13. Spreektekst GEZOND Haarlemmermeer Voorjaarsrapportage 2023.docx

Spreektekst Voorjaarsrapportage 2023 GEZOND Haarlemmermeer 29-06-2023 College van B&W De Voorjaarsnota 2023, traditiegetrouw bespreken we deze aan het begin van de ‘zomer’, en met evenveel traditie bespreken we de Voorjaarsnota met verouderde gegevens. Er zijn vanuit de mei circulaire wel recentere gegevens beschikbaar, maar die worden nog immer niet gebruikt in onze Voorjaarsnota (het is net alsof je met verouderde navigatie de weg probeert te vinden). Zorgelijk, want het meerjarenbeeld dat uit deze circulaire naar voren komt is schrikbarend. We zullen dus weer een proces starten om toch tot een sluitend meerjarenbeeld te komen. Dat gaan we eind dit jaar doen bij de Programmabegroting. Kan zomaar zijn dat de beslissingen van vandaag, rigoureus anders zijn eind dit jaar. Ach veranderende gegevens waarop de raad zijn kaders moet bepalen, tradities moet je in ere houden. Wat we in ieder geval wel weten is dat de afgelopen jaren gerekend is met een te laag inflatiecijfer. Hier is door de raad meermaals naar gevraagd, echter werd ook net zo vaak aangegeven door het college dat men zich hield aan de officiële inflatiecijfers. Deze officiële inflatiecijfers hebben nu geleid tot nacalculatie, en hieruit blijkt dat we de afgelopen 2 jaar een ruim te laag percentage hebben aangehouden. Door deze nacalculatie gaat de OZB in 2024 met 13,7% omhoog.

En dan is de vraag of die 13,7% wel genoeg is, want de waarde van woningen daalt, dus zit hier nog een risico in? Er staat gemeld dat ‘vanaf’ deze Voorjaarsnota een systematiek van nacalculatie wordt gehanteerd. Voor de duidelijkheid, doen we nacalculatie alleen voor deze Voorjaarsnota, of wordt dit vast beleid bij elke Voorjaarsnota? En we vragen ons af of het ook andersom kan werken, als we er achteraf achter komen dat de inflatie te hoog is ingeschat, wordt dan de OZB naar beneden bijgesteld? We horen het graag. De lasten verhogen via de areaalsystematiek is niet alleen juist om te doen, maar ook noodzakelijk en bevreemdend dat we dit niet al jaren doen. Je zou zeggen dat het logisch is dat als de gemeente groeit, ook de lasten groeien. Maar goed beter laat dan nooit.

Bij de ombuigingen viel ons op de reclamebelasting op. Met 1 miljoen is dit 1 van de grootste ombuigingen, echter hebben we dat niet gerealiseerd in 2023. De reden hiervoor is omdat het arbeidsintensief is en dat is iets wat we steeds vaker tegenkomen: het knelpunt van het personeel. Nu was er wel capaciteit om naar andere mogelijkheden te kijken om de inkomsten uit reclame te verhogen, echter was dit vruchteloos, dus nu wordt weer gekeken naar reclame belasting. Niet meer twijfelen en uitstellen, invoeren deze reclamebelasting, het levert de gemeente ruim 1 miljoen per jaar op en het gaat niet ten koste van onze inwoners. En deze inkomsten kunnen we de komende jaren heel goed gebruiken. Maar even terugkomend op het personeel, in de Voorjaarsnota lezen we meermaals dat de bottleneck vaak personeel gerelateerd is. Wel vaak op meerdere manieren omschreven, zoals “beperkte ambtelijke capaciteit, grote personeelstekorten, arbeidsintensief en beperkte ‘personele’ capaciteit”. Dit heeft effect op onze woningbouwplannen die we nu geforceerd moeten temporiseren. Maar het heeft ook andere effecten, doordat projecten vertraagd zijn lopen ook de kosten op. Zo is het project Doorfietsroute Haarlem Amsterdam F200 nog steeds niet afgerond, en ook in deze Voorjaarsnota wordt daar weer meer geld voor gevraagd.

Als we dit project op tijd hadden afgesloten had dat onze gemeente veel minder geld gekost. Naast de financiële uitdagingen waar Haarlemmermeer de komende jaren voor staat is voor ons het grootste probleem de ambtelijke capaciteit en vooral ook de ambtelijke kwaliteit. Hier zouden wij graag in de 2e termijn met onze collega’s van gedachten willen wisselen. Dan de omgevingsvisie, hier wordt wederom herhaald dat de ambitie van Haarlemmermeer is om door te groeien naar 200.000 inwoners in 2040. Voor ons een onbegrijpelijk ambitie, waarom toch die drang naar 200.000 inwoners? Ja er worden de komende jaren veel huizen gebouwd en dit kán leiden tot meer inwoners, maar hopelijk gaan er ook veel bij hun ouders inwonende Haarlemmermeerse starters wonen in deze nieuwe woningen. Wat dus niet leidt tot meer inwoners. Ambitie om onze eigen starters een huis te kunnen geven, of de nood op de woningmarkt verlichten, of om meer sociale woningen te bouwen prima. Maar een ambitie op het aantal inwoners, daar begrijpen wij helemaal niets van. Of nee dan toch, op dit moment zijn er 9 gemeenten met 200.000 plus inwoners. Haarlemmermeer wil misschien graag behoren tot de top 10 van Nederland, geweldig toch die prestige drang, we kunnen het toch niet laten.

In het MPI viel ons nog op dat bij de ontsluiting van het Outlet center in Halfweg 411.000 euro oninbaar is van derden door vertraging. Een groot bedrag wat we, zeker in deze financieel onzekere tijden, heel goed anders hadden kunnen besteden. Nu rijst de vraag of de reden voor deze vertraging bij ons als gemeente ligt. Goed personeel is goud waard, dat blijkt maar weer. Tot zover voorzitter.