2021-08-26 Raadssessie Vaststellen Ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer.doc

sVERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 26 AUGUSTUS 2021 Onderwerp:

Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer (2021.0001265)

Voorzitter:

dhr. P.J. de Baat

De leden: dhr. R. Ahmed Khatab, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. T.M. Blom, dhr. H.G.J. Heimerikx, mw. G.D.W. van 't Hull-Bettink, dhr. W.G. Jansen, dhr. W.J.J.M. Klijn, mw. K. Kliphuis, mw. G. Knikker, mw. J. Koolmoes, dhr. E.J. van der Peet, mw. B.C. van Straten-van Diepenbeek, dhr. K. Sulmann, dhr. E. Vermeulen Griffier: dhr. P. van Heesewijk Portefeuillehouders: dhr. J.N.J. Nobel, mw. M.L. Sedee-Schuitemaker, mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Geen

De VOORZITTER: Goedenavond, welkom allemaal bij de debatsessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer, een lijvig stuk. We behandelen die vanavond en de stemming is op 2 september a.s. We gaan eerst, dat is het advies van de werkgroep, de eerste twee dagen met elkaar behandelen. Het verzoek dat u gisteravond op de mail hebt gekregen, is om het in de eerste termijn wat kort te houden om daarna nog met elkaar in debat te kunnen gaan. Het eerste deel is 45 minuten en het is de bedoeling dat we voor het tweede deel, laag 3 dat wat meer inhoudelijk is, 75 minuten hanteren. We zullen een beetje improviseren en het is toegestaan dat ook andere woordvoerders een rol hebben als ze dat zelf willen. We gaan het zien, ik denk dat het wel te overzien is. Ik weet niet of alleen iedereen die hier in de zaal zit woordvoerder kan zijn, achter in de zaal telt nu niet denk ik. De HAP heeft een aantal exact woordvoerders wordt mij verteld. Betekent dit dat die achterin zitten? Oké, dat betekent dat ik daar straks wel rekening mee moet houden. Dan start ik nu de eerste termijn. Ik zie al allemaal handjes, ik ga maar op volgorde. Het enige voordeel van Zoom was dat je kon zien wie er ingedrukt had. Mijnheer Van der Peet was het eerst, daarna mevrouw Van 't Hull, dan mijnheer Khatab en dan ga ik wel even verder op het rijtje, mijnheer Klijn, ik kom bij u allemaal.

Mijnheer Van der Peet, gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Dank u wel voorzitter. De behandeling van de conceptomgevingsvisie is een belangrijke mijlpaal binnen de invoering van de Omgevingswet. Als voorzitter van de raadswerkgroep Omgevingswet heb ik de ontwikkeling van de omgevingsvisie van dichtbij meegemaakt. Vanuit een kaderdocument is via de participatietafels gekomen tot een uitgewerkte gebiedskaart per deelgebied en vervolgens van de 70%-versie via een concept naar een definitief stuk. Bij dezen de complimenten voor de wijze waarop ambtelijk en bestuurlijk invulling aan deze opgave is gegeven en voor de manier waarop de werkgroep hierbij betrokken is. Het CDA ziet een groot verschil tussen de 70%-versie en de conceptversie, de scherpe inbreng van raadsleden heeft geleid tot een aantal goede aanpassingen, in combinatie met de verbeterde vormgeving heeft dit de leesbaarheid goed gedaan. Uiteraard blijft het veel tekst, maar de 188 pagina's van de Structuurvisie Haarlemmermeer 2030 worden toch nog niet gehaald, terwijl wel veel meer onderwerpen aan de orde komen. We hebben ook een stip op de horizon; Haarlemmermeer 2040 met ongeveer 200.000 inwoners. Onze zienswijze. Het visiegedeelte van de omgevingsvisie spreekt ons over het algemeen zeer aan. Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

1

Natuurlijk herkennen we veel bestaand beleid, maar we zien ook nogmaals bevestigd dat het denken over ruimte in de Haarlemmermeer aan het veranderen is. Van tijden van ongelimiteerde groei is nu het besef dat de ruimte schaars wordt en het is goed om af te wegen waar we welke ontwikkelingen toestaan om de kwaliteit van de leefomgeving voor onze inwoners op niveau te houden. Zoals we bij het CDA zeggen, behoudt het karakteristieke polderlandschap en voorkom dat alle landbouwgrond wordt volgebouwd. Ga uit van meervoudig ruimtegebruik en verdicht waar het kan, maar vooral niet waar het niet kan. De termen 'ruimte voor dorpse rust', 'stadsleven', 'verdichten met kwaliteit' en 'schaalsprong in ontmoeten' sluiten naadloos aan op onze visie op Haarlemmermeer 2040. Het streven naar koesteren, versterken en uitbouwen van de unieke positie van ons landschap vinden we dan weer wat slap geformuleerd. Het CDA vindt ruimte voor voedsel en vergezichten een voorwaarde voor een beleefbaar landschap, zoals dat genoemd wordt, in 2040. We vinden het goed dat we inzetten op meer economische diversiteit, we moeten minder afhankelijk worden van Schiphol en toerisme en dus inzetten op meer gemengde werklocaties. De bijpassende term 'mixen waar het matcht' kan wat ons betreft zo op een tegeltje worden geschreven.

Wij verwachten dat verloedering en ondermijning ook door het toevoegen van kwaliteit aan bedrijventerreinen door bijvoorbeeld meer groen aan te leggen kan worden tegengegaan. Wij vinden de oostflankambities figuurlijk nog altijd zeer hoog, door alle beperkingen die ons door het rijk en de provincie worden opgelegd, moeten we daar echt realistisch blijven. Het is positief dat er niet alleen aandacht is voor fysieke netwerken maar ook voor sociale en virtuele netwerken. Daarbij wordt niet alleen boven de grond, maar ook onder de grond gekeken, het beheer van onze ruimte onder de grond wordt steeds belangrijker. Ten aanzien van de gebieden zijn herkenbare opgaven geformuleerd die belangrijke aandachtspunten voor bestaande en nieuwe ontwikkelingen vormen. We zijn zeer tevreden dat ook hier duidelijke en krachtige taal wordt gebruikt en ik noem een voorbeeld: de uitbreiding van de haven van Amsterdam is uitgesloten. Zo hard heb ik het nog niet gelezen in de stukken. Toch zien we dat er her en der nog wel wat herijking nodig is, zeker wat betreft PARK21, daar lezen we de oude plannen nog terug, maar we gaan ervan uit dat alle besluiten die de raad het komende halfjaar nog neemt netjes in de definitieve versie worden verwerkt. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Van 't Hull, gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja dank u wel voorzitter.

Wij keken vol verwachting uit naar de omgevingsvisie nadat we zeer kritisch waren over de 70%-visie want die was te omvangrijk, er stonden te veel regels in en er was geen duidelijkheid voor initiatiefnemers en inwoners. Het is dan ook buitengewoon teleurstellend om te zien dat er kennelijk niet naar de grootste partij van Haarlemmermeer is geluisterd. We zien een prachtig uitziend boekwerk met heldere doorkliks naar regels, nog meer regels en uitvoering. Ons probleem met deze visie zit dan ook niet in het uiterlijk. Daarvoor moeten we terug naar het doel van de nieuwe Omgevingswet en de bijbehorende omgevingsvisie, het moet allemaal minder bureaucratisch worden, er moet helderder zijn wat er kan en het moet eenvoudiger te regelen zijn. Ik zie nu een grote verzameling van huidig beleid plus nog wat extra regels en ik zie geen toekomstvisie en ruimte voor inwoners of ondernemers om nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Immers, dichtregelen betekent het beperken van mogelijkheden en maakt meebewegen in de toekomstig ingewikkelder, zeker als je bedenkt dat we in het coalitieakkoord het volgende hebben gezet en ik citeer: "Het college geeft ruimte aan nieuwe initiatieven en maakt lokaal maatwerk mogelijk. Ook kiest het voor een meer globale beschrijving met randvoorwaarden per ontwikkelingsgebied. Zo ontstaat ruimte voor nieuwe initiatieven vanuit een 'ja, het kan'-houding".

Dat komt uit het coalitieakkoord. Ik zou dan ook aan het college willen vragen, want dat is me echt niet duidelijk, hoe het met deze visie in de hand gemakkelijker moet worden om initiatieven van inwoners en ontwikkelaars in Haarlemmermeer voor elkaar te krijgen. Blijkbaar zijn we daar niet de enige in want we kregen op 25 augustus jl. mails van de dorpsraad Badhoevedorp met dezelfde strekking. Het nieuwe beleid lijkt een hang naar het verleden te hebben want wanneer ik door mijn oogharen lees, Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

2

wordt de Haarlemmermeerder beschreven als een inwoner uit een verzameling kleine agrarische kernen met ook een stad tussen de weilanden. Dat is niet hoe de VVD als inwoner, de grootste partij en vertegenwoordiging in de raad graag naar het Haarlemmermeer van de toekomst kijkt, een Haarlemmermeer waar je goed kunt wonen, werken en recreëren en die de ruimte en mogelijkheid biedt om naar de horizon te turen en dromend naar de vliegtuigen van en naar bestemmingen over de hele wereld te kijken. Dat is het mooie van Haarlemmermeer, we zijn sterk in onszelf vernieuwen met de Haarlemmermeerse ondernemerszin, weliswaar kleine kernen met de voeten in de klei, maar intussen van groot belang voor Nederland, Europa en de wereld. We missen een visie op hoofdlijnen, een kapstok waaraan we onderliggend beleid kunnen ophangen. Wat voor Haarlemmermeer willen we over twintig jaar zijn en ja daarbij hoort onderliggend beleid, maar hoort dit in een omgevingsvisie? Wanneer we in de toekomst beleid willen aanpassen, tornen we namelijk direct aan de omgevingsvisie aangezien deze al zo gedetailleerd beschreven is en dit zou betekenen dat we er erg moeilijk vanaf komen als we dit vaststellen. Wat vinden mijn collega's daarvan? Daarover willen we het in de tweede termijn graag hebben.

Hoe kunnen we het in de tweede termijn hebben over thema's wanneer de hoofdlijn nog niet duidelijk is? We weten niet welk onderliggend beleid precies afwijkt en waar we 'ja' tegen zeggen. Het kan toch niet zo zijn dat in de omgevingsvisie meer beleid staat dan al eerder is vastgesteld? In bijlage 3 bij de omgevingsvisie staat bij een opsomming van al het beleid dat is gebruikt: "Als onderdelen uit die beleidsdocumenten strijdig zijn met hoofdlijnen van beleid uit de omgevingsvisie, zijn deze niet meer van toepassing". Dan lijkt het helaas de waarheid dat daarin dus meer beleid staat, maar het is niet overzichtelijk welk beleid dan niet meer van toepassing zou zijn. De VOORZITTER: Ik ga u even onderbreken, u krijgt een interruptie van de heer Van der Peet. De heer VAN DER PEET: Ja mevrouw Van 't Hull, ik neem aan dat u ervan op de hoogte bent dat er straks via de digitale systemen een realtime omgevingsplan komt dat altijd actueel is. Daarin staan de regels en alle bepalingen en eenmaal per drie tot vier jaar wordt de omgevingsvisie daarop herijkt, maar dat is een heel proces dat gewoon in de Omgevingswet voorzien is. We zitten niet vier jaar aan deze regels vast aIs wij hier vandaag iets vaststellen en we straks de omgevingsplannen hebben, in de omgevingsplannen staan de echte detailregels. Kennelijk hebt u dat even gemist.

De VOORZITTER: Mag ik u vragen de interruptie de volgende keer kort te houden? Dan ga ik nu terug naar mevrouw Van 't Hull met het verzoek om af te ronden want u bent bijna door uw spreektijd heen. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja een omgevingsplan, maar er staan al zo veel details in de visie dat daar niet zo veel werk meer aan zou hoeven te worden besteed en het erg moeilijk wordt dat aan te passen. Nog één dingetje naar aanleiding van het hoofdstuk Monitoring. Daarin staat dat de raad wordt geïnformeerd en dat er wordt gemeten, maar de vraag is ten opzichte van wat. Er staan veel details in de visie, maar de ambities zijn juist niet concreet en dan kom je bij de concrete en centrale vraag van de VVD: hoe moet deze omgevingsvisie het gemakkelijker maken en de ruimte geven aan inwoners en ontwikkelaars om initiatieven te ontplooien? De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kom ik bij de heer Khatab, EEN Haarlemmermeer. Gaat uw gang. De heer KHATAB: Ja dank u wel voorzitter. Haarlemmermeer wil een aantrekkelijke gemeente zijn voor iedereen die hier woont, werkt en verblijft. Nieuwe ontwikkelingen vragen om zorgvuldig om te gaan met de ruimte in onze gemeente, we willen de omgeving waarin we wonen en werken en het landschap goed en mooi houden. Daarom moeten we keuzes maken en daar gaat de omgevingsvisie een beetje over.

De behoefte aan meer woningen, meer wegen, meer bedrijvigheid en meer groen maakt allemaal aanspraak op onze ruimte en daar maken we ons ook zorgen over. Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

3

Laag 1. Ja, wonen waar stad en dorp samenkomen, maar kijk ook uit naar nieuwe wooninitiatieven, met name een blik op eigen inwoners eerst, maar niet alles wat groen is weghalen voor ruimte en wij zien kleiner wonen als een oplossing. Ja, ontspannen in het buitengebied, maar toch lezen we dat in het noordelijke gebied binnen het groene carré een energielandschap kan ontstaan, doe dit nou niet in Zwanenburg of Badhoevedorp. We hebben nu gelukkig nog redelijk veel agrarische en groene gebieden in onze gemeente die we niet mogen omzetten naar andere bestemmingen. Ja, economisch sterk en divers, juist onze lokale economie met specialistische winkels in onze dorpen zijn van belang. Laten we een krachtige basis blijven behouden voor het mkb en zelfstandigen en ja, slim en stevig verbonden met onze netwerken, maar houdt Haarlemmermeer zelfstandig en onafhankelijk. Minder bemoeienissen van Amsterdam omdat we zien dat de invloed van Amsterdam toch in Haarlemmermeer aanwezig is. Als we kijken naar de Laag 2-gebieden, willen wij toch benadrukken dat het nodig is om te zoeken naar nieuwe vormen van agrarisch gebruik en die te ontwikkelen, bijvoorbeeld verticaal groen en verticale akkerbouw.

Bovendien willen we zorgvuldig omgaan met woningbouw, maar de laatste grote bouwlocaties zijn al gepland, hoe verder? Wij zien oplossingen in klein wonen en daarom benadrukken we nogmaals dat nieuwe en alternatieve woningbouw mogelijk is. De VOORZITTER: Wilt u afronden? De heer KHATAB: Tot zover. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Ja dank u voorzitter. Ik heb gewoon een verduidelijkende vraag aan de heer Khatab. Wat bedoelt u met 'kleiner wonen'? De heer KHATAB: Je ziet de trend dat mensen kleiner willen wonen en wij zien verschillende woonvormen waarmee het gemakkelijk is om mensen een plek in de gemeente te geven, dat minder investeringen nodig zijn en je toch je ruimte goed kunt gebruiken. Dat bedoelen we hiermee. De VOORZITTER: Het gaat wel van uw tijd af hè. De heer BEUSENBERG: Ja, dat geeft niet. De VOORZITTER: Gaat uw gang. De heer BEUSENBERG: Maar mijnheer Khatab, geldt dat dan ook voor gezinnen met drie of vier kinderen, moeten zij ook verplicht kleiner gaan wonen? Anders begrijp ik het niet. De heer KHATAB: Nee, goede vraag. Je ziet dat de kleiner wonentrend echt gaande is bij starters studenten en jongeren, dat is een hele grote groep, maar ook de oudere groep, de senioren, vooral zestigplussers, die van groot naar klein willen gaan. Daarop willen we de nadruk leggen, dat is de grootste groep die zoekt naar woningen.

Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan gaan we naar de volgende spreker toe en dat is de heer Klijn van de PvdA. Gaat uw gang. De heer KLIJN: Dank u wel voorzitter. Allereerst Laag 1, het verhaal. In het verhaal wordt gesteld dat het stadscentrum van Hoofddorp en het Pionier-Bolsterrein in Nieuw-Vennep aantrekkelijke centra voor jongeren moeten worden. Dit geeft echter een verkeerd beeld van de werkelijkheid die aan het Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

4

ontstaan is, de prijzen die daar voor appartementen worden gevraagd, zijn helemaal niet op te brengen voor starters op de woningmarkt. Hoofddorp verstedelijkt in rap tempo en in het digipanel wordt terecht de vraag gesteld: wat als de ouderen wegtrekken en de huizen te duur voor de jongeren zijn? Daarop wil ik graag een reactie van het college. Dit zegt eigenlijk al genoeg over het verhaal dat wervend is geschreven door iemand die topmakelaar had kunnen zijn, het geschetste beeld is sprookjesachtig. Nog een voorbeeld. Grootschalige ingrepen voor de energietransitie zoals het zonnecarré en eventuele toekomstige nieuwe windopstellingen sluiten aan bij de oorspronkelijk opzet van het landschap in de Haarlemmermeerpolder en de PvdA is voorstander van het plaatsen van zonneakkers en windmolens, maar die sluiten echt niet aan op de oorspronkelijke opzet van onze polders. Kortom, het verhaal mag wat ons betreft wat meer down to earth geschreven worden. Is het inhoudelijk dan een slecht verhaal? Nee, het is over het algemeen een goed en zeer compleet verhaal. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn, u krijgt een interruptie van de heer Van der Peet, CDA.

De heer VAN DER PEET: Mijnheer Klijn, bent u ervan op de hoogte dat in het zonneakkerkwaliteitsplan dat we hier recentelijk hebben behandeld alle lijnen van het zonnecarré precies de polder en alle linten volgen en dat het helemaal in lijn is met de vroegere verkaveling hier? De VOORZITTER: Mijnheer Klijn, gaat uw gang. De heer KLIJN: Ja, daar ben ik van op de hoogte, maar zonneakkers of windmolens in lijn brengen met polderwatertjes wil niet zeggen dat het dan goed is ingepast in het oorspronkelijke polderlandschap. Het oorspronkelijke polderlandschap dateert uit de 19e eeuw en toen hadden we dat soort dingen natuurlijk helemaal nog niet. Dus het detoneert wel degelijk en het is noodzakelijk, zo is het maar net, maar het hoort niet bij een polderlandschap. De VOORZITTER: Ik heb per ongeluk mijnheer Van der Peet aan het woord gelaten, maar hij had geen tijd meer en mevrouw Van 't Hull heeft ook geen tijd meer. U kunt hier eventueel in de tweede termijn nog op terugkomen. Mijnheer Klijn gaat uw gang. De heer KLIJN: Het is over het algemeen een goed en zeer compleet verhaal, dat geldt voor de hele conceptomgevingsvisie. Ik heb qua visie op het gebied van ruimtelijke ordening niets kunnen bedenken dat niet in dit lijvige stuk is beschreven en ondanks een licht kritische inleiding een groot compliment voor de schrijvers. Dan de gebieden, daarover heb ik twee opmerkingen.

Ten eerste gaat dit hoofdstuk in op een aantal bekende gebiedsontwikkelingen. Er wordt in de deelstructuurvisie van Hoofddorp gesteld dat grote sportcomplexen op termijn naar PARK21 kunnen en vanuit juist die visie heeft de PvdA er onlangs voor gepleit om het grote tenniscomplex van Hoofddorp-Centrum naar PARK21 te verhuizen om zo ruimte voor de broodnodige woningbouw te creëren. Hoon vanuit de raad was ons deel en vanuit het college kwam geen enkele steun. Ik hoor graag van collega's en college hoe zij nu aankijken tegen het verhuizen van grote sportcomplexen naar PARK21 want dit staat nu wel in de conceptvisie. Tot slot, enkele zaken worden als vaststaand feit gepresenteerd, zoals de verlegging van de Weg om de Noord en dat de uitbreiding van de Amsterdamse havens is uitgesloten. Dat willen we misschien allemaal wel, maar daarmee is nog niet gezegd dat het werkelijkheid wordt. Het is wel een visie, maar het is maar de vraag of we dat voor elkaar krijgen. Misschien dat dit realiteitsgehalte er ook nog een keer in verwerkt kan worden want we hebben het niet alleen voor het zeggen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan kom ik bij D66, mevrouw Knikker.

Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

5

Mevrouw KNIKKER: Dank u wel voorzitter. Het voelt als een hele tijd geleden dat we begin 2020 met elkaar over de 70%-visie hebben gesproken. Dus het is goed dat we vandaag het gesprek kunnen vervolgen nu er eindelijk een volledige omgevingsvisie ligt waarover we ons kunnen buigen. D66 heeft bij de 70%-visie een paar overwegingen meegegeven die we graag zouden willen terugzien en daarmee wil ik vandaag eigenlijk beginnen. We hebben het gehad over de lijvigheid en de toegankelijkheid van deze visie voor onze inwoners en ondernemers. Hoe kunnen zij geïnspireerd raken door deze visie om samen met ons Haarlemmermeer nog mooier te maken? We vonden dat daar nog wel een vertaalslag moest worden gemaakt en ook dat het afwegingskader wel wat aangescherpt mocht worden, zodat de keuzes die gemaakt kunnen worden en de gevolgen daarvan ook echt helder in beeld komen. Ten slotte hebben we het gehad over het belang van onze regio en de gemeenten om ons heen en dat dit nog te weinig in de eerste 70% naar voren kwam. Aan de hand van die punten zien wij nu een aantal verbeteringen in het stuk, maar ook nog aandachtspunten. Als we kijken naar de rol van de regio en de wijze waarop Haarlemmermeer naar die grote opgaven kijkt, is daar nu meer van opgenomen en dat is ontzettend belangrijk want samenwerking in de regio is noodzakelijk op bijna alle terreinen.

Van mobiliteit en milieu tot woningbouw, het is belangrijk om zicht te hebben op wat de regio ons te bieden heeft, maar natuurlijk ook wat wij als Haarlemmermeer de regio te bieden hebben. Dat zit er nu wel meer in, maar voorzitter het is zeker nog niet helder, kort, bondig, overzichtelijk en toegeschreven, toegespitst. Dan de visie zelf. We hebben al eerder gezegd dat wij ons kunnen vinden in deze vier verhaallijnen en dat de accenten die worden gelegd op het gebied van gezondheid en milieu op onze instemming kunnen rekenen. De uitgebreide participatie in de aanloop naar deze visie geeft een goed beeld van waar onze inwoners en jongeren behoefte aan hebben en het is ook mooi te zien dat bijvoorbeeld uit het jongerenpanel naar voren komt dat gezondheid als een van de belangrijkste thema's voor de komende jaren wordt gezien. Voorzitter, het is nog wel zo dat het aanscherpen van die keuzes een aandachtspunt is want het stuk blijft lijvig en zo uitvoerig dat iedereen er wel iets in kan vinden, maar welke ambities geven we voorrang en is het realistisch wat we hierin allemaal noemen? De doorvertaling naar een omgevingsplan moet straks duidelijkheid bieden en richting geven, we hopen dat dit wordt meegenomen en dat er toch echt wat meer focus komt. Voorzitter, dan nog even het volgende over dit stuk.

Dit gaat straks voor zes weken ter inzage en dan mogen onze inwoners en ondernemers erop reageren, maar we vragen ons wel af wat we gaan doen om dit stuk daadwerkelijk zo te presenteren dat er ook echt reacties komen? We lezen bijvoorbeeld dat het elf minuten duurt om de korte versie op de website te lezen en dat vinden wij nog steeds veel. Wij willen echt toe naar een manier waarop we dit korter, bondiger en helderder kunnen weergeven en misschien kan de gemeente bij de gemeente Delft kijken, die de omgevingsvisie vastgesteld heeft. Die heeft een hele mooie infographic met de belangrijkste punten van de omgevingsvisie op één pagina: wat gaat er veranderen en wat zijn de focuspunten. Dat moeten wij nog te veel in het stuk zoeken. Tot zover dit gedeelte. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan mijnheer Jansen die net een slok water neemt, waarschijnlijk om uw tekst goed te kunnen uitspreken. Gaat uw gang. De heer JANSEN: Dank u wel voorzitter. Wat goed dat u mijn gedachten helemaal kunt lezen, ik hoop niet dat dit te vaak gebeurt. Voorzitter, de visie die nu voorligt is tot stand gekomen met heel veel kennis, kunde en inspanningen van de ambtenaren. Het proces om te komen tot dit onderwerp heeft mijn fractie van dichtbij mogen meemaken en namens mijn fractie wil ik de verantwoordelijke wethouders bedanken en verzoeken de complimenten aan de betrokken ambtenaren over te brengen.

Participatie. Voorafgaand aan deze ontwerpvisie zijn meerdere vormen van participatie gebruikt en mijn fractie is kritisch op de uitvoering van die participatieprocessen. GroenLinks is ervan overtuigd dat het onderwerp Participatie voor de toekomst nog een verdieping rechtvaardigt, meer afgebakende randvoorwaarden, duidelijke communicatie en per participatieonderwerp duidelijk maken wat er gevraagd wordt en wat ermee wordt gedaan. De Lagen 1 en 2. Voorzitter, de fractie van GroenLinks Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

6

zal de ontwerpomgevingsvisie in dit debat benaderen vanuit de belangrijkste thema's: Gezondheid en Wonen, hierop ligt de focus van GroenLinks. Het kan een keuze zijn om balans te zoeken en mijn fractie leest dan veelal dat economische groei het belangrijkste is en o ja, gezondheid uiteraard ook. Geen balans, maar meer een prioriteit met een gevolg waarmee ook iets moet gebeuren. Hetzelfde gebeurt met wonen en woningbouw. Het adagium is nu wel duidelijk, maar ook hier geldt dat er een keuze ligt bij de economische groei, het promoten van Schiphol en datacentra met bijna carte blanche lonken naar de laatste schaarse groene open ruimte. Mijn fractie ziet voortdurend dat dit voor het college prioriteit 1 is en ook hier wordt gezegd: balans tussen economie en wonen of woningbouw. Voorzitter, mijn fractie is het een beetje zat om elke keer te horen dat de focus op woningbouw ligt, maar dat in dezelfde zin wordt gesteld dat vliegen wel moet doorgaan. Voorzitter, dat gaat niet samen en GroenLinks heeft hier nu vaak genoeg aandacht voor gevraagd. Wanneer we de gezondheid van onze inwoners willen beschermen en op termijn verbeteren, moeten we maatregelen treffen, ook richting Schiphol.

Er zal minder gevlogen moeten worden en innovaties zullen versneld toegepast moeten worden, bijvoorbeeld het elektrisch taxiën, maar wellicht moet ook worden gedacht aan het sluiten van banen, geen banen stoppen, maar landingsbanen. Dit alles om gezondheid, wonen en woningbouw ook daadwerkelijk prioriteit te geven. In Laag 1 wordt veel over vormen van vervoer gesproken en we missen de urgentie van andere middelen van vervoer. De beschikbare ruimte maakt dat we vervoer grootschalig moeten gaan verrichten, denk aan een bus, metro, trein, en minder auto's die vanwege de grootte per definitie weinig mensen vervoeren. Daarnaast is de gezondheid van de inwoners gebaat bij schone vormen van vervoer, zowel in aantal als in vorm. Concreet, we hebben in Haarlemmermeer dringend fijnmazig OV nodig dat onze kernen onderling verbindt en zeker de kernen met Hoofddorp. Daarnaast is een uitbreiding en vergroting van het fietspadennetwerk noodzakelijk vanwege snelle toename van elektrische fietsen. Het digipanel en de jongerenraad maken hier ook opmerkingen over. Bij de paragraaf over de kernen had GroenLinks expliciet willen teruglezen dat er nu een toename van fietsverkeer is en dat dringend fijnmazig OV nodig is. De VOORZITTER: Wilt u afronden mijnheer Jansen? De heer JANSEN: Een klein stukje nog.

Voorzitter, het zoekgebied Windturbines op pagina 18 ontbreekt op de kaart, deze heeft de raad voor het zomerreces vastgesteld. Dan nog een laatste op de inhoud van Laag 2. Op pagina 18 staan de kleuraanduidingen van zowel de legenda als de tekening, die corresponderen niet en wij vragen daar toch nog een keer aandacht voor. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Koolmoes, HAP. Gaat uw gang. Mevrouw KOOLMOES: Dank u wel voorzitter. Het is een klein feestje voor HAP vandaag want wat in de oplegnotitie staat, 'wonen waar stad en dorp samenkomen, economisch krachtig en divers, ontspannen in ons buitengebied en slim en stevig verbonden met onze netwerken', zou zo een tekst van onze mooie partij HAP kunnen zijn. De naderende nieuwe Omgevingswet heeft ons als gemeente verplicht een omgevingsvisie op te stellen en die opdracht hebben wij niet licht genomen, er is enorm hard aan deze visie gewerkt en dat straalt er ook vanaf. Bijna al onze op- een aanmerkingen zijn meegenomen en niet alleen de op- en aanmerkingen van de raad, er werd gesproken over deze visie met zo veel mogelijk inwoners, van jongeren tot boeren, van bestuursorganen tot mantelzorgers en dat verdient een welgemeend dik compliment. Haarlemmermeer kenmerkt zich als een zeer diverse omgeving, Hoofddorp, pittoresk Spaarndam, weidse vergezichten en polders vol aardappelen.

In de 100%-omgevingsvisie zien we nu terug dat meer economische diversificatie gewenst is, het sociaal welzijn wordt beter benoemd en er is een uitgebreid verslag over hoe de participatie is verlopen bijgevoegd. Het is zeer fijn dat wat wij als raadsleden hebben aangedragen bij de 70%-sessie nu ook Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

7

is terug te vinden in de 100%-versie, onze dank hiervoor. We zijn kritisch over de samenwerking op provinciaal niveau, de zogeheten POVI. Wij als gemeente zijn dit namelijk verplicht, maar andersom is de provincie niet verplicht om met ons samen te werken en daardoor zou enige wrijving kunnen ontstaan, het is al eerder genoemd, in bijvoorbeeld de Houtrakpolder, maar dit terzijde. De quotes van onze jongeren zijn in deze visie meegenomen en dat werkt inspirerend, deze jongeren zijn de mensen waar het in deze visie tenslotte om gaat. Voorzitter, wij lezen dat agrariërs een rol hebben als beheerder en hoeder van een beleefbaar agrarisch landschap en HAP verzoekt de raad dan ook dit voor ogen te blijven houden. De agrariërs verdienen ons respect en als wij in de visie stellen dat ze beheerder en hoeder van een leefbaar agrarisch landschap zijn, is het aan ons om hen daarbij niet te veel in de weg te staan. De visie is bedoeld om richting te geven aan zaken die tot 2040 op ons pad komen, zoals de klimaatopgave, de woningbouw en de verdichting. Alle zaken die vers op tafel zullen komen, zullen langs de lat van deze visie gelegd worden. Een nieuwe manier van beleid zal worden gevormd en wat wij vandaag lezen als een zeer groot instrument zal straks een digitaal hulpmiddel voor onze inwoners zijn.

Als iemand iets in zijn directe omgeving wil veranderen, kan hij digitaal door een paar klikken zien wat er mogelijk is, waar een vergunning voor nodig is en bij wie die moet worden aangevraagd. Die ontwikkeling moet vooral worden toegejuicht. We lezen dat we meer met onze inwoners zelf gaan samenwerken, maar mijn vraag aan het college blijft wel hoe we straks de nietdigitaalvaardige mensen benaderen, kunnen zij nog steeds naar het omgevingsloket? We blijven hiermee inzetten op het fysiek en sociaal verbonden zijn met elkaar en met omgeving. Voorzitter, nog een kleine aanvulling voor de definitieve versie. Ondanks dat gezondheid veel in de visie wordt genoemd, mist HAP de woorden 'mentale gezondheid', mijn collega's zullen het met me eens zijn dat we dat niet moeten laten liggen. Dank u wel. De VOORZITTER: Prima, dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mijnheer Vermeulen Forza! Gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Dank u wel voorzitter. Voordat ik begin, mag in mijn toespraak alles worden ingelast wat mevrouw Van 't Hull en mevrouw Knikker al naar voren hebben gebracht. Voorzitter, een goede visie geeft een concreet beeld van de toekomst van de organisatie. Met andere woorden, je geeft een kort en helder antwoord op de vraag: hoe zien wij onszelf in de wereld van morgen? Deze visie is met 176 pagina's niet kort en al helemaal niet helder.

Hoe doen andere gemeenten het eigenlijk? De gemeente Eindhoven redt het met 53 pagina's, 43 als we inleiding weglaten, die hebben zich dan ook beperkt tot de spreekwoordelijke stip op de horizon en wat ons betreft, is dat een voorbeeld van hoe het wel moet. Visievorming vereist een delicaat evenwicht tussen wens en realiteit, we hebben niets aan sprookjes, maar we hebben evenmin iets aan ambitieloosheid. Een visie moet de ogen niet sluiten voor bepaalde realiteiten, maar moet evengoed de toekomst durven bijbuigen als voorspellingen ons niet bevallen. Anders gezegd, een visie mag tot de hemel reiken, zolang die in de realiteit geworteld blijft. Dat spel vereist doorlopend maatschappelijk debat want in een open samenleving met debat en vrije verkiezingen zal de realiteit ongeveer in de richting van het meest wenselijke gaan. Wat we vanavond bespreken is geen visie, maar een beleidsstuk dat de gemeenteraad tot 2040 overbodig maakt, nog overbodiger dan de gemeenteraad nu al is, de dood in de pot voor het maatschappelijke debat. In het verleden is al gebleken dat de beleidsstukken van de gemeente Haarlemmermeer die als visie gepresenteerd worden de doodsteek zijn voor initiatieven vanuit de samenleving, visies zijn in beton gegoten.

Deze visie die geen visie is, moet wat de fractie van Forza! betreft aan de lijn, 120 pagina's moeten worden geloosd en als dat niet lukt, kan het stuk wat ons betreft zo de papierversnipperaar in. Even kijken hoe ze dat in Eindhoven doen en we hebben gelukkig nog tot 2024 de tijd. Tot zover. De VOORZITTER: Goed, dank u wel. Mijnheer Beusenberg.

Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

8

De heer BEUSENBERG: Ik heb toch een vraag aan de heer Vermeulen. Ik heb ook al van verschillende partijen gehoord dat het een erg grote en uitgebreide visie is, maar mijn vraag aan u is de volgende. Vindt u wat beschreven staat niet goed of kunnen er andere dingen bij waarvan u zegt dat ze er eigenlijk in zouden moeten? Daar ben ik toch wel nieuwsgierig naar. De VOORZITTER: Mijnheer Vermeulen, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Wat ik van dit stuk vind, is dat er veel te veel in staat, door al die dingen die erin staan, haal je de flexibiliteit uit het stuk. Dat wil zeggen de initiatieven die vanuit onze inwoners komen en die aan deze visie worden getoetst, het maakt het gewoon bijna onmogelijk om met initiatieven te komen. We willen in de visie eigenlijk zien hoe de gemeente Haarlemmermeer er in 2040 uitziet. Onze inwoners kunnen dan kennisnemen van onze visie en daaraan zelf een eigen invulling geven. Nu staat die invulling al in de visie en dan kunnen wij ook naar huis want het staat al vast tot 2040, dus ik hoop dat ik iedere keer word gekozen, dan heb ik weinig werk. De VOORZITTER: U bent door uw spreektijd heen mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Daarom heb ik het op deze manier gedaan voorzitter want het zal niet lukken om in twee minuten zo'n verhaal houden wat mijn collega's doen. De VOORZITTER: We hebben met elkaar nog ongeveer, excuus, gaat uw gang.

De heer SULMANN: Dank u wel voorzitter. In deze ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer lezen we dat de ambitie is om door te groeien naar 200.000 inwoners. Ja, nieuwe woningen en dat is begrijpelijk, veel van onze jongeren kunnen geen huis vinden en ook veel ouderen zijn op zoek, maar dat betekent niet dat we meer inwoners krijgen, we zorgen dan voor doorstroming op de woningmarkt. Uit participatie onder onze inwoners blijkt vooral de wens voor nieuwe woningen en het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving, maar ik lees nergens de wens voor meer inwoners en zeker niet 30% meer inwoners dan we nu hebben. We zijn niet per se tegen nieuwe inwoners, maar meer inwoners zorgt wel voor meer druk op de kwaliteit van de leefomgeving. De omgevingsvisie legt ook de nadruk op de balans tussen meer woningen, mobiliteit, infrastructuur en economie enerzijds en de kwaliteit van de leefomgeving anderzijds. Haarlemmermeer heeft op dit moment in bestaande nieuwbouwwijken al een grote uitdaging wat betreft het groen en PARK21 gaat hierin helpen, maar dat is lang niet genoeg. Er komen ook nog 30.000 woningen en 50.000 inwoners, een metrolijn, zonnepanelen, kantoren, blokkendozen, een waterberging et cetera bij en dan willen onze boeren ook nog het liefst blijven boeren.

Zoals gezegd is PARK21 niet genoeg en waar plannen we al het groen dat nodig is voor bestaande en toekomstige nieuwbouwwoningen? Het is positief dat in deze omgevingsvisie weer een nieuw soort bos wordt genoemd, namelijk het dorpsbosje. Elk dorp zou een dorpsbosje van enkele hectares groot moeten krijgen, dat is wat ons betreft prima en noem dat hoe je wilt, geboortebos, Tiny Forest, compensatiebos of dorpsbosje. Groei van bedrijvigheid en inwoners kan alleen als de kwaliteit van de leefomgeving ook groen kleurt en dat is zoals gezegd precies de bedoeling van deze omgevingsvisie, de balans tussen de bebouwde omgeving en de kwaliteit van de leefomgeving. Visie gaat ook over de toekomst. Kortom, kan de wethouder aangeven wanneer Haarlemmermeer in groene balans is en waar al dat groen wordt aangelegd? Tot zover, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. We hebben nu erg weinig tijd voor een vrij debat, het idee was vijf minuten en dat vind ik zelf wel heel erg kort. We kunnen het zo doen dat we nu beginnen met de termijn over Laag 3 en dat we daarna het debat combineren. Dat lijkt mij verstandiger, bent u dat met mij eens? Ik zie eigenlijk wel veel geknik, dan doen we dat. O, mevrouw Van 't Hull. Qua orde? Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

9

Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, qua orde. Stelt u nu voor dat we geen beantwoording van het college krijgen? De VOORZITTER: Dat ben ik eigenlijk helemaal… Ik heb eigenlijk niet zo heel veel vragen gehoord, maar er zijn wel vragen gesteld. Ja dat lijkt me wel verstandig, laten we dat maar doen, anders wordt het wel heel erg… Dat lijkt me het beste. College. Mevrouw Sedee, gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Voor de mensen die al die prachtige complimenten hebben gegeven, ik ga niet iedereen opnoemen mijnheer Beusenberg, hartelijk bedankt. Zoals mijnheer Jansen zei, geef ik graag de complimenten door aan de ambtenaren, bij dezen. Van het CDA kwam ook een compliment en u hebt net als de HAP regelmatig voor diversificatie van de economie gepleit en dat staat er nu natuurlijk in. We hebben in de coronaperiode gezien hoe kwetsbaar onze economie is en, zoals op 25 augustus jl. al bleek, is onze economie met 18% gekrompen. Gelukkig krabbelt het weer wat op, maar het is van belang dat we verbreden. Mixen waar het matcht, dat is inderdaad een mooie tekst die is gevonden door de mensen die ons proza schrijven en we zijn heel trots op deze mensen. Dan de plannen. U zegt dat de omgevingsvisie actueel moet zijn en dat klopt. Het is natuurlijk ook een soort wisselwerking, de visies die je nog steeds blijft ontwikkelen worden opgenomen in de omgevingsvisie.

Bijvoorbeeld PARK21 waar u het over had, daar vond u nog wat oude teksten en het klopt dat het bestemmingsplan van PARK21 moet worden opgenomen in de omgevingsvisie, dat gaat natuurlijk helemaal gebeuren. Dan de VVD. U vond het teleurstellend, dat hebt u de vorige keer ook gezegd, terwijl we toch behoorlijk wat hebben overgenomen van uw suggesties, maar dat was kennelijk niet voldoende en dat is jammer. Ik vraag me af of wel bekend is wat de functie van de omgevingsvisie eigenlijk is. Dat is een richtinggevend beleidsinstrument van de Omgevingswet en daarin moeten de ambities, de centrale opgave, en de strategie benoemd worden vanuit een samenhangend perspectief op het gebied van ruimte, milieu, landschap natuur, water, verkeer en cultureel erfgoed. Dat is nogal wat en dan krijg je natuurlijk redelijk lijvige stukken en dat moet worden geschreven in samenhang aan de hand van het rad met de verhaallijnen erbij. De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, u krijgt een interruptie van de heer Vermeulen van Forza! De heer VERMEULEN: Dank u vriendelijk voorzitter. Er zijn diverse voorbeelden van gemeenten die kans zien om zo'n hele visie samen te ballen in soms dertig tot veertig pagina's. Waarom moet het in onze gemeente in vredesnaam viermaal zo groot zijn? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Ik denk dat hier een prachtig stuk ligt.

We hebben gekozen voor een andere lijn, wij zijn geen Eindhoven, geen Hoorn en geen Leeuwarden, maar we zijn de gemeente Haarlemmermeer en wij doen het op deze manier. U hebt de 70%-versie gezien, vervolgens hebben we die aangepast met de gemaakte opmerkingen. Een, twee of drie fracties vinden dit een te groot stuk, maar de meeste mensen zijn super tevreden. We hebben in het raadsvoorstel ook uitgelegd dat het niet altijd zo kan zijn dat daar waar het moet worden ingekrompen… op een gegeven moment weet je niet waar je moet schrappen. We hadden een mooi verhaal, dat we hebben aangepast tot de 100%-visie en dit is wat er ligt. Dan ga ik door met de andere vraag van de VVD over hoe het zit met initiatiefnemers, ontwikkelaars en burgers, hoe zij moeten vinden wat ze willen vinden. Dat is nou het hele mooie van het systeem van deze omgevingsvisie die natuurlijk in een DSO wordt gezet, dat zei mevrouw Koolmoes van de HAP net ook al, dan kun je gewoon met één klik met je muis kijken wat de visie en de ambitie van de gemeente Haarlemmermeer is als je een ontwikkeling wilt ontplooien om te kijken hoe je daaraan kunt voldoen. Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

10

De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mevrouw Van 't Hull. Gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Dank u wel voorzitter en dank u wel wethouder voor het antwoord. De vraag was niet zozeer hoe je iets moet vinden, maar hoe het gemakkelijker moet worden om initiatieven te ontplooien, om dingen mogelijk te maken. Als je zaken gemakkelijk kunt vinden, betekent dat in dit geval dat je de regels gemakkelijk kunt vinden, maar dat betekent niet per definitie dat het gemakkelijk wordt om het dan ook te doen. De VOORZITTER: Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: Ja mevrouw Van 't Hull, dat was nou het aardige, we worden natuurlijk overstroomd met initiatieven. Het is duidelijk dat echte ontwikkelaars en andere mensen die iets willen op het gebied van economie, maar ook op het gebied van woningbouw, de gemeente Haarlemmermeer uitstekend weten te vinden. Dan EEN Haarlemmermeer, die begon over zonnepanelen. Volgens mij is die vraag ook beantwoord door mijnheer Van der Peet die stelde dat we natuurlijk beleid op het gebied van zonnepanelen hebben vastgesteld. U vraagt ook naar het netwerken en u zegt dat we wel zelfstandig moeten blijven. Dat klopt, natuurlijk blijven we zelfstandig, maar het is natuurlijk wel van groot belang, zoals D66 dat ook altijd zegt, dat die netwerken ons juist kunnen versterken.

Je kunt beter iets samendoen, als je een grote opgave hebt, heb je Amsterdam, de MRA, de provincie of de Rijksoverheid nodig, dan is het van belang dat je weet hoe sterk je netwerk is en daarin moet je dan ook investeren. Dan het licht kritische begin van de PvdA, ik schrok al een beetje mijnheer Klijn en ik ben blij dat u daarna toch wel met hele vette complimenten kwam, dank u wel daarvoor. U begon natuurlijk over het sportcomplex, moeten we dat misschien toch uitbesteden richting PARK21. Voorlopig zal dat niet zo zijn, u weet dat het bestemmingsplan nog steeds niet definitief is en dat gaat nog wel even duren als je ziet dat de gang naar de Raad van State misschien toch moet worden gemaakt. Daar komen we op terug als we denken dat daar een voordeel is te behalen, maar dat is niet zeker. Het college komt daarop terug, in de tijd en niet vandaag of morgen. De VOORZITTER: U krijgt een interruptie van mijnheer Klijn. De heer KLIJN: In de visie staat 'grote sportcomplexen een hoofdrol op PARK21'. Wordt dat in de toekomst wel doorgezet? Wethouder SEDEE: Ik heb niet zo goed gehoord wat u zei? De VOORZITTER: Wilt u uw vraag herhalen? De heer KLIJN: Ja hoor. In de visie staat nu dat de grote sportcomplexen uiteindelijk naar PARK21 moeten verhuizen, als beleid dan.

Willen we de komende jaren tot 2040 doorzetten dat er een verhuizing naar grote sportcomplexen gaat plaatsvinden? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, gaat uw gang. Wethouder SEDEE: Dat kan ik natuurlijk niet met zekerheid zeggen want het ligt er natuurlijk maar net aan hoeveel sportcomplexen daarnaartoe moeten en hoeveel mensen erbij komen die ook gebruik moeten maken van sportcomplexen, maar we hebben in PARK21 natuurlijk wel plek voor sportcomplexen want we weten dat er straks een toenemende vraag is naar hockey-, tennis- en voetbalvelden. We hebben de Houtrakpolder stevig aangezet want daar houden wij wel van. Je kunt Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

11

maar beter precies zeggen wat je bedoelt dan dat je het een beetje halfzacht doet want daar schiet natuurlijk helemaal niemand iets mee op en ik denk ook dat GroenLinks, en zeker mijnheer Jansen, daar verschrikkelijk blij mee is. De VOORZITTER: U krijgt weer een interruptie van de heer Klijn. Heel kort alstublieft. De heer KLIJN: Even een informatieve vraag. In de provinciale omgevingsvisie staat dat de Houtrakpolder gereserveerd blijft voor uitbreiding van de havens, maar hierin staat dat dit niet gaat gebeuren. Ik heb begrepen dat beide omgevingsvisies goed op elkaar moeten aansluiten, hoe ziet u dat in de toekomst? De VOORZITTER: Mevrouw Sedee. Wethouder SEDEE: Daarover verschillen we gewoon van mening. In de omgevingsvisie van Amsterdam staat dat ze de haven proberen te verdichten en daar heb ik ook bij de wethouder naar gevraagd. Ook de haven zegt dat graag te willen en dat zegt men ook in de MRA. Wat dat betreft, hebben we natuurlijk heel veel medestanders. We gaan er natuurlijk wel voor, dat hebben we met elkaar afgesproken. De VOORZITTER: Mevrouw Sedee, wilt u uw termijn vervolgen? Wethouder SEDEE: Ja, maar ze stellen steeds vragen. De VOORZITTER: Ja, maar ik ga het even niet meer doen, even geen interruptie want de wethouder heeft niet zo veel tijd. Wethouder SEDEE: We zullen de Delftse website bekijken. Ik weet even niet meer wie dat zei, o mevrouw Knikker van D66.

Dat gaan we zeker bekijken. GroenLinks, gezondheid, wonen en heel veel andere dingen over luchthavenzaken. Dat gaat mijnheer Nobel zeggen, maar ik wil wel even één leuk feitje vertellen en dat is het volgende. Op de website van het RIVM staat duidelijk dat de omgevingsvisie van de gemeente Haarlemmermeer een voorbeeld is als je kijkt naar hoe wij gezondheid hebben geïntegreerd in onze omgevingsvisie. Ik ben nu bij GroenLinks en ik vraag me af of ik moet doorgaan. Ik dacht, ik wissel even af. Oké, dan ga ik door. De HAP had natuurlijk ook prachtige complimenten. Samenwerking met de provincie. Ik begrijp heel goed wat u bedoelt, maar wij blijven onze hand naar de provincie uitsteken en dat doet die ook. Zoals u hebt gelezen, vinden we op het gebied van groen en landschap de Westeinderscheg heel erg belangrijk en daar gaan we binnenkort hard mee samenwerken. Wij weten de provincie wel te vinden, zeker op het gebied van groen. Digitaal minder vaardige mensen. We blijven natuurlijk altijd een loket openhouden voor mensen die een ontwikkeling willen hebben en die niet zo vaardig zijn op het gebied van het digitale. Forza! Dan hebben we al een kleine… Geen vraag, maar wel naar Eindhoven, daar hebben we het over gehad. Dan EEN Haarlemmermeer, die heb ik doorgestreept. GEZOND Haarlemmermeer, ook dank u wel voor de complimenten.

Waar komt het groen? We vinden het groen natuurlijk hartstikke belangrijk. De balans houden tussen economie en wonen, uiteraard die fysieke pijler is heel erg belangrijk. U krijgt in deze periode natuurlijk de nota Groen en recreatie nog van deze wethouder, die komt naar u toe en dan kunt u in een prachtig staatje zien waar we van plan zijn om al dat groen aan te leggen. Voorzitter, volgens mij heb ik alles wel behandeld. De VOORZITTER: Dank u wel. Ik geef eerst mevrouw Steffens het woord.

Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

12

Wethouder STEFFENS: Even een korte aanvulling op een aantal zaken waarover mevrouw Sedee het had, bijvoorbeeld Delft. Daar zijn we al mee bezig en er is een infographic in de maak, dus u wordt op uw wenken bediend. Ook wij vinden het erg belangrijk dat het in dat opzicht ook heel kort en simpel wordt uitgelegd en dat gaat gebeuren. Nog even over de niet-digitaalvaardigen. Aan de ene kant houdt het digitale stelsel daar namelijk zelf rekening mee, daarvoor wordt al een oplossing gevonden met DSO heb ik me laten vertellen, maar naast online kan men in Haarlemmermeer ook gewoon via een brief of een telefoongesprek een zienswijze indienen. Dat betekent dat we op die manier met die groep rekening houden en u vindt dat ook op pagina 153 van de visie waarin iets staat over inclusiviteit. Als laatste voorzitter, mevrouw Koolmoes vroeg iets over mentale gezondheid en dat dit moet worden toegevoegd. Het is op dit moment opgenomen in het deel Sociaal beleid, aan de rechterkant op pagina 152. Het is namelijk erg belangrijk en ik ben blij dat u zegt dat u het mist want dan hebben we het niet duidelijk genoeg opgeschreven. Dus dan moeten we zorgen dat we daar nog een kleine aanvulling op doen. Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer Nobel, wilt u nog iets toevoegen? Wethouder NOBEL: Nou voorzitter, ik kan het heel kort houden. Volgens mij was er één vraag over wonen en de luchthaven.

De luchthaven ligt er al sinds 1916, wonen, werken en recreëren in deze polder gaat daar al sinds 1916 hand-in-hand mee en ik ga ervan uit dat dit ook nog een slordige 100 jaar zeker op dezelfde voet zal doorgaan. Ik voorzie daar geen probleem. Het was meer een statement dan een vraag en ik denk dat dit het was van mijn kant voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan ga ik naar de tweede termijn en die gaat over Laag 3. Die beschrijft de opgave en de thema's. Als u nog iets kwijt wilt over de eerste termijn, dan zou ik zeggen: doe dat straks in uw inleiding even. Wie? Ik zag mevrouw Van 't Hull en zij gaat als eerste. Moet ik nu weer een andere volgorde of zal ik dezelfde volgorde aanhouden? Laat ik dezelfde volgorde maar even houden, dat vind ik wel prettig. Dan kom ik zo bij u, eerst mijnheer Van der Peet van het CDA. De heer VAN DER PEET: Ik denk dat dit inderdaad het gemakkelijkste is voorzitter. Er is in één oogopslag duidelijk dat er een groot verschil is tussen de omgevingsvisie 2040 en de Structuurvisie 2030. Hoewel we in 2012 al behoorlijk ver waren, zien we anno 2021 een volledig integrale visie waarin onderwerpen als welzijn, klimaat, milieukwaliteit en gezondheid aan de orde komen. Deze brede blik is een van de belangrijkste doelstellingen van de invoering van de Omgevingswet.

Als alle informatie straks via het digitale stelsel Omgevingswet ook digitaal wordt ontsloten, wordt het helemaal een feest. Inwoners, initiatiefnemers, iedereen die dat wil, kan met een muisklik per perceel zien welke regels daar gelden en hoe de visie op dat gebied is. Dan wil ik direct reageren op de woorden van de VVD in de eerste termijn. Ik hoorde de VVD eigenlijk alleen maar over initiatiefnemers en weinig over onze inwoners. De vraag is dan voor wie we de omgevingsvisie maken, maken we die voor de leefomgeving van de initiatiefnemers die hier misschien niet eens vandaan komen of voor onze inwoners? Het lijkt erop dat de VVD en Forza! verblind zijn door de kwantiteit en daardoor het oog voor de kwaliteit, in dit geval de ruimtelijke kwaliteit, zijn verloren. De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, u krijgt een interruptie. Mevrouw Van 'Hull, gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Het leek me toch wel handig om daar even op te reageren. U hoort natuurlijk wat u hoort, maar wij hebben inwoners en initiatiefnemers steeds in één zin genomen en initiatiefnemers kunnen zowel inwoners als ondernemers zijn. Het gaat erom dat er mogelijkheden zijn en natuurlijk is de kwaliteit heel erg belangrijk, maar het wordt wel wat overzichtelijker als de kwantiteit wat minder is en meer op kapstokniveau.

Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

13

De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Een korte reactie daarop. Kijk ik snap de VVD, die wil minder regels en minder kaders, maar ik denk dat u wel anders piept als er geen regels voor het perceel naast u zijn en daar een woning van 10 meter hoog komt die alle zon in uw tuin wegneemt. Ik denk dat we niet alleen naar initiatiefnemers moeten kijken, maar vooral ook naar inwoners die geen initiatiefnemer zijn. De VOORZITTER: Voordat ik bij u terugkom, krijgt eerst mijnheer Vermeulen het woord want hij stak zijn hand net wat eerder op en dan komt u. Mijnheer Vermeulen, gaat uw gang. De heer VERMEULEN: Dank u voorzitter. Onze naam werd genoemd en dan moet je toch iets terugzeggen. Ja, wij vinden iets van de kwantiteit, die is te groot, onoverzichtelijk en onleesbaar. Wat wij voor onze inwoners willen, is een heel gemakkelijk leesbaar stuk waarin ze alleen maar kunnen halen welke kant wij op willen. Niet hoe wij daar willen komen, maar gewoon wat het eindpunt is en hoe de gemeente Haarlemmermeer er in 2040 uitziet. Daarvoor heb je geen 176 pagina's nodig. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull, gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja, ik wil nog reageren op de woorden van de heer Van der Peet. Hij gaf het voorbeeld van de buren en dat je toch geen woning van 10 meter hoog naast je wilt hebben.

Mijn vraag is dan: horen zulke regels in de omgevingsvisie of in onderliggend beleid thuis? De VOORZITTER: Mijnheer Van der Peet, gaat uw gang. De heer VAN DER PEET: Deze 10 meter is helemaal niet in de omgevingsvisie te vinden, dus ik denk dat we daaraan voorbijgaan. Als ik het woord toch heb, wil ik even reageren op… De VOORZITTER: U bent nog aan uw termijn bezig, dus als u dat wilt combineren en wilt afronden, dan komen we er wel. De heer VAN DER PEET: Ja. Het CDA vindt het goed dat gezondheid en milieukwaliteit een prominente plek in de omgevingsvisie hebben, dat is ook noodzakelijk om de kwaliteit van onze omgeving te beschermen. Het is in de Omgevingswet immers de bedoeling dat elk initiatief bijdraagt aan de kwaliteit van de omgeving, een nieuw uitgangspunt dat in het verleden lang niet altijd werd toegepast. De meeste onderdelen die hier betrekking op hebben betreffen ook nieuw beleid en dat bevestigt dit beeld. Waar we in onze eerste termijn spraken van krachtige bewoordingen, zien we die in Laag 3 zeker niet altijd terug. Het biedt niet alleen ruimte voor interpretatie, maar het maakt het ook lastig om te kunnen monitoren of ambities worden gehaald. Ten aanzien van gezondheid wordt bijvoorbeeld gesteld: lucht, bodem en ondergrond, oppervlaktewater en grondwater zijn zo schoon mogelijk.

Ja leuk, maar wat is schoon en wat is zo schoon mogelijk? We zorgen dat er zo beperkt mogelijke hinder is van geluid, licht, geur of magneetvelden en dan het beste voorbeeld: het streven naar het blijven van koploper zijn waar het gaat om… Dit hoef ik niet nader toe te lichten. Ambities mogen best wat ruimte bieden, maar we vragen hier toch nadrukkelijk aandacht voor aanscherping in aanloop naar de definitieve versie. Heldere taal, dat ben ik wel met u eens. De ambities ten aanzien van milieukwaliteit, lucht en geluid kunnen op onze instemming rekenen, deze onderwerpen zijn de afgelopen tijd regelmatig in de raad aan de orde geweest. Het intensiveren van de samenwerking tussen de beleidsvelden Gezondheid en Milieu vinden wij verstandig, alleen op deze wijze kan er voldoende gewicht in de schaal worden gelegd als het gaat om de afwegingen ten aanzien van beleid op het gebied van mobiliteit, energie en ruimte. Voorzitter, als het gaat om landschap en groen, omgevingskwaliteit en erfgoed, zien wij wederom ambities die bij de visie van het CDA passen. 'De Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

14

geschiedenis van Haarlemmermeer is rijk en we moeten ons erfgoed versterken en beleefbaar maken', dat is wederom een mooie tekstuele vondst, 'dit kan door hergebruik en herbestemming te stimuleren'. De landbouw en glastuinbouw komen ook nadrukkelijk aan bod, dat zijn onderwerpen die het CDA natuurlijk aanspreken. We zijn blij te lezen dat het agrarisch landschap onze gemeente tot een aantrekkelijk vestigingsklimaat maakt voor wonen en werken en uniek is in de Randstad. Daarbij geldt wat ons betreft wel: mooie woorden, maar eerst zien en dan geloven. Wat het CDA betreft, zetten we dan ook alles op alles om dit landschap voor toekomstige generaties te behouden, de agrarische sector gezond te houden en de rol die zij spelen in het beheer van het open landschap te waarderen. Ten aanzien van de andere onderdelen zien wij ambities die wij kennen van het eerder door de raad vastgestelde beleid, zoals de mobiliteitsvisie en de woonvisie. We zien hierin op dit moment geen aanleiding om een zienswijze te geven. Tot slot willen we de complimenten geven voor de nieuw ontwikkelde kaarten, die zijn zeer goed leesbaar en van hoge kwaliteit. Het zou prettig zijn als deze ook ergens los geplaatst worden, zodat we er wat meer in detail naar kunnen kijken. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel. Dan komen we bij de VVD, mevrouw Van 't Hull. Gaat uw gang. Mevrouw VAN 'T HULL: Ja dank u wel.

In tegenstelling tot de heer Van der Peet met een zienswijze op de volgende laag zou ik het, zoals al eerder aangekondigd, liever hebben over de kapstok en de hoofdlijnen. Ik hoorde verschillende collega's, onder andere de heer Klijn van de PvdA, al vragen naar bijvoorbeeld het zonnecarré en een discussie daarover. Eigenlijk is dat dezelfde vraag als ik aan de heer Van der Peet heb. Dat zijn natuurlijk best details en je zou het daar toch liever over hebben op het moment dat je het over de zonneakkers hebt en daar hebben we het natuurlijk al over gehad. Ik begrijp die vraag wel, hoe zit het dan hier in die visie? Ik hoorde mevrouw Knikker over het voorbeeld van de gemeente Delft, dat is bijvoorbeeld en ik vroeg me af hoe de PvdA naar dat voorbeeld kijkt, of jullie daar gecharmeerd van zijn, zou dat iets voor hier in Haarlemmermeer zijn? De VOORZITTER: Mijnheer Klijn, gaat uw gang. De heer KLIJN: Ja dank u wel voorzitter. Nu moet u me even helpen. Delft, dat ging toch over die infographic? Ja, daar zijn wij voor en die is volgens mij ook al toegezegd. De VOORZITTER: Mevrouw Van 't Hull. Mevrouw VAN 'T HULL: Die toezegging heb ik natuurlijk ook gehoord, maar die ging over de infographic. Die is toegezegd, maar ik hoorde in de inbreng ook duidelijk iets over de omvang en de duidelijkheid daarover, meer die richting op.

De heer KLIJN: Wat de PvdA betreft, mag de tekst wat meer down to earth, het mag van ons wat concreter, maar de wethouder heeft de systematiek net al goed uitgelegd: op het moment dat je iets wilt weten over het gebied waar je woont of je iets wilt ontwikkelen, klik je er in de DSO op en dan krijg je precies al het beleid en als de omgevingsvisie straks klaar is ook precies waar alles aan moet voldoen en wat de visie is. Dat is op zich een goede methode natuurlijk. Ik ga er niet van uit dat burgers in staat moeten zijn om dat hele pak papier te lezen, alleen de diehards, maar dat je vooral benieuwd bent naar het gebied waar jij woont of waar je iets wilt doen. De VOORZITTER: Mijnheer Klijn voor de kijkers thuis, ik denk dat zij niet weten wat DSO is. De heer KLIJN: Het is digitaal in ieder geval. De complete omgevingsvisie en het omgevingsplan komen voor alle burgers digitaal beschikbaar. Daarin is het mogelijk om een perceel aan te klikken en Conceptverslag Raadssessie Vaststellen ontwerpomgevingsvisie Haarlemmermeer 26 augustus 2021

15

dan zie je precies wat er op dat perceel aan de hand is, zowel qua plannen als qua visie en voorwaarden om iets te ondernemen. De VOORZITTER: Uw tweede termijn is nog aan de orde. Mevrouw VAN 'T HULL: Daarvoor zou ik graag even het woord willen geven aan mevrouw Kliphuis, die gaat aanvullen. De VOORZITTER: Mevrouw Kliphuis. Mevrouw KLIPHUIS: Dank u wel voorzitter. Ik denk dat we minder ver van elkaar afzitten dan het hier lijkt. Ik had op 25 augustus jl. een heel mooi initiatief voor 2040 aan mijn keukentafel, ik kreeg een tekening van mijn zoon van een elektrische vliegende auto die in 2040 hier nieuw in Haarlemmermeer zou moeten rijden. Een topplan en ik zat mij te bedenken: maar hoe past dat dan in onze omgevingsvisie en daar kom ik eigenlijk op de kern die de VVD mist. Het gaat er niet om dat ons huidige beleid er goed in staat want er staan inderdaad prachtige samenvattingen van het huidige beleid in, maar wat gebeurt er nu bij het discussiëren over de omgevingsvisie? We gaan discussiëren over het huidige beleid. Ik wil discussiëren over die spreekwoordelijke vliegende auto in 2040 en of we die vinden passen bij de gemeente Haarlemmermeer want dat is waar die visie naartoe moet, dat is de ruimte, de ondernemerszin, de gekkigheid en het kan ook misgaan. Dat is waarover het moet gaan. Ons doel is niet dat we een gemeente van 200.000 inwoners worden, dat is niet onze visie.