2022-03-31 Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid.doc

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 31 MAART 2022 Onderwerp:

RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid (5870878)

Voorzitter:

dhr. P.J. Boerman

De leden: dhr. M.L. Beusenberg, mw. A.E. Gumbert, mw. J.M. Hup, mw. R.F. Hussain, mw. A.P. Maat, dhr. P.C.I. Meijer, mw. C.R. Smand, dhr. H.P. Spijker, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen, mw. M. de Vries-Woolthuis Griffier: mw. E.H.M. Ouwehand-Brussel Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, dhr. F. Sidali Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Ik heet u allen van harte welkom. Fijn u allen te mogen zien bij deze eerste vergadering met de nieuwe raad. We hopen er iets leuks van te maken. Het gaat vanavond over het RKC opvolgonderzoek woonbeleid Vroeg begonnen, veel gewonnen, en daarbij worden drie beslispunten voorgesteld en ik leg die graag in het midden. Wie mag ik daarover het woord geven? Mevrouw Gumbert namens GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel. Voorzitter. GroenLinks is blij met dit opvolgonderzoek, want het onderwerp sluit naadloos aan op de actualiteit. Wonen is voor onze inwoners met afstand het belangrijkste thema en de nieuwe raad barst van de goede voornemens om de verwachtingen van kiezers in te lossen en in de grote behoefte aan betaalbare woningen te voorzien. De RKC doet drie aanbevelingen aan raad en college. Zoals altijd wil GroenLinks die graag ter harte nemen. Als eerste wordt ons, raadsleden, aangeraden om ons vooral in een vroeg stadium met nieuw woonbeleid te bemoeien, omdat er dan nog de mogelijkheid is om dat nieuwe beleid daadwerkelijk te beïnvloeden. In het rapport van het opvolgonderzoek lezen we dat er in de afgelopen periode geen enkel amendement door de raad in stemming is gebracht op de 23 door het college ingebrachte nota's.

In eerste instantie krabden wij ons achter de oren; 'hoezo niet? Als we ons echt zoveel zorgen maken over de woningnood, hadden we dan niet veel meer moeten doen? Hoezo hebben we geen initiatief genomen om het voorgestelde beleid bij te sturen?' Dan lezen we verder. Het college heeft blijkbaar slechts vijf van al die nota's ter besluitvorming aangeboden aan de raad. We hadden natuurlijk bij kunnen sturen, maar de stukken werden meestal gepresenteerd als niet meer dan informatie. En dat brengt ons bij de tweede aanbeveling van de RKC, namelijk de informatiewaarde van de stukken die het college aan de raad voorlegt, het voorstel van de RKC om het raadsvoorstel ‘versterken informatiewaarde’, dat betrekking heeft tot de P&C-cyclus ook op dit thema toe te passen, omarmt GroenLinks volledig. Als de raad weet wat het college wil bereiken met bijbehorende nulmetingen, streefwaarden, prestaties en indicatoren daarvan, zal men beter in staat zijn vooraf kaders mee te geven en achteraf de effecten te beoordelen. Het onlangs door het college opgestelde plan van aanpak naar aanleiding van de zogenaamde Duisenbergmotie biedt goede hoop. GroenLinks verheugt zich op de beleidsvoorstellen nieuwe stijl en zal niet aarzelen om die, indien nodig uiteraard, te amenderen. De VOORZITTER: U krijgt een vraag van mijnheer Beusenberg.

Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

1

De heer BEUSENBERG: Ja dank u voorzitter, ik zou mevrouw Gumbert willen vragen… Ik moest even kijken. De VOORZITTER: Even via de voorzitter, misschien? De heer BEUSENBERG: Bent u ervan op de hoogte, of is mevrouw Gumbert ervan op de hoogte dat SRH op 2 juli vorig jaar een motie heeft ingediend om woningen te bouwen in onze gemeente vanaf € 100.000,00, net zoals in Hillegom het geval is, want daar worden ze namelijk wel gebouwd? Uw fractie heeft daar onder andere ook tegen gestemd. Bent u daarvan op de hoogte? Mevrouw GUMBERT: Ja, ik ben ervan op de hoogte. Voorzitter, ik ben op de hoogte van het voorstel van SRH, maar dat is op dit moment niet waar we het nu over hebben dus op dit moment wil ik graag verder met mijn inhoudelijke verhaal. De VOORZITTER: Ik zou u willen verzoeken dat te doen. Ik denk dat u antwoord heeft op de vraag. De heer BEUSENBERG: Nou voorzitter, ik bepaal zelf natuurlijk wel of ik het antwoord juist vind of niet, dat bepaalt niet de voorzitter, of wel? De VOORZITTER: Nee, ik zeg niet dat ik het antwoord juist of onjuist vind, ik zeg alleen dat ik constateer dat de vraag beantwoord is. De heer BEUSENBERG: Dan ga ik straks daar nog even op in. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Nog een klein stukje, wat betreft het derde beslispunt van de RKC kan ik kort zijn.

Uiteraard hebben wij geen enkel bezwaar tegen het onderzoeken van alternatieve maatregelen die kunnen helpen om de doelen van het woonbeleid te verwezenlijken. Het doen van onderzoek is op zichzelf geen maatregel die de te behalen doelen dichterbij brengt, maar de bestuurlijke reactie van het college dat het openstaat voor nieuwe instrumenten en maatregelen komt op ons nogal afwachtend over. Gelukkig zal er binnenkort een nieuw college zijn en ongetwijfeld gaan de nieuwe raad en het nieuwe college dan samen enthousiast en proactief aan de slag. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Mijnheer Sulmann, GEZOND Haarlemmermeer. De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. We hebben het in de vorige raadsperiode veel over het woonbeleid gehad en ook zeker in combinatie met concrete meetbare doelen, prestatie-indicatoren, nulmetingen en streefwaarden. Want ook in de vorige raadsperiode bleek dat het vooral ontbrak aan instrumenten voor de raad om zijn controlerende taak uit te voeren. Dan verbaast het misschien toch niet dat het eerste debat van een nieuwe raadsperiode precies weer over dit onderwerp gaat. Wij blijven het zeggen, neem de raad serieus en geef de raad de juiste instrumenten om zijn controlerende taak uit te voeren. Intussen hebben we als raad een plan van aanpak ontvangen om de informatiewaarde van de raad te versterken.

En gelukkig staat wonen op plek twee in de prioriteitenlijst. Naast zorg en werk wordt de informatiewaarde van woonbeleid als eerste verbeterd, dus deze aanbeveling van de RKC wordt overgenomen en dat kunnen wij natuurlijk volledig steunen. We zien het woonbeleid met concreet meetbare doelen, prestatie-indicatoren, nulmetingen en streefwaarden graag tegemoet. Dan nog even het advies Vroeg begonnen, veel gewonnen. De raad moet invloed uitoefenen op het moment dat nieuw beleid wordt voorbereid. Niet alleen wanneer nieuw beleid al klaar is. Helemaal Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

2

eens natuurlijk, maar laat ik het voorbeeld van opkoopbescherming geven. Hier hebben wij meerdere schriftelijke vragen over gesteld en meerdere moties over ingediend. Wij zaten dus duidelijk voor het moment van nieuw beleid. Maar de beantwoording van het college heeft keer op keer geleid tot uitstel, met als resultaat dat alle gemeenten om ons heen opkoopbescherming nu gaan invoeren of ingevoerd hebben en wij als Haarlemmermeer dus achter de beleggersmuziek aanlopen. Dus we kunnen wel eerder aan de bal zijn, maar dan moet er wel iets met onze voorzet gebeuren. Regeren is vooruitzien, ook in onze gemeente. Het probleem van beleggers op de woningmarkt is iets dat we hadden kunnen voorzien. Nu wordt het pas later ingevoerd met een aankoopbedrag van € 400.000,00. Voor dit bedrag zijn nu al bijna geen koopwoningen te vinden in Haarlemmermeer en dan stijgen de prijzen ook nog met 20% per jaar, dus binnen afzienbare tijd is op kans op bescherming tot deze € 400.000,00 helemaal niet meer reëel. De motie gaf opdracht aan het college tot opkoopbescherming tot € 500.000,00, mede ook vanwege de sterk stijgende prijzen. Neem dit signaal van de raad dan serieus en voorkom problemen door het bedrag marktconform hoger in te stellen en mee te laten groeien met de stijgende prijzen op de woningmarkt. Vroeg vooruitzien voorkomt veel problemen. Tot zover, voorzitter.

De VOORZITTER: Dank u wel, het woord is aan de heer Spijker, EEN Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. EEN Haarlemmermeer is heel positief over de uitkomsten van het opvolgonderzoek woonbeleid en maakt hierbij een groot compliment voor de RKC. Zonder duidelijke informatie kan de raad zijn controlerende taak niet uitvoeren, dus voorzitter, zoals de RKC aangaf, zorg dat de doelstellingen in de nieuwe nota's met prestatie-indicatoren SMART zijn geformuleerd. Deze raad zal ook actief de resultaten monitoren en bijsturen indien nodig. De RKC gaf ook de nieuwe raad enkele goede adviezen. De minimale sociale huurvoorraad en het maximaal aantal te liberaliseren woningen moet strak worden vastgelegd. Er is een groot tekort in de sociale woningvoorraad en vervangende bouw duurt lang. EEN Haarlemmermeer roept al langer om meer ruimte in de functieverandering in bestemmingsplannen. Voorzitter, laten we dit rapport als een krachtige basis nemen om nieuwe beleid te sturen. Ik heb voor de tweede ronde nog graag een debat over het advies van de RKC 'stimuleer wonen in impopulaire gebieden'. Ik ben heel benieuwd hoe mijn collega's dat zien. Dit was het, dank u wel. De VOORZITTER: Dank u mijnheer Spijker, ik heb echt het gevoel dat we verdergaan waar we de vorige keer gebleven zijn. Mevrouw Hup, ChristenUnie-SGP. Mevrouw HUP: Dank u wel, dat was iets eerder dan verwacht.

Onze fractie ChristenUnie-SGP is positief gestemd over het opvolgonderzoek van de Rekenkamercommissie Haarlemmermeer. Het voorstel om als raad vooral invloed uit te oefenen op het moment dat het college nieuw woonbeleid voorbereidt, is van cruciaal belang. Het gaat tenslotte om onze Haarlemmermeerse inwoners die wij als fracties vertegenwoordigen in de gemeenteraad. Maar het blijft wederom een enorme uitdaging om woningen in de gemeente Haarlemmermeer te realiseren. Dit heeft natuurlijk voornamelijk te maken met een ingewikkeld beleidsterrein vanwege de geluidsnormen en stikstofbeperkingen rond Schiphol, bijvoorbeeld. Het beslispunt om ons als raad te laten ondersteunen door het college door het raadsvoorstel Versterken informatiewaarde van de raad in de praktijk te laten brengen, kunnen wij zeer omarmen. Het is nuttig om inzicht te verkrijgen in de uitwerking van lokaal woonbeleid op de woningmarkt en de ruimte van de gemeenteraad om in te kunnen spelen op de omstandigheden op de lokale woningmarkt. Uit voorgaande ervaringen is gebleken dat je beter op voorhand kunt afstemmen, gericht op ons als raad. Het lijkt dus vanuit onze fractie zeer essentieel om voorafgaand bij het maken van een raamovereenkomst met een woningcorporatie hier ons ook in te betrekken. Voorkomen is

Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

3

beter dan genezen, dus wij staan positief tegenover de vierjaarlijkse cyclus en het zal ten gunste zijn van de voortgang. In het kader van de tijd sluit ik af. Een van onze speerpunten is natuurlijk ook dat wij graag betaalbare en duurzame woningen willen, en vooral snel. De noodzaak is momenteel te hoog. Om een bruggetje te maken lijkt het ons meer dan verstandig als het college gaat onderzoeken welke alternatieve maatregelen kunnen bijdragen aan het behalen van woondoelen. Ik wil het college dan wel meegeven om creativiteit op het gebied van wonen en innovatie nauwkeurig mee te nemen In het onderzoek. We hopen dus op vele goedkeuringen voor bouwvergunningen voor innovatieve bouw, dat het makkelijker zal worden om prefab huizen en dergelijke initiatieven, zoals – jawel – de Tiny Houses te kunnen realiseren. Ik herhaal nogmaals uit mijn voorgaande betoog: ik kijk uit naar de tiny hubs. Ik zie ook graag toekomstige prefab wijken en alternatieve duurzame woonvormen tegemoet binnen onze mooie polder. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik zat al even te twijfelen, moest ik u nu feliciteren met uw maidenspeech? Maar volgens mij was dat niet zo hè? Mevrouw HUP: Een beetje dubbele lading. De VOORZITTER: Precies, ik voelde het al aankomen. Het woord is aan mevrouw Hussain namens de PvdA. U hoef ik zeker niet te feliciteren.

Mevrouw HUSSAIN: Nee, voorzitter, maar het mag altijd. De VOORZITTER: Van harte, welkom hier in deze zaal. Mevrouw HUSSAIN: Voorzitter, de PvdA dankt de Rekenkamercommissie voor het opvolgonderzoek over het woonbeleid. Dat het woonbeleid een punt van aandacht is, ontgaat niemand in de samenleving. De woningnood is hoog en dan met name onder de betaalbare woningen. De gemeente Haarlemmermeer heeft de ambitie om tot de 2040 20.000 woningen te bouwen. Het is ook zeker van belang om het woonbeleid actueel te houden, maar ook zeker te kijken naar de uitvoering daarvan. De PvdA concludeert uit de bevinding van het onderzoek dat de woonbehoefte en de kwalitatieve en kwantitatieve ontwikkelingen van wonen goed in beeld zijn. Aan de andere kant stelt de raad zich beperkt op bij het maken of vaststellen van woonbeleid en zijn de doelen onvoldoende specifiek meetbaar. Hierdoor zou het voor de raad moeilijker zijn om het woonbeleid te controleren of bij te sturen. Wat de PvdA betreft, is dit niet alleen een punt van aandacht voor het college, maar ook voor ons als raad zelf. Dus op het gebied van het kaderstellen, maar ook achteraf controleren. De Duisenbergmethode is onder andere een goede tool hiervoor. In de bestuurlijke reactie staat het reeds aangegeven, maar ook de raad heeft in de afgelopen maanden al kennis gemaakt met deze methode.

Op deze manier hoopt de PvdA samen met de raad de bevindingen, maar ook de nieuwe aanbevelingen op te vangen. Er liggen mooie plannen voor de woningbouw en er komen er vast en zeker nog vele aan. Een goed moment voor de raad om oplettend en waakzaam tegelijk te zijn en samen met het college een mooie uitvoering van woonbeleid neer te zetten. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Het woord is aan Mevrouw Maat namens het CDA. Mevrouw MAAT: Goedenavond Voorzitter. Vandaag zijn we voor de eerste keer bij elkaar als nieuwe raad, dus het is ook de eerste keer spreken in deze nieuwe raad. Het woonbeleid, daar hebben we het op dit moment over. De afgelopen weken tijdens de campagne hebben natuurlijk alle partijen het er al over gehad: meer betaalbaar en meer op maat. De Rekenkamercommissie is met een rapport gekomen waarin zij drie aanbevelingen doet. Invloed uitoefenen op het college wanneer woonbeleid Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

4

wordt voorbereid, betere informatievoorziening naar de raad en het college laten onderzoeken welke alternatieve maatregelen kunnen bijdragen aan het behalen van de woondoelen. Kaders stellen, daar begint het mee. Wij als raad moeten meer de regie pakken en vertellen wat wij willen, maar daarbij hebben wij ook keuzes nodig in het raadsvoorstel, zodat we ook echt iets te kiezen hebben. Jammer is dat het college niet heeft voldaan aan de uitvoering van de derde aanbeveling. Het RKC-onderzoek heeft niet kunnen vaststellen dat het college in nota's over het woonbeleid een duidelijke relatie legt tussen beleidsdoelen, maatregelen en resultaten. En dat vinden wij jammer. Wij horen graag van het college of het hiermee aan de slag gaat en hoe het dit in het vervolg anders gaat aanpakken. Maar dan hebben we het wel over die alternatieve maatregelen en daar worden wij wel blij van. Eens buiten de kaders denken, waar we goed in zijn, want kijk bijvoorbeeld naar ons datacenterbeleid, waar wij als eerste mee zijn in heel Nederland. Dan kunnen wij op het gebied van woningbouw ook echt out of the box denken. Daar ben ik van overtuigd. Voorzitter, dit onderzoek onderschrijven wij natuurlijk. Ik denk dat ik voor een ieder hier spreek als ik zeg dat we in de startblokken staan om aan de slag te gaan. We hebben een hoop te doen, geen tijd te verliezen dus. Dank u wel.

De VOORZITTER: Geen tijd te verliezen dus. Mevrouw Van Straten van de VVD. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. De woningnood is inmiddels een van de meest urgente onderwerpen waar wij het heel regelmatig over hebben. De Rekenkamer heeft daar in 2017 al onderzoek naar gedaan met de veelbelovende titel Ruimte voor verbetering en in 2022 kunnen we volgens mij met elkaar constateren dat dat eigenlijk nog steeds een goede titel was geweest. Er is nog steeds ruimte voor verbetering in 2022. Is het nou heel negatief? Ik denk het niet. Er is ondertussen heel veel gebeurd en het zou gek zijn als we met elkaar moeten constateren dat we klaar zijn, denk ik, want volgens mij is er altijd ruimte voor verbetering. Als ik dan kijk 'wat wordt er precies voorgesteld?' Dan zie ik eigenlijk twee aanbevelingen, een aanbevelingen aan het college ‘geef goede informatie', als ik hem heel kort samenvat. Volgens mij hebben wij als raad het college weinig ruimte geven afgelopen periode om dat niet meer te doen. We hebben met concrete moties ook naar aanleiding van die methode Duisenberg een heel duidelijke boodschap afgegeven. Er is nu ook een plan van aanpak gekomen om die informatievoorziening te verbeteren, dus in dat opzicht denk ik dat wij als raad die handschoen echt hebben opgepakt en we gaan die resultaten daarvan hopelijk de komende periode zien.

De tweede aanbeveling die gegeven werd, was ook richting ons als raad 'ga nou vroeg aan de knoppen draaien, ga vroeg je kaderstellende functie oppakken'. Die twee gaan natuurlijk hand in hand, want je hebt eerst goede informatie nodig om ook goed die kaderstellende taken uit te kunnen voeren. Ik denk dat iedereen klaar is om de komende periode die handschoen in ieder geval op te pakken. In ieder geval is de VVD er uitermate klaar voor om meteen bij het nieuwe woonbeleid de kaders te gaan stellen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Aan wie mag ik het woord geven? Mijnheer Vermeulen, namens Forza!, en dan mevrouw De Vries. De heer VERMEULEN: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, we hebben een perfecte timing met dit RKC opvolgonderzoek woonbeleid. We staan aan de vooravond van de vorming van een nieuw college. We krijgen nu een terugkoppeling van de RKC over de evaluatie van haar aanbeveling inzake het woonbeleid. Wonen was, zoals al eerder gezegd, het onderwerp van de verkiezingen. Geen beter moment dus dan nu om de laatste aanbevelingen te implementeren. Haarlemmermeer is de gemeente waar de mond altijd overloopt van goede bedoelingen. Goede bedoelingen die eigenlijk nooit concreet worden uitgesproken, maar evenwel de belastingbetaler toch ieder jaar heel veel geld kosten.

Wat de fractie van Forza! betreft, is het in de beleidscyclus en voor Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

5

elk beleidsstuk dat de raad ontvangt steeds de relatie tussen de beleidsdoelen, de instrumenten, de prestatie-indicatoren en de resultaten leggen en op projectniveau aangeven hoe deze inspanningen zich tot de doelen verhouden, het belangrijkste advies. In 2019 benoemde onze fractie het feit dat wij onze doelstellingen niet meetbaar verantwoordden. Het leidde uiteindelijk tot het in 2021 unaniem aangenomen raadsvoorstel om de methode Duisenberg te implementeren. En als consequentie daarvan beleid SMART te formuleren. Nu we aan de vooravond staan van de vorming van een nieuw college met naar het zich laat aanzien louter partijen die de kiezer betaalbare woningen beloofden, lijkt het de fractie van Forza! juist nu het uitgelezen moment om ook deze laatste aanbevelingen van de RKC tot uiting te laten komen in het woonbeleid van de gemeente Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen? Dit lijkt mij een uitgelezen moment om een vraag te beantwoorden van de VVD. Mevrouw van Straten. Mevrouw VAN STRATEN: Een korte interruptie, dank u wel voorzitter, ik krijg een beetje het idee dat we aan geschiedvervalsing gaan doen hier, alsof we die methode Duisenberg zijn in gaan voeren naar aanleiding van Forza! en ik weet dat Forza! het ook heel erg belangrijk vindt dat alles goed in de notulen wordt vastgelegd.

Dan wil ik toch eventjes mijnheer Vermeulen in herinnering brengen en vragen of hij zich er bewust van is dat dat een voorstel is geweest vanuit de Auditcommissie. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ik ben mij er zeker bewust van dat dat een voorstel is geweest vanuit de Auditcommissie, daar heb ik tenslotte de afgelopen periode zelf in gezeten. Ik weet dat de eerste keer dat ik hier iets mocht vinden van financiële rapportages, ik ook als eerste het woord mocht voeren en dat ik daarbij heb aangegeven dat we eigenlijk niets konden met onze financiële rapportages om de doodeenvoudige reden dat de doelen niet meetbaar waren en daar hebben we toen een half uur over gesproken en iedereen was het met me eens. Dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat we inderdaad vanuit de Auditcommissie het advies hebben uitgebracht om die methode Duisenberg in te voeren. De VOORZITTER: Ik vraag me even af of het handiger is om de geschiedenis van de oude raad hier op te lepelen of om vooruit te kijken, maar mevrouw Van Straten, Mevrouw VAN STRATEN: Ik hecht er toch wel waarde aan dat er wel de juiste weergave wordt gegeven en het was niet zo. U heeft ook de werkgroepen van de Duisenbergmethode meegemaakt. Het is niet zo dat we er niets mee konden, er was alleen wel ruimte voor verbetering en die verbetering gaan we nu aanbrengen.

Dus ik wil toch vragen om van de suggestie dat we er niets mee konden verre te blijven. De VOORZITTER: De heer Vermeulen, over het rapport van de Rekenkamer. De heer VERMEULEN: Ik ga inderdaad verder over het rapport van de Rekenkamer, hoe mevrouw Van Straten de werkelijkheid ziet, dat laat ik verder aan haar. Goed, we gaan dus die laatste aanbevelingen implementeren zodat de raad kan sturen op beleid en de kiezer in 2026 weet wat goede bedoelingen waard zijn. De fractie van Forza! kijkt uit naar dezelfde meetbaarheid in het collegeakkoord voor al het overige dat de kiezer is beloofd. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw De Vries, namens de HAP. Mevrouw DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Als eerste wil ik mijn dank uitspreken, of onze dank uitspreken richting de RKC en bedanken voor dit rapport waarin ze het vervolgonderzoek en de Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

6

conclusies en aanbevelingen weergeven. Er is al heel veel gezegd, dus ik hou het eigenlijk even bij twee aanbevelingen op dit moment die ik wil uitlichten. Met betrekking tot de Bestuurlijke Voortgangsrapportage Wonen en de structuur daarvan hebben we recentelijk gelukkig al gesproken met het college en hieruit zijn ook een aantal voorstellen naar voren gekomen om de BRW beter te structureren. Wij vertrouwen erop dat hiermee aan de slag wordt gegaan en dan zien we graag uit naar de eerstvolgende rapportage. Een van de aanbevelingen aan de raad is 'oefen als raad vooral invloed uit op het moment dat het college een nieuw woonbeleid voorbereidt en wees scherp en maak er gebruik van om juist daar invloed uit te oefenen'. Wij nemen deze aanbeveling graag over. Wonen is onder onze inwoners – het is al eerder gezegd – een heel belangrijk onderwerp en ook als raad, of in deze raad in ieder geval, is dat de gemene deler. We vinden het allemaal belangrijk en als HAP zullen we dan ook scherp blijven op een aantal onderwerpen. Een van die onderwerpen is zeker een diverser aanbod, wat ook in het RKC-rapport genoemd stond. Woningen bouwen voor speciale doelgroepen zoals studenten, jongeren en senioren. Met of zonder zorgbehoefte. En de betaalbaarheid. U heeft het ook al eerder gehoord van ons. En als laatste dan het betaalbaar houden van woningen. Voorzitter, ik sluit nu al af.

Laten we als raad bouwen aan een mooie periode waarin we echt goede stappen zetten om de problemen op de woningmarkt te verlichten. Dank u wel. De VOORZITTER: We gaan bouwen, zoals u al zei. De heer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja, dank u voorzitter. Kaders stellen en regie voeren, daar zitten we toch hier voor? Ja, met z'n allen. Maar in mijn zoektocht naar een huurwoning – ik ben ook zoekende – stuitte ik op Tudor Park 'betaalbare woningen'. Prachtig, tien stuks voor € 752,00. Nou, dan denk je 'dat is 'm', en ze waren nog beschikbaar ook, tenminste als je de advertenties moet geloven. Maar tot mijn grote verbazing komen daar dan servicekosten bij, daar ben ik het nog mee eens, maar ook € 150,00 per maand voor een parkeerplaats. Ik zei tegen die lieve mevrouw 'ik heb geen auto'. Ja, maar dan moet ik er toch wel een bij nemen. Nou, dat zijn onze betaalbare woningen. Ik wil het college vragen daar een overzicht van te maken over de betaalbare woningen bij ons in de gemeente Haarlemmermeer, waar op deze manier de prijzen opgehoogd worden. En ik denk dat wij daar als raad kei- en keihard tegen moeten vechten, want dat zijn gewoon woekerpraktijken. Hoe je het wendt of keert. Een parkeerplaats in Amsterdam is jaarlijks goedkoper dan wanneer je in het Tudor Park zit, waar het bij de huur getrokken wordt.

Ik vind dat niet kunnen en ik zou ook de Rekenkamer willen vragen om daar ook onderzoek naar te doen, zodat wij duidelijk voor ogen krijgen hoe het werkt in die woningbouw. Want er is een gigantisch woningtekort aan met name betaalbare woningen en als op die manier geadverteerd wordt dat je een prachtig mooie woning kunt huren voor € 752,00… Let wel, er komt nog wat bij. 'Ik wil er een', zei ik tegen die mevrouw, 'ja, maar dat kan niet, want er zijn al 400 wachtenden voor u'. Ik zei 'maar u adverteert ermee dat ze beschikbaar zijn?' Dan zit er nog een ander foefje bij, dan moet je € 30,00 per maand betalen om voor die woning een inschrijving te halen. Woekerpraktijken! Wat mij betreft gaan we daar kei en keihard een item van maken in deze periode, zodat onze jeugd en mensen met een kleine portemonnee gewoon een woning kunnen en mogen betalen. De VOORZITTER: U krijgt een vraag nog mijnheer Beusenberg, van mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Ik was benieuwd of mijnheer Beusenberg ook nog een bijdrage heeft die betrekking heeft op het Rekenkamercommissie-rapport. De heer BEUSENBERG: Bij dezen, die heeft u nu. Want daar gaat het om, daar gaat het om. We hebben het over betaalbare woningen. Ik heb het ook gelezen, over betaalbare woningen, maar we Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

7

hebben geen betaalbare woningen en dit is in mijn spreektijd hoe ik daarover denk en wat mij heel erg hoog zit. Dank u. De VOORZITTER: Dank u. Wie van de aanwezigen? De heer Meijer namens BVNL. De heer MEIJER: Ja, dank u voorzitter. Laat ik beginnen met de RKC bedanken voor het rapport. Helaas heb ik de bijdrage zelf niet gedaan, want mijn beoogd fractieassistent zou het doen. Nou, we weten wat daarmee gebeurd is, dus ik luister graag wat mijn collega' s hierover te melden hebben. Dank u wel. De VOORZITTER: Mevrouw Smand, namens D66. Mevrouw SMAND: Dank u wel voorzitter. Ook namens D66 veel dank aan de RKC voor deze rapportage opvolgonderzoek woonbeleid. Een belangrijk onderwerp, wat ook door de voorgangers al een aantal keren gezegd is, in het verleden en ook in de toekomst. En wij staan voor de taak als raad niet alleen het beleid, maar ook vooral de uitvoering ervan mede vorm te geven. Die belangrijke taak heeft natuurlijk een hoge prioriteit, want de woningnood is ook in onze polder erg hoog. Daarom wil D66 er de komende jaren van alles en nog wat aan doen om substantiële stappen te maken. Niet alleen door woningbouw mogelijk te maken, maar ook door met een open blik andere oplossingen te onderzoeken en uit te voeren, zoals ook al een aantal keren is gezegd. Maar wij zeggen het nog een keer.

Tiny Houses, flexwonen, tijdelijke bewoning en het stimuleren van doorstroming, een totaalpakket creatieve oplossingen en maatwerk zijn de komende jaren hard nodig. Daarbij is het voor D66 ook belangrijk dat duurzaamheid daarbij betrokken wordt. Voor D66 gaan woonbeleid en duurzaamheid hand in hand. De realiteit is ook dat de gemeente beperkte mogelijkheden heeft om het woonbeleid verder vorm te geven, maar het is wel mogelijk en dat blijkt ook uit het RKC rapport. Ik denk dat daar een aantal behartenswaardige zaken in staan die we zeker kunnen gebruiken, kijkend naar wat er wel kan. Dan over de aanbevelingen. Wat betreft het besluit van de raad in 2018, dat de regionale ontwikkelingen en beleidsdoelen naar de lokale situatie moeten worden vertaald om zo ook daadwerkelijk maatwerk te kunnen leveren is D66 blij om in het RKC-rapport te lezen dat het college deze aanbeveling heeft overgenomen. Daar staat ook in dat er onderliggende rapporten over de woningbehoefte zijn en dat die niet gedeeld zijn met de raad. Het is voor D66 wel een belangrijk punt om in zo'n actueel en nijpend dossier ook inzage te krijgen in die rapporten. Het tweede punt is dat de raad ook in 2018 besloten heeft om het college opdracht te geven de raad vooraf te betrekken, ook al een aantal keren hier genoemd.

Waarom? Omdat dit de raad beter in staat stelt om kaders mee te geven aan het college wanneer de afspraken worden gemaakt met woningcorporaties. Het college heeft hieraan voldaan en de raad heeft in de afgelopen periode geen aanvullende kaders gesteld. Dat is ook al een aantal keer gezegd en D66 is van mening dat hier voor de nieuwe raad een kans ligt om, nu de woningmarkt oververhit is, gezamenlijk aan de nadere invulling van kaders te werken. Een voorbeeld hiervan is de NHG-standaard en betaalbaar wonen; zijn dat dezelfde dingen of moeten we dat op een andere manier gaan definiëren met elkaar? Wat bedoelen we daarmee? Uiteindelijk zijn het ook brandweermannen, -mensen, zorgmedewerkers, agenten, leraren die in deze polder moeten wonen. En dan moeten wij duidelijk zijn over wat wij als raad betaalbaar wonen vinden. In de derde aanbeveling van het RKC staat dat het college niet heeft voldaan aan de opdracht van de raad om meer samenhang aan te brengen in de beleidsdoelen, instrumenten, prestatie-indicatoren en resultaten. U kent de zin bijna uit uw hoofd, want u heeft hem ook al een aantal keren hiervoor gehoord. Hiervoor heeft de raad wel in 2021 het raadsvoorstel Versterken informatiewaarden van de raad aangenomen. Een belangrijke stap in de goede richting. Maar waar gaat het nu om? Voor D66 gaat het om de actuele informatie. Meer getallen, minder tekst en vooruitkijken.

Jaarlijkse Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

8

voortgangsrapportage van het woonbeleid is prachtig, maar wij zouden er erg voor pleiten om een monitor, of barometer of hoe we het dan ook gaan noemen, in te voeren, zodat we bijna in realtime zicht hebben op de cijfers. Hoe doen we het als het gaat om het realiseren van de beleidsdoelen? Ten slotte, ik rond bijna af voorzitter, beveelt het RKC aan om als college te onderzoeken welke alternatieve maatregelen kunnen bijdragen aan het behalen van de woondoelen. Een aanbeveling die D66 als muziek in de oren klinkt. Maatwerk, creativiteit en out of the box denken is wat er in de komende jaren nodig is, zodat al onze inwoners prettig en betaalbaar kunnen wonen. En daar gaat het om. Ook komt het aan op de daad bij het woord voegen. Daarvoor is een prachtige verwijzing in het rapport van het RKC opgenomen naar het woononderzoek van de Rekenkamer Metropoolregio Amsterdam uit februari 2020, waar een heel mooie lijst staat met alles wat een raad kan doen. Een daarvan is een voorbeeld door locaties te benoemen en een businesscase op te stellen voor tijdelijke bewoning. Er zijn er nog veel meer en D66 pleit er dan ook voor om deze knoppen te onderzoeken, te bespreken en in te zetten, daar waar mogelijk. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Smand, ik maak meteen van de gelegenheid gebruik om u te feliciteren met uw maidenspeech.

U heeft ook al een vraag gesteld maar dit was echt de maidenspeech en ik kan er meteen bijzeggen, het waren er bijna twee in een, maar toch van harte gefeliciteerd. Dan is als laatste het woord aan mevrouw Antolini namens Forum voor Democratie. Mevrouw ANTOLINI: Dank u voorzitter, zoals u weet is dit mijn eerste raadsvergadering. Ik heb graag geluisterd naar iedereen en gehoord wat zij te zeggen hebben , maar op dit moment heb ik even geen inbreng. Dat was het. De VOORZITTER: Toch van harte welkom en gefeliciteerd ook met uw eerste woorden in deze raadzaal. Dan sluit ik deze ronde af en dan geef ik het woord aan het college, toch? Ik kijk even rond, ja. Het college, mijnheer Sidali. Wethouder SIDALI: Er zijn niet echt veel vragen gesteld, hoewel ik er wel behoefte aan heb om namens het college toch even aan te geven dat we natuurlijk volop bezig zijn met een plan van aanpak aan het Duisenberg. Als het goed is, heeft u daar afgelopen dinsdag ook via de mail in de raadsinformatie informatie over gekregen. En natuurlijk willen we ons goed voorbereiden om te komen tot betere informatie in de P&C-producten, dus daar gaan we mee aan de slag.

Ik heb zelf nog met de vorige woordvoerders van de oude raad een informele bijeenkomst gehad over de Bestuurlijke Voortgangsrapportage Wonen waarin we ook met elkaar hebben geconcludeerd dat die gewoon echt wat beter kan, wat inzichtelijker, dus daar gaan we ook mee aan de slag. We gaan ook de bouwmonitor betrekken, zodat u dus ook een wat totaler beeld heeft en overzicht en inzicht daarin. Dus in de volgende BVR Wonen en Bouwmonitor zullen we dus ook meer informatie gaan geven over de voortgang in projecten, planning, afgesloten anterieure overeenkomsten en dergelijke. Dus dat belooft betere tijden en een nieuw college belooft inderdaad ook nieuwe kansen en ik denk dat de VVD dat ook goed heeft verwoord. En ook dan zijn we er nog niet, want we zullen altijd hard aan de bak moeten. Het is wel heel erg complex, hè? Via de Duisenbergmethode, dat is echt een complexe materie, daar gaat ook veel tijd in zitten. Maar goed, dat staat ook allemaal in het plan van aanpak en we doen het met alle liefde, maar het zal ook ondervinden zijn en we zullen daar ook in moeten kijken hoe ver we kunnen gaan en wat goed is en wat niet goed is. En daar gaan we elkaar nog veel vaker over spreken. De VOORZITTER: Een van die momenten is nu al, mijnheer Vermeulen heeft een vraag voor u. De heer VERMEULEN: Zeker, ik heb een vraag en misschien een suggestie.

Zou het een idee zijn om in tabelvorm een overzicht te geven van de bouwprojecten die al lopen? Dat is interessant want dan Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

9

weten we hoever die gaan. En nog veel interessanter is met het oog op de komende raadsperiode dat daar dan ook gewoon in aangegeven wordt wat daar aan nieuwe woningen komen die geïnitieerd zijn vanuit dit college zodat we ook – niet alleen de raad, maar ook de inwoners van Haarlemmermeer – kunnen zien hoeveel betaalbare woningen er dan bij komen door het nieuwe beleid. De VOORZITTER: U vraagt om een overzicht, mevrouw De Vries heeft daar een aanvullende vraag op? Mevrouw DE VRIES: Nee, het was geen aanvullende vraag voorzitter, ik wilde er eigenlijk op antwoorden. De VOORZITTER: Dan denk ik dat het een debat gaat worden en dat we dat in de tweede termijn moeten doen. Maar de eerste vraag van mijnheer Vermeulen was 'is het mogelijk, college, om zo'n overzicht te geven?', volgens mij. Wethouder SIDALI: Voorzitter, dit was een van de suggesties die gedaan werden en volgens mij was het lid van Forza! ook aanwezig, niet mijnheer Vermeulen, en daar is ook het voorstel gedaan – bijvoorbeeld mijnheer Kos was daarbij aanwezig – om iets met een tabel te doen. Er zijn heel veel ideeën verzameld en daar gaan we nu mee aan de slag en we komen snel terug met een wat beter en leesbaarder BVR Wonen en Bouwmonitor. De VOORZITTER: Was u afgerond? Wethouder SIDALI: Nou, dat was een beetje de algemene vraag die gesteld was over beter inzicht.

Er was ook nog even door GEZOND Haarlemmermeer gerefereerd aan de opkoopbescherming hoewel het nu hier helemaal niet daarover gaat. € 400.000,00 is niet de aankoopprijs, zoals u zegt, maar hier gaat het om de WOZ-waarde. Dus dat is wat anders dan de aankoopprijs. Dus de WOZwaarde. Als u weet dat de huizen met een WOZ-waarde van € 400.000,00 makkelijk weggaan voor € 550.000,00, zijn ze die in zin beschermd. Per 1 juni, dan komt er nog een voorstel. Ze zijn nog niet beschermd, maar dat komt naar u toe en dat stond allemaal in de brief. Voorzitter, dat waren de vragen die ik heb genoteerd. De VOORZITTER: Ik heb ook het een en ander opgeschreven. Mijnheer Nobel, heeft u nog iets aan te vullen? Nee, dan ga ik nu vragen aan de raad of er vragen zijn die het college nog niet beantwoord heeft die wel gesteld zijn, naar aanleiding van het RKC-onderzoek. Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter, ik wil het college toch vragen of het op de hoogte is van wat ik net heb uitgelegd, die praktijk met € 752,00 huur en een verplichte parkeerplaats voor € 150,00 buiten de servicekosten om. Schaart u dat ook onder betaalbare woningen? Want volgens mij is dat niet zo. De VOORZITTER: Het lijkt mij goed om eerst alle vragen aan het college op te halen die nog resteren. Ik kijk even rond. Mevrouw Smand.

Mevrouw SMAND: In aanvulling op wat mijnheer Beusenberg zegt, zou ik ervoor pleiten om die discussie breder te trekken. Die heeft namelijk inderdaad alles te maken met de vraag 'wat vinden we betaalbaar wonen?' en het is een beetje lastig… De VOORZITTER: Dan stel ik voor dat we dat in het tweede termijn met de raad behandelen. Ik kan het volgen, maar dan moeten we dat even in tweede termijn met elkaar bespreken maar dan vragen Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

10

we eerst aan het college of het helder kan maken voor de raad waar we het dan precies over hebben. Mijnheer Sidali. Wethouder SIDALI: Precies, dank u wel. U vraagt het college of € 752.000,00 betaalbaar is, nee… De heer BEUSENBERG: Sorry voorzitter, een huur van € 752,00 en daar komen dan servicekosten bij en nog eens een keer € 150,00 voor een parkeerplaats, per maand. Wethouder SIDALI: U noemt heel veel cijfers per maand, dat moet uitgezocht worden. Maar € 752,00 huur per maand is de sociale grens die we hebben dus dat is helemaal niet raar. Dat met de parkeerplaats was volgens mij het Tudor Park waar u het over heeft, dat valt nog onder het oude beleid. Dat doen we dus nu eigenlijk niet meer, dat is het middensegment plus parkeerplaats erbij. En u vraagt aan het college om uit te zoeken hoe dat allemaal zit en met een overzicht te komen en ik ben niet echt van plan om dat te doen, voorzitter. De VOORZITTER: Dat is helder, dan kunnen we aan de raadsleden vragen hoe zij daar over denken. Ik heb tot nu toe opgehaald dat er twee onderwerpen zijn om met de raad over verder te praten, het eerste was de impopulaire gebieden van de heer Spijker en het tweede is 'wat is nu betaalbaarheid?' Mijnheer Vermeulen heeft ook nog een onderwerp om het in tweede termijn over te hebben.

De heer VERMEULEN: Nou, ik wil eigenlijk aangeven dat we met de oude raad als laatste de nota Betaalbaar wonen hebben besproken waarin precies is aangegeven wat we hier onder betaalbaar verstaan. Dus het is eigenlijk een onderwerp waar we het niet over hoeven te hebben want daar hebben we het 10 maart jl. over gehad. De VOORZITTER: Ik weet dat zelf ook, ik was er ook bij, maar als dat nu in de raad naar voren komt, ben ik de laatste om dat niet aan de nieuwe raad voor te leggen om het er nog eens over te hebben, maar het kan inderdaad snel gaan, mogelijk. Maar laten we eerst het woord geven aan de heer Spijker want die had iets gevonden over impopulaire gebieden en ik vraag me ook af waar die zijn in de gemeente Haarlemmermeer. De heer SPIJKER: Dank u wel voorzitter. Nou ja, impopulaire gebieden… Ik ben even gaan nadenken en toen dacht ik 'ach, we hebben Schiphol'. Laten we even zeggen dat we de LIB-zone hebben waar je dus niet mag wonen en niet mag bouwen, maar laten we dan tegen die grens aan kijken. De ene helft van de bewoners zegt 'daar wil ik echt never wonen omdat je dan grondgeluid hebt'. En ik heb ooit een keer een wethouder meegemaakt die zei 'dat is helemaal het einde want je hebt ook mensen die het hartstikke leuk vinden om vliegtuigen te kijken'.

Dus wat is een impopulair gebied? Zouden we onze grens oprekken, tegen Schiphol aan, tegen de geluidszones aan, om daar te bouwen? En dan natuurlijk wel met geluidswerende materialen hè, voor de duidelijkheid. Dus hierbij de vraag. De VOORZITTER: Wie mag ik daarover het woord geven? Mevrouw Van Straten Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Volgens mij zijn we die grens al aan het oprekken met onderzoeken van de mogelijkheden om geluidsadaptief te bouwen dus volgens mij doen we er alles aan om te bouwen, waar mensen willen wonen, want ik denk niet dat we mensen ergens neer willen zetten waar ze niet willen wonen. De VOORZITTER: Mevrouw Hussain, PvdA.

Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

11

Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel voorzitter. Toen mijnheer Spijker net de vraag stelde, wilde ik eigenlijk aan hem vragen 'wat verstaat u onder een impopulair gebied?' Volgens mij kampen we in Haarlemmermeer met een enorme woningnood en zoeken we allemaal enorm veel plekken om juist te bouwen. Wat de PvdA betreft, moeten we gewoon gaan bouwen en zorgen dat het leefbaar is, dat er voldoende voorzieningen zijn. Wat ons betreft, bestaan er helemaal geen impopulaire gebieden. De VOORZITTER: Ik kijk even rond, mevrouw Smand. Mevrouw SMAND: Ik wil mij daar graag bij aansluiten. Ik denk dat als wij als raad dat woord 'impopulaire gebieden' gaan gebruiken, we ook aan framing doen. Ik denk dat mensen heel goed in staat zijn zelf aan te geven of ze ergens wel of niet kunnen en willen wonen en dat we daarmee ook de verantwoordelijkheid hebben om die plekken leefbaar en goed bewoonbaar te maken. En niet bij voorbaat al impopulair te noemen. De VOORZITTER: Mevrouw De Vries. Namens HAP. Mevrouw DE VRIES: Dank u wel voorzitter, mevrouw Van Straten zei het al, we zoeken de grens al zoveel mogelijk op natuurlijk als we het hebben over woningbouw en waar het mogelijk is.

Wat betreft impopulaire gebieden was mijn eerste vraag ook, mijnheer Spijker, 'waar zijn die impopulaire gebieden?' En als we die al hebben, dan kunnen we zeker kijken 'waar kunnen we bouwen?' want als we iets impopulair noemen, kan het ook heel snel populair worden. Dat weten we natuurlijk ook. Ik wil daar nog op aanvullen dat we, als we dichter bij Schiphol bouwen waar meer geluidsoverlast is, ook altijd nog te maken hebben met overige gezondheidsaspecten als we daar gaan bouwen, nog verder in die grenzen. Daar moet altijd rekening mee gehouden worden. De VOORZITTER: De heer Vermeulen en daarna mevrouw Gumbert. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dank u wel. Ik moet zeggen dat ik zelf eigenlijk niets kan met de term 'impopulaire gebieden' want dat zal waarschijnlijk voor een ieder anders zijn. Zet je mij midden in Amsterdam, dan word ik daar niet gelukkig van, maar voor de ander is het de grootste droom en die heeft er bakken met geld voor over. Ik denk dat we in deze gemeente niet over populair en impopulair moeten praten, maar dat we vooral heel veel innovatieve initiatieven moeten omarmen en ruimte moeten geven. We hebben al een heel rapport gehad van een ondernemersvereniging net voordat we de verkiezingen in gingen die met de suggestie kwam 'luister eens naar ons, luister naar de ondernemers en luister eens naar mensen die met plannen komen'.

Dat wil ik hier nog eens benadrukken: ga aan de slag met innovatie vanuit de markt. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert, GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Het lijkt mij ook dat het niet moeilijk is om te bepalen waar niet gebouwd kan worden, dat is namelijk al bepaald, dat is de LIB-zone. In alle andere gebieden worden er zo creatief mogelijk en zo proactief mogelijk mogelijkheden voor bouwen onderzocht en daar is de populariteit voor eventuele bestemmingen niet echt een factor, denk ik. De VOORZITTER: Mevrouw Maat, ik zie u zorgelijk kijken. Mevrouw MAAT: Ik kijk heel zorgelijk. Ik vraag me dat een beetje af, mevrouw Gumbert, of we daar dan alles aan doen. Volgens mij zijn we het hier met z'n allen erover eens dat we heel erg goed moeten kijken en ook op creatieve manieren moeten kijken 'waar gaan we dan bouwen en op welke plekken gaan we dan bouwen?' Ik ben het er ook over eens - impopulair, populair - we hebben Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

12

natuurlijk ook gewoon wetten waar we ons aan moeten houden. LIB is gewoon provinciaal, landelijk vastgelegd dus ik denk dat we daar heel veel van kunnen vinden, maar daar weinig opties in hebben, ook al moeten we die zeker onderzoeken. Maar ik denk dat het vooral gaat om het volgende: we maken hier met z'n allen beleid, we maken hier wetten en regels en we keuren die goed of niet, maar wat zijn nu dingen waar mensen tegen aanlopen? Bij initiateven die binnenkomen bij het Ondernemersplein, waar lopen de mensen die zeggen 'we hebben een idee' tegen aan? Welke middelen hebben wij dan hier in de raad? Wat kunnen wij dan doen om te zorgen dat die creatieve initiatieven dan mogelijk gemaakt worden hier? De VOORZITTER: Daar wil de heer Vermeulen graag op reageren en dan mevrouw Gumbert. De heer VERMEULEN: Ja, ik vind dat een ontzettend goede vraag want dat is natuurlijk een van de dingen die we vanuit de samenleving horen 'werkt dat Ondernemersplein nog wel?' Inderdaad, zoals mijnheer Spijker al een keer zei, lijkt het dat het woord 'nee' daar dik gedrukt wordt. Dat is voor ons als raad heel erg moeilijk.

Het is vooral heel goed luisteren naar bewoners als die bij ons komen en bij onze fracties komen om hun problemen te melden en die bundelen en echt met z'n allen, samen met het college in de nieuwe vorm, straks sturing daaraan geven zodat daar echt die positieve grondhouding komt die we allemaal zo graag willen. De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ja, dank u wel. Ik wil mevrouw Maat van het CDA geruststellen dat ik het helemaal met haar eens ben. Het enige dat ik probeerde aan te geven was dat populaire of niet populaire gebieden voor mij, voor GroenLinks, geen relevant onderscheid is. De VOORZITTER: Mevrouw Van Straten nog en dan geef ik het woord aan de heer Spijker terug. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. We hebben de afgelopen periode deze vraag ook al eens aan het college gesteld. We hebben namelijk als VVD ook al eens gezegd 'geef nu eens een overzichtje van al die initiatieven die zijn ingediend bij het Ondernemersplein en welke zijn afgewezen en welke zijn toegewezen?' En dan met de reden waarom ze zijn afgewezen. Dus u kunt terugkijken, daar hebben we een heel mooi overzicht van gekregen want die vraag hadden we ook al eerder bedacht. Dank u wel voorzitter.

De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Spijker, hij begon over de impopulaire gebieden en daar is inmiddels het Ondernemersplein bijgekomen, maar misschien kunt u daar nog iets over zeggen? De heer SPIJKER: Absoluut voorzitter, iedereen bedankt voor de inbreng, want de term is niet mijn term, maar ik kwam het tegen in het Rekenkamercommissierapport. Dus ik zat met een groot vraagteken maar u heeft het allemaal erg mooi ingevuld. Complimenten. Helaas heeft het Ondernemersplein wel dat stempeltje 'impopulair gebied', dus dan is het 'nee, want impopulair gebied'. Wij moeten omdenken en inderdaad, of je tegen Schiphol aan wilt wonen, is gewoon een persoonlijk idee. Wil je tegen een snelweg aan wonen, of wil je weet ik waar wonen, wil je in een Tiny House van 12 m² wonen, het is toch ook ons idee geweest, dan is dat ook leuk. Dus we moeten out of the box denken. Dus allemaal hartstikke goed en bedankt. De VOORZITTER: Out of de box, dat gaan we doen in de nieuwe raad. Ik heb nog een onderwerp en dat is betaalbaar wonen. ik moest even kijken wie hem dan als eerste inbracht, ik dacht mevrouw Smand, dan kunt u aftrappen. Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

13

Mevrouw SMAND: Ik heb begrepen dat er inderdaad gesproken is over wat betaalbaar wonen is en hoe het college dat dan definieert. Ik denk dat ook hier de vraag is: hoe werkt die grens, in dit geval de NHG-grens, in de praktijk nu uit? Voor de politiemensen, voor de leraren, voor het zorgpersoneel enzovoort, mensen die ook zo hard nodig zijn, niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Kunnen die iets met die NHG-grens of is het alleen een mooie definitie op papier maar valt daardoor een groot deel van de mensen buiten de boot als het gaat om het aanschaffen van een woning? De VOORZITTER: Ik ben een beetje aan het zoeken naar de vraag die u stelt, maar misschien kan de raad dat zelf wel invullen. Mevrouw De Vries, namens de HAP. Mevrouw DE VRIES: Dank u wel voorzitter, ik had al goed geluisterd naar de maidenspeech van mevrouw Smand en volgens mij stelt zij de vraag: is betaalbaarheid, zoals we dat noemen, in het rapport hetzelfde als de NHG-grens? We weten allemaal het antwoord, dat is uiteindelijk ja. En namens HAP heb ik hier al heel vaak aandacht voor gevraagd want die NHG-grens is niet betaalbaar, zoals mevrouw Smand ook al zegt, voor mensen met een modaal of 1,5 keer modaal inkomen.

Dus ik ben ook heel erg blij dat D66 nu bijval geeft bij deze vraag die ik al vaker op tafel heb gelegd en dat we nu dus misschien ook eens stappen kunnen gaan maken om in Haarlemmermeer te bepalen wat wij betaalbaar vinden voor onze inwoners. De VOORZITTER: De heer Beusenberg, in reactie daarop. De heer BEUSENBERG: Ja, ik wil toch aan de HAP vragen: bent u het dan met de fractie van SRH eens om de startersleningen te stoppen, per direct? Want die zorgt er namelijk voor dat die prijzen ook omhoog gejaagd worden. De VOORZITTER: Dat gaat een beetje van het betaalbaar wonen af misschien, maar mevrouw De Vries. Mevrouw DE VRIES: De heer Beusenberg stelt een vraag over de starterslening, voorzitter. Ik ben het niet met hem eens dat we deze starterslening moeten stoppen per direct. We kunnen uiteraard een discussie houden en ik ben eigenlijk wel benieuwd wat andere mensen hiervan vinden. De VOORZITTER: De starterslening komt aan de orde. Mevrouw Van Straten en daarna mijnheer Vermeulen. Mevrouw VAN STRATEN: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat we ons goed moeten realiseren dat er hier twee discussies door elkaar heen lopen. Ik denk dat iedereen anders denkt over het woord betaalbaar, dat is een semantische discussie en dat hangt ook af van je inkomen.

Maar ik kan helemaal meevoelen dat dat een lastige vraag is want we zeggen dat als je een agent bent, je dan de NHG-grens makkelijk kunt betalen, maar ik kan uit eigen ervaring spreken wat dat betreft. Maar we moeten er ook rekening mee houden dat we beleid vaststellen en om dat uit te voeren willen we aansluiten bij de regels die het rijk heeft om subsidie toe te kennen, zo noem ik het dan maar even, om dat geld naar ons toe te brengen. Want we hebben inmiddels vastgesteld dat het bouwen hier in de gemeente en met name, ik noem het dan toch maar even weer zo, het betaalbaar bouwen, niet kan zonder geld van het rijk. Als we dus zelf heel andere eisen gaan stellen, gaan we extra eisen stellen aan projectontwikkelaars en dat klinkt heel leuk, maar in de praktijk weten we inmiddels dat dat de uitwerking heeft dat daardoor of niet gebouwd wordt, of dat het duurder wordt. Dus ik wil iedereen ook oproepen: verdiep je echt in het onderwerp. Daarom heb ik ook al eerder gezegd: laten we in de inwerkperiode ook op dit onderwerp scholing organiseren want ik voel helemaal met u mee hoe lastig Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

14

dat begrip betaalbaar is. Maar door zo maar hier eventjes te besluiten 'we gaan van die NHG-grens af', schieten we onszelf volgens mij echt in de voet en dat moeten we niet willen. De VOORZITTER: Ik zie de heer Vermeulen knikken maar hij wil toch graag het woord. De heer VERMEULEN: Ja, ik ben het toch met mevrouw Van Straten helemaal eens. Als Haarlemmermeer heb je gewoon te maken met dat hele krachtenveld op die woningmarkt zoals dat in het hele land speelt. Allemaal willen we natuurlijk graag dat iedereen kan wonen en dat iedereen naar zijn zin kan wonen en dat iedereen een prettig huis heeft. Maar als we nu gewoon het eerlijke verhaal vertellen, hebben we daar vanuit de raad gewoon heel beperkt invloed op. De oproep die mevrouw Van Straten deed. Dan wil ik het ook nog eventjes hebben over de jubelton die wordt afgeschaft. Je ziet dat hoe meer geld er op de markt is voor een bepaald doel, hoe duurder het product wordt als er sprake is van schaarste. En wat dat betreft, ben ik het natuurlijk eens met mijnheer Beusenberg want die starterslening klinkt heel vriendelijk, maar dat betekent alleen dat je nog meer geld op de markt brengt en dat je daarmee de prijzen van woningen opdrijft. Dus het enige dat je de starter eigenlijk meegeeft is een extra pak met schuld dat hij uiteindelijk ook af moet betalen. Dus je helpt er geen mensen mee door ze meer schuld te geven.

Het enige waarmee je mensen helpt, is als de eisen die je aan een woning stelt dusdanig zijn dat de woning betaalbaar gebouwd kan worden. Mevrouw Van Straten gaf net al aan, wij kunnen geen betaalbare woningen bouwen. Betaalbaar betekent hier dat je voor een Xbedrag een huis kunt kopen maar dat de belastingbetaler – dat zijn echt enorme bedragen waar we bij het rijk om vragen – daar gewoon tot € 500.000,00 bij moet betalen per woning. Dat komt van de belastingbetaler die waarschijnlijk ook een huis heeft gekocht en daarop overboden heeft en daar een dure hypotheek op heeft. Dus we kunnen alleen maar door een gedeelte van de rekening bij een ander neer te leggen, hier nog betaalbaar bouwen. Dat is een heel groot probleem dat we hier natuurlijk niet op gaan lossen want we willen allemaal dat alle… De VOORZITTER: Wilt u een beetje tot een conclusie komen? De heer VERMEULEN: …dat alle professies in onze gemeente kunnen wonen, maar we kunnen daar geen eisen aan stellen, zoals u dat wilt. De VOORZITTER: Mevrouw Maat, namens het CDA. U zat al een hele tijd te popelen volgens mij. Mevrouw MAAT: Ik zat al te poppelen. Het is wat. Ik kan helemaal aansluiten namelijk bij mijnheer Vermeulen.

Als wij hier als raad gaan stellen dat we huizen kunnen bouwen van € 100.000,00, is over vier jaar de opkomst 0% want dan hebben alle inwoners in Haarlemmermeer hun vertrouwen in ons opgezegd want dan hebben we hier gewoon keihard zitten liegen. En betaalbaar wonen zou natuurlijk prachtig zijn als we dat kunnen doen, maar mijnheer Vermeulen schetst het al. Zo simpel is het niet hier en aankomende vier jaar gaan we het hier met wonen ook niet simpel met elkaar hebben want het is echt op zoek gaan naar de mazen in de wet, bij wijze van spreken. Hoe gaan we het invullen? We kunnen natuurlijk – en dat doen we ook en dat gaan we hopelijk ook weer in ons nieuwe coalitieakkoord zetten – bepalen 'hoeveel procent gaan we dan betaalbaar doen, de NHG-grens, hoeveel procent betaalbare huur, middelduur?' Dat zijn de eisen die we kunnen stellen, maar ik denk dat we echt als raad de aankomende vier jaar veel meer moeten inzetten op out of the box, wat kan wel, wat kan bij wijze van tijdelijk, Tiny Houses, maar kijk bijvoorbeeld ook naar het project nu vlakbij het station van Nieuw-Vennep. Dat zijn dingen waar we op moeten gaan inzetten waardoor we snel oplossingen kunnen bieden en dat zijn geen langetermijnoplossingen, maar we kunnen het verhaal hier niet mooier maken dan het is.

Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

15

De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Hussain namens de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Voorzitter, dank u wel. Niet zo lang geleden waren de verkiezingen en toen heeft bijna iedere partij geroepen 'we gaan betaalbare woningen bouwen, we gaan betaalbare woningen bouwen' en ik vroeg me iedere keer af: hoe gaan we dat doen? Dus ik sluit me dan ook aan bij wat mevrouw Van Straten zei, laten we elkaar bijpraten en laten we brainstormen over hoe we dat gaan realiseren. Het college heeft ook een paar initiatieven genomen. Op 1 maart jl. zijn we ook geïnformeerd dat het college met een pilot wil starten, koopstart of duokoop, ik moet het nog even nalezen, maar zulke initiateven maken het mogelijk dat er wel betaalbare woningen gebouwd worden. Dus ik vind dat we met z'n allen goed moeten nadenken en bij elkaar moeten kunnen komen over hoe we straks uiteindelijk de betaalbare woningen gaan bouwen. De VOORZITTER: Dat zijn we hier aan het doen inderdaad volgens mij. Initiatieven, mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Ja voorzitter, dan zou ik mevrouw Hussain willen voorhouden dat al die alternatieve financieringsvormen alleen prettig zijn voor de eerste koper en inmiddels zijn ze daar in Amsterdam ook achter. De eerste koper heeft dan voor relatief lage prijs of lage maandlasten een woning, maar zodra die woning voor de tweede keer op de markt komt, is het meteen marktconform.

Dus ook als je daar een vorm van erfpacht in stopt, verrekent dat zich uiteindelijk gewoon met de prijs van de woning waarbij iemand kijkt naar 'wat zijn de maandlasten?' Als daar een klein gedeelte canon van de erfpacht in zit, dan wordt de grond alsnog gewoon verrekend in de prijs. Ik heb dat zelf meegemaakt want ik heb ooit zo'n huis gekocht. De VOORZITTER: Mevrouw De Vries. Over de initiatieven. Mevrouw DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Ik vroeg me af of we het over hetzelfde hadden als mijnheer Vermeulen want koopgarant of duokoop of koopstart, hoe we het nu ook willen noemen, betekent namelijk dat je een huis koopt voor een relatief lagere prijs, maar dat de grond over het algemeen niet wordt meegenomen. Dat huis gaat altijd terug naar de woningcorporatie, in dit geval, die dat huis in beheer heeft en de winst en het verlies worden gedeeld. Wat uiteindelijk betekent dat de prijsstijging van de woning veel minder snel gaat dan wanneer je het vrij geeft aan elke bieder die met tonnen of tienduizenden euro's kan overbieden, wat dus een heel ander verhaal oplevert en waardoor de prijsstijging op zo'n woning veel minder snel gaat dan we vandaag de dag zien.

De VOORZITTER: Zat er nog een vraag in voor mijnheer Vermeulen ? Nee hè? Iemand anders nog over de betaalbaarheid? Mevrouw Gumbert nog? Mevrouw GUMBERT: Ik wilde alleen nog reageren op mijnheer Vermeulen die zei 'we kunnen alleen betaalbaar bouwen, de gemeente kan alleen betaalbaar bouwen als er geld van de belastingbetaler bijgaat'. Ja, maar dat geldt ook voor het aanleggen van wegen bijvoorbeeld, daar gaat ook belastinggeld bij en dan denk ik 'waarom is dat per se slecht?' De VOORZITTER: Het geld van de belastingbetaler. Mijnheer Vermeulen. De heer VERMEULEN: Nou ja, dat is natuurlijk heel eenvoudig. Het rijk belast automobiliteit en dat brengt, als ik het uit mijn hoofd zeg, ergens tussen de € 18 en 19 miljard per jaar op waarvan ruwweg de helft terugvloeit naar de aanleg van nieuwe wegen en onderhoud. Dus daar wordt een doelbelasting voor in rekening gebracht en daarom is dat vrij billijk. Voor wonen geldt dat niet, voor

Conceptverslag Raadssessie RV RKC Opvolgonderzoek Woonbeleid 31 maart 2022

16

wonen haal je gewoon geld op bij de belastingbetaler en dat leg je bij op de woning van een ander en dat vinden we bij Forza! niet gepast. De VOORZITTER: Ja, ik vind het prima om hier de rijksbelasting te bespreken, maar ik weet niet of het handig is. Laten we het over de betaalbaarheid van de woningen houden. Mevrouw Smand, u krijgt de kans om af te ronden. Mevrouw SMAND: Ik wil alle collega's hier bedanken voor deze les want ik ben in heel korte tijd heel goed bijgepraat. Ik heb me van tevoren ingelezen maar je kunt natuurlijk nooit zoveel informatie ophalen als door gewoon naar u te luisteren. Dus dank voor alle informatie. Daarmee is niet gezegd dat het punt van tafel is. Ik denk dat we wel huiswerk te doen hebben als het gaat om betaalbaar wonen en vooral als het gaat om de creatieve oplossingen. Het maatwerk en kijken wat er mogelijk is. Daar wil ik nog eens een keer voor pleiten, dat we daar de handen voor op elkaar krijgen, dank u wel. De VOORZITTER: Daarvoor zijn we ook in deze zaal, om oplossingen te verzinnen, denk ik. Zijn er nog anderen die iets in tweede termijn willen inbrengen? Dan constateer ik dat dat niet het geval is en dan dank ik u allen, en met name degenen voor wie dit de eerste keer was. Ik hoop dat u er evenveel van genoten heeft als ik en ik zie jullie graag terug bij de volgende sessie. Ik sluit deze sessie.