen ons zegt: het gaat niet door wat uw voorgangers hebben bedacht en dat wij nu eigenlijk met een heel lastig uitvoerbaar plan zitten waar we toch een mouw aan gaan passen, kan ik u vertellen. Voorzitter, ik heb het gevoel dat ik heel veel heb gehad. Mijnheer Den Butter zei: blijf wel samenwerken als het gaat over TCO, laat elkaar niet los en kom dan uiteindelijk met een voorstel en een oplossing. Dat neem ik zeker mee naar de schoolbesturen. En dan mijnheer Beusenberg. Hij zei: wat gaat u nu doen aan dat achterstallige onderhoud. Zo zou ik het niet formuleren. Ik ben, met u, even geschrokken over de meterkast. Ik heb u gelukkig ook heel snel het antwoord daarop kunnen geven. Maar het komt wel eens voor dat een school in een minder goede staat is en soms komt dat ook door ruimtelijke ontwikkelingen die daaromheen gebeuren. U heeft bijvoorbeeld ook de Dik Tromschool genoemd. Ik neem dat u dat was mijnheer Zuyderwijk, waar ook mijnheer Beusenberg op reageerde.

Soms gebeuren er ruimtelijk zoveel dingen rondom een school of een schoolgebouw dat het verstandig is dat het schoolbestuur ons dan ook vraagt te wachten zodat ze kunnen kijken naar een meer integrale ontwikkeling. Doordat ik dat zei voorzitter, realiseerde ik me dat ik een vraag van mevrouw Elfers ben vergeten. Dat is de constatering die ze had: wat gebeurt er nu als je iets doet met renovatie of nieuwbouw, ik ben even kwijt welke u noemde, van een geschakeld gebouw. Dat zijn lastige klussen. Dat is terecht dat u dat zegt. Er zijn situaties bij ons in de gemeente waar dat ook aan de orde is. Dat is een maatwerkoplossing die wij gaan voorstellen. We gaan in ieder geval de verbinding zoeken met die andere partijen. U zei een dorpshuis. Het kan van alles zijn. Soms zitten er ook kleine stukjes commerciële verhuur in zo'n geschakeld gebouw. Dat complexe project gaan we dan bekijken in samenwerking met die andere partijen. Het kan soms zijn dat we het hele gebouw dan renoveren. En soms ook dat we bijvoorbeeld voor de scholen een andere plek zoeken. En dat we de andere functies daar in stand laten. U begrijpt dat juist daaruit blijkt dat maatwerk belangrijk is en dat er dus ook niet één antwoord is op die vraag. In zijn algemeenheid hoop ik dat het voor u zo duidelijk is. Dank u voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens.

Mijnheer Beusenberg heeft nog een aanvullende vraag en ik zie ook nog een aanvullende vraag van mijnheer Blankestein. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter. Waar het de fractie van SRH om gaat is dat het college natuurlijk ook een ondergrens kan stellen. Op het moment dat er lekkages zijn en zeker daar wanneer er gevaar dreigt of de veiligheid in het geding komt. Want water en elektriciteit is levensgevaarlijk. Daarnaast ook nog eens een keer de gezondheid van onze kinderen die daar naar school gaan. We kijken u er niet op aan, maar ik wil wel dat het college een ondergrens stelt in situaties al deze. Dat wanneer er bekend is dat er volop lekkages zijn in een school, dat het dan gewoon tijdelijk kan worden gerepareerd. Maar ik wil wel dat het college zegt: ja, maar tot hier en niet verder, schoolbestuur je bent er voor verantwoordelijk en anders grijp ik in. Dat zou ik nu van de wethouder willen horen. Dat dit gaat gebeuren. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Ja, u kunt zich voorstellen dat als ik eerst betoog dat kinderen in een veilige, goede duurzame leeromgeving moeten leren en hun docenten natuurlijk in diezelfde omgeving optimale kansen pakken, ik kom even niet uit de goede zin, dan kan het natuurlijk niet zo zijn dat ik dan vervolgens laat gebeuren, als dat zo zou zijn, dat er hele ernstige dingen gebeuren.

Maar u moet zich voorstellen dat als er lekkages zijn dan spreken wij natuurlijk de schoolbesturen aan op hun verantwoordelijkheid. En daar waar wij verantwoordelijk zijn voor het opknappen van de gebouwen, dat gebeurt zodra het kan. De situatie die de heer Zuyderwijk noemt klinkt als een heel vervelende. U snapt dat ik van al die Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

11

60 basisscholen niet exact weet hoe het ervoor staat. Maar u mag van mij aannemen dat dit een grote uitzondering is en mijn ervaring is ook dat scholen, als het gaat om reparaties waar de gemeente verantwoordelijk voor is, onze onderwijsvastgoedmensen heel snel weten te vinden om oplossingen te verzorgen. Ik denk dat u gelijk heeft mijnheer Beusenberg. We zullen ook ambtelijk daar direct op inspringen. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens. Nog een korte aanvullende vraag mijnheer Beusenberg? De heer BEUSENBERG: Ik vind het prettig om te horen. Maar het gaat natuurlijk niet alleen om schoolgebouwen die van de gemeente zijn. We hebben ook de verantwoordelijkheid voor de kinderen die in gebouwen leskrijgen van derde partijen. Ik ben zeer tevreden met het antwoord, dank u wel. Ik hoop ook dat u met de botte bijl erin gaat als het wel zo is en ik vind dat dat ook zou moeten. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Beusenberg. Mijnheer Den Butter. De heer DEN BUTTER: Mag ik een aanvullende vraag stellen? Mijn vraag aan de wethouder, ook een beetje naar aanleiding van de vragen die de heer Beusenberg aan mijn stelde. Heeft u nu werkelijk machtsmiddelen om in te grijpen bij achterstallig onderhoud? Wethouder STEFFENS: Het dak van de Zwanenbloem is eigenlijk niet meer te repareren is. We kunnen een beetje plakken en knippen, maar dat wil je niet.

Er staat een grootschalige renovatie op stapel. We proberen om te zorgen dat het een veilige leeromgeving blijft tot we tot renovatie overgaan. Ik denk niet dat u wilt dat ik u dan om extra geld kom vragen om een heel dak te renoveren, dat is behoorlijk duur, als ik vervolgens daarna een complete renovatie moet gaan bekostigen. Dat is een beetje, als het puur over deze school gaat, de situatie die u beschrijft. Als laatste wil ik zeggen: u vraagt naar machtsmiddelen, nee die hebben we niet. Zo simpel is het ook. Ieder heeft zijn eigen verantwoordelijkheden. Wij handelen naar de verantwoordelijkheden die we hebben en als we ons zorgen maken over de verantwoordelijkheid van een schoolbestuur dan stellen we dat natuurlijk aan de orde. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens. Dan gaan we nu naar de VVD, mijnheer Blankestein. De heer BLANKESTEIN: Voorzitter ik wil graag aan de wethouder vragen of ik een toezegging kan krijgen dat de technische vraag die ik zojuist in mijn betoog stelde schriftelijk wordt beantwoord. Ter verheldering het is de vraag hoe het kan dat we over de komende vier jaar € 158 miljoen kwijt zijn en in de twaalf jaar erna € 101 miljoen. En ik wil vragen of we een toezegging kunnen krijgen dat bij de evaluatie van het IHP gemeld wordt hoe het ervoor staat met die doelen die we per sector hebben gesteld. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blankestein.

Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Twee zaken. Ik heb uw vraag verstaan en ik heb u gezegd dat de beantwoording schriftelijk komt. Dat heb ik u toegezegd. Even voor de helderheid, de evaluatie komt niet naar de gemeenteraad, de evaluatie wordt gebruikt om een nieuw IHP op te stellen samen met de schoolbesturen. Dat gaan we in 2024 doen. We gaan in 2023 beginnen met een compleet nieuw IHP en dan zult u zien wat we natuurlijk uit de evaluatie hebben meegenomen om dat nieuwe IHP nog beter te maken.

Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

12

De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens. Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Ja voorzitter, dank u wel. Een aanvullende vraag. Ik heb het al deels aangestipt in mijn bijdrage. Het is mijn fractie duidelijk waar de verantwoordelijkheid ligt. Als we als gemeente eigendom hebben ligt de verantwoordelijkheid bij ons. Anders ligt het bij de schoolbesturen. U gaf het zojuist ook aan. Maar toch denk ik dat het als raad belangrijk is om in ieder geval te weten hoeveel scholen voldoen aan die eisen van bijvoorbeeld de luchtkwaliteit. Ik benoemde de quickscan, kunt u aangeven in hoeverre het mogelijk is om zo'n quickscan in onze gemeente dan uit te voeren? En wellicht ook of dat op korte termijn kan. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hussain. Dat lijken mij vrij technische vragen. Ik geef u het woord mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Ik denk dat ik het kan tackelen. In aanloop naar die SUViS-regeling is er door schoolbesturen zelf over hun eigen scholen onderzoek gedaan en een analyse gemaakt op basis waarvan aanvragen zijn gedaan. Dat is ook de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. Als het is toegekend, als wij de aanvraag hebben doorgestuurd, want we zijn maar een doorgeefluikje in dat opzicht, dan mag u ervan uitgaan dat er voldoende aanleiding is om iets te doen aan de luchtkwaliteit. Wat ik u kan zeggen is dat wij ze niet verder kunnen verplichten.

We hebben wel, daar heeft u als raad ook akkoord op gegeven, daar ben ik natuurlijk heel blij mee, nog een extra stukje cofinanciering toegevoegd. Hierdoor kunnen de plannen, die eigenlijk door de schoolbesturen moesten worden betaald, maar nu door het rijk gecofinancierd worden, met van ons nog een klein stukje erbij, zo snel mogelijk worden uitgevoerd. En dat gebeurt op basis van die plannen. Dus daar waar geen aanvragen zijn gedaan ga ik ervan uit dat de schoolbesturen van mening zijn dat het goed is zoals het is. Ik hoop dat dit voldoende antwoord is. De VOORZITTER: Nog een aanvullende vraag zie ik. Mevrouw Hussain. Mevrouw HUSSAIN: Er zijn ongeveer zeven of acht aanvragen voor de SUViS-regeling. Kunnen we ervan uitgaan dat bij de overige scholen in Haarlemmermeer de luchtkwaliteit op orde is? De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Voorzitter, waar u van uit kunt gaan is dat de schoolbesturen van mening zijn dat het zo is. Het is hun verantwoordelijkheid. Vandaar de analyses die ze zelf hebben gedaan. Hebben we al een getal? Ik kijk even naar rechts. Dat blijft hun verantwoordelijk en die gaan wij ook niet overnemen. Hoe belangrijk we het met elkaar ook vinden. Maar we hebben al heel veel verantwoordelijkheden die wel van ons zijn, die al maken dat we daar heel veel van onze tijd aan kwijt zijn. Het waren zes aanvragen.

De VOORZITTER: Dank u wel voor dat snelle antwoord. Mevrouw Hogervorst Forza! Mevrouw HOGERVORST: Ik hoorde de portefeuillehouder zeggen dat er contact is met de schoolbesturen en dat er op het punt van de zorgvuldigheid en achterstallig onderhoud specifiek benoemd werd dat er geen contact is met de scholen zelf. Nu snap ik dat het best lastig is om het contact te onderhouden met scholen zelf als het er 60 zijn, alleen ben ik wel benieuwd of er helemaal geen contact is met de scholen zelf? Alleen maar met schoolbesturen? Op het moment dat de schoolbesturen en de scholen niet met elkaar overeenkomende belangen hebben, komen die geluiden van de scholen zelf dan ook bij u terecht? Vandaar mijn vraag. Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

13

De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: Dat is ook een beetje een gewetensvraag. Ik vind het best wel leuk dat u hem stelt. Laat ik het zo zeggen: sommige scholen kennen iemand zijn telefoonnummer of zeggen ik bel zelf wel even met de gemeente. Maar feitelijk is het zo dat onze gesprekken en onze overleggen, maar zeker onze besluiten via schoolbesturen gaan. Dat is ook gewoon hoe het is vastgelegd. Dat zijn de afspraken die we hebben en ik kijk even naar rechts, misschien is dat zelfs wel vanuit de wet, maar het is sowieso vanuit ons IHP en de verantwoordelijkheden die we hebben. Als het dus zo is dat scholen het gevoel hebben dat hun belangen niet goed worden vertegenwoordigd door hun eigen schoolbestuur, dan moeten ze dat toch echt daar aankaarten. Of bij bijvoorbeeld een college van bestuur of een raad van toezicht van hun schoolbestuur. Er is een aantal dingen die heel duidelijk niet bij de gemeente horen. We hebben relatief weinig invloed. Waar we wel invloed op hebben is zorgen dat onze kinderen en de leerkrachten in gezonde gebouwen zitten. Ik vind het daarom ook best wel jammer dat ik dacht dat ik u hoorde zeggen: het hoeft allemaal niet zo duurzaam en we zien het nut niet zo in van al die klimaatdoelstellingen. Toen dacht ik bij mezelf dat is eigenlijk heel jammer, want u vraagt wel iets over schone lucht en dergelijke.

Daar heeft u ook net iets over gezegd. Tegelijkertijd zegt u waarom moet het allemaal zo duurzaam. Die duurzaamheid maakt ook dat die lokalen gezond zijn. Dat de energiekosten voor de scholen laag tot geen worden. Want we gaan ENG bouwen, dus Energie Neutrale Gebouwen. Dat doen we om de kosten te drukken zodat we het geld dat we hebben goed kunnen inzetten. Want uw veronderstelling is ook dat al het geld op één hoop is gegooid, dat heb ik u horen zeggen, als ik u goed heb verstaan, zodat we TCO kunnen doen. Het gesprek gaat er nu juist over of de scholen bereid zijn om de middelen die zij vanuit het rijk krijgen voor de energielasten, ik noem het even heel erg kort door de bocht en de middelen die wij van uw gemeenteraad hebben gekregen om scholen te bouwen, als we die bij elkaar doen of we dan niet samen voor betere en meer duurzame scholen kunnen zorgen waar de energiemeter misschien wel op nul blijft staan. Ik heb wat moeite met uw inbreng in dat opzicht. Ik ben blij dat u me nog een vraag stelt want dat geeft me ook de gelegenheid om daar nog even op te reageren. Ik hoop dat het in ieder geval voor u duidelijk maakt hoe wij erin zitten als het gaat om die verantwoordelijkheden. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Steffens.

Is dat afdoende mevrouw Hogervorst? Mevrouw HOGERVORST: Voorzitter, dat stukje uit mijn bedrage over het geld op één hoop gooien en afspraken maken, dat is mijn eigen verwoording. Maar dat heb ik wel letterlijk zo in een iets chiquere bewoording in het plan gevonden. Dat alles op één hoop gegooid wordt zodat er afspraken gemaakt kunnen worden en een taakverdeling. Ik heb gewoon overgenomen wat er in stond. Qua duurzaamheid bedoel ik te zeggen dat op het moment dat je net als in Zwanenburg een school wilt volleggen met zonnepanelen en tegelijkertijd de buurt klaagt dat ze hun energie niet meer kwijtkunnen. En Liander en TenneT meerdere malen aangeven rustig aan te doen met de zonnepanelen en de energieontwikkelingen want we kunnen het niet aan. Dan vraag ik me af of je niet beter eerst een dak kunt repareren of een meterkast veilig kan maken, ik hoor nu dat dit is gebeurd en dat is fijn, dan dat je een dak gaat volleggen met zonnepanelen waarin je andere belangen weer tegen elkaar in het harnas jaagt, heeft onze fractie een iets ander idee bij de klimaatdoelstelling dan sommige andere mensen. De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg wil daar nog iets aan toevoegen. De heer BEUSENBERG: Nee, ik wil eigenlijk iets vragen. Is mevrouw Hogervorst, via de voorzitter, ook op de hoogte dat er met man en macht wordt gewerkt aan een goede infrastructuur qua kabels zodat

Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

14

de stroom die wel wordt opgewekt eerdaags in de gemeente Haarlemmermeer direct geleverd kan worden. Bent u daarvan op de hoogte? De VOORZITTER: Mevrouw Hogervorst. Mevrouw HOGERVORST: Voorzitter, daar ben ik van op de hoogte. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens u kunt nog het een en ander verduidelijken. Wethouder STEFFENS: Het was best veel. Ik begrijp nu waarom u de zin maakte van alles op één hoop. Het is op zichzelf een goede vertaling in andere woorden van iets waar we naar toe op weg zijn. Dat is wat ik u probeerde te zeggen. Dat is niet iets dat we al hebben afgesproken. Daar zijn we over in gesprek. Het andere, dat u anders denkt over duurzaamheid, dat mag. Dat is ook uw goed recht. U zit hier om de verschillen te laten zien. Als u in de gemeenteraad zit en alleen het hele verhaal doet over alles dat op het dak ligt en dat je dan een meterkast beter eerst kunt maken, dat is een beetje appels met peren vergelijken. Want de verantwoordelijkheden zijn heel anders in dat opzicht. Ik snap het punt dat u wilt maken, maar ik denk dat mijnheer Beusenberg terecht aangeeft dat het in een hoger plan zit. Ik kan niet tegen u zeggen we doen geen zonnepanelen want dan gaan we het dak repareren. Daar zijn heel andere budgetten voor. De verantwoordelijkheden liggen ergens anders. Dat kan ik niet zo op elkaar zetten, zoals u dat zojuist heeft gedaan.

Voorzitter, ik denk dat dit het even is. De VOORZITTER: Dat denk ik ook, dank u wel. Dan ga ik nu naar GroenLinks mijnheer Zuyderwijk. De heer ZUYDERWIJK: Dank u wel voorzitter. Ik ben nog een bedankje verschuldigd. Dat is naar de ambtenaren voor de beantwoording van mijn technische vragen. Bedankt. Dan heb ik nog een verduidelijkende vraag over de rol van de gemeente. Dan specifiek op de CO2-meters en dan ook op de verlichting. En zeker, de CO2-meters zijn niet de verantwoordelijkheid van ons. Daar ben ik me bewust van. Maar we kunnen als gemeente daar wel druk op zetten dat ze worden aangeschaft. Dat was mijn betoog, dat moeten we gaan doen. Dat waren mijn punten. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens Wethouder STEFFENS: Ja voorzitter, en daarom heb ik volgens mij geantwoord dat allerlei zaken die te maken hebben met luchtkwaliteit en duurzaamheid worden besproken in de overleggen met de schoolbesturen. Op verschillende momenten. Natuurlijk benadrukken we dan het belang ervan. Maar er zijn geen mogelijkheden om te zeggen: en nu ga je het doen anders... Die zijn er niet. Ik ben een ding vergeten. Ik zou nog willen afsluiten met de woorden van de heer Hagemeijer want daar was ik eigenlijk heel blij mee. Hij zei: kwaliteit met een gezonde begroting is ook mogelijk. Ik denk dat dit is wat we hier in Haarlemmermeer voor onze kinderen en voor onze leerkrachten voor elkaar krijgen.

De VOORZITTER: Dank u wel. Als er verder geen vragen meer zijn kunnen we over naar de tweede termijn. Is er behoefte aan een tweede termijn? Is er iemand die nog een punt wil bespreken? Nee. Kan ik dan concluderen dat de voorstellen voldoende zijn besproken en dat ze doorgeleid kunnen worden naar de stemmingen? Ja. Dan sluit ik hierbij de vergadering. Dank u wel.

Verslag Raadssessie over de actualisatie IHP Onderwijsvoorzieningen 2022 en de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlemmermeer 2023 3 november 2022

15