2022.0002719 Raadsvoorstel Intentieovereenkomst en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation Bennebroekerweg

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Intentieovereenkomst Transformatorstation

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Bennebroekerweg

drs. Jurgen Nobel, mr. Charlotte van der Meij Frans Breg (+31235674648) en Evelien Scherpenhuijsen (+31235674863) 20 december 2022

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2022.0002719 1. Voorstel Het college heeft besloten om: 1. in te stemmen met het in samenwerking tussen TenneT/Liander en Schiphol Area Development Company (SADC) opgestelde locatieonderzoek naar een transformatorstation ten westen van de A4 en op basis hiervan een voorlopiglocatiebesluit te nemen; 2. in te stemmen om samen met initiatiefnemers TenneT en Liander een haalbaarheidsonderzoek te verrichten naar de vestigingsmogelijkheden van een transformatorstation op de voorkeurlocatie langs de Bennebroekerweg, optie 1 in de A4 zone West nabij Hoofddorp. Een eventueel definitief locatiebesluit zal door de raad kunnen worden genomen op basis van dat nadere haalbaarheidsonderzoek waarvan een participatietraject met de omgeving deel uitmaakt; 3. de randvoorwaarde te stellen dat het transformatorstation wordt uitgevoerd in een grotendeels inpandig systeem (Gas Insulated Switchgear (GlS)-systeem); 4. in te stemmen met de intentieovereenkomst 'TenneT Liander onderstation STP' met TenneT en Liander; 5. op grond van artikel 25 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen op de 'Intentieovereenkomst TenneT Liander onderstation STP', inclusief bijlage 1 'Situatietekening Plangebied', bijlage 2 'Planning' en bijlage 3 'Kostenoverzicht plankosten'.

De geheimhouding wordt opgelegd op grond van artikel 5.1, tweede lid, onder b van de Wet open overheid in verband met de economische of financiële belangen van de gemeente; 6. op grond van artikel 25 lid 3 Gemeentewet met een separaat voorstel de raad voor te stellen de geheimhouding van bijlage 'Intentieovereenkomst TenneT Liander onderstation STP', inclusief bijlage 1 'Situatietekening Plangebied', bijlage 2 'Planning' en bijlage 3 'Kostenoverzicht plankosten' te bekrachtigen in de eerstvolgende raadsvergadering. Het college besluitde raad voor te stellen om: 1. een budget van € 100.000 beschikbaar te stellen ten behoeve van de begeleiding van een haalbaarheidsonderzoek voor de plaatsing van een nieuw transformatorstation onder de Bennebroekerweg ter hoogte van Schiphol Trade Park met TenneT en Liander. Het budget wordt gedekt door middel van de 'Intentieovereenkomst TenneT Liander onderstation STP' met TenneT en Liander voor het bedrag van € 73.187 en een subsidiebijdrage voor de regievoering transformatorstations en tracés Noord-Holland van de provincie Noord-Holland van €26.813; 2. daartoe vast te stellen de 7e begrotingswijziging in het begrotingsjaar 2023.

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 2

Bennebroekerweg

2. Samenvatting Er is sprake van een tekort én grote vraag naar transportcapaciteit van elektriciteit in zowel het oostelijk als het westelijk deel van onze gemeente. Er kunnen in grote delen van de gemeente geen nieuwe grootverbruikaansluitingen meer worden aangebracht, terwijl er op het gebied van woningbouw, bedrijven en de energietransitie veel extra capaciteit nodig is. Op 27 mei 2021 heeft de raad met een daarop betrekking hebbend bestemmingsplan de definitieve locatie van een transformatorstation op Schiphol Logistics Park, gelegen ten zuiden van de Incheonweg in Rozenburg- Zuid, vastgesteld (2021.0000636). Dit bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk en de daadwerkelijke realisatie is door de betrokken netwerkbedrijven in voorbereiding genomen. Daarmee wordt het oostelijk deel van onze gemeente bij in gebruik name in de tweede helft van 2025 voorzien van voldoende capaciteit. Door herschikking op het totale stroomnet kunnen hierdoor de door Liander ingestelde stroomleveringsbeperkingen in onze gemeente worden opgeheven. Echter, door de groei van de stroombehoefte ontstaat op betrekkelijk korte termijn weer een nieuw stroomtransporttekort. Op grond hiervan hebben TenneT en Liander vastgesteld dat ook ten westen van de A4 op korte termijn na ingebruikname van het station aan de oostzijde een transformatorstation nodig is.

Hierbij in acht nemend dat de ervaring heeft uitgewezen dat met een locatieonderzoek en -besluit, inclusief overleg met de omgeving en een planologische regeling veel tijd gemoeid is. Het gaat om het gebied ten westen van de A4, waarbij naast de extra stroomvraag voor woningbouw en de energietransitie ook in de vraag van bedrijfsontwikkelingen op de volgende gebieden zal worden voorzien: Schiphol Trade Park/ Green Datacenter Campus; De President; De Hoek; Hoofddorp; overige gebieden, waaronder PrimA4a en PARK21. In het locatieonderzoek dat zich richtte op het gebied ten westen van de A4 en grenzend aan Hoofddorp is naar voren gekomen dat de locatie genaamd 'Langs de Bennebroekerweg, optie 1' de uitdrukkelijke voorkeurverdient. In een nader onderzoek, haalbaarheidsonderzoek genoemd, waarvan onderzoek naar het draagvlak in de omgeving, de verwervingsmogelijkheden van de locatie, alsmede de planologische beoordeling deel uit maakt, zal moeten blijken of de raad een voorstel kan worden gedaan om een definitief locatiebesluit te nemen. Vervolgens wordt een noodzakelijke herziening van het bestemmingsplan voorgelegd. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? We willen de realisatie van een transformatorstation (Liander) annex GIS-station (TenneT), bereiken in de A4 zone West, zodat de stroomvoorziening in onze gemeente geborgd is voor de middellange termijn.

Een GIS-station is een grotendeels inpandig systeem, waarbij de 150 kilovolt (kV) installaties door TenneT in een gebouwzijn ondergebracht en de transformatoren van Liander in de open lucht staan, waarbij deze transformatoren aan drie kanten ommuurd gesitueerd staan. Het GIS-station levert rechtstreeks ISOkV voor de ontwikkeling van het Green Datacenter Campus, die met eigen transformatoren (zogenaamde inkoopstations) de stroom tot de benodigde sterkte terugbrengen. Doordat zij eigen transformator- of inkoopstations

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoekTransformatorstation

pagina 3

Bennebroekerweg

hebben gaat dit dus niet ten koste van de 400 Megavoltampère (MVA)-capaciteit van de transistoren van Liander van het beoogde transformatorstation aan de Bennebroekerweg, waardoor die capaciteit beschikbaar komt en blijft voor andere bedrijfsontwikkelingen, woningbouw en energietransitie. Wat is de aanleiding,context? Extra transportcapaciteit van elektriciteit in onze gemeente is dringend noodzakelijk. Met het station aan de Incheonweg is in de acute behoefte voorzien, maar hiermee kan niet worden volstaan. Op het gebied van woningbouw, bedrijven en de energietransitie is aanzienlijk meer capaciteit nodig. Op 30 september 2020 heeft Liander code rood uitgevaardigd voor het oostelijk deel van Haarlemmermeer: Er kunnen geen nieuwe grootverbruikaansluitingen meer worden aangesloten. Op 27 mei 2021 heeft de raad de definitieve locatie van een transformatorstation op Schiphol Logistics Park, gelegen ten zuiden van de Incheonweg in Rozenburg-Zuid, vastgesteld (2021.0000636). Daarmee wordt primair het oostelijk deel van onze gemeente bij in gebruik name van het station (naar verwachting in 2025) voorzien van voldoende capaciteit voor elektriciteit. Hierdoor kan genoemde code rood met herschikking van het stroomtransport binnen de gemeente worden opgeheven, echter, ten westen van de A4 is in het kader van de gegroeide vraag ook een transformatorstation nodig.

De bestaande transformatorstations in de nabij gelegen gebieden zullen binnen afzienbare termijn na ingebruikname van het nieuwe station aan de Incheonweg hun capaciteitsgrens opnieuw bereiken, waardoor zij niet meer kunnen voldoen aan de groeiende vraag. Er is in het gebied ten westen van de A4 en naast en onder Hoofddorp een verkenning gedaan naar een potentieel geschikte locatie van het transformatorstation. Initiatiefnemers TenneT en Liander hebben samen met de gemeente en SADC, de potentiële locaties onderzocht. SADC is betrokken omdat enkele locaties op SIP deel uitmaakten van de verkenning en zij voor meerdere eigen ontwikkelingen ook veel belang hebben bij de komst van een extra station. In de volgende figuurzijn de gebieden die baat hebben bij het nieuwe station, alsmede het locatieonderzoeksgebied weergegeven:

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoekTransformatorstation

pagina 4

Bennebroekerweg

Figuur1: Gebieden diegevoed gaanwordenvanuithetnieuwe stations,alsmede hetonderzoeksgebied voordelocatievanhettransformatorstation aandewestkantvandeA4 (aangegeven meteenrode stippellijn).

Het gaat om het gebied ten westen van de A4, waarbij naast de extra stroomvraag voor woningbouw en de energietransitie ook in de vraag van bedrijfsontwikkelingen op de volgende gebieden zal worden voorzien: Schiphol Trade Park (STP)/ Green datacenter Campus(GDCC); De President; De Hoek; Hoofddorp; overige gebieden, waaronder PrimA4a en PARK21. Welkdoel wordt nagestreefd? Het doel is een gerealiseerd transformatorstation in het westelijk deel van de A4 zone, zodat er voldoende elektriciteit beschikbaar is om in de klantgebieden de opgaven met betrekking tot woningbouw, bedrijventerreinen en de energietransitie te realiseren. 3.2 Wat gaanwe daarvoordoen? Een eerste verkenning van het onderzoeksgebied heeft geleid tot een locatie, die we graag nader onderzoeken op haalbaarheid. Er zijn in en nabij het deelgebied Schiphol Trade Park een viertal locaties nader onderzocht, te weten: langs de Bennebroekerweg, optie 1 (ten zuiden van STP, onder de Green Datacenter Campus);

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 5

Bennebroekerweg

langs de Bennebroekerweg, optie 2 (ten zuiden van STP, tussen Rijnlanderweg A4); de Green Datacenter Campus(ten noorden van de Bennebroekerweg); de Energiehub (entreegebied STP, zijde A4).

en de

Deze locaties zijn weergegeven in de volgende figuur:

vandeelgebied 2 metdevieropties:Energiehub, GDCC, Langsde Figuur2: Plattegrond Bennebroekerweg optie1 enLangsdeBennebroekerweg, optie2.

Uit de locatiestudie, waarin de ruimtelijke verkenning vervat is, blijkt dat de locatie 'Langs de Bennebroekerweg, optie 1' als meest kansrijk wordt beoordeeld. Er zijn hierbij veel aspecten beschouwd,waarbij de ligging ten opzichte van de klantgebieden (leidingtrajecten 20kV van □ander) en de daarmee verband houdende benodigde kabellengte en beschikbare ruimte in de ondergrond van groot belang is. Dat geldt ook voor de mogelijkheden van voeding met de ISOkV leidingen van TenneT. De andere drie opties scoren op met name deze aspecten aanzienlijk minder goed. Locatie'Langs deBennebroekerweg, optie1'

De verwervingsmogelijkheden en kosten van de benodigde ondergrond (circa vier tot zes hectare) zijn ook van betekenis. De locatie Bennebroekerweg is in particulier bezit. De locatie ligt in feite in een met de realisatie van de Nieuwe Bennebroekerweg reeds noodzakelijkerwijze

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 6

Bennebroekerweg

te verwerven niemandsland tussen de oude en nieuwe weg. Vestiging van een transformatorstation op STP stuit op aanzienlijke beperkingen in de ondergrond voor de voedende en afgaande stroomtransportleidingen. Ook is sprake van een aanzienlijk lagere grondopbrengst in vergelijking tot andere bedrijfsfuncties. De voorkeurlocatie verdient met name op grond van deze aspecten de voorkeur. Hoewel in een eerste verkenning al een analyse is gemaakt van de planologische mogelijkheden, zal in een haalbaarheidsonderzoek divers aanvullend onderzoek moeten plaatsvinden. Op voorhand wordt echter geconcludeerd dat er geen planologische belemmeringen aan de orde zijn. De locatie bevindt zich juist boven de grens van het ontwikkelingsgebied van PARK21, waar een agrarische bestemming op rust. Een herziening van het bestemmingsplan is van toepassing voor de bouwvan een transformatorstation op deze locatie. Overigens geldt dat ook voor de andere in beschouwing genomen locaties. In onderstaand figuuris de exacte locatie van deze optie weergegeven, waarin de resultaten van de verrichte voorlopigetracéstudie voor de Nieuwe Bennebroekerweg in acht zijn genomen:

Figuur3: Plattegrond metdevoorkeurslocatie vanhettransformatorstation in ruitgearceerd (eendeelvan LangsBennebroekerweg, optie1) endevoorgenomen verdubbeling vandeBennebroekerweg in roze weergegeven.

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 7

Bennebroekerweg

De locatie is 5,2 hectare groot en is goed zichtbaar als entrée van onze gemeente. Wij prefereren voor de ruimtelijke inpassing en kwaliteit voor een grotendeels inpandig systeem (Gas Insulated Switchgear (GlS)-systeem) boven een openschakel tuin (Air Insulated Switchgear (AlS)-systeem). Voor de installatie van een GIS is een derde minder oppervlakte benodigd dan voor een AIS (gemiddeld vier hectare voor een GIS in plaats van zes hectare voor een AIS). Watzijn de argumenten? Het Green Datacenter Campusop STP, overige bedrijven op STP, de Hoek, de President en Hoofddorp zijn de primaire voedingsgebieden voor het tweede station. De ligging van de voorkeurlocatie is gunstig ten opzichte van deze gebieden. Bepalend is ook welke aansluitingen de datacenters op met name STP vragen. Tussen 2026 en 2028 zal er circa vijf hectare per jaar worden uitgegeven (totaal tien hectare) voor meerlaagse data centers. Er wordt door STP ingezet op één of twee marktpartijen van ieder maximaal 100 Megawatt (MW) die de gehele campuskunnen financieren en exploiteren. Deze uitgiften worden via een eigen inkoopstation via het GIS-station op het hoogspanningsnet van TenneT aangesloten. Dit is conform ons vigerend datacenterbeleid.

Gelet op de ontwikkelingen rondom het landelijk beleid voor de bouwvan datacenters is er ook de mogelijkheid dat SADC haar programmering aanpast van twee datacenters van 100MW naar drie datacenters van bijvoorbeeld 65MW. Ook in die situatie zal STP vast blijven houden aan eigen inkoopstations van de datacenters, waarmee de 400 MVA capaciteit van het nieuwe transformatorstation volledig beschikbaar blijft voor andere bedrijfsvestigingen, woningbouw en de energietransitie. De President, PrimA4a, De Hoek en Hoofddorp worden (ook) voorzien vanuit stations Hoofddorp, Haarlemmermeer en (beperkt) Rozenburg-Zuid. Deze stations worden ontlast door overname van bestaande aansluitingen op Rozenburg-Zuid (aan de Incheonweg). Desalniettemin is de stroomvraag aan de westzijde van de A4 dermate groot dat een tweede station noodzakelijk is. De klantvraag vanuit PARK21-aangeslotenen zijn momenteel nog niet in beeld. Liander houdt wel rekening met een toekomstige vraag vanuit dit gebied. De eerste verkenning laat zien dat de locatie op hoofdlijnen geen technische belemmeringen kent met betrekking tot uitvoerbaarheid, de lengte en breedte van kabeltracés en ruimte voor toekomstige onder- en bovengrondse infrastructuur. Watzijn de kanttekeningen en risico's? Het betreft een voorlopige locatiekeuze.

Het haalbaarheidsonderzoek zal alle uitvoeringsaspecten in beeld moeten brengen en zou kunnen leiden tot een definitief locatiebesluit. Het onderzoek zal de kanttekeningen en de risico's verder in beeld gaan brengen. Het voorlopige locatiebesluit is daarmee niet onomkeerbaar. Parallel aan het haalbaarheidsonderzoek en de daarop volgende besluitvorming loopt het verwervingstraject van de grond. Er is een risico dat de grond niet wordt verkocht. Daarnaast houden we rekening met juridische procedures als gevolg van weerstand van de omgeving, aangezien er meerdere ontwikkelingen aan de orde zijn in dit gebied, zoals de Nieuwe Bennebroekerweg, de tijdelijke verkeersmaatregelen op de Rijnlanderweg en de ontwikkeling van PARK21. Het is noodzakelijk om zorgvuldig en juist te handelen, afspraken na te komen en de relatie met alle andere ontwikkelingen in dit gebied goed in beeld te houden.

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 8

Bennebroekerweg

3.3 Watmag hetkosten? Op dit moment moet rekening worden gehouden met kosten van ambtelijke begeleiding van de totstandkoming van het haalbaarheidsonderzoek, inclusief consultatie van de omgeving, en de voorbereiding van het definitieve locatiebesluit. Het merendeel van de kosten van het haalbaarheidsonderzoek komt rechtstreeks voor rekening van de netwerkbedrijven TenneT en □ander. Onze plankosten komen eveneens voor rekening van deze bedrijven. In een intentieovereenkomst zijn de afspraken over de medewerking van de gemeente aan het onderzoek én de vergoeding door de netwerkbedrijven van onze plankosten uitgewerkt. De kosten worden ten laste gebracht bij TenneT en Liander. Daarnaast is er een subsidievoor de regievoering transformatorstations en tracés Noord-Holland door de provincie Noord-Holland verstrekt. Watzijn definanciële risico's? Onze gemeente looptgeen vermeldenswaardige besluit.

financiële risico's bij de uitvoering van dit

3.4 Wie is daarvoorverantwoordelijk? De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van de definitieve locatie van het transformatorstation, gelegen aan de Bennebroekerweg in Hoofddorp en in vervolg hierop het bestemmingsplan dat moet worden herzien. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering en het sluiten van intentieovereenkomsten met ontwikkelende partijen of afspraken met partijen. De portefeuillehouderRuimtelijke ontwikkeling is binnen het college het eerste aanspreekpunt. 3.5 Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar? In het gebied zijn weinig woningen. In beginsel kan de betreffende onderzoeken voor de locatie aan de Incheonweg in beschouwing nemend voldoende afstand ten opzichte van deze woningen in acht worden genomen met het oog op te verwachten geluidproductieen elektromagnetische velden. Het zal definitief moeten blijken uit het haalbaarheidsonderzoek en de exacte situering van het station en haar geluidsbronnen. Het gebied ten noorden van de voorkeurlocatie is gereserveerd voor de ontwikkeling van Schiphol Trade Park en valt onder de verantwoordelijkheid van de Grondexploitatiemaatschappij (GEM) A4 zone West Commanditaire Vennootschap (CV), waar wij deeleigenaar van zijn. Communicatie

De direct omwonenden en andere belanghebbenden worden door ons per brief (zie bijlage) en vervolgens in een persoonlijk gesprek over het voorlopige locatiebesluit geïnformeerd. Zij zullen geconsulteerd worden over de verdere uitwerking van het haalbaarheidsonderzoek. Het is voor omwonenden niet mogelijk om invulling te geven aan het ontwerp van het station. Dit is met name een technische aangelegenheid. Wél zal zorggedragen worden voor een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het station in de omgeving, aansluitend bij de ontwikkeling van PARK21 én het uitvoeringsontwerp van de Nieuwe Bennebroekerweg. 3.6 Wanneeren hoe zal de raadoverde voortgangworden geïnformeerd? Na het voltooien van het haalbaarheidsonderzoek en mits de locatie 'Langs de Bennebroekerweg, optie 1' haalbaar wordt geacht, wordt de locatie ter vaststelling aan de raad voorgelegd. Het ontwerpbestemmingsplan dat de vestiging mogelijk maakt wordt vervolgens opgesteld en conform de wettelijke procedures aan de raad voorgelegd.

Intentieovereenkomst

en budgetaanvraag haalbaarheidsonderzoek Transformatorstation

pagina 9

Bennebroekerweg

3.7 Wat betekent dit voor de MetropoolregioAmsterdam(MRA)? Het stroomcapaciteitstekort speelt ook in de MetropoolregioAmsterdam een grote rol. Met de komst van het transformatorstation wordt ook de regio in betere mate voorzien van stroom. De regio is gebaat bij de komst van het transformatorstation, om in de opgaven voor woningbouw, de energietransitie en de vestiging van bedrijven te kunnen voorzien. 4. Ondertekening BurgejpeesJsr en '

oers van de gemeente Haarlemmermeer, de burgemeester,

ariana ei&£huurmans-Wijdeven

W Bijlagen: Intentieovereenkomst 'TenneT Li^nder onder station STP' (geheim) Bijlage 1 'Situatietekening Plangebied' (geheijn) Bijlage 2 'Planning' (geheim) Bijlage 3 'Kostenoverzicht plankosten' (gehe) Locatieonderzoek Transformatorstation AA-zfcJne West Bewonersbrief