2021-01-21 Raadssessie RV Jong in Haarlemmermeer opgroeien en opvoeden 2020-2024.doc

VERSLAG VAN DE SESSIE VAN DE RAAD DER GEMEENTE HAARLEMMERMEER OP DONDERDAG 21 JANUARI 2021 Onderwerp:

Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 (2020.0003103)

Voorzitter:

dhr. T.M. Blom

De leden: dhr. R. Ahmed Khatab, dhr. M.L. Beusenberg, dhr. E. Boscher, mw. A.E. Gumbert, mw. R.F. Hussain, dhr. C. el Idrissi, dhr. R. Kenselaar, mw. A.P. Maat, mw. C.F.M. van der Meij, mw. T.M.H. Reesink, dhr. J.P.H. de Vries Griffier: dhr. B. Heerema Portefeuillehouders: mw. M. Steffens-van de Water Insprekers: Jayden Gauri, Lucas Rib (Jongerengemeenteraad)

De VOORZITTER: We bespreken vanavond het onderwerp Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024. Dus dat gaat snel. Wie mag ik het woord geven? Sorry, we hebben een inspreker. De insprekers zijn Lucas en Jayden van de Jongerengemeenteraad Haarlemmermeer. Kunnen jullie je melden? Dan krijgen jullie nu het woord. Jayden GAURI: Dank voorzitter. Vandaag zijn Lucas en ik aanwezig namens de Jongerengemeenteraad om onze visie te geven. over het Jeugdbeleid 2020-2024 In grote lijnen vinden wij dat het goed is dat dit beleid geüpdatet wordt. Het ziet er goed uit, maar we zien toch kritische kanttekeningen. Wij willen vandaag graag praten over thema 2: psychisch welzijn van jongeren verbeteren. We hebben eerder al aangegeven dat wij graag een onderzoek zien naar de oorzaken van psychische problemen onder jongeren en hebben dit in de consultatieronde van deze nota in mei vorig jaar aangegeven. Echter, wij zien dit niet terug in het beleid en we herhalen deze wens dus. In het jongerenonderzoek in 2019 vertellen jongeren in diepgaande interviews over hun psychische problemen. Zij spreken over stress, depressie, angst, paniekaanvallen, posttraumatische stressstoornissen, burn-out, eenzaamheid en zelfs suïcidaliteit. Bijvoorbeeld: ik ben veertien en ga naar school. Daarnaast heb ik een bijbaantje en spreek ik graag met mijn vrienden af.

Ik vind het belangrijk om Haarlemmermeer een fijne plek voor jongeren te maken en daarom zit ik in de JGR. Als ik dan in dit beleid lees dat wij, als JGR, ook volledig verantwoordelijk zijn voor de Pizza Talks, krijg ik daar best veel stress van en legt dat druk op me. Wij zouden graag zien dat de oorzaken van deze problemen inzichtelijk worden. De JGR is bijvoorbeeld de afgelopen twee jaar verschillende keren bij scholen op bezoek geweest om met klassen hierover in gesprek te gaan. Hiervoor hebben wij een interactieve les ontwikkeld. Wij zouden graag met de gemeente meedenken over hoe je dit nog breder kunt inzetten of aanpakken. Uit het jongerenonderzoek uit 2019 blijkt dat er onder deze jongeren behoefte is aan meer bekendheid van het huidige aanbod binnen onze gemeente. Als blijkt dat er dingen missen, gaan wij ervan uit dat de gemeente hier, zoals altijd, op inspeelt. Dan geef ik nu graag het woord aan mijn mederaadslid, Lucas Rib. Lucas RIB: Dank u wel voorzitter, maar helaas is het vandaag de dag nog steeds een taboe om naar de psycholoog te gaan als jongere. Dit komt omdat ze gelijk een stempel krijgen dat er iets mis is met hen, terwijl dit natuurlijk eigenlijk niet het geval is. Om hulp vragen, mag dus van ons geen taboe zijn.

Wij zien graag dat het taboe om om hulp te vragen actief door de gemeente in het jeugdbeleid wordt Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

1

opgenomen zodat het makkelijker, laagdrempeliger en toegankelijker wordt voor jongeren om hulp te vragen. Als Jongerengemeenteraad vinden wij dat Pizza Talks en een jongerenervaringscoach hier niet genoeg voor zijn. Laatst is naar buiten gekomen dat veel jongeren en studenten hun leven op dit moment een onvoldoende geven. Ik herken dat. Na een ontzettend lange periode van eenzaamheid momenteel vinden wij dat er genoeg steun van de gemeente moet komen. Wij pleiten daarom voor een actieve inzet van de gemeente om de mentale gezondheid van jongeren juist substantieel te verbeteren. Denk dan bijvoorbeeld aan psychologen en het toegankelijker maken voor jongeren om naar een psycholoog te gaan. Want nogmaals, om hulp vragen mag geen taboe zijn. We hopen dat jullie hier wat mee kunnen en bedankt voor de aandacht. De VOORZITTER: Dank jullie wel. Jullie bijdrage staat ook in iBabs dus die kan eventueel worden nagelezen. Zijn er nog raadsleden die vragen hebben aan deze twee jongelui? Mevrouw Van der Meij van D66. Mevrouw VAN DER MEIJ: Dank u wel, ook als ambassadeur betrokken bij de Jongerengemeenteraad, wil ik als eerste even zeggen dat ik er heel trots op ben dat jullie eigenlijk op heel korte termijn deze bijdrage hebben geleverd want we hebben pas gisteravond besloten dat het goed zou zijn dat ook jullie hier jullie je verhaal kwamen doen.

Daarvoor wil even mijn complimenten aan jullie overbrengen en dank voor jullie inbreng. Ik heb een vraag en ik weet niet wie die wil beantwoorden, maar er werd gesproken over dat het taboe om psychische hulp in te schakelen ervan af moest want die psychische hulp is juist hard nodig. En dan werd gezegd als voorbeeld 'psychologische hulp moet laagdrempeliger'. Zou het dan helpen als bijvoorbeeld op school psychische hulp toegankelijk is, of bij de sportclub of een andere plek waar jullie in normale tijden veel zijn? Is dat iets waar jullie aan denken? De VOORZITTER: De vraag gaat nu naar Lucas of Jayden? Mevrouw VAN DER MEIJ: Volgens mij gaf Lucas het voorbeeld, dus misschien kan hij de vraag beantwoorden. Lucas RIB: Dank u wel. Ik denk dat het zeker een manier zou zijn waarop in ieder geval meer bekend wordt onder jongeren dat hulp aanwezig is en dat het mogelijk is, zeker door ermee te beginnen op de scholen of sportverenigingen, zodat het inderdaad laagdrempeliger wordt voor jongeren om erheen te gaan en ze kunnen zien dat er hulp dichtbij huis kan zijn. Ik denk dat de afstand naar een psycholoog wel een stuk verminderd wordt als je het zo dichtbij brengt. Dan is een school of een voetbalvereniging daar wel een goed voorbeeld van, ja. De VOORZITTER: Dank je wel. Mevrouw Gumbert GroenLinks, heeft u een vraag? Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter.

Ik had mijn hand eigenlijk opgestoken om het woord te voeren maar ik heb wel een vraag. Ik wist niet precies hoe ik dat moest doen, of ik mijn hand dan nog een keer op moest steken, maar dat zou ingewikkeld zijn, dus dank u wel. De VOORZITTER: Ik stel voor dat iedereen die nu een hand opsteekt een vraag heeft. Mevrouw GUMBERT: Mijn vraag is: is het voor de behoefte aan ondersteuning bij psychische problemen voor jullie noodzakelijk dat dat via een medisch kanaal zoals een psycholoog verloopt? Ik begrijp ook wel dat je zegt 'die Pizza Talks, dat is leuk, maar niet genoeg'. Maar zouden er andere vormen denkbaar zijn, misschien meer zoiets als coaching of begeleiding of advies bij het lid worden

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

2

van verenigingen of dergelijke dingen? Of moet dat echt gaan over psychologen of andere dokterachtige personen? De VOORZITTER: We gaan het horen van Lucas. Lucas RIB: Ik denk dat Jayden hier ook wel wat over kan vertellen maar zelf vind ik dat coaching altijd handig is en dat je altijd merkt dat het heel erg helpt als je gecoacht wordt. Toch denk ik dat zeker nu momenteel jongeren heel eenzaam zijn, het misschien ook wel eens goed is als ze dan naar een dokter gaan, of naar een psycholoog. U zei een 'dokterachtige' persoon, maar ik zie een psycholoog meer als iemand waar je alles tegen kunt zeggen en waar het heel erg vertrouwelijk is. Ik denk dat jongeren daar heel erg behoefte aan hebben op dit moment en ik denk dat ze daar ook in een later stadium heel veel gebruik van kunnen maken. De VOORZITTER: Jayden, heb jij er nog iets aan toe te voegen? Jayden GAURI: Ik denk dat Lucas het heel goed heeft verwoord. Er wordt ook in het beleid over jongerenervaringscoaches gepraat en jongeren hebben ook vaak behoefte – en dat kan heel raar klinken – aan volwassen denkwijzen en dat kan op een andere manier zijn dan een jongerencoach kan overbrengen. Een jongerencoach gaat heel makkelijk om met jongeren, maar die denkwijze zal er misschien niet zijn. De VOORZITTER: Dan ga ik door met de volgende vraag van mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter.

Ook namens SRH heel goed dat jullie inspreken en dat je bepaalde problemen aan de kaak stelt. Mijn vraag is: zijn er bij jullie beiden situaties bekend waar jongeren tegen een muur lopen? Zou het misschien handig zijn dat er een platform opgericht wordt vanuit de jongerenorganisaties op de een of andere manier, zodat de jongeren zich makkelijker kunnen melden? Of zie je het zo dat ze eigenlijk meteen naar een psycholoog willen? Hoe zit dat? Weten jullie daar wat van en hoe zou je dat dan willen adviseren aan de jongeren en op welk platform kunnen wij jullie daarmee helpen? De VOORZITTER: Jayden, kun jij daar wat over zeggen? Jayden GAURI: Ja, ik denk als we kijken naar een platform, dat wij als Jongerengemeenteraad daar niet echt geschikt voor zijn omdat we alle jongeren in Haarlemmermeer vertegenwoordigen. Dan zou ik zeggen: kijk naar een instantie als een MeerWaarde of een MENES die daar meer ervaring mee heeft. Voor het platform, maar ook voor het contact met de jongeren. Heb ik daarmee uw vraag beantwoord? De VOORZITTER: Mijnheer Beusenberg. De heer BEUSENBERG: Niet helemaal want jullie gooien dit probleem op tafel en het is toch een teken dat er iets, in welke organisatie dan ook, niet klopt en ik ben aan het zoeken naar een oplossing.

Misschien kan de wethouder daar straks wat over zeggen, maar ik zou het liefst met een oplossing komen zodat die jongeren zich zo snel mogelijk ook melden als ze problemen hebben en er niet mee rond blijven lopen. Dus daar ben ik naar op zoek, maar in ieder geval dank dat jullie het aangekaart hebben. De VOORZITTER: Ja. Dan kunnen we naar de volgende vraag van mevrouw Maat van het CDA.

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

3

Mevrouw MAAT: In ieder geval heel erg bedankt voor het inspreken jongens, mijn vraag komt een beetje overeen met die van mevrouw Van der Meij want jullie zeggen 'het taboe moet er af en psychologen moeten toegankelijker te bereiken zijn'. Je zei al, die Pizza Talks en coach is niet voldoende. Mijn vraag is eigenlijk: hebben jullie al nagedacht over wat de gemeente dan wel zou kunnen doen om dat toegankelijker te maken? Dat is mijn vraag. De VOORZITTER: Jongelui, wie van jullie wil antwoorden? Lucas? Lucas RIB: Ik denk zeker dat de gemeente daar een rol in kan spelen, misschien in de vorm van een campagne. Ik weet dat de campagne Blijf overeind bestaat en misschien kunnen we daar onze eigen versie binnen psychologie van maken, dat je echt campagne voert onder jongeren dat die instanties en psychologen beschikbaar zijn juist voor dit soort situaties waarin jongeren heel erg alleen zijn en misschien later ook nog wel de gevolgen hiervan ervaren. Dat je duidelijk maakt dat er dan instanties zijn waar ze naartoe kunnen en dat ze weten hoe ze die kunnen bereiken want ik denk dat de stap om ergens naartoe te gaan voor hulp heel erg groot is onder jongeren. Misschien kunnen we daar met een campagne wat aan doen. De VOORZITTER: Is dat een bevredigend antwoord, mevrouw Maat? Mevrouw MAAT: Mag ik nog een kleine vervolgvraag stellen? De VOORZITTER: Een kleine. Mevrouw MAAT: Ja.

Maak ik hier ook uit op dat jij zegt dat er een probleem ligt bij de informatievoorziening? Dat wanneer je een psychisch probleem hebt, het niet helemaal duidelijk is bij wie je dan kunt aankloppen? Dus dat de kanalen naar een MeerWaarde en een MENES niet heel duidelijk zijn en dat die duidelijker mogen. Klopt dat, Lucas? Lucas RIB: Ja, zeker, ik denk dat scholen en sportverenigingen daar een grote rol in kunnen spelen om duidelijker die informatie te verspreiden onder jongeren, hoe ze een psycholoog kunnen bereiken, of iemand anders. De VOORZITTER: Oké, dan gaan we naar de volgende vraag van mijnheer De Vries van ChristenUnie-SGP. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Ook van mijn kant, mooi dat jullie komen inspreken. Het is altijd goed om jongeren te zien die iets aan de kaak stellen of iets voor het voetlicht willen brengen. Mijn vraag is vooral aan de wethouder, misschien kan ik die nu ook meteen stellen. Er komt een idee van deze jongeren voor een campagne en is dat ook iets waar de wethouder aan denkt? Wat kunnen we betekenen in deze problematiek die met name, denk ik, rond corona heel erg groot is geworden? Dank u wel. De VOORZITTER: Dan parkeren we deze vraag nog even en gaan we door naar Mijnheer El Idrissi van de HAP. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter, allereerst dank voor het inspreken jongens, het was heel duidelijk wat jullie aangeven.

Ik zit nog even te kijken naar het thema 2, het psychisch welzijn van jongeren, een heel belangrijk aspect vooral nu met corona. Er gebeurt aardig wat in die koppies van jonge mensen. Jullie geven beiden aan dat dat breder moet worden ingezet vanuit de gemeente. In het hele jeugdbeleid zie je als je dat zo leest dat we heel erg willen inzetten op beschermende Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

4

factoren, dus niet zozeer de eerste stap naar een psycholoog, maar de eerste stap naar een maatje, een buurman een vriendje, door middel van die Pizza Talks of ervaringscoaches die er zijn. Dat is de eerste stap om dat taboe te doorbreken om vervolgens, als dat echt nodig is, pas de stap te maken naar de psycholoog. Mijn vraag is: hoe zien jullie dat? Hoe zien jullie die tweetrapsraket, zogezegd? En de vraag is even aan Jayden. De VOORZITTER: Prima, Jayden, ga je gang. Jayden GAURI: In het jongerenonderzoek van 2019 is ook teruggekomen dat er te lange wachtlijsten zijn waardoor je ook creëert dat een jongere persoon heel snel met het probleem blijft zitten. En dan gericht op uw vraag hoe we dat zien. Die stap naar een buurman of een maatje is in principe heel goed, maar zoals ik al eerder zei, er is soms behoefte bij jongeren aan die volwassen kennis. Dat kun je niet krijgen van een maatje of een coach die dezelfde denkwijze heeft, die kan heel goed zijn om iets goed over te brengen, maar die denkwijze zal niet hetzelfde zijn. De VOORZITTER: Is de vraag voldoende beantwoord? De heer EL IDRISSI: Ja dank voorzitter.

Nog een kleine vervolgvraag, is dit ook wat jongeren over het algemeen aangeven richting jullie? Geven ze ook echt aan 'we willen graag met iemand spreken die ervaringsdeskundige is of liefst een psycholoog en niet met maatjes of ervaringscoaches of whatever'? Jayden GAURI: Ja, dat is zo. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer El Idrissi. Dan gaan we door naar de vraag van mevrouw Reesink van Forza! Mevrouw REESINK: Dank u wel voorzitter en dank jullie wel Lucas en Jayden. Jullie hebben het echt top gedaan. Ik heb nog een vraag. Ik weet dat er op verschillende middelbare scholen in Haarlemmermeer schoolmaatschappelijk werkers zijn. Is die kennis er onder jongeren en wordt daar ook gebruik van gemaakt? Want die zouden kunnen doorverwijzen naar gespecialiseerde hulp, eventueel. De VOORZITTER: Jayden, kun je daar wat op zeggen? Jayden GAURI: Ja, als je het hebt over een schoolmaatschappelijk werker kan ik omdat ik op een middelbare school zit daar wat over zeggen. Dan praat ik ook uit persoonlijke ervaring. Het zou voor mij lastig zijn te weten wie de schoolmaatschappelijk werker is op de school. Er zijn vertrouwenspersonen, er zijn mentoren en er zijn coördinatoren en er zijn zat mensen waar je terechtkunt, maar ik denk dat omdat er zo veel mensen zijn bij wie je terecht kan, het onderscheid niet wordt gemaakt.

Voor mijzelf weet ik niet wie bij mij op school de schoolmaatschappelijk werker is. Ik denk dat het goed is dat daar ook bekendheid aan wordt gegeven; wie kan doorverwijzen. Maar dat is dus een probleem dat op school ligt, daar moet meer aandacht en informatie aan de leerlingen over worden gegeven. De VOORZITTER: Ja, dan zijn er nu geen vragen meer aan de raad, dan gaan we door naar de vragen die geparkeerd zijn voor de wethouder. De heer BOSCHER: Voorzitter, mag ik een orde voorstel doen?

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

5

De VOORZITTER: Mijnheer Boscher. De heer BOSCHER: Als we nu ook vragen aan de wethouder gaan beantwoorden, zitten we straks op een halfuur en dan hebben we geen sessie meer. De VOORZITTER: We kunnen de vragen die nu opgekomen zijn ook meenemen in de eerste ronde van de eerste bijdragen. Dat kan ook, zijn we het daar met z'n allen over eens? Dan beginnen we nu aan de eerste termijn. Mijnheer Boscher, wilt u beginnen met uw bijdrage? Dan krijgt u het woord. De heer BOSCHER: Dank u voorzitter, het stuk heeft een aantal heel sterke uitgangspunten waar we ons goed in kunnen vinden als VVD. We zijn ook blij met de opbouw waarin duidelijker dan voorheen wordt beschreven welke outcome en output we kunnen verwachten. Ik vroeg me af of het college gebruik heeft gemaakt van het kwaliteitskompas van het Nederlands Jeugdinstituut voor het resultaatgericht werken aan jeugd- en opvoedvraagstukken. Dat is een heel interessant kwaliteitskompas en ik kan iedereen aanraden dat te lezen. Wellicht zou dat iets zijn om te gebruiken in ons beleid. Ik mis wel een beetje de elephant in the room, dat is een beschouwing op de coronaeffecten op onze jeugd. Onze zorg ligt met name bij de vraag hoe we de enorme leerachterstand die onze jeugd in 2020 en nu ook in 2021 aan het oplopen is, gaan terugdringen.

Ook valt te denken aan de mentale gezondheid en ook de fysieke gezondheid, huiselijk geweld en eenzaamheid. Dat zijn allerlei vraagstukken en we vragen ons af of we hier niet een aanvullend thema voor moeten formuleren om dat als speerpunt te formuleren in ons jeugdbeleid voor de komende jaren. Want ik denk dat dat negatieve effect nog jaren zal na-ijlen. Graag hoor ik de meningen van mijn collega's daarover en eventueel ook van het college. Wellicht kunnen we een amendement indienen om dat toe te voegen. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Boscher. De volgende op mijn lijstje is mevrouw Hussain van de PvdA. Mevrouw HUSSAIN: Dank u wel voorzitter, ik heb maar twee minuten dus ik hoop dat ik het red. Vandaag hebben we het over de jeugd in Haarlemmermeer, onze toekomst. Het is belangrijk dat kinderen en jongeren prettig en veilig kunnen opgroeien, de gemeente heeft de belangrijke rol van het ondersteunen van ouders en jongeren daarbij. Dit beleidskader maakt daar een mooi begin mee, waarvan we de resultaten bij een tussentijdse evaluatie in 2022 graag tegemoetzien. Daarnaast neemt ook de mentale druk op de jeugd toe, onder meer de prestatiedruk rond onderwijs en de maatschappij. Uiteindelijk zullen er concrete maatregelen nodig zijn om deze te verkleinen, eventueel naast de bestaande hulpverlening.

Een voorbeeld zou mogelijk kunnen zijn om de mentale druk op de scholen te onderzoeken. Waar komt deze mentale druk vandaan en waardoor ervaart de jeugd dit? De PvdA miste dit nog in het voorliggende stuk, ik hoorde de JGR er net ook over met mooie ideeën. Ook de gevolgen van de coronavirus maakt het er niet makkelijker op voor veel jongeren. Jongeren voelen zich eenzamer en missen het sociale contact. Ik las bijvoorbeeld laatst een artikel waar een spoedeisende hulparts constateert dat meer jongeren het door corona niet meer zien zitten. We hadden graag gezien dat hier meer aandacht voor was geweest in het stuk, mede omdat het een beleidsstuk is voor tot 2024. Als laatste wil ik aandacht vragen voor jongeren op de arbeidsmarkt. Door de coronacrisis zullen veel jongeren hun bijbaan verliezen. Scholieren zullen moeilijker aan een stage komen en pas afgestudeerden aan een baan. En daarnaast is het de vraag of ze deze nog zullen behouden. Onze notitie Meerwerk voor meer gaat hier uitgebreid op in. In het stuk heb ik hier helaas weinig over terug kunnen vinden. Terwijl dit toch wel de nodige aandacht behoeft. Ik heb wel kort mogen lezen dat er

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

6

samenwerking is met het werkgeversservicepunt en Meerwerkloket. De PvdA hoort graag van het college hoe de jongeren deze initiatieven het afgelopen jaar ervaren hebben. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Hussain. Dan gaan we naar mevrouw Gumbert, GroenLinks. Mevrouw GUMBERT: Dank u wel voorzitter. Op het eerste gezicht is Jong in de Haarlemmermeer een stuk waar GroenLinks zich goed in kan vinden. Beleid gericht op preventie is ook een van onze speerpunten. Het inzetten van ervaringsdeskundigen vinden we verstandig want 'niet over ons, zonder ons', is ook op kinderen en jongeren van toepassing. Daar zijn we blij mee, maar we zijn tegelijkertijd ook bezorgd want zijn de jonge ervaringsdeskundigen voldoende in staat om, als dat nodig is, professionele jeugdzorg in te schakelen? Is de veiligheid wat dat bederft voldoende gewaarborgd? We vinden het ook fijn dat in dit raadsvoorstel maatschappelijke druk, zowel bij kinderen als bij hun ouders, wordt herkend als factor die de toenemende vraag naar hulp en ondersteuning van jongeren en gezinnen verklaart. Maar natuurlijk hebben we ook kritiek. Het eerste dat ons opvalt, is het tijdstip dat dit raadsvoorstel voorligt. Het lijkt bijna alsof dit volledig op zichzelf staat. Er worden nauwelijks extra investeringen aangekondigd.

Het college vraagt zich misschien af 'wat is het probleem?' Maar zoals we allemaal weten, moet er binnenkort gesproken worden over het Sociaal Domein waar grote tekorten zijn, met name op jeugdzorg. Dan valt te verwachten dat er pijnlijke bezuinigingen moeten volgen. We willen niet vooruitlopen op dit debat, maar we vinden het jammer dat een integrale afweging op deze manier niet kan worden gemaakt. In het raadsvoorstel zelf valt op dat telkens vermeld wordt welk beleid gecontinueerd wordt en welk nieuw of aanvullend beleid erbij komt. Onze vraag is: is er ook beleid dat juist niet gecontinueerd wordt? Is er gekeken naar effectiviteit of kostenefficiëntie van bestaand beleid? Welke doelen zijn wel of niet gehaald en hoe is dat gemeten, waarom is daar geen informatie over te vinden in het stuk? Er is nergens sprake van een nulmeting of streefwaarde. Het is dus niet mogelijk om nu of in de toekomst te beoordelen of het beleid waar we nu voor moeten stemmen, effectief is. Het college stelt wel doelen, bijvoorbeeld 'groei instroom in jeugdzorg neemt af', maar hoe wil het college dat meten? De VOORZITTER: Wilt u afsluiten, mevrouw Gumbert? Mevrouw GUMBERT: Oké. We willen vooral graag een prioritering in de onderwerpen en we willen dat de wethouder die prioritering daarvoor levert. Dank u wel.

De VOORZITTER: Dank u wel, dan gaan we door naar mevrouw Reesink van Forza! Mevrouw REESINK: Dank u wel voorzitter, de gemeente op de stoel van de opvoeder en het gaat allemaal geweldig. Je zou haast vergeten dat kinderen ouders hebben. De fractie van Forza! is kritisch. Het Trimbos Instituut geeft aan dat de afname van roken onder jeugd stagneert en volgens het CBS heeft 13% van de kinderen in de leeftijd van vier tot en met zeventien jaar overgewicht. Het initiatief Pizza Talks, gezamenlijk pizza eten, lijkt ons in dit licht niet echt verantwoord. Dit raadsvoorstel spreekt over het belang van een goed netwerk om een gezin en stelt dat dit netwerk bij problemen vooral versterkt moet worden. Terwijl juist de gemeente bij de tientallen probleemscheidingen per jaar als het dan om niet-tijdelijke woonruimte gaat, als eerste afhaakt door te verzanden in een enorm ontmoedigingsbeleid. Forza! heeft dit falen van de gemeente al meerdere maken onder de aandacht gebracht. In het gehele raadsvoorstel gaat het om kinderen die opvallen. Juist kinderen zijn een meester in het niet opvallen. Hun leefomstandigheden, hoe kommervol ook, zijn voor hen immers hun alledaagse normaal. Uit landelijke cijfers blijkt dat 8% van de inwoners te maken heeft gehad met huiselijk geweld waarvan slechts 10% zich uiteindelijk meldt.

Toch wordt huiselijk geweld slechts een keer in dit hele document genoemd, niet expliciet, maar tussen neus en Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

7

lippen door. Geëxtrapoleerd naar onze gemeente gaat dit om 12.339 gevallen. Forza! mist deze doelgroep in het raadsvoorstel. We zien in dit raadsvoorstel diverse prima initiatieven, maar die zijn wat Forza! betreft veel te gericht op bekende situaties die niet altijd urgent zijn. Forza! verzoekt het college meer aandacht voor vroegsignalering en een afgestemd beleid op de problematiek van huiselijk geweld, tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Reesink. Dan gaan we door naar mevrouw Van der Meij van D66. Mevrouw VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter. Jong in Haarlemmermeer, ik geef het je te doen in deze tijd. Laten we vooropstellen dat wij over het stuk dat nu voorligt over het algemeen positief zijn. Zeker het bevorderen van positief opvoeden en het normaliseren van gewone obstakels bij het opgroeien, kan onze goedkeuring wegdragen. Daar staan we ook enorm achter en dat zou ook de vraag naar jeugdzorg kunnen verminderen. Ik wil een opmerking maken over de Pizza Talks. Collega John Jhinnoe heeft dat geïnitieerd in Haarlemmermeer naar analogie van de term Pizza and politics, daar lijkt het sterk op. Ik wil hem toch even de eer geven. Maar ben je er met dat overleg? Dat is inderdaad de vraag. COVID-19 heeft de wereld van de jongeren flink overhoop gehaald.

Dat is gewoon een gegeven en die gevolgen zijn nu direct merkbaar, maar zullen ook op de langere termijn enorme impact hebben. D66 vindt het eigenlijk onbestaanbaar dat daar nu in dit stuk op geen enkele wijze rekenschap van wordt gegeven. Ik ben bij de expertmeeting geweest in maart vorig jaar. Dat was een fantastische bijeenkomst waar ik enorm veel geleerd heb, maar de cijfers op basis waarvan we dit beleid hebben vastgesteld, zijn gewoon voor een groot deel verouderde cijfers. Er wordt bijvoorbeeld heel positief geschreven in 2019 dat steeds meer ouders een baan hebben, maar de vraag is, als we over een halfjaar die meting doen, in hoeverre dat dan nog zo is. In dat opzicht ben ik het met mijn collega Bosscher van de VVD eens, dat we echt een thema missen in dit stuk en ik zou ontzettend graag met elkaar daarover in gesprek gaan, of we niet veel meer moeten inzetten op die gevolgen van COVID-19. Nogmaals, ik geef het je te doen om jong te zijn op dit moment in Haarlemmermeer. Nu zijn er coronagelden specifiek beschikbaar gesteld voor jongeren en die gelden zie ik hier niet terug. Die zijn mogelijk op andere wijze uitgegeven en die vraag kan de wethouder wellicht beantwoorden. Als het geld al weg is, dan hebben we een andere uitdaging, maar er zijn gelden specifiek beschikbaar gesteld voor jongeren.

Mijn vraag is of we niet met elkaar iets kunnen bedenken om die gelden ook daar in te zetten waar de nood nu het hoogst is en dat is dus bij heel veel ongelukkige eenzame jongeren ten gevolge van de COVID-crisis. De VOORZITTER: Zou u willen afronden mevrouw Van der Meij? Mevrouw VAN DER MEIJ: Ik had al een punt, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Maat, CDA. Mevrouw MAAT: Dank u wel voorzitter, we hebben het vandaag over de jeugd in Haarlemmermeer en dat is natuurlijk onwijs belangrijk aangezien de jeugd de toekomst heeft. Het valt dan meteen op in dit stuk dat het over het algemeen goed gaat. Het gaat goed op school, de jongeren bewegen veel en eten gezond. Aan de andere kant zien we dat het aantal kinderen dat opgroeit in een gezin met een laag inkomen is toegenomen. We zullen ook zien hoe het met de coronacrisis nu verdergaat. Maar gelukkig leven we niet meer in een tijd waarin je als je voor een dubbeltje geboren werd, nooit een kwartje kon worden. We staan dan ook 100% achter het voornemen om kinderen kansrijk te laten opgroeien, ongeacht de financiële situatie. We lezen dat we meer gaan inzetten op preventieve voorzieningen als het gaat om psychisch welzijn van jongeren. Dit rijmt dan weer niet met de Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

8

constatering dat de jeugdzorg steeds zwaarder en intensiever wordt. We kunnen dingen verzinnen als Pizza Talks of een coach maar is daar behoefte aan en voor hoeveel jongeren geldt dit dan? We zijn van mening dat maatwerk van belang is en dat je jongeren niet bij voorbaat helpt met weer een praatgroepje of weer een coachsessie. De VOORZITTER: Mevrouw Maat, u wordt geïnterrumpeerd door mevrouw Van der Meij van D66. Mevrouw VAN DER MEIJ: Dank u wel voorzitter, een vraag aan mevrouw Maat. Ik hoorde u een aantal regels terug zeggen 'als je in Nederland voor een dubbeltje geboren wordt, kun je nog steeds een kwartje worden', maar er zijn toch zo veel signalen dat dat echt niet meer zo eenvoudig ligt in Nederland. Wordt het geen tijd om van dat motto af te stappen en enorm in te zetten op de dubbeltjes? Om het zo maar even te zeggen? De VOORZITTER: Mevrouw Maat. Mevrouw MAAT: Ja, ik kom niet eens uit de tijd van de dubbeltjes en de kwartjes. Maar er zit wat in wat u zegt. Natuurlijk, we lezen de laatste tijd steeds meer onderzoeken over ouders met financiële situaties waardoor dat minder kan, maar daarom zijn we juist van mening dat we 100% achter het voornemen moeten staan dat kinderen gewoon kansrijk kunnen opgroeien. En als je gewoon goed kunt leren en je krijgt een havoadvies of vwo-advies, kun je daar natuurlijk wel mee verder.

En ik hoop ook dat als de basisbeurs terugkomt, dat dat ook dingen oplost en dat het inderdaad niet meer zo hoeft te zijn dat als je ouders niet rijk genoeg zijn om je studie te betalen, je dat dus niet kunt doen. Dus ook van het rijk verwacht ik daar middelen voor. De VOORZITTER: Is de vraag zo goed beantwoord, mevrouw Van der Meer? Mevrouw VAN DER MEIJ: Voor een deel. We kijken volgens mij allemaal Klassen, waaruit blijkt dat ook als je vwo aankunt, maar op een bepaalde school zit, je toch dat advies niet krijgt. Intergenerationele armoede is natuurlijk wel een probleem, misschien in Haarlemmermeer niet zoals dat is in Amsterdam of noem een andere gemeente, maar het zou wel iets zijn om met elkaar eens over te spreken. Dank u wel. De VOORZITTER: Gelukkig spreken we hier over Haarlemmermeer, dank u wel. Mevrouw MAAT: Ja, dat moeten we goed in de gaten houden. Ik ga verder. Dat je jongeren inderdaad niet bij voorbaat helpt met een praatgroepje of weer een coachsessie. Dus wij zeggen: benader het vanuit de christendemocratische gedachte: eerst zelf proberen en daarna helpen als het niet lukt. We kunnen ons beter richten, en daar hebben we het net ook al met Jayden en Lucas over gehad, op de communicatie over waar je als jongeren naartoe kunt als het nodig is.

Bijvoorbeeld een MeerWaarde, een MENES, straatcoaches, liever dan weer een extra coach erbij want het heeft geen nut als jongeren niet weten waar ze heen moeten. Daarnaast wil ik inderdaad ook wat kwijt over deze coronatijd. Die heeft een enorme impact op de jeugd en we gaan eigenlijk pas goed zien wat de gevolgen zijn als we steeds meer uit deze crisis komen. We willen de wethouder ook het verzoek meegeven om het heel goed in de gaten te houden en de middelen in te zetten voor deze jongeren die dat zo nodig hebben. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw Maat, dan gaan we naar HAP met mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Dank voorzitter, ondanks dat de tijd weinig recht doet aan het belang van dit thema, gaan onze complimenten uit naar het ambtelijk apparaat en het college, en uiteraard naar het Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

9

aantal kinderen en jongeren dat hun stem heeft laten horen op basis waarvan we nu dit voorstel hebben liggen. Wat gaan we nu doen en hoe meten we de resultaten? Die geven duidelijk en helder aan op welke manier we in de aankomende periode met onze jeugd om willen gaan en hoe we hen daarin willen faciliteren om hen uiteindelijk kansrijk, veilig en gezond op te laten groeien. Jeugd is ons meest kostbare menselijke kapitaal. We hebben onlangs in de Armoedemonitor 2019 kunnen lezen dat steeds meer jongeren opgroeien in thuissituaties met een laag inkomen. De Webinar van het Nederlands Jeugdinstituut van afgelopen dinsdag Opgroeien en opvoeden in armoede liet datzelfde beeld zien en benadrukte het belang van kunnen meedoen in de samenleving. Het gevoel van schaamte en uitsluiting van deze jongeren nemen bij het niet volwaardig participeren aan de samenleving geleidelijk aan toe. Het is mooi dat hier in het voorliggende jeugdbeleid integraal naar wordt gekeken. Het gezin centraal zetten en breed kijken naar wat het gezin nodig heeft, maatwerk dus. De nieuwe richting die we inslaan met het Haarlemmermeers jeugdbeleid is van essentieel belang gezien de huidige ontwikkelingen die jongeren nu ervaren.

We hebben het al gehoord van de vorige sprekers, eenzaamheid onder jongeren in coronatijd is in vogelvlucht toegenomen en heeft ertoe geleid dat velen hun perspectief voor de toekomt steeds sneller zien vervagen. De druk die dat met zich meebrengt, leidt tot psychische klachten waaronder stress, depressie en dus ook eenzaamheid. Het is belangrijk dit scherp te blijven monitoren en de jeugd praktische alternatieven te bieden in hun behoefte om sociaal actief te blijven. Dan even over de drie thema's die vandaag centraal staan, het normaliseren van gewone obstakels, het psychisch welzijn verbeteren en het bevorderen van kansrijk opgroeien, dat zijn thema's die de kern van de huidige problematiek onder jongeren duidelijk aanzetten. De focus op beschermde factoren is daarmee een gepaste richting. Vanuit erkenning en waardering voor positief gedrag worden kinderen in de basis veerkrachtiger. De band met ouders en sociale verbinding met de omgeving spelen hierbij een belangrijke rol. Het Nederlands Jeugdinstituut benadrukt het belang van de normale benadering, waarin normale problemen dichtbij huis en met elkaar worden opgelost. Mijn fractie is zich bewust dat het meerwerk maken van preventie en dus meer inzetten op de beschermende factoren en toegevoegde waarde is aan het huidige jeugdbeleid. Ik ga afsluiten.

Als lokale overheid dragen we op verschillende manieren bij aan het creëren van een stimulerende en gezondheidbevorderende leefomgeving. Hierbij zijn de inrichting van onze wijken en kernen en het waarborgen van de veiligheid en het bevorderen van goed onderwijs belangrijke randvoorwaarden. Ook is het netwerk van alle betrokkenen de sleutel tot succes voor het beleid dat nu voor ons ligt. De vraag die bij mijn fractie opkomt, is in welke mate de betrokkenen elkaar weten te vinden binnen dat netwerk. De integraliteit is namelijk een cruciale factor. Mijn fractie hoort graag nog van het college hoe die samenwerking verloopt. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer El Idrissi, dan gaan we door naar mijnheer De Vries van ChristenUnie-SGP. De heer DE VRIES: Dank u wel voorzitter. Onze fractie kan zich over het algemeen goed vinden in hoe de zaken worden aangepakt. Door enkele collega's is de coronacrisis genoemd die niet terugkomt. Ik denk dat dat voor een belangrijk deel ligt in het feit dat het rapport natuurlijk uit 2019 kwam, toen nog niemand gehoord had van corona, maar ik denk dat het goed is dat de wethouder daar aandacht aan geeft. Daar ben ik het wel over eens met mijnheer Boscher.

Een aantal dingen dat wordt genoemd in het stuk, is de Pizza Talks, die al een paar keer langs zijn gekomen, op zich een goed idee om jongeren elkaar te laten ontmoeten en elkaar te laten helpen waardoor ook eenzaamheid wordt tegengegaan, of de financiële hulp om te zorgen dat kinderen kunnen sporten en, ook attent, jongeren krijgen op hun achttiende verjaardag een handige checklist en hun ouders krijgen op overgangsmomenten een brief met informatie over voorzieningen en uitkeringen. Waar we jammer genoeg als gemeentelijke overheid weinig aan kunnen doen, is de

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

10

financiële druk bij studenten. In onze fractie ontvangen we veel signalen dat studenten van rijke komaf relaxter door de studie komen dan studenten die niet anders dan met een lening kunnen studeren. Het thema Positief opvoeden is een heel goed streven, maar laat altijd duidelijk zijn dat de opvoeding van kinderen de primaire taak van ouders is en niet van professionals. Ook dat is al genoemd door een aantal collega's. Mevrouw Reesink en mevrouw Maat noemden dat volgens mij ook al. En daarop aansluitend, het overbrengen van normen en waarden is naar onze mening echt een verantwoordelijkheid van ouders, ook als dat bijvoorbeeld over de LHBTI-onderwerpen gaat die in het stuk zijn genoemd. We lezen dat er gestreefd wordt naar sociale acceptatie van LHBTI'ers. Onze fractie onderschrijft dat iedere persoon geaccepteerd zou moeten worden, zonder dat we daarmee ook aangeven dat we diezelfde normen en waarden omarmen. Graag verneem ik van de wethouder wat zij vindt van het voorstel van mijnheer Boscher om nog nader aandacht te geven aan corona. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer De Vries, dan gaan we naar mijnheer Khatab EEN Haarlemmermeer. De heer KHATAB: Dank u wel voorzitter, de ambitie is een brug te slaan tussen onze generaties en dit plan laat dat duidelijk zien. Daar zijn we bij EEN Haarlemmermeer tevreden over.

Er mag meer worden gedaan omtrent erkenning, steun van volwassenen en positieve vrijetijdsbesteding. Ook zelf hebben we onderzoek gedaan en daar blijken twee dingen uit. Allereerst de samenwerking en de communicatie tussen de organisaties, particulieren en gemeente, moet hoe dan ook, vooral in deze tijd, prioriteit zijn. Zoek op hoe samenwerkingen sneller, makkelijker, maar ook regelmatiger plaatsvinden, en dat regelmatig is iets waar ook de gemeente beter in kan worden. Bovendien wordt ons ook verteld dat jongeren en jongvolwassenen onderling zich meer willen en laten betrekken bij de jeugd. In het stuk wordt de nadruk gelegd op instellingen, professionele dienstverlening, maar niet zozeer op hoe we jongeren meer kunnen koppelen aan de jeugd. We willen meer dan de Pizza Talks. Onder andere kunnen deze jongeren, die in het verleden te maken hebben gehad met onstabiel psychisch welzijn via een programma of een netwerk van deze organisaties hun verhaal met de jongeren delen om zo positieve vrijetijdsbesteding te stimuleren. Het plan is geweldig, maar hoe verwachten we dat in deze tijden? Jeugd en jongeren willen, maar mogen niet naar buiten waardoor ze moeten dealen met meer eenzaamheid. Hoe langer dit duurt, hoe belangrijker het wordt om met een concreet initiatief te komen. tot zover. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Khatab. Dan gaan we naar mijnheer Beusenberg SRH.

De heer BEUSENBERG: Dank u voorzitter, over dit item kun je wel een week lang spreken. De VOORZITTER: We hebben tot 20.00 uur. De heer BEUSENBERG: De coronatijd zit hier niet in en ik had het liever gehad over 'wat gaan we doen als raad, laten we het geburen als raad dat er eventueel nog bezuinigingen of bezuinigingsrondes op dit gebied de revue passeren?' Of zeggen we massaal als raad 'nee, daar werken we niet aan mee'? We gaan zorgen dat de jeugd in onze gemeente in ieder geval een goede toekomst heeft. Ruim 90% van onze jeugd, dat zijn er ongeveer 33.000, groeit op in een redelijk tot goed leefklimaat. Maar dat betekent dat 3300 kinderen ver onder de maat leven. Ik heb vandaag de voedselbank gesproken over de toenemende armoede in de gemeente Haarlemmermeer en alleen bij de voedselbank is er op dit moment al 15% meer vraag naar voedsel in onze gemeente. En nogmaals, het rapport ziet er mooi uit, maar er klopt helemaal niets van als je naar de cijfers gaat kijken want we weten dat er een golf aankomt, ongehoord groot. En ik, en de fractie van SRH zou

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

11

graag willen dat mijn collega's zeggen 'wij gaan niet bezuinigen op de jeugdhulp'. Dan halen we het maar ergens anders vandaan, maar wij gaan niet bezuinigen. De VOORZITTER: Dank u wel mijnheer Beusenberg, rondt u af? De heer BEUSENBERG: Ik hoop dat u het goed gehoord heeft. Dank u wel. De VOORZITTER: Ik heb het in ieder geval gehoord. Mijnheer Kenselaar van GEZOND Haarlemmermeer voor de laatste bijdrage. De heer KENSELAAR: Dank u wel voorzitter. Gezond, veilig en kansrijk opgroeiende jeugd is in het kort waar we het vanavond over hebben. We lezen dat 90% van de Haarlemmermeerse jeugd opgroeit in goede gezondheid met goede schoolresultaten, ondertussen beter etend, meer bewegend en minder rokend. Ondanks dat dit op zich een prima percentage is, als het in het licht van de huidige tijd al een actueel cijfer is, gaat het er tegenwoordig vooral om erbij te horen, met alle druk van dien, maar waarbij? En wie wil dit dan? Als we het hebben over social media gerelateerde zaken, dan zal het vooral de jeugd zelf zijn die bij de laatste trends aangesloten wil blijven. We kennen inmiddels de voorbeelden van wat voor druk dit met zich mee kan brengen met betrekking tot hoe je eruitziet, hoe je erbij loopt, enzovoort.

Maar hoeveel druk leggen de ouders/opvoeders, die ik vanaf nu even alleen ouders noem, zelf in de schaal door aan te sturen op schooladviezen die wellicht boven de capaciteit van hun kind liggen, door ze buiten schooltijden om nog allerlei andere dingen te laten doen omdat dat zo goed staat, muziekles, dansles, sporten, liefst twee verschillende, waarbij ze natuurlijk wel in het eerste team van hun leeftijd moeten zitten, noem maar op. Tegenwoordig kun je je niet meer op het schoolplein of bij de sportclub vertonen als ouder als jouw kind niet een van de toppers is. Een deel van de focus gaat naar de jeugd waarvan de ouders het geld niet hebben voor deze extra activiteiten, maar vlak ook de andere kant van het spectrum niet uit. In de stukken staat te lezen dat er op nogal wat paarden gewed wordt als we allemaal instemmen met het voorstel. Maken we daarmee de focus niet te breed? Of valt dit te billijken omdat het verdeeld over en met de specialistische partners in het veld wordt opgepakt? Het is wel wenselijk dat de genoemde nieuwe aandachtspunten alle aandacht krijgen die nodig is om dit te laten slagen. Een belangrijke vraag hierbij zal zijn 'hoe is het met de mentale weerbaarheid van de jeugd gesteld?' Hier hangen de successen van nogal wat aandachtspunten mede van af. Als dit niet voldoende is, is het helaas dweilen met de kraan open met alles wat we willen gaan doen.

De VOORZITTER: Mijnheer Kenselaar, wilt u gaan afronden? De heer KENSELAAR: O, ja. Me realiserend dat diverse situaties zoals discriminatie, pesten, huiselijk geweld en dergelijke echt hand in hand gaan met die beperkte mentale weerbaarheid, graag de aandacht hiervoor. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u wel voor uw bijdrage, dan gaan we door naar de wethouder die nog wat vragen te beantwoorden heeft. Wethouder STEFFENS: Ja voorzitter. U zegt dat en u heeft gelijk. Hoor ik iemand tussendoor? De VOORZITTER: Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ik wil vragen of het mogelijk is de sessie langer te laten duren want we hebben nog iets meer dan…

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

12

De VOORZITTER: U heeft er te lang over gedaan om de vragen te stellen, mevrouw Gumbert, of…? Mevrouw GUMBERT: Nee. Iedereen wil denk ik graag meer hierover zeggen dan nu mogelijk is. De VOORZITTER: Oké, dan geven we nu mevrouw Steffens het woord en proberen we een vlotte afdoening van zaken te krijgen. Wethouder STEFFENS: Ik mag beginnen voorzitter? Ja. Er is heel veel gezegd en ook heel veel gevraagd en ik ga kijken wat me lukt want ik had vijf minuten en er is wat afgesnoept. Om maar te beginnen met de olifant in de kamer, zoals iemand dat noemde. U bent zich er vast bewust van geweest, en een aantal van u memoreerde dat ook, dat het jeugdonderzoek waarop dit raadsvoorstel is gebaseerd, tot stand gebracht is voor de pandemie. Maar dat onderzoek is natuurlijk niet het enige waarop we onze informatie hebben gebaseerd en daarom is het vervelende virus waar u allemaal terecht aan refereert – en ik ga er zo ook nog wat over zeggen – ook niet bepalend voor de uitspraken die hier over jeugd worden gedaan en ook niet voor de aanpak. Is hiermee de waarde van dit stuk verminderd? Integendeel zou ik zeggen want het gaat hier om wat we onze jeugd gunnen, over die 90% waarmee het zo goed gaat en over wat we denken dat ze nodig hebben, zowel voor, tijdens, maar natuurlijk ook na coronatijd. Want dit beleid is voor de lange termijn.

Corona onderstreept des te meer het belang van dit beleid, dat we onze kinderen positief opvoeden, dat ze kansrijk worden en blijven en dat ze zich gelukkig voelen en goed voelen is natuurlijk te allen tijde het doel want – een aantal van u noemde het al – van een aantal zaken dat hierin als speerpunt staat genoemd, is de onderliggende gedachte versterkt in de tijd van corona. Dat is natuurlijk de prestatiedruk. Een aantal van u had het er ook over. Ik noem het prestatiedruk, maar ik kan ook het woord druk gebruiken, door sociale media en allerlei zaken die daar gebeuren, en eenzaamheid en stress. Die druk wordt nu nog veel pregnanter gevoeld dan hiervoor. Maar het was al duidelijk vanuit het jeugdonderzoek, want duizenden kinderen en jongeren hebben hun stem laten horen op basis waarvan we dit voorstel aan u hebben voorgelegd. Ik zou er niet aan voorbij willen gaan zonder ook te zeggen dat we daar heel trots op mogen zijn want het zijn juist die kinderen en jongeren die hun stem aan ons hebben doorgegeven. En toen kwam corona. U zegt dat terecht. Ik wil daarover zeggen dat deze pandemie vooral heeft benadrukt hoe kwetsbaar onze jeugd is en hoe belangrijk het is dat we ons ook inspannen voor hun welzijn. Dat doen we.

Wat u hier ziet, is wat professionals kunnen en wat professionals al aanbieden en sinds deze pandemie bezig is, is de inzet daarop natuurlijk versterkt en verbreed. Dat leest u hier niet terug en dat vind ik niet zo gek want dit is het beleid dat voor vier jaar moet gelden en misschien nog wel voor daarna, maar natuurlijk mag u van ons verwachten, en zeker van mij als wethouder van Jeugd en wethouder van Onderwijs, want daar heb ik ook het een en ander over gehoord, dat we daar met name ook naar kijken. En dat gebeurt. De organisaties om ons heen passen steeds hun regels en hun programmering aan en zorgen dat ze er zijn voor jongeren. Dan heb ik het bijvoorbeeld over de openstelling die aangeboden wordt, voor straks, bij de avondklok, openstelling van bijvoorbeeld de jongerencentra, maar ook de inzet van onze jongerenwerkers en al die partners die hier ook genoemd worden. Die zijn daar op dit moment mee bezig en die zorgen dus ook dat die deur openstaat. Ik wil even proberen in te gaan op een aantal specifieke punten die u nog in uw eigen bijdragen heeft genoemd, anders wordt het wel een beetje kort tijd, denk ik. Om nog even op het laatste aan te vullen, want u heeft ook gevraagd 'hoe gaan we om met dat psychisch welzijn in relatie tot de situatie van nu'? Dat doen we normaal ook, maar nu nog wat meer.

We hebben dezelfde zorg als u en de GGD is op dit moment bezig met coronavragenlijsten onder scholieren. We hebben de COVID-19-monitor waar onze burgemeester heel actief mee bezig is die ook inzicht verschaft in de impact van corona op de samenleving. Maar om nu het gevoel van eenzaamheid en stress op dit moment te verlagen, de laatste maanden, en zeker ook nu, zorgen we voor allerlei laagdrempelige inloop- en consultatiemogelijkheden bij de partners. Die hebben dat geïnitieerd en dat doen ze omdat ze met ons ook in gesprek zijn. Maar iets wat we ook doen, is het versterken van die sociale vaardigheden en het Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

13

zelfvertrouwen van jonge mensen. Dat doen we bijvoorbeeld via die pilot jongerenervaringscoach waar een aantal van u het ook over had, waar echt behoefte aan is, naast het feit dat ze die professionals natuurlijk op een goede manier moeten kunnen vinden. En een aantal van u heeft daar zeker belangrijke dingen over gezegd, namelijk: we moeten zorgen dat ze die kunnen vinden en ook scholen moeten daarover duidelijke informatie geven. Ik ben dat helemaal met u eens en daar gaan we zeker ook op inzetten, het signaal was duidelijk. Ook het bevorderen van een gezonde leefstijl en gerichte aanpak van eenzaamheid, ook onder jongeren, zijn onderdeel van het programma dat we nu met elkaar extra inzetten en dat u hier dus niet specifiek voor corona leest. Om dan maar even in te gaan op het verzoek dat door mijnheer Boscher is gedaan maar waarvan een aantal van u zei 'dat vinden we wel interessant'. Ik raad u aan: kijk even naar wat ik u zojuist heb gezegd en kijk even naar de inzet en specifieke inloop- en consultatiemogelijkheden die al onze partners op dit moment bieden. Ik denk dat dat voor nu genoeg is. Weet dat we ons oog erop hebben en dat we regelmatig in gesprek zijn met al die partners, maar ook met jongeren, en dat we op die manier de vinger aan de pols houden. Als er meer nodig is, dan komt er meer, dat mag u van mij aannemen.

Ik kom zo nog terug op iets anders, maar er schiet me een opmerking te binnen van mevrouw Van der Meij die iets zei over dat geld dat we daarvoor hebben gehad. Dat klonk heel mooi, dat grote bedrag, maar zal ik u vertellen hoeveel de gemeente Haarlemmermeer krijgt? € 10.000,00, u hoort het goed, ik mis geen nul. Van die € 10.000,00 hebben we de inzet van Maatvast, Sportservice en MeerWaarde al extra, daar komt een plan voor om dat tot maart extra te gebruiken. Maar u kunt zich voorstellen dat je daar niet zo veel mee kunt. Dat is de reden dat we de afgelopen maanden ook met de partners samen hun programma hebben aangepast. Dingen die ze niet kunnen doen, doen ze nu dus ook niet. En de inzet die dan dus ook in financiële zin overblijft, wordt juist zo gedraaid dat jonge mensen daar profijt bij hebben en dat houden we echt in de gaten. De VOORZITTER: Mevrouw de wethouder, uw officiële antwoordtermijn is voorbij. Wilt u afronden? Wethouder STEFFENS: Ik ga proberen op te schieten, voorzitter. Er is door GroenLinks gezegd 'wat wordt er niet gecontinueerd en hoe evalueren we het oude beleid?' Dat staat in het stuk, in een aparte bijlage, dus ik hoop dat u daar nog even naar kijkt. Ik heb van diverse raadsleden gehoord, maar ook van EEN Haarlemmermeer 'doe iets met die samenwerking en die communicatie'. Dat gaan we absoluut doen.

GEZOND Haarlemmermeer zei 'is die focus niet te breed?' Die hebben we versmald. Juist op uw verzoek. En wat ik nog wil zeggen over jeugdbeleid en arbeidsmarkt, ik hoorde daar iets over van de PvdA, dat is en blijft gebeuren via het onderwijs want daar bereiden we onze jongeren voor op de toekomst. We houden allerlei jaarlijkse activiteiten die ook voor hen heel prettig zijn en ik kan een heleboel opnoemen, maar daar zal ik u niet mee vermoeien. Daarmee wil ik zeggen, dat gebeurt via het onderwijs en daar gaat u dus in dit jeugdbeleid niet veel over vinden. Dan wil ik nog een antwoord geven op de oproep van HAP van mijnheer El Idrissi die zei 'hoe gaan deze partners elkaar vinden?' Ze vinden elkaar al want ze werken al samen en die samenwerking is het afgelopen jaar sinds die conferentie, waar ook aan gerefereerd werd, nog sterker geworden. Maar op het moment dat u akkoord geeft op dit stuk, gaan we ook een projectleider aanstellen die al die contacten gaat optimaliseren zodat degenen die elkaar al kennen, samenwerken, maar nog beter gaan samenwerken, juist in het belang van de kinderen en jongeren in Haarlemmermeer. Ik denk dat dat het was voor mij, voorzitter. De VOORZITTER: Mevrouw Steffens, mevrouw Van der Meij heeft nog een aandachtspuntje denk ik. Mevrouw VAN DER MEIJ: Een vraag naar aanleiding van wat u net zei, dat u een projectleider gaat aanstellen.

Als ik het goed begrijp uit dit stuk, zijn de financiën beperkt. Er wordt beperkt geld gevraagd, namelijk € 7.500,00 voor het eerste jaar en daarna € 16.500,00. Hoe staat dat in verhouding tot het aanstellen van een projectleider? Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

14

De VOORZITTER: Mevrouw Steffens. Wethouder STEFFENS: U weet natuurlijk, mevrouw Van der Meij dat we de afgelopen jaren ook al het een en ander deden voor de jeugd en ik heb u laten zien dat we alles wat we nu hebben opgeschreven wat we doen, binnen de bestaande middelen doen. Het enige extra geld wat u ziet, is wat hier staat. In de bestaande middelen die we al in allerlei prestatieafspraken met partners hebben opgenomen wordt met elkaar nu de koers verlegd. Dus ik ben er wel trots op dat dat kan zonder dat we er apart voor hoeven te betalen. De VOORZITTER: Dank u wel mevrouw de wethouder. Mevrouw VAN DER MEIJ: Het was gewoon een vraag dus ik ben dankbaar voor het antwoord. De VOORZITTER: Heel mooi. Het is drie minuten voor acht. Wethouder STEFFENS: Voorzitter, mag ik nog een nabrander? Ik zou het heel erg vinden als ik niet, net als velen van u, mijn waardering zou uitspreken voor Jayden en Lucas namens de Jongerengemeenteraad, die toch de jongeren vertegenwoordigen in Haarlemmermeer. En niet alleen wil ik een compliment maken voor hun inbreng, maar ze ook zeggen dat ik met hen van mening ben dat het zeker geen taboe is en dat we absoluut moeten zorgen dat jongeren laagdrempelig in gesprek kunnen met mensen, of dat nu leeftijdsgenoten, ervaringsdeskundigen of professionals zijn.

Ik ga graag met hen verder in gesprek over hoe we dat beter vorm kunnen geven en duidelijk kunnen maken voor alle jongeren en kinderen in Haarlemmermeer. De VOORZITTER: Dat is mooi. We zijn eigenlijk door onze tijd heen. Ik stel voor: kunnen we de tweede ronde in een minuut of tien doen, of zeggen de leden 'daar hebben we niet genoeg tijd voor'? wie mag ik het woord geven? Mevrouw Reesink. Mevrouw REESINK: Dank u wel voorzitter, ik ben nog lang niet uitgepraat en heb van de portefeuillehouder echt nog niet voldoende antwoorden gehoord. Ook op mijn vragen zijn er nog geen antwoordden gekomen dus ik wil heel graag een verzoek doen tot verlengen van deze sessie, alstublieft, op een ander tijdstip. De VOORZITTER: Kan ik daar een meerderheid voor krijgen? De heer BOSCHER: Mag ik iets aanvullen? De VOORZITTER: Ja. De heer BOSCHER: Begrijp ik nu dat de sessie die hierna komt niet doorgaat? Is dat correct? Want dan zouden we nu gewoon tijd hebben. De VOORZITTER: Nee, de sessie hierna gaat gewoon door. De verdichtingsvisie bedoelt u. Wethouder STEFFENS: Mag ik u helpen voorzitter? De sessie daarna is eruit gehaald. Ik had stille hoop dat we daarom hier wat langer tijd zouden hebben, maar dat was niet het geval. De VOORZITTER: We kunnen bijvoorbeeld nog tien minuten doorgaan en de sessie van 20.00 uur om 20.10 uur laten beginnen, dat kan ik voorstellen.

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

15

Mevrouw VAN DER MEIJ: Mag ik reageren voorzitter? De VOORZITTER: Mevrouw Van der Meij. Mevrouw VAN DER MEIJ: Ik moet eerlijk zeggen dat ik het zo'n belangrijk onderwerp vind, jeugd en de toekomst, zoals we zelf al hebben gezegd, dat ik het zonde zou vinden om dat nu in tien minuten af te raffelen. Dat gevoel wekt dat wel bij mij op dus mijn verzoek is nu te schorsen en een nieuwe termijn in te plannen. De VOORZITTER: Kan ik daar een meerderheid voor krijgen? Mevrouw Gumbert. Mevrouw GUMBERT: Ik hoor van mijn collega langs de zijlijn dat de volgende sessie pas om 20.30 uur begint, voorzitter. Wethouder STEFFENS: Ik denk dat die collega dan een oude agenda heeft, maar voorzitter, ik ga het nog een keer proberen. De VOORZITTER: Om 20.00 uur begint de volgende sessie in principe maar die tijd is nu al verstreken. Wethouder STEFFENS: Voorzitter, tussen 21.00 en 22.00 is er dan nog ruimte als u dat wilt. De VOORZITTER: Ja, we kunnen om 21.00 uur opnieuw inloggen. De heer EL IDRISSI: Voorzitter, als ik hier iets over mag zeggen. Even een punt van orde, met alle respect. We hebben vorige week een agenda voorgeschoteld gekregen en daar stond 19.00 tot 20.00 uur. Dan is het aan de raad om te zeggen 'we willen graag een halfuurtje erbij'. Dat is niet gebeurd, dan moeten we nu niet met z'n allen zeggen 'we willen er een halfuurtje bij'.

We hebben zo meteen de verdichtingsvisie ook en daar wil ik ook heel graag bij zijn en dat wil ik aanhoren. Ik wil weten wat daar speelt. Het moet dit thema niet tekort doen. Ik ben ook mijn bijdrage begonnen met zeggen dat we er een uur voor krijgen en dat dat inderdaad enigszins te kort was. We hebben gehoord wat hier allemaal gezegd is. Ik vind oprecht dat de COVID-maatregelen – want elke partij geeft aan 'we willen iets met die COVID-maatregelen onder jongeren, daar gebeurt wat' – echt separaat moeten worden besproken. Dat vind ik niet horen in het jeugdbeleid. Jeugdbeleid gaat over alle jongeren en dat… De VOORZITTER: Het gaat nu even over de avondindeling, mijnheer El Idrissi. De heer EL IDRISSI: Daar doel ik ook op, voorzitter. De VOORZITTER: We moeten nu deze sessie afsluiten. Mevrouw REESINK: Punt van orde voorzitter. De VOORZITTER: Als jullie willen, kunnen we om 21.00 uur… Mevrouw REESINK: Punt van orde voorzitter! De VOORZITTER: Nee, dat is ook niet mogelijk. U kunt erdoorheen praten zo veel u wilt, maar we zullen moeten verdagen. Ik moet deze sessie nu verdagen, even overleg een momentje, ik schors Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

16

even. Ik heb even overleg gehad met de griffie, we schorsen deze zitting en ik breng dit naar het presidium om een verlenging aan te vragen. Dan kunnen we de tijd daarvoor nemen, u wordt bedankt voor uw bijdragen en voor dit debat.

Conceptverslag Raadssessie Jong in Haarlemmermeer, opgroeien en opvoeden 2020-2024 21 januari 2021

17