13357974 rv Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en 1e begrotingswijziging 2026 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouders Inlichtingen Collegevergadering

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied mr. Charlotte van der Meij, mr. drs. Beryl van Straten mr. Caroline Baarse 19 mei 2026

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

13357974 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. kennis te nemen van de ontwerp-jaarstukken 2025 van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; 2. kennis te nemen van de ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; 3. een zienswijze in te dienen met betrekking tot de ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. 2.

Samenvatting

Het Dagelijks Bestuur (DB) van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft ons op 3 april 2026 de ontwerp-jaarstukken 2025 (hierna: de ontwerp-jaarstukken), de ontwerpmeerjarenbegroting 2027-2030 (hierna: de ontwerp-meerjarenbegroting) en de le begrotingswijziging 2026 toegestuurd. De raad wordt in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 24 juni 2026 eventuele zienswijzen aan de OD NZKG door te geven. Uit de ontwerp-jaarstukken blijkt dat het jaar 2025 met een positief resultaat van € 412.000 is afgesloten. Het saldo bestaat ten opzichte van de begroting uit lagere baten ad € 906.000 en lagere lasten ad € 1.317.000. De € 906.000 lagere baten komen enerzijds voort uit het niet volledig realiseren van de uitvoeringsovereenkomsten ad € 1.389.000. De realisatie is 98%. De onderschrijding op de uitvoeringsovereenkomsten komt voort uit enerzijds minder vraag uit de markt en anderzijds doordat de formatie niet volledig op sterkte was. Daarnaast zijn er hogere overige baten ad € 484.000. De onderschrijding van € 1.317.000 aan de lastenkant wordt voornamelijk veroorzaakt doordat de formatie niet volledig op sterkte is geweest. De ontwerp-meerjarenbegroting laat zien dat de bijdrage voor onze gemeente stijgt van € 12.540.000 (na le begrotingswijziging € 12.569.000) in 2026 naar € 12.788.000 in 2030. Voor een deel staan tegenover deze kosten legesinkomsten. 3.

Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

De OD NZKG is een bij gemeenschappelijke regeling ingesteld openbaar lichaam als bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De procedure met

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 2

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

betrekking tot de financiën van gemeenschappelijke regelingen is vastgelegd in de Wgr. Uit artikel 58b van de Wgr volgt dat het DB van een openbaar lichaam vóór 15 april van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, de algemene financiële en beleidsmatige kaders en de voorlopige jaarrekening aan de raden van de deelnemende gemeenten en aan provinciale staten van de deelnemende provincies stuurt. In artikel 59 van de Wgr is bepaald dat het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam de ontwerpbegroting acht weken voordat zij aan het algemeen bestuur (AB) wordt aangeboden toezendt aan de raden van de deelnemende gemeenten en aan provinciale staten van de deelnemende provincies. Op grond van het derde lid kan de raad van een deelnemende gemeente en provinciale staten van een deelnemende provincie bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam een zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ontwerpbegroting, zoals deze aan het AB wordt aangeboden. Op 3 april 2026 heeft het DB van de OD NZKG de ontwerp-jaarstukken, de ontwerpmeerjarenbegroting en de le begrotingswijziging 2026 toegestuurd naar de deelnemende provincies en gemeenten.

Het DB stelt de staten en raden van de deelnemers aan de OD NZKG in de gelegenheid om kennis te nemen van de ontwerp-jaarstukken en ontwerpmeerjarenbegroting. De raden en staten worden in de gelegenheid gesteld om zienswijzen over de ontwerp-meerjarenbegroting aan het DB kenbaar te maken. Wij willen bereiken dat de raad kennisneemt van de ontwerp-jaarstukken en de ontwerpmeerjarenbegroting. Daarnaast stellen wij voor dat de raad een zienswijze indient met betrekking tot de ontwerpmeerjarenbegroting zoals opgenomen in de bijlage bij dit raadsvoorstel. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?

Wij beoordelen de bij dit raadsvoorstel gevoegde ontwerp-jaarstukken en de ontwerpmeerjarenbegroting. Hieronder zijn de belangrijkste punten uit beide documenten uitgelicht. Ontwerp-jaarstukken In de ontwerp-jaarstukken 2025 rapporteert de OD NZKG op basis van programma's. Hieronder zijn de resultaten per programma kort toegelicht. Binnen de programma's wordt onderscheid gemaakt tussen de categorieën output en regie. Voor de producten die onder de categorie output vallen, zijn kengetallen vastgesteld. De kosten van het product worden bepaald door het kengetal te vermenigvuldigen met het aantal producten. De producten waarvoor (nog) geen kengetallen zijn vastgesteld, worden afgerekend op regiebasis. Dat betekent concreet dat per uur wordt gefactureerd. Programma Bouw Het saldo op het programma Bouw laat een negatief resultaat zien van € 415.000, ten opzichte van de aangepaste begroting. Aan de lastenkant is een kleine overschrijding van € 18.000. De baten op het programma Bouw blijven € 397.000 achter ten opzichte van de begroting, voornamelijk door lagere bezetting bij Toezicht & Handhaving. De arbeidsmarktproblematiek leidt er met name bij Constructieve Veiligheid en Toezicht toe dat niet alle baten gerealiseerd konden worden. Bij Regulering is extra inzet geweest voor het legesproces en opvang van hoger verzuim.

Programma Bodem Het programma Bodem heeft per saldo een positief resultaat van € 257.000 ten opzichte van de aangepaste begroting. De baten voor het programma Bodem zijn € 117.000 hoger dan begroot,

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 3

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

de lasten voor Bodem zijn € 140.000 lager dan begroot. De hogere baten komen voornamelijk voort door meer uren bij Bodemsanering output producten door gestegen vraag. Voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten en verwerking in het Bodeminformatiesysteem is meer externe inhuur ingezet dan vooraf begroot, mede doordat opdrachtgevers aanvullende bodemrapporten hebben aangeleverd voor verwerking. Bij toezicht was het niet mogelijk om alle functies in te vullen waardoor de totale kosten van Bodem lager zijn uitgevallen dan begroot. Programma Milieu Het resultaat op het Programma Milieu is € 180.000 voordelig ten opzichte van de bijgestelde begroting. De lasten zijn € 800.000 lager dan begroot, de baten zijn € 600.000 lager dan begroot. De lagere lasten komen voort uit lagere kosten voor capaciteit (-€ 742.000/-2,5%) en materieel (-€ 86.000/3,8%) dan begroot. De lagere kosten voor capaciteit zijn grotendeels gerelateerd aan lagere loonkosten (-€ 514.000) vanwege het niet of niet tijdig genoeg (ten opzicht van begroot) vervullen van vacatures. Daarnaast is de inzet voor externen (-€ 228.000) lager dan begroot. De onderschrijding op het materieel budget is voornamelijk toe te schrijven aan lagere kosten voor externe juridische inzet dan verwacht.

De lagere baten komen voornamelijk terug op de uitvoeringsovereenkomsten (UVO) (€ 1.000.000) deels gecompenseerd door hogere baten Overig en Subsidies via Omgevingsdienst Nederland (€ 200.000) en de Specifieke Uitkering Toezicht en Handhaving Energiebesparingsplicht (SPUK THE) (€ 100.000). Betreffende de UVO's zit de onderschrijding op zowel het Output-gedeelte (€ 400.000/-!%) als het Regie-gedeelte (€ 500.000/-2%) als op het materieel budget (€ 100.000/4%). De onderschrijving op het output-pakket is deels afhankelijk van de realisatie (-€ 100.000) en deels het gevolg van de toepassing van de 5% regeling (-€ 200.000). Deze regeling houdt in dat pas wanneer een verschil tussen de realisatie ten opzichte van de begroting groter dan 5% is, dit verschil verrekend wordt met de voorschotbedragen van de opdrachtgever. De onderschrijding op het regie-pakket is zowel toe te schrijven aan diverse producten met een lagere realisatie (Landelijke thema's, Programmatisch actualiseren. Groen Staal, Tata Steel, Ketentoezicht, Digitalisering) als aan diverse producten met een hogere realisatie (bijvoorbeeld Milieu Advies, Indirecte/tijdelijke lozingen, Evenementen, Kennis & expertise). De SPUK betreffen in 2025 een tweetal uitkeringen; Toezicht en Handhaving Energiebesparing en Economische Zaken en Kongingsrelaties (Groen Staal). Deze baten zijn hoger dan begroot (€ 100.000).

Dit jaar zijn er meer SPUK gelden ingezet ten behoeve van activiteiten dan begroot. Van de meerjarige SPUK THE resteert € 800.000, te besteden in 2026. De meerjarige SPUK EZK is volledig besteed. Programma Randvoorwaardelijk In dit programma zijn producten opgenomen die voor elke opdrachtgever noodzakelijk zijn. Het gaat om werkzaamheden voor accountmanagement, procesondersteuning en risicobeheersing. Daarnaast is een aantal programma-overstijgende producten opgenomen. Het gaat om taken op grond van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur, de Omgevingswet en bezwaar en beroep. Het programma heeft een nadeel van € 57.000 ten opzichte van de begroting. Er is een voordeel van € 141.000 op de lasten. Voor de

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 4

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

implementatie van de Omgevingswet was rekening gehouden met hogere kosten die in 2025 niet gerealiseerd zijn. Aan de batenkant is een nadeel ontstaan van € 197.000. Er is minder capaciteit ingezet voor de verzoeken op grond van de Wet open overheid (Woo), onder andere als gevolg van ziekte en zwangerschap. Daarnaast zijn er op diverse (kleine) producten minder uren gerealiseerd waardoor de baten lager zijn. De onttrekking vanuit de reserve Omgevingswet is € 61.000 lager uitgevallen dan begroot. Programma Bedrijfsvoering Onder dit programma vallen de personele en materiële bedrijfsvoeringkosten en de personele overheadkosten van het management van de OD NZKG. Het programma komt uit op een positief resultaat van € 454.000 (exclusief mutatie reserves). Dit bestaat uit € 316.000 lagere lasten en € 138.000 hogere baten. In totaal is het saldo van de reserves € 53.000 lager geworden. Er is € 89.000 gedoteerd aan de reserve Persoonlijk ontwikkelbudget (ROB) en is er € 142.000 onttrokken voor vitaliteitsuren. Door het uitstellen van het invullen van vacatureruimte is er € 405.000 minder aan loonkosten uitgegeven dan begroot. In 2025 is het nieuwe VTH-systeem geïmplementeerd. Er bleek meer externe inzet nodig dan verwacht voor de implementatie. De opleverkosten van het nieuwe VTH-systeem waren fors hoger dan vooraf ingeschat.

Als gevolg hiervan heeft de OD NZKG dubbele licentiekosten, omdat het oude VTH-systeem langer in gebruik was. Ook zijn de kosten voor ICT-licenties hoger als gevolg van de groeiende organisatie. Er is een voordeel ontstaan op facilitaire kosten door uitstel van de verbouwing van Ebbehuis. Het uitstellen van de verbouwing heeft geleid tot een voordeel op de begrote kapitaallasten. Er zijn meer verlofuren aangekocht door medewerkers dan verwacht. Ook de opname van het aantal verlofuren is dit jaar hoger geweest dan begroot. Hierdoor ontstond er een voordeel. Controleverklaring onafhankelijke accountant De onafhankelijke accountant (Auditdienst ACAM) heeft de ontwerp-jaarstukken van de OD NZKG gecontroleerd en heeft een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Conclusie ontwerp-jaarstukken Het financiële resultaat van de OD NZKG over 2025 is € 412.000 positief. Wij nemen kennis van de ontwerp-jaarstukken van de OD NZKG. Ontwerp-meeriarenbeeroting De ontwerp-meerjarenbegroting is opgesteld in programma's en voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Per programma is inzichtelijk gemaakt wat de baten en de lasten zijn, wat de OD NZKG wil bereiken, wat men daarvoor gaat doen en wat het mag kosten.

Onzekerheden en ontwikkeling De taken die door de OD NZKG worden uitgevoerd dragen bij aan wettelijke en maatschappelijke opgaven en ambities uit de college- en coalitieakkoorden. De werkgebieden waar de OD NZKG actief is, zijn complex en vereisen innovatieve oplossingen en dialoog. Het gebruik van data en slimme technologieën stelt de OD NZKG in staat risico's beter te voorspellen en de impact te vergroten. De ontwikkelingen die de OD NZKG per 2027 in het vooruitzicht heeft hebben betrekking op wetswijzigingen, maatschappelijke ontwikkelingen, ambities uit coalitieakkoorden, maar ook op interne bedrijfsvoering. Eveneens zijn er veranderingen van subsidiegelden aanstaande. De

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 5

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

benodigde inzet op basistaken neemt vanaf 2027 toe. Wat de financiële impact hiervan is, is opgenomen in de ontwerp-meerjarenbegroting. Omzet De UVO 2026 vormt conform de kaderbrief de basis voor de omzetontwikkeling 2027-2030. De totale omzet in 2027 wordt circa € 600.000 hoger geraamd dan in 2026. In uren daalt de begroting met 18.165 uren. Er is extra inzet nodig op basistaken zoals verdere uitbreiding op Tata Steel, ketentoezicht (inclusief milieucriminaliteit) en toename van het aantal meldingen. Hier tegenover staat de afbouw voor de Omgevingswet Extra en het aflopen van het Energiebesparingakkoord. De omzet stijgt hiermee met € 1.826.000. De overige baten dalen met € 1.288.000, dit heeft te maken met het einde van SPUK THE (€ 862.000), minder maatwerkprojecten en een lagere onttrekking uit de reserve. Het einde van deze SPUK geeft ook lagere lasten. Er dient een herprioritering plaats te vinden om qua groei binnen de meegekregen kaders van de opdrachtgevers te blijven. Vanwege de herprioritering is de omzet in 2027 € 3.171.000 lager. De inhoudelijke herprioritering dient nog plaats te vinden, voorafgaande aan het UVO proces 2027. Er wordt niet verwacht deze groei in 2028 alsnog te realiseren gezien de budgettaire kaders bij de opdrachtgevers. Tariefontwikkeling De tarieven worden jaarlijks aangepast naar aanleiding van de loon- en prijsontwikkeling.

Het tarief bedraagt dit jaar € 124,91 per uur en zal op grond van de ontwerp-meerjarenbegroting in 2027 stijgen naar € 129,50. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De OD NZKG wil op gestructureerde wijze risico's beheersen en een overwogen niveau van de weerstandscapaciteit creëren. De weerstandscapaciteit wordt omgeschreven als middelen en mogelijkheden waarover een organisatie beschikt om niet-begrote kosten die onverwacht en substantieel zijn te dekken. Het gaat dus om buffers in het eigen vermogen respectievelijk de exploitatie die kunnen worden vrijgemaakt, zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande beleid en de uitvoering van taken. De beschikbare weerstandscapaciteit is € 3.082.000 en zal op grond van de ontwerp-meerjarenbegroting de komende jaren gelijk blijven. Conclusie De OD NZKG heeft een sluitende ontwerp-meerjarenbegroting. Er bestaan echter een aantal onzekerheden en de omvang van die onzekerheden is op dit moment lastig te voorspellen. De bijdrage voor onze gemeente stijgt in deze begroting van € 12.586.000 in 2026 naar € 12.860.000 in 2027. Gezien onze huidige financiële situatie zal ook de OD NZKG financiële keuzes moeten maken en wij wijzen de OD NZKG op zijn verantwoordelijkheid om op zoek te gaan naar financiële besparingsmogelijkheden en kritisch te kijken naar niet-noodzakelijke uitgaven. Dit hebben wij ook opgenomen in de concept-zienswijze.

De OD NZKG geeft aan zich er bewust van te zijn dat hij, zeker gelet op de huidige crisistijd, op zoek zal moeten gaan naar financiële besparingsmaatregelen en dat hij kritisch moet kijken naar niet noodzakelijke uitgaven. Een deel van de activiteiten die de OD NZKG voor haar opdrachtgevers uitvoert, bijvoorbeeld het verlenen van omgevingsvergunningen, is conjunctuurgevoelig. De OD NZKG werkt aan scenario's om die consequenties in beeld te brengen en zo vroegtijdig bij te kunnen sturen. De deelnemende gemeenten en provincie, vertegenwoordigd in het AB en/of het DB, worden daar nauw bij betrokken.

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 6

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

3.3 Wat mag het kosten?

Het financiële resultaat van de OD NZKG over 2024 is € 412.000 positief. Het resultaat wordt hieronder per programma overzichtelijk weergegeven. Programma

Realisatie 2025

Bouw Bodem Milieu Randvoorwaardelijk Bedrijfsvoering Mutatie reserves

-€415.000 € 257.000 € 180.000 €454.000 -€57.000 -€53.000

Totaal

€412.000

De kosten voor de uitvoering van de voorgestelde programmabegroting voor het jaar 2027 stijgen met € 252.000 van € 12.608.000 naar 12.860.000. Deze stijging wordt gedekt vanuit de stelpost indexatie en is in de Voorjaarsrapportage 2026 opgenomen. De mutatie in de begroting is als volgt gespecificeerd: Huidige begroting 2027 HMM

Toegevoegd aan begroting in septembercirculaire 2025 Primitieve begroting 2027 o.b.v. MJB 2026

Verschil begroot 2027 in MJB 2026-2029 ODNZKG en UVO 2025 Begroting 2026 o.b.v. UVO 2025

€ 12.608.000

-€ 39.000 € 12.569.000

-€ 156.000 € 12.413.000

UVO 2026 volumeafspraken en tarief 2026 meerjarenbegroting

€ 173.000

Loon- en prijsstijging

€442.000

Ontwikkelingen: Keten toezicht (inclusief milieucriminaliteit)

€72.000

Circulaire economie

€ 28.000

Meldingen groei

€ 25.000

Indirecte lozingen

€ 2.000

Aanpassen vergunningen aan de Omgevingswet

€43.000

Omgevingswet extra afbouw

-€ 72.000

Energiebesparingsakkoord (EBA)

-€ 151.000

Herprioritering

-€ 116.000

Begroting 2027

€ 12.860.000

De kosten worden, na vaststellen van de Voorjaarsrapportage 2026, gedekt uit het in de programmabegroting beschikbare budget van beleidsdoel E 'Haarlemmermeer biedt een gezond leefklimaat' van het programma Kwaliteit Fysieke Omgeving, taakveld 7.4. Wat zijn de financiële risico's?

Uit de ontwerp-jaarstukken blijkt dat het jaar 2025 met een positief resultaat van € 412.000 is afgesloten. Dit betreft het positieve resultaat voor de OD NZKG. Voor de uitvoeringsovereenkomsten betalen de opdrachtgevers voorschotten. Op basis van de realisatie

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026

pagina 7

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

in 2025 heeft de OD NZKG (voorlopige) afrekeningen per opdrachtgever gemaakt. Voor onze gemeente betekent deze afrekening dat wij een bedrag van € 126.875 moeten betalen. Dit komt doordat er voor onze gemeente meer werk is verricht dan in de UVO voor 2025 is begroot. De realisatie is groter dan de begroting, waardoor de reeds betaalde voorschotbedragen niet toereikend zijn gebleken. In de UVO van 2025 zijn financiële afspraken gemaakt vanwege de invoering van de Omgevingswet. Deze hebben betrekking op de afrekening van het outputpakket voor Bouw, Bodem en Milieu. De afspraak is dat een verschil van maximaal 5% afwijking van de realisatie ten opzichte van de begroting voor rekening van de OD NZKG komt, en een verschil groter dan 5% ten laste komt van de betreffende deelnemer. Dit wordt de 5% regeling genoemd. Dit geldt enkel voor overschrijdingen. Als gevolg van deze regeling moeten wij over 2025 nog een bedrag betalen. 3.4

Wie is daarvoor verantwoordelijk?

Het vaststellen van de begroting en de jaarrekening is een bevoegdheid van het AB, zo volgt uit artikel 58, eerste en derde lid, van de Wgr. De gemeenteraad kan bij het DB zijn zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen, zo bepaalt artikel 59, derde lid, van de Wgr. De portefeuillehouder Handhaving en Vergunningen is binnen ons college het eerste aanspreekpunt. 3.5

Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Ontwerp-meerjarenbegroting 2026-2029 Vorig jaar heeft de raad ook een zienswijze ingediend op de ontwerp-meerjarenbegroting 20262029 van de OD NZKG (12323358). Communicatie De beraadslagingen over dit voorstel zijn openbaar en de ontwerp-jaarrekening en de ontwerpmeerjarenbegroting zijn openbare documenten. Het is de taak van het AB om de communicatie te verzorgen over de jaarstukken 2025 en de meerjarenbegroting 2027-2030 van de OD NZKG. Juridische aspecten De ontwerp-jaarrekening en de ontwerp-meerjarenbegroting voldoen aan de geldende wet- en regelgeving. De accountant heeft over de ontwerp-jaarstukken een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. 3.6

Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?

Op 2 juli 2026 liggen de ontwerp-jaarstukken en de ontwerp-meerjarenbegroting ter vaststelling bij het AB. Na vaststelling met inachtneming van eventuele ingediende zienswijze(n) wordt de raad daarover schriftelijk geïnformeerd door het AB. 3.7

Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt.

Ontwerp-jaarstukken 2025, ontwerp-meerjarenbegroting 2027-2030 en le begrotingswijziging 2026 Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Bijlage(n): 1.

Jaarstukken OD NZKG 2025

2.

Meerjarenbegroting OD NZKG 2027-2030

3.

le Begrotingswijziging OD NZKG 2026

4.

Zienswijzebrief

pagina 8