2022.0002554 rv Prioritering Integraal Veiligheidsplan Haarlemmermeer 2023-2026

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

Marianne Schuurmans-Wijdeven Lisette van Elk 10 januari 2023

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

2022.0002554

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voorte stellen om: 1.

in te stemmen met het Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026,

met daarin

de volgende prioriteiten: a. vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs; b. versterken digitale veiligheid; c. waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen; d. aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit; e. tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme. 2. Samenvatting

Eenmaal per vier jaar stelt de gemeenteraad een Integraal Veiligheidsplan (IVP) vast. In de raadsvergadering van 22 september 2022 heeft de raad, opbasis van de Veiligheidsanalyse 2018-2021, ingestemd met vijf veiligheidsprioriteiten (2022.0001418) die zijn uitgewerkt in onderliggend IVP. De vijf prioriteiten zijn: a. vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs; b. versterken digitale veiligheid; c. waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen; d. aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit; e. tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme. Deze prioriteiten zijn in willekeurige volgorde genoteerd en zijn gelijkwaardig aan elkaar. De totstandkomingvan het IVP wordt gekenmerkt door een integraal proces waarbij de betrokken deelnemers zoals de raad, externe samenwerkingspartners, inwonersen ondernemers aan de voorkantzijn geconsulteerd. De gemaakte opmerkingenen geleverde inputzijn, waar mogelijk, verwerkt in het IVP. Prioriteren houdt in dat we de preventieve en repressieve aanpak opeen aantal veiligheidsthema's gaan intensiveren door daar onze bestaande capaciteit opin te zetten. Gelijktijdig zijn er andere, niet prioritaire thema's, die een meer beheersmatige aandacht

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

pagina 2

behoeven. Zoals bijvoorbeeld de aanpak van High Impact Crimes (HIC). Daarvoor hanteren we een basisuitvoeringsniveau.De werkzaamheden ten aanzien van de prioriteiten vinden plaats naast de reguliere werkzaamheden ophet gebied van veiligheid. Dit is niet nader uitgewerkt in het IVP maar wordt opgenomenin het jaarlijkse uitvoeringsprogramma. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? Watis de aanleiding,context?

Eenmaal per vier jaar stelt de raad een IVP vast. Ons huidige veiligheidsbeleid loopteind dit jaar af. Eerder heeft de raad vijf veiligheidsprioriteiten vastgesteld naar aanleiding van de Veiligheidsanalyse 2018-2021 (2022.0001418). De Veiligheidsanalyse is opgesteld met gegevens en inputvan onder andere het bevolkingsonderzoek 'Veiligheidsmonitor 2021', het Digipanel, de dorps- en wijkraden, het jongerenpanel/de jongerengemeenteraad en de ondernemers die deelnemen aan de Keurmerk Veilig Ondernemen trajecten en het Haarlemmermeers Ondernemersplatform. Tevens hebben we van zestien inwonersveiligheidsportretten laten opstellen. Daarmee willen we een gezicht geven aan wat onze inwonersen ondernemers quaveiligheid bezig houdt. De vijf vastgestelde veiligheidsprioriteiten zijn nu uitgewerkt in onderliggend IVP. Waarbij in een werkatelier de raad en externe samenwerkingspartners zijn geïnformeerd en geraadpleegd over de inhoud van de prioriteiten. Welkdoel wordt nagestreefd?

De volgende strategische doelstelling hanteren we voorde periode 2023-2026: 'Haarlemmermeer is eenveiligegemeente endatmoetzo blijven.Het is belangrijk dat iedereen veiligkanwonen,verblijven,werkenenondernemen, enzich bovendien veilig voelt'. 3.2

Wat gaanwe daarvoordoen? Watzijn de argumenten?

In het IVP zijn vijf veiligheidsprioriteiten nader uitgewerkt, de prioriteiten zijn: a. vergroten weerbaarheid jongeren tegen criminaliteit, wapens en drugs; b. versterken digitale veiligheid; c. waarborgen zorg en veiligheid van kwetsbare personen; d. aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit; e. tegengaan van polarisatie, radicalisering en extremisme. Deze prioriteiten zijn ophoofdlijnen uitgewerkt in het IVP. Per prioriteit is beschreven waarom het een prioriteit is, wat we willen bereiken en wat we daarvoor ophoofdlijnen gaan doen. Vergroten weerbaarheid jongeren tegencriminaliteit,wapensendrugs Een derde van de inwonersvan Haarlemmermeer is jonger dan 27 jaar en groeit opin een snel veranderende samenleving. Jongeren worden dagelijks geconfronteerd met verleidingen, groepsdruk en uitdagingen. Dit gebeurt zowel thuis, opschool, opstraat als online.Het is aan ouders, onderwijs en hulpverleners om hen hierbij te begeleiden en te ondersteunen. Veel van deze signalen zijn echter niet direct zichtbaar, waardoor het risico bestaat dat jongeren verleid worden tot negatief en destructief gedrag. Drugsgebruik, criminaliteit en wapengebruik kunnenhier het gevolg van zijn. Dit zorgt vooronveiligheid voorde jongeren zelf, voorandere jongeren, vooromwonenden en voorde gehele

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

pagina 3

maatschappij. Het is daarom van belang om in te zetten ophet vergroten van de weerbaarheid van jongeren; indien dit niet voldoende is, is het noodzakelijk om repressief in te grijpen. Versterkendigitale veiligheid Steeds vaker regelen inwoners,ondernemers en publieke instellingen hun zaken en diensten online.De Online wereld biedt veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook risico's. Traditionele criminaliteit en overlast verschuift in de vorm van cybercrime (strafbare feiten die worden gepleegd met en zijn gericht opeen ICT-middel) en gedigitaliseerde criminaliteit (strafbare feiten waarbij gebruik wordt gemaakt van een ICTmiddel). Het aantal meldingen en aangiften van bijvoorbeeld; marktplaatsfraude, phising, fraude bankgegevens, sextortionen vriend-in-noodfraude neemt sterk toe. Vriend-innoodfraude is wanneer een zogenaamde vriend, familielid of andere bekende een bericht verstuurt dat hij dringend financiëlehulp nodig heeft. De 'bekende' zit bijvoorbeeld zogenaamd in het buitenland vast en is zijn geld, telefoon en papieren kwijt. De 'bekende' vraagt vervolgens om snel geld over te maken. De impact hiervan is groot.Slachtoffers kunnennaast financiëleschade soms ookjaren onlinede gevolgen ondervinden van hun slachtofferschap. Met name kwetsbare groepen in de samenleving dienen hier weerbaar tegen te worden gemaakt, zoals kinderen en tieners.

Maar ookrampen en crises met een digitale oorzaak kunnende samenleving langdurig ontwrichten. Samen met politie, het Openbaar Ministerie en onze lokale en regionale ketenpartners richten we onsophet digitaal weerbaar maken van onze gemeente. We doen dat door het intern oporde te brengen en onze ondernemers en inwonersbewuster te maken van de onlinerisico's, zodat slachtoffer- en daderschap kan worden voorkomen. Onze gemeente heeft een regierol en faciliterende rol door bewoners en ondernemers bewust te maken over wat er speelt en concrete adviezen en handelingsperspectieven te bieden. Waarborgen zorgenveiligheid vankwetsbare personen Kwetsbare personen kunnengeconfronteerd worden met meerdere problemen (tegelijkertijd). Dit kunnenproblemen zijn ophet gebied van psychiatrie, verslaving, financiën,wonen,inkomenetcetera. De situatie kan ontstaandat zij grip ophun leven verliezen en daardoor overlast veroorzaken of zelfs in het strafrechtelijk circuit belanden. Het risico bestaat dat zij zichzelf ofandere personenschade berokkenen. Om dit te voorkomenis samenwerking nodig tussen zorg- en veiligheidsprofessionals. Dat is vaak een uitdaging. Professionals uit deze twee werelden hanteren in hun werk andere uitgangspunten.

Daar waar professionalsuit het sociaal domein vooralwerken met een intrinsieke motivatie bij cliënten,leggen veiligheidsprofessionals de focusopveiligheid en het handhaven van de wet- en regelgeving. Integrale samenwerking tussen beide domeinen is nodig. Dat vraagt om maatwerk en regie in een persoonsgerichte aanpak. Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit Ondermijning is de verwevenheid tussen de onderwereld en de bovenwereld. Georganiseerde criminaliteit ondermijnt het lokale gezag en verslechterd de veiligheid en leefbaarheid in de buurtofopeen bedrijventerrein. Het levert bovendien schade opvoor betrouwbare inwonersen ondernemers. Kernproblemen hierbij zijn met name de productie en handel in drugs, witwassen van crimineel verkregen vermogen, maar ook diverse vormen van mensenhandel door in georganiseerd verband opererende criminelen. Doorde verwevenheid wordt de rechtsstaat ondermijnd evenals het vertrouwen van inwonersen ondernemers in de overheid.

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

pagina 4

Tegengaan polarisatie, radicalisering enextremisme Steeds meer krijgt de lokale overheid te maken met (online)uitingenen gedragingen op basis van extreme anti-overheids- en identitaire denkbeelden. Deze denkbeelden passen minder in de traditionele verdeling van religieuze, politiek links/rechts ofonderwerp gerelateerde ideologieën, maar kunnenooktot extremisme leiden. In alle gevallen gaat het over 'door ideologie, religie en/of extreme (onderwerp gerelateerde) denkbeelden, gemotiveerde ontwrichtende uitingenofgedragingen tegen (onderdelen van) de democratische rechtsorde'. Voorbeelden van dergelijke (online)uitingenofgedragingen zijn haat zaaien, angst zaaien, dehumaniseren, demoniseren en (legitimeren van) geweld. Ongewenste gevolgen kunnenzijn het uitsluitenvan andersdenkenden, conflictentussen groepen, het ontstaanvan parallelle (religieuze, ideologische ofandersoortige) samenlevingen en het verdwijnen van de ruimte voorgenuanceerde meningen. Aanhoudende gedragingen of uitingenvan dien aard - zowel offline als online- leiden ertoe dat democratische middelen die tot het fundament van de rechtsstaat behoren hun waarde verliezen, met (gedeeltelijke) ontwrichtingvan de democratische rechtsorde tot gevolg. De ontwrichtingkan zowel horizontaal (tussen inwoners)als verticaal (tussen inwoneren overheid) plaatsvinden. Watzijn de kanttekeningen en risico's?

Betekenisvanprioriteren Prioriteren houdt in dat we de preventieve en repressieve aanpak opeen aantal veiligheidsthema's gaan intensiveren door daar onze bestaande capaciteit opin te zetten. Gelijktijdig zijn er andere, niet prioritaire thema's, die een meer beheersmatige aandacht behoeven. Zoals bijvoorbeeld de aanpak van HIC, jeugdoverlast en crisisbeheersing. Daarvoor hanteren we een basisuitvoeringsniveau.Dit is in het IVP niet nader uitgewerkt. Preventiewaarhetkan, repressiewaarhetmoet We willen naast onze inwonersen ondernemers staan om onze ambities waar te maken. Daarbij hebben we een voorkeurvooreen preventieve aanpak waar dat kan. Veel openbare orde en veiligheidsproblemen voorkomenwe daarmee in een vroeg stadium. Waar preventie niet verder helpt om onze ambities waar te maken treden we repressief op. Daarbij zetten we bestuurlijke- en strafrechtelijke maatregelen in. Flexibiliteitblijftnodig De prioriteiten zijn duidelijk, maar het veiligheidsdomein is en blijft continuein beweging. Calamiteiten, crises en rampen zijn niet voorspelbaar. Ze eisen wel alle aandacht van de organisatie op,zodra ze zich voordoen. Dat vereist dat we ookvoldoende flexibiliteit hanteren om verantwoord in te kunnenspelen om te doen wat nodig is. Daar waar doelen en ambities niet meer binnen bereik liggen informeren wij de raad actief. 3.3

Watmag het kosten?

De kosten voorde uitvoeringvan dit voorstel worden geraamd op€ 104.000. Binnende programmabegrotingvan Veiligheid is € 61.500 beschikbaar. Dat betekent dat wij keuzes hebben gemaakt in de uitvoering.Waarbij wij ophet volgende overzicht zijn gekomen. Wat gaan we doen: het uitvoeren van Project HackShield; uitbreiding van de succesvolle campagne #YouChoose met drugsgebruik, drugscriminaliteit en optermijn met digitale veiligheid;

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

pagina 5

continuerenvan de integrale controlesopondermijnende criminaliteit en ontwikkelen en organiseren van bewustwordingstrainingenvoorinwonersen ondernemers om hen bewuster te maken; het organiseren en laten functionerenvan een netwerk van sleutelfunctionarissenin de samenleving in de aanpak van polarisatie en radicalisering. Wat gaan we minder doen: het aantal communicatieve uitingenopdigitale veiligheid, ondermijningen polarisatie wordt verminderd; geen intensivering van de integrale controlesondermijnende criminaliteit, dit blijft maximaal twaalf keer per jaar; de helft minder bewustwordingsbijeenkomsten ondermijningvoorinwonersen ondernemers; minder netwerkbijeenkomsten voorsleutelfunctionarissenin de aanpak van polarisatie; het algemene onvoorzienebudget van openbare orde en veiligheid wordt verlaagd van €25.000 tot €10.000. In de berekening van de kosten is er rekening mee gehouden dat de inkoop-btw compensabel is. De kosten worden gedekt uit het in de programmabegrotingbeschikbare budget van beleidsdoel A: Een veilige woon-en leefomgeving voorinwoners,ondernemers en bezoekers in de gemeente Haarlemmermeer van het programma Veiligheid, taakveld

1.2. Watzijn definanciële risico's?

Het totale vrij besteedbare budget vooropenbare orde en veiligheid volledig besteed aan de uitvoeringvan het IVP. 3.4

voor2023 wordt

Wie is daarvoorverantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijk voorhet vaststellen van het strategisch veiligheidsbeleid. De raad stelt daarom de veiligheidsprioriteiten en het vierjaarlijkse IVP vast. Ons college is verantwoordelijk voorde vaststelling en uitvoeringvan de ophet IVP gebaseerde jaarlijkse uitvoeringsprogramma's.Binnenonscollege is de burgemeester eerste aanspreekpunt. 3.5

Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

Participatieencommunicatie Op 13 oktober 2022 hebben de raad en de externe samenwerkingspartners het werkatelier Veiligheid bijgewoond. In dit werkatelier werden de vijf veiligheidsprioriteiten nader toegelicht en koner inputworden gegeven vooreventuele accenten binnendat thema. De informatie die in het werkatelier is opgedaan is verwerkt in het voorliggende IVP. In de InforMeer, in de columnvan de burgemeester en oponze social media geven wij aan het raadsbesluit aandacht. Wij verzorgen tevens een artikel in de nieuwsbrief voorde dorps- en wijkraden. Ook publiceren wij het raadsvoorstel en de bijlage op www.officielebekendmakingen.nl . Juridischeaspecten In de Politiewet (artikel 38b, lid 1) is bepaald dat de gemeenteraad ten minste eenmaal in de vier jaar de doelen vaststelt die de gemeente ophet terrein van de veiligheid nastreeft door de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening door de politie. Daarnaast bepaalt de Politiewet (artikel 39) dat de burgemeesters van de gemeenten in de regionale

Prioritering Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026

pagina6

eenheid en de hoofdofficier van justitie ten minste eenmaal in de vier jaar het beleidsplan voorde regionale eenheid vaststellen. Voorafgaand aan de vaststelling hoort de burgemeester daarover de gemeenteraad (zienswijzeprocedure). Het regionaal beleidsplan is, naast de gemeentelijke integrale veiligheidsplannen, binnende eenheid opgebouwd vanuitde speerpuntenvan het openbaar ministerie en de landelijke veiligheidsagenda. In de Wet veiligheidsregio's (artikel 14) is bepaald dat het bestuur van de veiligheidsregio ten minste eenmaal per vier jaar een beleidsplan vaststelt over de taken van de veiligheidsregio. Dat beleidsplan is mede gebaseerd opeen regionaal risicoprofiel.De Wet veiligheidsregio's (artikel 15, lid 3) schrijft voor dat het risicoprofielwordt vastgesteld nadat de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijze hebben kunnengeven. 3.6 Wanneeren hoe zalde raadoverde voortgangworden geïnformeerd?

Het vastgestelde IVP concretiseren wij jaarlijks met een uitvoeringsprogrammaveiligheid. In de uitvoeringsprogramma'sgeven wij aan wat we dat jaar gaan doen en rapporterenwe de raad over de uitvoeringvan de veiligheidsprioriteiten in het daaraan voorgaande jaar. Het UitvoeringsprogrammaVeiligheid 2023 wordt indien nodig in het eerste kwartaal van 2023 besproken met de raad. 4. Ondertekening

Bijlage(n): • Integraal Veiligheidsplan

Haarlemmermeer

2023-2026