2022-06-16 Raadssessie Sessieverzoek GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal.doc

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 16 JUNI 2022 Onderwerp:

Sessieverzoek GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal

Voorzitter:

dhr. M. Achterbergh-Copier

De leden: dhr. T.M. Beusenberg, dhr. S.J. Bier, dhr. P.J. Boerman, dhr. T.M. Blom, mw. G.D.W van 't Hull-Bettink, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. M.C.M. Roos, dhr. P.M. Vermeulen, mw. M. Woolthuis, dhr. D.P.F. Zuyderwijk Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedemiddag allemaal, ik open de sessie. We gaan het dit komende uur hebben over de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Het sessieverzoek is door GroenLinks gedaan. In het eerste termijn zijn er spreektijden, zoals u dat gewend bent. Een eventueel tweede termijn is vrij debat. Aangezien het een sessieverzoek van GroenLinks is wil ik graag beginnen met de heer Boerman. U heeft het woord. Voordat ik u het woord geef nog een opmerking. Een aantal vragen die de VVD heeft ingediend zijn beantwoord en een halfuur geleden in iBabs gezet. Dan wil ik nu naar de heer Boerman, van GroenLinks. En gezondheid. De heer BOERMAN: Ja, dank u voorzitter. U zei zojuist gezondheid, daar gaan we het over hebben nu op dit moment. Ik ben blij dat we hier spreken over de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Het is de eerste keer dat we in deze raad erover spreken en ik hoop dat het niet de laatste keer is, of ik verwacht zo maar dat het niet de laatste keer is. We willen dan ook van de gelegenheid gebruikmaken om hier toch aandacht te vragen voor de mogelijkheid, die door de Omgevingsdienst zelf is geboden, tot een werkbezoek. Zodat we daarna nog eens verder kunnen praten over deze dienst die voor ons buitengewoon bijzonder werk doet. En dit ook onder moeilijke omstandigheden en met de nodige uitdagingen doet.

Voorzitter, de eerste aanleiding voor ons om aandacht voor de Omgevingsdienst te vragen was om de raad te vragen mee te denken over hoe om te gaan met de Zeer Zorgwekkende Stoffen, de ZZS. Ze komen ook in onze gemeente veelvuldig voor. Wij vinden dat zeer zorgwekkend. We hopen daar ook anderen in mee te krijgen. Gelukkig blijkt uit de vragen en antwoorden die we vanmiddag kregen dat de zorgen breed worden gedeeld. De zorgen gaan dan met name over de grote uitstoot van deze kankerverwekkende stoffen in onze gemeente. We zijn in ieder geval blij met de aandacht die er nu voor lijkt te zijn, al vinden we het jammer dat deze uitstoot opnieuw aantoont niet de gegevens te kunnen leveren die ze zou moeten leveren. Voorzitter, de gemeente en Omgevingsdienst hebben te weinig kennis en gegevens over deze zeer zorgwekkende stoffen. Dat zeg ik niet alleen, dat concludeerden eerder dit jaar de VNG, het interprovinciaal overleg en de Omgevingsdienst zelf. Dat terwijl de OD en wij als gemeente wel verantwoordelijk zijn voor de vergunningverlening en bedrijven die werken met zulke stoffen zoals Benzeen, Tolueen en Formaldehyde. Bij Tata Steel heeft dat het afgelopen jaar al geleid tot het vastleggen van maatregelen, dwangsommen en aangescherpte vergunningen.

We hopen met deze sessie in elk geval te bereiken dat dit ook in onze gemeente met aandacht wordt gevolgd en we erkennen dat de Omgevingsdienst onze belangrijkste partner is maar die tegelijkertijd kampt met gebrek aan Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

1

personeel, middelen en wetten en regels om daadwerkelijk op te treden en in te grijpen, in het belang van onze inwoners. We denken ook dat er politieke keuzes te maken zijn, daarvoor vragen we ook aandacht. Ze zullen ook op ons bordje terechtkomen, die hebben we nog niet, maar die zullen we wel krijgen. De Omgevingsdienst heeft er allerlei taken bijgekregen zoals extra inzet op ondermijning. Ik denk dat het goed is als deze raad zou kunnen meebeslissen over de prioriteiten. Is het bouwtoezicht? Of toch liever meer milieuhandhaving? Of is het misschien de energietransitie? Of toch weer de ondermijning? Ik kan me niet herinneren dat we daarover hier de afweging hebben uitgesproken en ik wil de collega's oproepen om die wens wel te ondersteunen. Voorzitter, zo kom ik op de voorliggende zienswijze die we vandaag bespreken. Voor nu snappen we de zienswijze maar we vinden hem wel erg financieel ingestoken. Gezien de urgentie van de zaak waarmee de Omgevingsdienst mee aan de gang is, zouden we het goed vinden om ook meer te kijken naar het maatschappelijke effect.

Hoeveel milieudelicten worden er, ook in onze gemeente, aangepakt? Wat is het gezondheidseffect? Waar komen we te kort? En zouden we misschien zelfs meer middelen aan de Omgevingsdienst kunnen toekennen? Zou dat ook meer gezondheidswinst kunnen opleveren? Voor nu gaat dat debat misschien te ver, dan zouden we beter eerst dat werkbezoek kunnen doen en er vervolgens over verder spreken. Maar voor nu laat ik het daar even bij. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boerman. Dan gaan we naar de heer Blom van het CDA, u heeft het woord. De heer BLOM: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Boerman heeft het al ingeleid. We bespreken de eindrapportage 2021 en de ontwerpbegroting voor 2023 tot en met 2026 van de Omgevingsdienst. Er wordt gevraagd kennis te nemen en in te stemmen met de opgestelde zienswijze. Bij de Omgevingsdienst zijn er minder opbrengsten door de kleinere vraag en onvoldoende personele capaciteit. In onze fractie komen signalen binnen over bedrijfscontroles waarbij personele inzet uit andere delen van ons land worden ingevlogen. De vraag komt bij ons op is of de uitvoering van de werkzaamheden van de Omgevingsdienst wel aan de eisen die wij mogen stellen voldoet. We hopen dat de portefeuillehouder ons kan geruststellen.

De Omgevingsdienst vraagt ons om het resultaat van € 132.000,00 toe te voegen aan de reserve Omgevingswet in plaats van dit terug te laten vloeien naar de deelnemers. Dit om onvoorziene grote administratieve gevolgen van het invoeren van de Omgevingswet op te vangen. Maar de gemeente Haarlemmermeer vraagt aan de Omgevingsdienst om in haar zienswijze een scheiding te maken tussen enerzijds de teruggave van de gemeenten en van het resultaat 2021 en anderzijds de verhoging van de bijdrage door de kostenstijging, veroorzaakt door de invoering van de Omgevingswet. Daardoor blijft de financiële afhankelijkheid transparant. Daar is ook het CDA voorstander van. Voorzitter tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Blom. Dan gaan we naar mevrouw Van 't Hull, VVD. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel voorzitter. Inderdaad, de Omgevingsdienst op de agenda. Net als GroenLinks zijn we blij dat we het weer eens bespreken. Wat ons betreft, gebeurt het ook zeker jaarlijks. Niet alleen vanwege de inhoud en de prioriteit, zoals de heer Boerman aangeeft, maar zeker ook financieel. Er liggen nogal wat opgaven bij de Omgevingsdienst. Het is zeker goed om het daar over te hebben. Het afgelopen jaar geeft een positief resultaat. We hebben kunnen zien dat er is bezuinigd op onder andere de kwaliteitsimpuls, waarover wij vragen hebben gesteld.

We hebben er op hele korte termijn antwoord op gekregen van het college, waarvoor dank. We hebben kunnen zien dat onder andere de kwaliteitsimpuls voor de dienstverlening vergunningen was. Daar zien we ook graag die kwaliteitsimpuls op terug. Dus zorgelijk dat daar dan op wordt bezuinigd. We willen dan ook graag weten hoe die kwaliteitsimpuls dan nu verder wordt opgepakt en hoe het daar dan nu mee staat. Dus een positief resultaat. Maar niet in alle gevallen is het dan ook daadwerkelijk positief. Daarnaast hebben we het de afgelopen periode veel gehad over bezuinigingen en ombuigingen. Ook de Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

2

Omgevingsdienst komt daar aan bod. We zien in de zienswijze van het college dat het wel wordt genoemd, maar er wordt niet gezegd dat het een voorwaarde is. Terwijl het wel een wens is om daar op te bezuinigen. Gezien de afgelopen resultaten zou je dus kunnen zeggen dat het wel te halen valt. Maar dan kom je wel aan de ambities. Dan moeten we het er ook wel over eens zijn. Dan hebben we nog de Omgevingswet, die wordt wederom uitgesteld heb ik begrepen. Dan de wens van de Omgevingsdienst om een reserve te toevoegen. Net als het CDA vinden wij dat niet wenselijk. We kunnen instemmen met de zienswijze. Wat gaan we doen met de toenemende kosten, de kwaliteitsimpuls en de gevolgen van de invoering, dan wel uitstel van de Omgevingswet. Over die vragen zou ik het graag willen hebben. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Van 't Hull. Dan gaan we naar de heer Klijn, PvdA. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Toezicht en handhaving richt zich op externe veiligheid. Brandveiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid, licht en bodembescherming. Het grootste bedrijf in onze gemeente is Schiphol. Alle genoemde aandachtsgebieden van toezicht en handhaving zijn hier in sterke mate aanwezig. In de stukken over Schiphol staat dat diverse investeringen zijn doorgeschoven naar 2022.

De bouw van de A-pier is gestaakt door beëindiging van het contract met de aannemer en diverse tijdelijke vergunningen zijn verlengd als gevolg van COVID. Dat is dan ook alles wat erover staat in het hele stuk en in alle stukken. Over hoe toezicht gehouden wordt en of handhavend is opgetreden wordt geen verslag gedaan. De conceptzienswijze gaat in op enkele financiële aspecten. De PvdA kan zich er, zoals beschreven in de zienswijzen, in vinden. Maar we willen dat er ook in de zienswijzen wordt gevraagd naar een verslag van het toezicht op Schiphol. Wat hebben ze nu het afgelopen jaar gedaan? Wat zijn de resultaten? Wat zijn de verbetermaatregelen? Dat soort zaken. Daar hebben wij graag meer inzicht in. Ik vind het heel vreemd dat in een jaarverslag van de Omgevingsdienst daar op geen enkele manier aandacht aan wordt gegeven. Verder sluit ik me volledig aan bij de inbreng van GroenLinks. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Klijn. Ik heb geen handen meer gezien, dan ga ik gewoon de rij af. Mijnheer Vermeulen Forza!, u heeft het woord. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Allereerst wil ik even zeggen dat ik de bijdrage van collega Hogervorst doe, dit in verband met ziekte. Voorzitter, vandaag bespreken we de jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied om eventueel een zienswijze te indienen. Vanuit het college is al een zienswijze ingediend.

In deze zienswijze wordt gesteld dat de bijdrage van Haarlemmermeer van € 9.181.000,00 naar € 10.111.000,00 gaat in 2026. Gelukkig doet onze gemeente een oproep aan de Omgevingsdienst om te kijken naar haar uitgaven en te kijken naar besparingsmogelijkheden. Forza! ondersteunt deze oproep. Blijf zuinig omgaan met geld van onze inwoners. In de meerjarenbegroting lezen wij dat Tata Steel versneld wil overgaan naar de waterstofroute. Een bijzonder goede ontwikkeling die onze fractie zeker toejuicht. Tata Steel, een zeer grote multinational, vraagt wel om deze ontwikkeling maximaal te faciliteren. (Subsidies te verlenen). En ook om extra inzet te plegen om vergunningsprocedures versneld te kunnen doorlopen. De Omgevingsdienst geeft daarop aan dat hij hiervoor extra dient te investeren in het VTA-takenpakket. Forza! vraagt zich af waarom deze kosten door de Omgevingsdienst, dus onze inwoners, moeten worden gedragen. Voor iedereen geldt toch hetzelfde principe dat vergunningverleningen in principe kostendekkend dienen te zijn? Forza! zou dus graag deze besparingsmogelijkheid willen inbrengen. Graag horen wij hoe de portefeuillehouder hier tegenaan kijkt. Verder lezen we in de meerjarenbegroting: industriële bedrijvigheid levert een significante bijdrage aan de uitstoot van schadelijke stoffen en de stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden. Strenger handhaven wordt het motto.

Dit kan bijvoorbeeld door bij wettelijke normeringen met bandbreedtes te zorgen dat de laagste (strengste) norm wordt gehanteerd en daarmee de leefomgeving maximaal wordt beschermd. Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

3

De VOORZITTER: Gaat u afronden mijnheer Vermeulen? De heer VERMEULEN: Ja, een zin nog. Forza! hoopt erop dat dit niet gaat leiden dat ook deze omgeving geheel op slot gaat. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Vermeulen. Mevrouw Woolthuis van de HAP, u heeft het woord. Mevrouw WOOLTHUIS: Dank u wel voorzitter. Het financiële beeld is positief. Hier en daar worden kosten bespaard, maar tussen de lijnen door lezen we ook dat de kostenreducties te maken hebben met het niet opvullen van vacatures en de capaciteitstekorten om alle taken goed te kunnen uitvoeren. Dit baart ons wel zorgen en we horen het ook van andere partijen. Een andere onzekere factor is de kostendekkendheid van de nieuwe wettelijke taken die de Omgevingsdienst moet gaan uitvoeren. Hierdoor zijn de verwachtingen dat de bijdragen van de gemeente aanzienlijk hoger zal zijn in de komende jaren. In de zienswijze op de ontwerpbegroting wordt gevraagd om hier al rekening mee te houden. In het licht van de aanstaande Omgevingswet zullen mogelijk ook leges worden gevraagd bij milieuvergunningen. Hoe zeker is dit? Wordt hier al rekening mee gehouden in de Omgevingswet? Wat betekent dit voor toekomstige bouw- en milieuvergunningen? We zien overigens geen belemmeringen voor de € 832.000,00 positief resultaat en om deze te toevoegen aan de reserve van de Omgevingsweg.

Opgemerkt moet worden dat de nieuwe Omgevingswet en we hebben het ook al eerder gehoord, nog steeds niet van kracht is. De Omgevingswet gaat naar verwachting op 1 januari 2023 in. Wettelijke reactietermijnen zijn dan beduidend korter. We horen ook graag of de Omgevingsdienst Noordzeekanaal daarop is voorbereid en welke invloed dit ook mogelijk kan hebben op de ontwerpmeerjarenbegroting voor 2023 tot 2026. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel, we gaan naar de heer Bier, D66. De heer BIER: Ja, dank u wel voorzitter. Laat ik direct bij de technische dingen beginnen, want alleen daarover heb ik vragen voorbereid. We zien op pagina 11 een omzetafvlakking naar 2023, terwijl de Omgevingsdienst aangeeft meer taken te zullen krijgen. Dat is natuurlijk opvallend. Er wordt geschreven over problemen van personele inzet. En wat ook opvalt, is dat ze minder dan 1400 productieve uren per adviseur hebben. De Wob-verzoeken leveren maar liefst 3 fte meer werk op. Dat lijkt ons zorgelijk. We zien dat ook bij de verzoeken van de voorziening van ozb. Gemeenten en organisaties hebben daar gewoon veel last van. Wat me eigenlijk triggerde om in te stemmen met dit sessieverzoek was de toevoeging aan de overhead. In de overhead zitten nu personele lasten van € 8,3 miljoen. Die gaan naar € 10 miljoen. Dat is een toevoeging van € 4,7 miljoen. In de overhead lijkt me dat enorm.

Ik snap best dat ze extra taken hebben, maar die taken zou ik in hun programma's terugverwachten en dat ook gedekt zien worden door toenemende inkomsten. Daar zou ik op zich wel een toelichting op willen hebben. Tot slot Tata Steel, dat is al even genoemd. De provincie heeft een verzoek gedaan, daar hangt een kostenplaatje van € 1,9 miljoen aan. Als we dat afzetten tegen de bijdrage die de gemeente levert, komt ongeveer € 0,3 miljoen uit onze begroting en wij een extra bijdrage gaan leveren van grofweg € 9 miljoen naar € 10 miljoen. Het is altijd makkelijk om te zeggen dat als je meer gaat betalen we aan een herverdeling moeten denken. Dat komt ook een keer jouw kant op als je een verzoek doet over Schiphol of zo. Maar het is wel fors geld op de bijdrage die we leveren. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Bier. Even een opmerking van algemene aard. Vanmorgen in het presidium is het nogmaals duidelijk besproken. Als u technische vragen heeft en technische vragen zien vooral toe op de techniek, cijfers en dat soort zaken, dan dient u die vooraf aan de sessie Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

4

in te dienen bij het college. Ze kunnen niet worden beantwoord in de sessie zelf. Mocht u er nog vragen over hebben dan dient u dat schriftelijk bij het college in te dienen. Het college hoeft nu geen antwoord te geven als de vragen technische van aard zijn. Tot zover de opmerking. Dan ga ik door naar de heer Beusenberg, SRH. De heer BEUSENBERG: Nou voorzitter, ik kan het vrij kort houden. Ik neem de bijdragen van mijn collega's tot me en ik kijk uit naar de antwoorden van het college. Dank u wel. De VOORZITTER: Waarvoor dank. Dan kijk ik rond. De aanwezige partijen hebben het woord gevoerd. Afwezig zijn, voor de notulen, BVNL, FVD, ChristenUnie-SGP, GEZOND Haarlemmermeer en EEN Haarlemmermeer. Dan hebben we alle partijen gehad en kijk ik even naar rechts wie namens het college spreek. Mevrouw Schuurmans vermoed ik. Burgemeester SCHUURMANS: Even onder de naam van Jurgen, dus als het mis is dan weet u waar u moet kijken. Heel snel even een paar antwoorden. Reagerend op de verhouding bouw- en milieutoezicht. Dat is appels met peren vergelijken. Milieutoezicht is iets dat we wettelijk hebben moeten onderbrengen bij het OD, dat overigens een stuk efficiënter gaat dan wanneer we het zelf doen. Dat wil ik toch maar even zeggen. Als het gaat over bouw- en woningtoezicht, dat hebben wij ondergebracht. Dat is een taak dat we gewoon moeten doen en waar we niet op kunnen bezuinigen.

Het is gewoon een taak. Waar we ook door het onderbrengen bij het OD merken dat het op een hele adequate en efficiënte wijze gebeurt. Maar het onderling uitwisselen is dus heel erg lastig. Het zijn allebei taken. De een is wettelijk verplicht en de ander is door onszelf daar ondergebracht. Dan is het zo dat extra inzet ondermijning iets is dat we separaat betalen. Het is zo dat als we ondermijning willen voorkomen dat we moeten beginnen met ervoor zorgen dat mensen die ondermijnend zijn geen grond hier kopen en hier gebouwen ontwikkelen. Dat is de basis van de aanpak als het gaat over ondermijning. Separate middelen, dus die worden niet ingezet voor iets anders dan voor ondermijning. Dan is het zo dat we heel graag een werkbezoek met u samen organiseren en dat we ook heel graag een informatieve bijeenkomst voor u willen organiseren. Dat hebben we aangeboden maar dat is op de een of andere manier misgegaan in de communicatie met de griffie. Het punt is, u krijgt een verslag over alle gemeenten. Alle objecten. Daar zit Tata in, daar zit Schiphol in. Dat ziet u niet terug in het jaarverslag. Maar wat we u kunnen bieden en dat gaan we dan ook doen in die informatieve bijeenkomst. We gaan uitgebreid vertellen over Schiphol, wat het specifieke toezicht is en wat er speelt. Dat zou voorafgaand aan deze sessie moeten gebeuren.

Wij stellen u voor om dat te combineren met het werkbezoek zodat u helemaal op de hoogte bent van wat er is gebeurd op Schiphol. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans, u krijgt een interruptie van de heer Klijn. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Even een vraag. U gaat de raad informeren via een informatieve sessie en via het werkbezoek. Maar hoe worden nu de inwoners van Haarlemmermeer geïnformeerd? Want het is dan niet in de openbaarheid. Burgemeester SCHUURMANS: De Omgevingsdienst beheert heel veel van dit soort objecten en doet dat op deze manier door u zo veel mogelijk te informeren. Op het moment dat u zegt dat de inwoners van Haarlemmermeer dit ook willen horen en weten, dan kunnen we kijken of we daar een vorm voor vinden zodat de informatieve bijeenkomst openbaar is. Dan moeten we het separeren. Laten we dat bij het presidium neerleggen. Wij bieden het aan. Al die mogelijkheden zijn er, alleen het jaarverslag is gewoon over al die gemeenten zonder de separate objecten te bedienen. U kunt zich voorstellen dat Tata gewoon in de provincie, bij de Staten, uitgebreid wordt besproken en dat wij Schiphol hier bespreken. Wij bieden dat aan en laten we kijken in welke vorm u dat het beste uitkomt. Dan ga ik nog Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

5

even de andere vragen langs. De Wob is inderdaad zeer zorgelijk. Dat kost heel veel tijd. Nu is de Woo er. We hebben als bestuur van de Omgevingsdienst afgesproken, nu praat ik even met die pet op, dat we eigenlijk alles online gaan zetten. Dat kan, er komt een systeem aan waarin we alles transparant maken in de hoop dat er geen Woo-verzoeken of meer hoeven te komen omdat het in principe on-site te vinden is. Dat duurt een tijd, dat is een hele investering. We moeten ook nog even wachten op PLOOI. Want dat is de site waarop het landelijk kan worden geplaatst. Maar hoe transparanter, hoe minder mensen hoeven op te vragen. Ik hoop dat we daar aan kosten- en tijdbesparing kunnen doen. De Omgevingsdienst krijgt taken zonder daar de middelen bij te krijgen. Dat is inderdaad zorgelijk. Daar hebben wij op alle fronten over geprotesteerd. In het college, ook in de behandeling van de brief die bij u voorligt, heb ik toegezegd dat ik als voorzitter een brief zal sturen naar de minister waarbij we nog eens aangeven dat als er taken naar ons komen we dan ook de middelen die daarbij horen, of via het Gemeentefonds of rechtstreeks, willen terugzien. De provinciale taak gaat naar ons, dan lijkt het ons ook logisch dat de middelen die daarbij zitten ook worden overgeheveld. Van die logica moeten ze in Den Haag nog even worden doordrongen. Dan heb ik veel al gezegd en zo niet dan hoor ik dat.

Ik kijk even naar mijn collega voor financiën voor de financiële vraag. Mijnheer Nobel. De VOORZITTER: De heer Nobel. Wethouder NOBEL: Er zijn niet zo veel vragen gesteld. GroenLinks geeft aan dat de zienswijze meer financieel van aard is. Ja, een terechte constatering. Het heeft er ook mee te maken dat we naar de begroting kijken en daar de zienswijze op indienen. Forza! vraagt zich iets af dat wij ons in het college ook al hebben afgevraagd, namelijk hoe het zit met de leges die je kunt vragen over dat deel dat het milieu raakt, zeker in relatie tot die nieuwe Omgevingswet. HAP refereerde daar ook al aan. Dat gaan we onderzoeken en we zullen, daar waar mogelijk, kijken of we ook leges kunnen heffen. Want het is gewoon een dienst. Voor die dienst moet worden betaald. Dat is ook meteen het antwoord, hij is wat technisch, voorzitter maar ik ga proberen de heer Bier daarin toch te bedienen, over de overhead. Voor veel zaken die het OD doet vragen we leges. Daar kunnen ze dus ook iets voor terugkrijgen. Over een groot deel, voornamelijk het milieudeel, kunnen we geen leges vragen. Dat zijn ook de Wobverzoeken waar de burgemeester al aan refereerde. Vaak ook vrij complexe Wob-verzoeken. Wobverzoeken die ook steeds complexer worden en vragen vanuit bijvoorbeeld milieugroepen die moeten worden beantwoord, die soms wel tot tien jaar teruggaan in cijfers of data.

Dat moet allemaal worden uit- en opgezocht. Je ziet dat OD ook personeel moet inhuren. Dan stijgen de kosten aanzienlijk. Een heel groot deel van de overhead komt door de complexiteit en de hoeveelheid aan taken. De VOORZITTER: Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Ik word erop gewezen dat ik twee antwoorden niet heb gegeven die wel van belang zijn. Dat gaat over de kwaliteitsimpuls. Dat hangt samen met het proces Optimalisatie dat nodig is bij de invoering van de Omgevingswet. Dan moet het proces anders worden ingericht. Daarmee wordt direct die kwaliteitsverbetering gerealiseerd. Eigenlijk is het zo dat de afvlakking is voorzien met in gedachte dat de Omgevingswet is ingevoerd en daarmee de transitiekosten er niet meer zijn. Vandaar dat u die afvlakking terugziet. Het tweede waar ik op wil reageren is de gezondheidstoets. Want dit triggerde me omdat we elkaar daar in vinden. Het is heel frustrerend dat als je bezig bent met milieu, dat gezondheid nooit onderdeel mag zijn van de toetsing. Dat geven we ook altijd terug. Maar er is geen wettelijk kader, terwijl juist de meeste bewoners naar de Omgevingsdienst kijken en dan vooral de klachten die zijn gerelateerd aan zaken die niet wettelijk zijn geregeld en die je dus ook wettelijk niet kunt toetsen. Dat is iets dat wel in Den Haag wordt neergelegd omdat mensen dan wel naar de Omgevingsdienst kijken.

Ik herken de vraag, maar er is Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

6

op dit moment zowel in de opdracht als in de middelen geen mogelijkheid. Een vraag die u stelde ging over het aantal mensen dat het OD gelukkig nog uit andere regio's kan halen om de taken te kunnen vervullen. Dat is gewoon op inhuur. Dat doen ze juist om de kwaliteit te garanderen. Dus dat zijn juist de mensen die op dezelfde wijze controles uitvoeren. Volgens mij heb ik dan de vragen beantwoord. De VOORZITTER: Dan heb ik twee interrupties. Mevrouw Van 't Hull en daarna de heer Boerman. Mevrouw Van 't Hull, is de vraag nog actueel? Ja, dan gaan we daarna naar de heer Boerman. Mevrouw VAN 'T HULL: Dat was nog in reactie op de financiële toelichting van de heer Nobel. In de ombuigingen, die wij hier hebben gehad, is een post opgenomen voor de Omgevingsdienst in combinatie met de VRK. Daar wordt wel aangegeven: let op we verwachten dat er ook wordt bezuinigd bij de OD. Maar hoe concreet is dat? Wordt daar meer op gestuurd om die ombuiging te realiseren? De VOORZITTER: Ik ga eerst nog naar de heer Boerman voor een vraag. De heer BOERMAN: Dank voorzitter. Ik heb een vraag over de reactie van mevrouw Schuurmans. Ze zei dat in Den Haag aandacht wordt gevraagd voor die gezondheidseffecten. Ik vraag me af of wij dit als gemeente doen en waar kunnen we dat terugvinden? Dat is wel de essentie denk ik. De VOORZITTER: Dan ga ik eerst naar de heer Nobel. O, u beantwoordt ze allebei.

Mevrouw Schuurmans. Burgemeester SCHUURMANS: Omdat ik natuurlijk die opdracht heb gekregen als voorzitter zit ik met een dubbele pet. We hebben als Haarlemmermeer aangegeven dat we kritisch kijken naar de bezuinigingen. We proberen dat ook zo kosteneffectief mogelijk te doen. Maar je ziet dat de opgaven steeds meer worden. Die efficiency hebben we geprobeerd samen te bereiken door te kijken wat onze opdracht is. Hoe kunnen we daarin zo efficiënt mogelijk werken. Er komt € 8,5 miljoen leges binnen. Dus u ziet alleen de uitgaven. Wat u niet ziet, is wat we ook weer binnenhalen. Dat zijn allemaal zaken die gewoon ook worden uitgegeven en effectief worden gebruikt. Want leges zijn kostendekkend. Als je daar naar kijkt, is de ruimte om goedkoper te werken niet zo heel groot. Nogmaals, ze doen het een stuk efficiënter dan toen wij het allemaal zelf deden. Het tweede gaat over de gezondheidstoets. Het OD is ons uitvoeringsorgaan. Dus op het moment dat de opdracht vanuit ons wordt gegeven aan de directeur om hier op alle manieren aandacht voor te vragen dan doet ze dat ook. Zij zit met directeuren bij de minister, ze probeert zo veel en breed mogelijk draagvlak te vinden en ook duidelijk aan te geven dat de meeste klachten juist binnenkomen als het gaat over dit soort zaken en dat ze daar niets mee kunnen doen.

Daarmee krijg je frustratie van bewoners, want die zien dat juist als een belangrijke klacht. RIVM, GGD en OD begint ook elkaar in dat opzicht te vinden. Dat moet eerst landelijk echt worden afgestemd en ook financieel worden ingericht voordat daadwerkelijk de opdracht gegeven kan worden ook dat te gaan meten en onderdeel te maken van de onderzoeken. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Schuurmans. Mijnheer Bier, D66. De heer BIER: Volgens mij staat er nog een beantwoording open van mijn vraag over de verdeling van de kosten als er een specifieke vraag komt van een van de deelnemers in de Omgevingsdienst. Wethouder NOBEL: Volgens mij wordt de verdeling van kosten naar rato van het aantal inwoners gedaan. Voor de zekerheid laten we dat even nagaan.

Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

7

De heer BIER: Dat klopt maar mijn vraag is: er komt een verzoek van de provincie Noord-Holland om een onderzoek naar Tata Steel, € 1,9 miljoen. Die telt voor € 0,3 miljoen mee in onze kostenstijging naar € 10 miljoen. Willen we daar nog iets van maken, wetende dat het ook de andere kant op kan als wij een keer een voorstel hebben. Burgemeester SCHUURMANS: Laat ik dit er over zeggen, laten we in deze gemeente die vraag niet stellen. De VOORZITTER: Waarvan akte. Dan kijk ik even rond want we lopen uit met de eerste termijn. Mevrouw Van 't Hull, VVD Mevrouw VAN 'T HULL: Even een nabrander naar aanleiding van een eerdere inbreng van de portefeuillehouder. Het gaat over de invoering van de Omgevingswet en de kwaliteitsimpuls. Deze hangen met elkaar samen. Nu wordt het uitgesteld, hoe wordt daarmee omgegaan? Gaan we nu toch eerder wel inzetten op een kwaliteitsimpuls omdat de Omgevingswet nog op zich laat wachten? Wat is daarin handig? Het capaciteitsgebrek is er al jaren. Hoe kunnen we daar als raad het college helpen om te zorgen dat het beter wordt met de capaciteit? Is er iets dat we daarin zouden kunnen doen. De VOORZITTER: Voordat ik naar het college ga, kijk ik naar de andere raadsleden of zij nog open vragen hebben. Dat is niet het geval. Dan gaan we voor de laatste maal naar het college.

Burgemeester SCHUURMANS: We hebben een hele mooie actie opgezet om capaciteit aan te trekken, om goede fte's aan te trekken. Het feit is dat we allemaal in dezelfde vijver vissen. Waarbij ik heel trots zeg dat wij heel bevoorrecht zijn, want we hebben de meest aantrekkelijke Omgevingsdienst van Nederland. We doen ook een paar andere objecten. Het heeft echt te maken met de objecten die wij beheren. Naast Tata Steel en Schiphol hebben we nog een paar andere grote objecten uit andere regio's omdat wij die kennis en kunde hebben. Dus wij hebben kwalitatief echt hele goede mensen in dienst, maar die kunnen tegenwoordig overal terecht en ook voor meer inkomsten. Vaak moeten we ze weer inhuren voor een andere prijs. Als gemeente merken we dat we die mensen vaak niet meer kunnen krijgen en kijken we dus regelmatig voor advies, juist naar deze mensen. Het is heel lastig, het is gewoon een nationaal probleem. Een van de manieren waarop een minister kijkt is: moeten we dan niet die OD's gaan samenvoegen om ervoor te zorgen dat het in ieder geval meer concentratie geeft en daar hebben wij van gezegd dat dit niet slim is. Want we hebben gewoon een tekort en we zullen met elkaar moeten kijken hoe we het oplossen. Als u een oplossing heeft, hoor ik dat graag in uw debat. Want dan ga ik met veel plezier dat terugbrengen naar het OD. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Schuurmans.

Dan sluit ik hierbij de eerste termijn af. Dan gaan we direct de tweede termijn in. De vraag is of er partijen zijn die een onderwerp willen inbrengen. Winstwaarschuwing: we hebben nog een klein halfuurtje. Niemand, dan zijn we snel klaar. Mijnheer Boerman, GroenLinks. De heer BOERMAN: Ik denk na over de laatste woorden van de burgemeester. Ik zal er niet een oplossing voor verzinnen, want dat kunnen we niet, dat geloof ik ook niet. Maar de zorg hebben we natuurlijk wel breed gedeeld. Gaan we het daar over hebben? Hoe kunnen we aankijken tegen de kwaliteitsimpuls, de efficiency en het personeelstekort, al die dingen maar even samen. Of zouden we misschien toch beter eerst dat werkbezoek kunnen doen en het daarna nog een keer bespreken. Dat is even de twijfel die ik voorleg op dit moment. Ik heb er wel ideeën bij, maar ik weet ook niet hoe afgerond die zijn. De VOORZITTER: Zal ik gewoon even alle partijen afgaan? Mijnheer Klijn? Mijnheer Vermeulen? Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

8

Mevrouw Woolthuis. Mevrouw WOOLTHUIS: Mijn voorstel zou zijn om de informele sessie en het werkbezoek even af te wachten zodat we een nog beter beeld hebben van waar we voor staan en misschien dan ook met ideeën kunnen komen. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Ik kan de heer Boerman daar in bijvallen. Ik zoek ook een beetje hoe we dit het beste kunnen aanvliegen. Ook met de kwaliteitsimpuls in het achterhoofd. Wat is er dan precies nodig en op welke manier kunnen we dat bereiken Dan is misschien meer input wel wenselijk. De VOORZITTER: Mijnheer Bier? Mijnheer Beusenberg? Mijnheer Blom? De heer BLOM: Het is wel mooi als we beter worden geïnformeerd over onze huidige, plaatselijke situatie. Dan kunnen we misschien betere ideeën meegeven. De VOORZITTER: Mijnheer Boerman. De heer BOERMAN: Dan ben ik nu aan het eind van het rondje, denk ik. Dan denk ik dat het verstandig is als we hier nog over verder praten in een volgende sessie maar dat we eerst het werkbezoek gaan doen. Er moet landelijk heel veel gebeuren, dat is ook gezegd door de burgemeester. Ik zou de andere commissieleden aanraden om zich even een beetje te verdiepen in wat de evaluatie van de commissie Van Aartsen over de Omgevingsdiensten heeft gedaan. En wat de Randstedelijke Rekenkamer over de Omgevingsdienst heeft gedaan.

Dan kunnen we, denk ik, het debat volgende keer nog beter voeren dan ik ook zelf heb gedaan. De VOORZITTER: Het voelt als een hele mooie afsluiting van deze sessie. Ik ga toch even rondkijken of er collega's zijn die iets willen inbrengen of zeggen. Is dat niet het geval? Dan wil ik ook graag de tweede termijn afsluiten. Het stuk staat 30 juni a.s. ter stemming. 15 juli a.s. besluit de Omgevingsdienst. In het presidium kwam de vraag naar voren of de deadline van 1 juli a.s. uit de brief gered zou worden. Inmiddels hebben we van het college en de griffie bekeken dat het geen belemmering is om op tijd de zienswijze te indienen. Het geldt ook voor Spaarnwoude dat hier om de hoek op dit moment plaatsvindt. Het is rijp voor stemming op 30 juni a.s. Dan wil ik jullie bedanken en sluit ik deze sessie.

Conceptverslag Raadssessie GL Jaarstukken Omgevingsdienst Noordzeekanaal 16 juni 2022

9