13855273 rv Notitie Reserves en voorzieningen 2026
Tekst van het document
raadsvoorstel □2»" È gemeente Haarlemmermeer onderwerp Notitie Reserves en voorzieningen 2026 Portefeuillehouder Inlichtingen Collegevergadering Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer mr. drs. Beryl van Straten Hans leeuwen 6 oktober 2026 13855273 1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. de notitie Reserves en voorzieningen 2020 in te trekken; 2. de notitie Reserves en voorzieningen 2026 vast te stellen; 3. de volgende wijzigingen door te voeren in de bestaande reserves en voorzieningen: a. Het drempelbedrag voor het instellen van een reserve of een voorziening vast te stellen op € 200.000, tenzij er een wettelijke verplichting bestaat voor een lager bedrag; b. de bestemmingsreserve De Nieuwe Kom op te heffen en het saldo van € 1,044 miljoen te storten in de Algemene reserve grondzaken en hiervoor vast te stellen de 30ste begrotingswijziging voor 2026; c. bij elke reserve te bepalen of sprake is van een systeemreserve; 4. in te stemmen met de inhoudelijke wijzigingen per reserve zoals opgenomen in tabel 1. 2. Samenvatting Minimaal eens in de zes jaar moet de beleidsnotitie over de reserves en voorzieningen geactualiseerd worden. Naast het beleid worden ook de beschrijvingen van de reserves en voorzieningen geactualiseerd en wordt beoordeeld of een reserve of voorziening nog gehandhaafd moet blijven.
Voorgesteld wordt om het drempelbedrag voor het instellen van een reserve of voorziening vast te stellen op € 200.000 en voor elke reserve vast te stellen of sprake is van een systeemreserve. Dit in verband met de regels rondom de rechtmatigheidsverantwoording bij de jaarstukken. Systeemreserves hebben een egalisatiekarakter. Dit betekent dat alleen de werkelijk gemaakte lasten voor een bepaald doel worden gedekt door een onttrekking aan een reserve of dat alleen de werkelijk ontvangen baten voor een bepaald doel worden gestort in een reserve. Verder wordt voorgesteld de bestemmingsreserve De Nieuwe Kom op te heffen en het saldo te storten in de Algemene reserve grondzaken, omdat het tekort van de bouwgrondexploitatie De Nieuwe Kom ook wordt gedekt uit de Algemene reserve grondzaken.
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 2 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? In artikel 15 van de Financiële verordening Haarlemmermeer 2023 (FV 2023) is vastgelegd dat wij tenminste eens in de zes jaar de raad een beleidsnotitie ter vaststelling aanbieden over de reserves en voorzieningen. Deze notitie dient ten minste het volgende te behandelen: a. de soorten reserves en voorzieningen die worden onderscheiden; b. voorschriften voor het vormen, besteden en opheffen van reserves; c. de omstandigheden waarin vorming van voorzieningen kan of moet plaatsvinden; d. de toerekening en verwerking van rente over reserves en voorzieningen; e. de verwerking van reserves en mutaties daarin bij opmaak van de jaarstukken en in het bijzonder de tolerantie die daarbij mag worden gehanteerd voor het verwerken van over- en onderschrijdingen bij toevoegen aan of onttrekken uit reserves; f. de informatievoorzieningen aan de raad over reserves en voorzieningen en de informatiemomenten die daaraan gekoppeld zijn. De uitgangspunten voor de Reserves en voorzieningen zijn voor het laatst door de raad vastgesteld in 2020 (2019.0058406), wat betekent dat het beleid aan actualisatie toe is. De notitie Reserves en voorzieningen 2026 biedt dit geactualiseerde beleid.
Bij de actualisatie zijn de sinds 2020 genomen raadsbesluiten inzake de reserves verwerkt en is rekening gehouden met uitspraken van de commissie BBV (Begroting en verantwoording provincies en gemeenten). 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Met de nu voorliggende notitie Reserves en voorzieningen 2026 wordt voldaan aan artikel 15 van de FV 2023. Reserves In de FV 2023 zijn de meeste drempelbedragen op minimaal € 200.000 gesteld. Onder andere geldt dit voor budgetoverhevelingen, toelichten van afwijkingen (rapportagegrens) en informatieplicht aan de raad. Voorgesteld wordt de in de notitie Reserves en voorzieningen opgenomen drempelbedragen ook vast te stellen op € 200.000. Dit betreft dan met name het minimumbedrag waarvoor een reserve ingesteld kan worden, de toelichting van mutaties in de voor- en najaarsrapportages en de toelichting op de afwijkingen in de jaarstukken. Door aan te sluiten bij de drempelbedragen van de FV 2023 kan er efficiënter gewerkt worden waarbij de raad geïnformeerd wordt over de belangrijkste mutaties en afwijkingen. Overigens geldt dat ook kleinere mutaties en afwijkingen zichtbaar zijn in de planning- en controlproducten (P&C- producten). Op basis van deze beschikbare informatie kan de raad altijd nog om een toelichting vragen.
Een generieke aanpassing bij de beschrijving van de reserves is dat, conform de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de commissie BBV, nu in de notitie is opgenomen, dat mutaties in reserves in de jaarstukken worden verwerkt overeenkomstig het door de raad geautoriseerde (begrote) bedrag; een hogere of lagere toevoeging of onttrekking vereist afzonderlijke raadsinstemming.
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 3 Een uitzondering op deze regel betreft systeemreserves. Systeemreserves hebben een egalisatiekarakter. Dat wil zeggen dat met de raad is afgesproken (via een raadsbesluit) dat alleen de werkelijk gemaakte lasten voor een bepaald doel worden gedekt door een onttrekking aan een reserve of dat alleen de werkelijk ontvangen baten voor een bepaald doel worden gestort in een reserve. Dit betekent dat als de werkelijke lasten die gedekt worden vanuit een reserve afwijken van de begroting, ook de dekking (onttrekking) zoals opgenomen in de begroting voor hetzelfde bedrag mag afwijken. En analoog hieraan: als de baten die worden toegevoegd aan een reserve afwijken van de begroting mag ook de toevoeging aan de reserve voor hetzelfde bedrag afwijken. Deze onttrekkingen of toevoegingen zijn dan toch rechtmatig. In bijlage A 'Overzicht van alle lopende reserves' is voor elke reserve aangegeven of sprake is van een systeemreserve. Door dit transparant vast te leggen wordt voorkomen dat er discussie ontstaat of een ten opzichte van de ramingen afwijkende mutatie van invloed is op de getrouwheid of rechtmatigheid van de jaarrekening.
Van de 21 reserves die zijn opgenomen in de Notitie reserves en voorzieningen worden er acht aangemerkt als systeemreserve, vijf als geen systeemreserve en voor acht reserves geldt dat ze voor een deel van de mutaties worden aangemerkt als systeemreserve. Voorgesteld wordt de reserve Project de Nieuwe Kom te Nieuw-Vennep op te heffen en het saldo van € 1,044 miljoen toe te voegen aan de Algemene reserve grondzaken. Het doel van de reserve is het deels dekken van het tekort van de grondexploitatie de Nieuwe Kom te Nieuw- Vennep. In het Meerjarenperspectief grondzaken (MPG) wordt het volledige tekort van deze grondexploitatie al afgedekt via de voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitaties. Deze voorziening is gevormd ten laste van de Algemene reserve grondzaken. In tabel 1 is aangegeven welke specifieke wijzigingen met de actualisatie van de Reserves en voorzieningen worden voorgesteld. Tabel 1. Reserve/voorziening Nieuw/ gewijzigd/ verwijderd Van Naar Uitleg Alle Programma/ beleidsdoel Oude programma-indeling tot en met de Programmabegroting 2026-2029 Nieuwe programma-indeling conform de Programma begroting 2027-2030 Op basis van het coalitieakkoord 2026-2030 'Samen maken we Haarlemmermeer' is aanpassing van de programma-indeling verwerkt.
Algemene dekkingsreserve Doel = gewijzigd De Algemene dekkingsreserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente. De Algemene dekkingsreserve kan ingezet worden als buffer voor incidentele financiële tegenvallers en onvoorziene risico's, en is dan ook een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen. De Algemene dekkingsreserve vormt het vrij besteedbare eigen vermogen van de gemeente. De Algemene dekkingsreserve kan ingezet worden als buffer voor incidentele financiële tegenvallers en onvoorziene risico's, en is dan ook een belangrijk onderdeel van het weerstandsvermogen. Van het vrij besteedbare deel van de Algemene dekkingsreserve mag 10% ingezet worden als structureel dekkingsmiddel. Dit onder de voorwaarde dat de solvabiliteit van de gemeente groter of gelijk aan 20% is en blijft. In de programmabegroting wordt deze voorwaarde getoetst. Het Op basis van de notitie Structurele en incidentele baten en lasten van de commissie BBV toegevoegd onder welke voorwaarden de Algemene dekkingsreserve kan worden ingezet als structureel dekkingsmiddel.
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 4 Reserve/voorziening Nieuw/ gewijzigd/ verwijderd Van Naar Uitleg vrij besteedbare deel wordt berekend door bijvoorbeeld de benodigde weerstandscapaciteit af te trekken van het saldo van de reserve. Algemene reserve Grondzaken Doel = gewijzigd Dekking van de algemene risico's die spelen bij bestaande grondexploitaties, strategische aankopen van gronden en ter verevening van resultaten. Het doel van de Algemene reserve grondzaken is het voorkomen van rechtstreekse beïnvloeding van de programmabegroting en de jaarrekening door (project)resultaten op het gebied van grondzaken. Met deze reserve worden de volgende posten verrekend: a. gerealiseerde winsten gemeentelijk grondexploitaties; b. Voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitaties; c. afsluiten (deel) gemeentelijke grondexploitaties; d. Voorziening overige ruimtelijke projecten; e. afsluiten overige ruimtelijke projecten; f. mutaties strategische gronden (via voorziening); g. initiatieven. In de verordening Grondzaken gemeente Haarlemmermeer 2024 is de werkwijze inzake de verevening tussen de Algemene reserve grondzaken en de Algemene dekkingsreserve opgenomen. Het doel is geactualiseerd op basis van de verordening grondzaken 2024 (10785336).
Algemene reserve Grondzaken Meerjaren beeld = gewijzigd Bij deze reserve worden wel de volgende richtlijnen gehanteerd: - bij een saldo boven €5 miljoen afromen naar Algemene dekkingsreserve; - [...]• Bij deze reserve worden wel de volgende richtlijnen gehanteerd: - bij een saldo boven € 5 miljoen afromen naar de reserve Schaalsprong; - [...]■ De aanpassing is conform de door de raad vastgestelde voedingsbronnen voor de investeringsstrategie Schaalsprong Wonen. Haarlemmermeerse Bos Looptijd = aangepast Afronding werkzaamheden in 2022 Afronding werkzaamheden in 2027 Op basis van actuele ontwikkelingen aangepast.
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 5 Reserve/voorziening Nieuw/ gewijzigd/ verwijderd Van Naar Uitleg Indexatie subsidies woningbouw Prestatie- eisen = nieuw De toevoegingen aan de reserve zijn gebaseerd op het veronderstelde rentevoordeel als gevolg van de vooruitontvangen subsidies. Voor de berekening van dit rentevoordeel wordt uitgegaan van de boekwaarde van de nog niet benutte specifieke uitkeringen per 1 januari van een begrotingsjaar vermenigvuldigd met het gemiddelde rentepercentage gedurende het begrotingsjaar die gemeenten ontvangen voor schatkistbankieren volgens de opgave van het Agentschap van de Generale Thesaurie van het ministerie van Financiën. De berekening van het rentevoordeel lag nog niet vast. De bestaande werkwijze wordt nu geformaliseerd. Met dit rentevoordeel worden de ontvangen voorschotten van het Rijk geïndexeerd voor inflatie. Maatschappelijk vastgoed Naam = aangepast Maatschappelijke voorzieningen Maatschappelijk vastgoed De reserve is specifiek bedoeld voor maatschappelijk vastgoed. Monumenten Doel = gewijzigd Opbouw bestemmingsreserve voor gemeentelijke monumentenzorg. Beheer, restauratie en onderhoud gemeentelijk erfgoed. De reserve kan als aanvulling op het beschikbare exploitatiebudget worden ingezet ter dekking van grotere restauraties of andere uitgaven die bijdragen aan het behoud van het gemeentelijke erfgoed.
Doel is geactualiseerd op basis van het raadsbesluit Subsidieverordening restauratie en onderhoud gemeentelijk erfgoed 2024 gemeente Haarlemmermeer (10220756). Stichting Mainporten Groen Doel = gewijzigd Projecten zekerstellen na liquidatie Stichting Mainport en Groen: - Fietspad Nieuwe Meer - Park Vijfhuizen, fietspad Schaapskooi - Badhoevedorp-Groene As Projecten zekerstellen na liquidatie Stichting Mainport en Groen: - maatregelen ten behoeve van landschap, recreatie en ecologie binnen het convenantsgebied van Mainport en Groen. - Badhoevedorp-Groene As Doel is geactualiseerd naar aanleiding van de actuele ontwikkelingen. Onderwijshuisvesting Doel = gewijzigd Zorgen voor de noodzakelijke tijdelijke onderwijshuisvesting (plaatsen en slopen/weghalen), zodat de zorgplicht van de gemeente in het kader van de onderwijshuisvesting daadwerkelijk ingevuld wordt. Het doel van deze reserve is (vastgesteld bij de Voorjaarsrapportage 2025 (12166159)): - zorgen voor noodzakelijk asbestonderzoeken asbestsanering bij de (partiële) sloop van onze schoolgebouwen; - zorgen voor het verhelpen van gebreken aan onze schoolgebouwen die over eind levensduur zijn en waarbij de gebreken niet voortkomen uit achterstallig onderhoud; - zorgen voor een extra kwaliteitsimpuls voor onze schoolpleinen.
Doel is geactualiseerd op basis van het raadsbesluit van de vaststelling van de Voorjaarsrapportage 2025 (12166159).
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 6 Reserve/voorziening Nieuw/ gewijzigd/ verwijderd Van Naar Uitleg Transformatie Jeugdhulp Prestatie- eisen = nieuw De reserve wordt ingezet voor de opgaven uit de Hervormingsagenda Jeugd. Hieronder worden de opgaven uiteengezet: 1. Reikwijdte van de jeugdhulpplicht verduidelijken; 2. Stevigere lokale teams en toegang; 3. Meer inzet op preventie en normaliseren; 4. Verbeteren van kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp; 5. Betere organisatie van specialistische jeugdzorg; 6. Verminderen van administratieve lasten en regeldruk; 7. Verbeteren van het arbeidsmarkt- en opleidingsbeleid; 8. Sterkere sturing, toezicht en data-uitwisseling. Met deze prestatie-eisen wordt de inzet van de reserve nader geduid. Versterking van de (lucht)vrachtketen Prestatie- eisen = nieuw De reserve wordt regionaal ingezet. Hiervoor is het Amsterdam Logistics Programma (ALP) opgericht. Het programma stimuleert, samen met regionale partners in de triple helix, de transitie naar een klimaatneutrale, innovatieve en wereldwijd concurrerende logistiek. Dit gebeurt rond de drie ports in de Metropoolregio Amsterdam: Schiphol Amsterdam Airport, Port of Amsterdam en Greenport Aalsmeer. Met deze prestatie-eisen wordt de inzet van de reserve nader geduid.
Wonen Doel = gewijzigd Woonmogelijkheden voor de huishoudens die daar op grond van hun inkomen niet geheel zelf in kunnen voorzien. Divers woningaanbod voor de verschillende (toekomstige) inwoners van Haarlemmermeer met voldoende goede en betaalbare woningen, geschikt voor de diverse doelgroepen. Doel is geactualiseerd Wonen Prestatie- eisen = gewijzigd Onttrekkingen dienen ertoe te leiden dat woningen betaalbaar zijn voor de genoemde doelgroep. Het zal daarbij gaan om woningen in de sociale huursector, in het middensegment en in de goedkope koopsector. Onttrekkingen dienen te leiden tot beleid, subsidie, afspraken en onderzoek die ervoor zorgen dat wonen haalbaar en betaalbaar is voor de verschillende doelgroepen van het Volkshuisvestingsprogramma, met name gericht op (tijdelijke) woningen in de sociale huursector, het middensegment en de goedkope koopsector Prestatie-eisen zijn geactualiseerd
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 7 De bestemmingsreserve Realisatiestimulans woningbouw is ingesteld bij de vaststelling van de Jaarstukken 2025. Toen is aangekondigd dat de raad nog een afzonderlijk voorstel zal ontvangen met de mogelijke bestedingsdoelen. Dit voorstel is nog niet beschikbaar, waardoor de looptijd en de prestatie-eisen van deze bestemmingsreserve nog niet zijn opgenomen in de notitie. Voorzieningen De bevoegdheid tot het instellen van voorzieningen is in onze gemeente gemandateerd aan ons college vanwege het verplichtend karakter voor het treffen van een voorziening. Dit is vastgelegd in de Financiële verordening Haarlemmermeer 2023 (12685206). Wij leggen hierover verantwoording af aan de raad middels de P&C-producten. De verplichting waarvoor een voorziening is ingesteld moet betrouwbaar kunnen worden onderbouwd. Bij onderhoudsegalisatievoorzieningen bestaat deze onderbouwing uit een onderhoudsbeheerplan, dat volgens de normen die daarvoor gangbaar zijn, is opgesteld. Met een betrouwbare onderbouwing kan bij het opstellen van de jaarrekening wordt getoetst of de verplichte voorzieningen tot het juiste bedrag zijn opgenomen. Gezien de omvang van onze balans en totale begroting stellen we vast dat risico's en verplichtingen met een structurele omvang van minder dan € 200.000 worden gedekt uit de exploitatie of algemene dekkingsreserve.
Hiermee beogen we een drempelbedrag van € 200.000 voor het instellen van een voorziening, zowel vanuit een inzichtelijke jaarrekening als administratieve eenvoud. Op dit moment is het saldo van de voorziening Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte lager dan € 200.000. Met deze voorziening wordt 'gespaard' voor toekomstig groot onderhoud aan beeldende kunst. De verwachting is dat het saldo in de komende jaren wel geregeld meer dan € 200.000 zal zijn. Daarom wordt voorgesteld deze voorziening, die is ingesteld bij de Voorjaarsrapportage 2026, te handhaven. De notitie Reserves en voorzieningen 2026 is opgenomen als bijlage. 3.3 Wat mag het kosten? Met de opheffing van de bestemmingsreserve De Nieuwe Kom valt een bedrag van € 1,044 miljoen vrij. Voorgesteld wordt dit bedrag te storten in de Algemene reserve grondzaken. Hiermee is sprake van een budgettair neutrale mutatie. De reservemutaties worden verantwoord onder het programma Ruimtelijke ontwikkelingen, taakveld 0.10. Wat zijn de financiële risico’s? Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van de beleidsnotities die volgens de FV 2023 opgesteld moeten worden. Hier valt ook de notitie Reserves en voorzieningen onder.
Binnen het college is de portefeuillehouder Financiën het eerste aanspreekpunt 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? De notitie Reserves en voorzieningen 2026 wordt bekend gemaakt in het Gemeenteblad. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd? De notitie Reserves en voorzieningen 2026 wordt na zes jaar, of zoveel eerder als daar aanleiding toe is, weer geactualiseerd.
Notitie Reserves en voorzieningen 2026 pagina 8 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA) ? Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt. 4. Ondertekening i wethouders van de gemeente K Her TiméWvan Bockxmeer Bijlage(n): • Notitie Reserves en voorzieningen 2026