13386926 rv Voorjaarsrapportage 2026

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Voorjaarsrapportage 2026

Portefeuillehouder

mr. drs. Beryl van Straten Niels Poelman 2 juni 2026

Inlichtingen Collegevergadering Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

13386926 1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college heeft besloten om: 1. de voorziening Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte in te stellen. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. in te stemmen met het financiële kader voor de jaren 2027-2030 zoals opgenomen in de Voorjaarsrapportage 2026; 2. in te stemmen met de 16e kredietverstrekking van 2026 waarbij de volgende kredieten worden geautoriseerd en vrijgegeven: a. € 1.932.300, vervanging boswachtersonderkomen en hiervan € 1.932.300 vrij te geven in 2026; b. € 1.908.600, Groenzone Zwanenburg West en Dorpsbos Abbenes en hiervan € 1.908.600 vrij te geven in 2026; c. € 1.540.000, PARK21 en hiervan € 1.140.000 vrij te geven in 2026; d. € 113.000, Programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2026 - aanvragen eerste inrichting en hiervan € 113.000 vrij te geven in 2026; e. € 952.500, Voorbereidingskrediet nieuwe school in Lisserbroek en hiervan € 50.000 vrij te geven in 2026; f. € 952.500, Voorbereidingskrediet de Boog in Nieuw-Vennep en hiervan € 50.000 vrij te geven in 2026; g. € 201.000, Groene Kwadrant en hiervan € 201.000 vrij te geven in 2026; h. € 165.000, Dynamische Reizigers Informatie Systemen (DRIS) en hiervan € 165.000 vrij te geven in 2026; i. € 300.000, Zuidelijke Ontsluiting en hiervan € 100.000 vrij te geven in 2026; j.

€ 400.000, Strategische Aanpak Mobiliteit (SAM) en hiervan € 300.000 vrij te geven in 2026; k. € 3.000.000, Weg om de Zuid en hiervan € 3.000.000 vrij te geven in 2026; l. € 1.103.000, Hoofddorp-Noord AM Locatie en hiervan € 184.000 vrij te geven in 2026; m. € 426.200, Stadscentrum-Pleinen en hiervan € 120.000 vrij te geven in 2026; n. € 3.179.500, Aanvullend krediet Vernieuwing Openbare Ruimte (VOR) 2026 en hiervan € 3.179.500 vrij te geven in 2026; o. € 578.800, Infrastructuur Wickevoort, aansluiting Spieringweg en hiervan € 578.800 vrij te geven in 2026; p. € 47.300, Transformaties Cruquius en hiervan € 47.300 vrij te geven in 2026;

pagina 2

Voorjaarsrapportage 2026

3.

4.

q. € 500.000, PRSW Watergangen 2026 en hiervan € 500.000 vrij te geven in 2026; r. € 1.600.000, Lisserbroek Nieuwerkerkertocht-Noord en hiervan € 800.000 vrij te geven in 2026; s. € 190.000, lijdelijk gebruik monumentale schuur Stadspark Hoofddorp (Boslaan IA) en hiervan € 190.000 vrij te geven in 2026; t. € 165.000, Fysiek beveiligingsbeleid en hiervan € 148.500 vrij te geven in 2026; u. € 850.000, Gemeentehuis accupakket en hiervan € 385.000 vrij te geven in 2026; de uit de Voorjaarsrapportage 2026 voortvloeiende begrotingswijzigingen vast te stellen, te weten: a. de 15e begrotingswijziging van 2026 voor de mutaties met een effect op het meerjarenbeeld conform bijlage 1 van de Voorjaarsrapportage 2026; b. de 16e begrotingswijziging van 2026 voor de neutrale mutaties conform bijlage 2 van de Voorjaarsrapportage 2026; de Voorjaarsrapportage 2026 vast te stellen.

2. Samenvatting In de voorjaarsrapportage wordt de raad geïnformeerd over de beleidsmatige en financiële stand van zaken van het lopende begrotingsjaar 2026. Verder wordt het meerjarenbeeld herijkt en worden de kaders voor het opstellen van de Programmabegroting 2027-2030 door de raad vastgesteld. De (financiële) uitdagingen voor gemeenten zijn en blijven onverminderd groot, de beschikbare middelen staan onder druk. Het ravijnjaar is vooruitgeschoven. De inkomsten uit het gemeentefonds liggen in 2028 bijna € 5 miljoen lager dan in 2027. Bij de Voorjaarsrapportage 2025 is een pakket maatregelen doorgevoerd waarmee de begroting voor 2026 en 2027 sluitend werd gemaakt. Dit pakket was gebaseerd op het uitgangspunt niet meteen ingrijpend om te buigen, maar ook tijd te kopen en keuzes te laten aan de nieuwe coalitie. Positieve ontwikkelingen bij de mei- en septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds leidden ertoe dat de onttrekkingen aan de Algemene dekkingsreserve als structureel dekkingsmiddel voor 2026 en 2027 tot nihil verlaagd konden worden. Alhoewel wij deze voorjaarsrapportage beleidsarm opstellen, zijn er onontkoombare ontwikkelingen met invloed op het meerjarenbeeld. De autonome ontwikkelingen in deze voorjaarsrapportage leiden ertoe dat wij toch een beroep doen op de Algemene dekkingsreserve om de jaarschijven 2026 en 2027 sluitend te maken.

Door deze maatregel voldoen wij aan de regel dat de begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn, voldoen wij aan de eisen van de toezichthouder en is er voldoende tijd voor de nieuwe coalitie om keuzes te maken voor het structureel sluitend maken vanaf 2028. De jaarschijven 2028, 2029 en 2030 leveren een oplopend tekort op tot € 10 miljoen in 2030. Na verwerking van de mutaties ziet het meerjarenbeeld er als volgt uit: 2027 2026 Omschrijving (bedragen x € 1.000; - is nadeel) -2.684 -4.005 Totaal Voorjaarsrapportage 2026 Inzet maatregel 'structurele inzet Algemene 2.684 4.005 dekkingsreserve' 0 0 Begroting Voorjaarsrapportage 2026

2028 -5.974

2029 -10.026

2030 -10.034

-5.974

-10.026

-10.034

pagina 3

Voorjaarsrapportage 2026

De belangrijkste verwerkte mutaties zijn: Omschrijving (bedragen x € 1.000; - is nadeel) Uitkeringen gemeentefonds (decembercirculaire) Zonnepanelen, schitteringsproblematiek Indexatie loon- en prijsontwikkelingen Vrijval stelposten 2026 Ontwikkeling aantal inwoners, woningen en niet-woningen Areaalsystematiek groei van de gemeente Stelpost volumegroei jeugdhulp en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugdhulp (met en zonder verblijf) Financiering en kapitaallasten Kapitaallasten nieuwe investeringen

1.400 0 -5.040 5.208 394 1.107

2028 1.130 0 -5.040 5.428 -415 3.119

2029 640 0 -5.040 5.513 -1.898 5.874

2030 640 0 -5.040 5.513 7.096 1.096

-10

-20

-30

-40

-1.060

-5.000 -326 -139

-5.000 494 -383

-5.000 -2.283 -584

-5.000 1.320 -1.177

-5.000 -1.471 -1.607

2026 1.008 1.039 0 5.296 1.054 -250

2027

In de voorjaarsrapportage worden de mutaties toegelicht. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? We staan voor een gedegen financiële koers. Een sluitende begroting en een gezond meerjarenperspectief zijn hierbij noodzakelijke randvoorwaarden. Omdat 2026 een verkiezingsjaar is, is deze voorjaarsrapportage beleidsarm opgesteld. De (financiële) uitdagingen voor gemeenten zijn en blijven onverminderd groot, de beschikbare middelen staan onder druk. Bij de Voorjaarsrapportage 2025 is een pakket maatregelen doorgevoerd waarmee de begroting voor 2026 en 2027 sluitend werd gemaakt. Dit pakket was gebaseerd op het uitgangspunt niet meteen ingrijpend om te buigen, maar ook tijd te kopen en keuzes te laten aan de nieuwe coalitie. Drastische maatregelen hebben we daarbij weten te voorkomen, het maatschappelijk middenveld is ontzien en er zijn geen algemene lastenverhogingen, behoudens inflatiecorrectie, voor onze inwoners doorgevoerd. Positieve ontwikkelingen bij de mei- en septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds leidden ertoe dat de onttrekkingen aan de Algemene dekkingsreserve als structureel dekkingsmiddel voor 2026 en 2027 tot nihil verlaagd konden worden. Daarbij ontstond er een licht positief saldo voor de jaren 2026 en 2027. Alhoewel wij deze voorjaarsrapportage beleidsarm opstellen, zijn er onontkoombare ontwikkelingen met invloed op het meerjarenbeeld.

De autonome ontwikkelingen in deze voorjaarsrapportage leiden ertoe dat wij toch een beroep doen op de Algemene dekkingsreserve om de jaarschijven 2026 en 2027 sluitend te maken. Door deze maatregel voldoen wij aan de regel dat de begroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn, voldoen wij aan de eisen van de toezichthouder en is er voldoende tijd voor de nieuwe coalitie om keuzes te maken voor het structureel sluitend maken vanaf 2028. Daarbij kunnen de actuele ontwikkelingen vanuit het Rijk dan betrokken worden. De jaarschijven 2028, 2029 en 2030 leveren een oplopend tekort op tot € 10 miljoen in 2030. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? In de voorjaarsrapportage wordt het financieel meerjarenbeeld 2027-2030 en het financieel kader 2026 bijgesteld ten opzichte van de Programmabegroting 2026-2029 met de volgende onderwerpen: • Voordelen • Loon-en prijsontwikkelingen

Voorjaarsrapportage 2026

pagina 4

• Ontwikkeling aantal inwoners, woningen en niet-woningen • Autonome ontwikkelingen • Genomen besluiten • Overige voorstellen • Maatregelen sluitende begroting • Nieuwe investeringen • Reserves en voorzieningen Hiernaast wordt ingegaan op ontwikkelingen die (nog) geen financiële gevolgen hebben, worden de risico's geactualiseerd en worden de kernindicatoren van de schuldpositie geactualiseerd. Meerjarenbeeld Alle in de voorjaarsrapportage opgenomen mutaties leiden tot het volgende meerjarenbeeld: 2027 2028 2029 Omschrijving (bedragen x € 1.000; - is nadeel) 2026 702 -84 -8.208 293 Begroting na vaststelling Najaarsrapportage 2025 2.444 1.586 1.335 845 3.1 Voordelen 415 3.2 Loon- en prijsontwikkelingen 5.238 110 330 794 1.481 2.674 3.936 3.3 Ontwikkeling aantal inwoners, woningen en niet-woningen -8.682 -5.973 -8.883 -5.139 3.4 Autonome ontwikkelingen -788 -788 -788 -788 3.5 Genomen besluiten -997 -232 -167 -2.063 3.6 Overige voorstellen 257 257 257 220 3.7 Maatregelen sluitende begroting -584 -1.177 -139 -383 3.8 Kapitaallasten nieuwe investeringen -2.977 -4.707 -5.890 -1.818 Subtotaal mutaties -10.026 -2.684 -4.005 -5.974 Totaal Voorjaarsrapportage 2026 2.684 4.005 Inzet maatregel 'structurele inzet Algemene dekkingsreserve' -10.026 0 0 -5.974 Begroting Voorjaarsrapportage 2026 De mutaties in de verschillende rubrieken worden gespecificeerd in de voorjaarsrapportage.

Conform artikel 6 van de Financiële verordening Haarlemmermeer 2023 (eerste wijziging, 11373188) worden de mutaties van € 200.000 en hoger toegelicht in de voorjaarsrapportage. Hierna gaan wij in het algemeen nog in op een aantal onderwerpen. Bestuurlijke verhoudingen en disbalans De bestuurlijke verhoudingen met het Rijk zijn de afgelopen jaren behoorlijk onder druk komen te staan. Rijk en gemeenten stonden inhoudelijk en financieel soms lijnrecht tegenover elkaar. Het coalitieakkoord van het kabinet erkent dit en wil werken aan het herstel van de interbestuurlijke verhoudingen. Deze inzet wordt door de gemeenten gewaardeerd en leidt tot perspectief. Zorgelijk daarbij is dat de hoge ambities van het Kabinet lang niet altijd voldoende financieel onderbouwd zijn. Zo biedt het regeerakkoord geen perspectief op het, van 2026 naar 2028 doorgeschoven, ravijnjaar. Ook is er geen reservering opgenomen voor compensatie op basis van de deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd (commissie Van Ark) voor de kosten van de Jeugdzorg. Daarnaast is er een financieel risico dat de taken en verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het GALA-, IZA- en AZWA-akkoord verder toenemen, terwijl de structurele bekostiging vanuit het Rijk mogelijk onvoldoende meegroeit.

De publicatie van het rapport 'Groeipijn1 van de commissie Van Ark in 2025 heeft duidelijk gemaakt dat het Rijk tekort is geschoten naar de gemeenten. Ook de Raad van Openbaar

2030 -8.208 845 415 7.132 -7.913 -788 -167 257 -1.607 -1.826 -10.034 -10.034

pagina 5

Voorjaarsrapportage 2026

bestuur concludeert in het advies Afrekenen met disbalans, dat er een disbalans bestaat tussen taken, bevoegdheden en middelen van gemeenten. Hoe het kabinet om zal gaan met deze disbalans, is nog niet duidelijk. Op basis van het rapport van de deskundigencommissie zijn door het vorige kabinet incidenteel middelen toegevoegd tot en met 2027. Vanaf 2028 verwacht het Rijk dat de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd het beoogde effect hebben en het besparingspotentieel van € 1,5 miljard opleveren. Daarnaast is er ook nog onzekerheid ontstaan hoe de ambitie van dit kabinet om huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening uit de Wmo te schrappen uit zal pakken voor de gemeenten. Begin 2027 wordt een nieuw rapport van de commissie Van Ark verwacht. De commissie monitort de voortgang van de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd en brengt de ontwikkelingen en de uitgaven in beeld. Ook wordt gekeken of de gezamenlijke inspanningen daadwerkelijk bijdragen aan de beweging die gemeenten en Rijk willen bereiken in de jeugdzorg. Duidelijkheid over voldoende bekostiging voor de jeugdzorg, en hoe het kabinet daarmee wil omgaan, kan dus niet eerder dan 2027 worden verwacht. Inflatie en rente In deze voorjaarsrapportage is rekening gehouden met inflatie (loon- en prijsstijgingen) op basis van de prognoses in het Centraal economisch plan (CEP) van maart 2026.

Doordat we werken met nacalculatie, verwachten wij dat er voldoende budget is om het vastgestelde beleid uit te voeren. Wel zien we daarbij dat de geraamde loon- en prijsstijgingen een extra nadeel veroorzaken doordat we via de algemene uitkering en de verhoging van de Onroerendezaakbelasting (OZB) onvoldoende extra middelen ontvangen om de indexaties te kunnen dragen. De inflatie bevindt zich sinds het afgelopen jaar rond de doelstelling van de Raad van Bestuur van de Europese Centrale Bank (ECB) van 2% op middellange termijn. Het huidige geopolitieke klimaat, met onder andere de opgeworpen handelsbarrières, de oorlog in het Midden-Oosten en de stijgende defensie-uitgaven, leiden tot onzekerheden bij de inschattingen van de renteontwikkeling. Het risico bestaat dat inflatie en de rente daardoor weer gaan stijgen. De belastingopbrengsten worden met 1,90% verhoogd. Deze verhoging is gebaseerd op de ontwikkeling van de Nationale consumentenprijsindex (CRI) en is als volgt opgebouwd:________ Omschrijving Programmabegroting 2026-2029 Voorjaarsrapportage (CEP 2026) Correctie jaar t-1 en t-2 Percentage 2027

2025 3,20% 3,30% 0,10% +

2026 2,60% 2,30% - 0,30% =

2027 2,10% - 0,20% 1,90%

Door deze inflatiecorrectie stijgt de onroerendezaakbelasting voor eigenaren van woningen ten opzichte van 2026 met gemiddeld afgerond € 8. Algemene uitkering Door het Rijk wordt gewerkt aan een herijking van de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Deze herijking zou in 2027 doorgevoerd moeten worden. Op basis van de nu bekende informatie is niet in te schatten of onze gemeente een voor- of nadeelgemeente is. Als de herijking inderdaad met ingang van 2027 wordt doorgevoerd, worden de gevolgen bij de meicirculaire gemeentefonds 2026 duidelijk. Voorziening Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte De kosten voor het onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte worden momenteel gedekt vanuit de voorziening Onderhoud gebouwen. Omdat deze kosten geen onderdeel

Voorjaarsrapportage 2026

pagina 6

vormen van het reguliere vastgoedonderhoud, wordt voorgesteld hiervoor een aparte voorziening 'Onderhoud beeldende kunst in de openbare ruimte' in te stellen. Met deze voorziening worden de middelen voor het planmatig onderhoud van kunstwerken in de openbare ruimte afzonderlijk gereserveerd. Dit zorgt voor meer transparantie en een beter inzicht. De jaarlijkse storting zal voortaan plaatsvinden in de nieuw in te stellen voorziening. Kredietaanvragen Op basis van de Financiële verordening kunnen nieuwe uitbreidings- of vervangingsinvesteringen via de voorjaarsrapportage worden toegevoegd aan het investeringsplan. Hiermee wordt bereikt dat de raad een goede integrale afweging kan maken bij het bestemmen van de financiële ruimte in het meerjarenbeeld. Bij een voorgenomen investering worden de benodigde kapitaal- en exploitatielasten geraamd onder een stelpost. Deze is opgenomen onder het meerjarenbeeld van het Overzicht algemene dekkingsmiddelen. De daadwerkelijke besluitvorming om een investeringskrediet te autoriseren en vrij te geven kan op verschillende momenten gebeuren: 1. bij de besluitvorming over een planning- en controlproduct. Dit is de standaard werkwijze voor investeringen kleiner dan € 2 miljoen. Uitzondering hierop zijn investeringen waar de raad aparte besluitvorming over wil, eventueel op advies van het college; 2.

door de vaststelling van een separaat inhoudelijk raadsvoorstel over een specifieke investering. Dit geldt in ieder geval voor investeringen van € 2 miljoen en hoger. Over een dergelijk raadsvoorstel kan voorafgaand aan de vaststelling van de voorjaarsrapportage besloten worden, echter onder voorbehoud van het dekken van de betreffende lasten in de voorjaarsrapportage. Ook is het mogelijk dat een dergelijk raadsvoorstel later ter behandeling aan de raad wordt aangeboden. Met de lasten is dan al rekening gehouden in het meerjarenbeeld, zodat de nadruk kan liggen op de inhoudelijke behandeling van het voorstel.

Met deze voorjaarsrapportage wordt voorgesteld de volgende investeringen toe te voegen aan het investeringsplan: Te Totaal Omschrijving (bedragen x € 1.000) autoriseren brutoinvestering 1.932 1.932 Vervanging boswachtersonderkomen 1.909 1.909 Groenzone Zwanenburg West en Dorpsbos Abbenes 1.540 1.540 PARK21 Programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2026 - aanvragen eerste 113 113 inrichting 1.578 Verduurzamen Skagerrak 296-298 953 953 Voorbereidingskrediet nieuwe school in Lisserbroek 953 953 Voorbereidingskrediet de Boog in Nieuw-Vennep 36.252 Actualisatie investeringen IHP (niet-geautoriseerde kredieten) 201 201 Groene Kwadrant 165 165 Dynamische Reizigers Informatie Systemen (DRIS) 300 300 Zuidelijke Ontsluiting 400 500 Strategische Aanpak Mobiliteit (SAM) 3.000 3.000 Weg om de Zuid 1.103 1.103 Hoofddorp-Noord AM Locatie -95 Ringdijk en Ringvaart 426 426 Stadscentrum-Pleinen 3.180 3.180 Aanvullend krediet Vernieuwing Openbare Ruimte (VOR) 2026

Vrij te geven 1.932 1.909 1.140 113

50 50 201 165 100 300 3.000 184 120 3.180

pagina 7

Voorjaarsrapportage 2026

Omschrijving (bedragen x € 1.000)

Toevoegen jaarschijf 2030 en actualiseren investeringsplan vernieuwing openbare ruimte Actualiseren investeringsplan Programma riolering en stedelijk water (PRSW) 2027 t/m 2030 Renovatie Sloterbrug Infrastructuur Wickevoort, aansluiting Spieringweg Transformaties Cruquius PRSW Watergangen 2026 Pionier-Bols vervanging riolering Lisserbroek Nieuwerkerkertocht-Noord Tijdelijk gebruik monumentale schuur Stadspark Hoofddorp (Boslaan IA) Fysiek beveiligingsbeleid Gemeentehuis accupakket Totaal

Totaal Te autoriseren brutoinvestering

Vrij te geven

34.877 17.682 3.950 579 47 500 4.300 1.600 190 165 850 118.748

579 47

579 47

500

500

1.600 190 165 850 20.105

800 190 149 385 15.093

Voorgesteld wordt om met de vaststelling van de voorjaarsrapportage een totaalbedrag van € 20,105 miljoen te autoriseren en hiervan € 15,093 miljoen vrij te geven in 2026. Voor een toelichting verwijzen wij naar het hoofdstuk 'Nieuwe investeringen'. 3.3 Wat mag het kosten? Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Wat zijn de financiële risico's? De hoogte van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is voor een belangrijk deel afhankelijk van het aantal inwoners. In de ramingen is er rekening mee gehouden dat het aantal inwoners groeit door de toename van het aantal woningen. Uit de woningbouwprognose blijkt een groei van het aantal woningen met 4.740 in de periode 1 januari 2026 - 1 januari 2030. Bij afwijkingen van de prognose heeft dit effect op de omvang van de groei van de algemene uitkering. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De raad heeft het budgetrecht en stelt de voorjaarsrapportage vast. Ons college is verantwoordelijk voor het tijdig aanbieden van een notitie over de kaders voor het volgende begrotingsjaar en de drie opvolgende jaren en voor het tijdig aanbieden van een rapportage over de realisatie van de begroting van het lopende jaar. De portefeuillehouder Financiën is binnen het college eerste aanspreekpunt voor de totstandkoming van de voorjaarsrapportage.

3.5 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd? De raad wordt via de reguliere Planning en control cyclus geïnformeerd. Het eerstvolgende P&C-product is de Programmabegroting 2027-2030. Over de realisatie van het lopende jaar wordt de raad geïnformeerd in de najaarsrapportage.

pagina 8

Voorjaarsrapportage 2026

3.6 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en met betrekking tot dit onderwerp zijn geen regionale afspraken gemaakt. 4. Ondertekening burgemeester en wethouders van de gemeente hlaarlemmermeer, i sqfcjretflris, /ijle burgemeester,

an Bockxmeer

Hen Bijlage(n): 1.

Voorjaarsrapportage 2026

2l,feriannöSchyjrmans-Wijdeven