12738748 rv Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Inlichtingen Collegevergadering

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid drs. Marja Ruigrok mr. Britt van der Sluis 18 november 2025

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

12738748 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. een investering van € 3.000.000 in het investeringsplan op te nemen in het jaar 2026, ten behoeve van de extra kosten voor de Weg om de Zuid (11048351) en dit te verwerken bij de Voorjaarsrapportage 2026. De kapitaallasten voor het eerste jaar na ingebruikname in 2033 bedragen € 240.000; 2. optimalisaties van het voorkeursalternatief Weg om de Zuid 2024 (11048351) vast te stellen ten behoeve van het anticiperen op Hoogwaardig openbaar vervoer Haarlemmermeer Zuidwest (HOV), bestaande uit: • vervangen van de rotonde bij Laan van Devon door een Verkeersregelinstallatie (VRI); • toevoegen van 2x2 rijstroken vanaf Laan van Devon tot het Zuidtangent viaduct; • aanpassing van de VRI ter hoogte van de Hoofdweg Oostzijde met opstelstroken ten behoeve van de lijnbussen. De kosten van deze optimalisaties worden gedekt binnen het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest. 2. Samenvatting

Wij werken binnen het project Weg om de Zuid, samen met de provincie Noord-Holland (de provincie) en de Vervoerregio Amsterdam (VRA), aan het opwaarderen van de (Nieuwe) Bennebroekerweg tussen de A4 en de N205 (Weg om de Zuid) in Hoofddorp. Wij willen de doorstroming en verkeersveiligheid van de weg verbeteren, zodat nog te ontwikkelen woningbouw en bedrijvigheid in onze gemeente en de regio goed bereikbaar zijn en ook bestaand verkeer gebruik kan blijven maken van deze belangrijke route. Zonder de Weg om de Zuid is woningbouw in (onder andere) het stadscentrum en Spoorzone in Hoofddorp en NieuwVennep West beperkt mogelijk. Het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest is eveneens belangrijk voor de toekomst van Haarlemmermeer. Deze verbinding verbindt toekomstige woongebieden en verbetert de ontsluiting van bestaande locaties in Hoofddorp (zuidrand) en Nieuw-Vennep. Het zijn noodzakelijke ontwikkelingen om de woningbouwambities in onze gemeente te kunnen waarmaken. Op 18 juni 2024 heeft de raad ingestemd met het geoptimaliseerde voorkeursalternatief voor de Weg om de Zuid (11048351). In het raadsvoorstel is aangegeven dat nog aanvullende middelen aangevraagd worden voor het begrotingstekort van circa € 9.000.000. Inmiddels

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 2

hebben wij afspraken gemaakt met de partners over de aanvullende middelen en vragen wij onze bijdrage van € 3.000.000 aan. Onze partners van Vervoerregio Amsterdam en provincie Noord-Holland hebben de bijdrage al geregeld. Na de vaststelling van het voorkeursalternatief is bekeken in hoeverre binnen het project Weg om de Zuid rekening gehouden kan worden met het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest. Project Weg om de Zuid en project HOV Haarlemmermeer Zuidwest hebben veel raakvlakken. Eén van de raakvlakken is dat HOV Haarlemmermeer Zuidwest gedeeltelijk over de Weg om de Zuid gaat rijden. Het voorkeursalternatief voor de Weg om de Zuid biedt op dit moment geen ruimte voor de realisatie van het HOV. Het HOV zal deels gebruik gaan maken van het tracé van de Weg om de Zuid. De Weg om de Zuid bevindt zich in de ontwerpfase, het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest bevindt zich nog in de haalbaarheidsfase. Op dit moment is de planstudie naar het HOV Haarlemmermeer Zuidwest gestart. Dit betekent dat er voor het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest nog geen vastgesteld voorkeursalternatief is. De verwachting is dat aan het eind van het eerste kwartaal van 2026 een voorkeursalternatief voor HOV Haarlemmermeer Zuidwest wordt opgeleverd. Daarna wordt het voorkeursalternatief voorgelegd aan de raad.

Aangezien het HOV-tracé uiteindelijk deels over het tracé van de Weg om de Zuid zal lopen, is de vraag opgekomen of het wenselijk is de ontwerpfase van de Weg om de Zuid (voor het gedeelte dat overlapt met het HOV-tracé) tijdelijk stil te leggen. Dit zou kunnen totdat de haalbaarheidsfase van het HOV-project is afgerond, zodat er efficiënter en meer integraal kan worden ontworpen voor het geheel. Echter, als Weg om de Zuid 'wacht' op het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest totdat de haalbaarheidsstudie afgerond is, heeft dit veel gevolgen voor de planning van de Weg om de Zuid, vanwege de directe relatie met de ruimtelijke procedure die voor het gehele tracé is gestart. Indien de Weg om de Zuid moet wachten totdat een voorkeursalternatief is vastgesteld voor het HOV Haarlemmermeer Zuidwest, vertraagt de uitvoering van de werkzaamheden ongeveer 2,5 jaar. Dit is geen wenselijke oplossing, omdat de Weg om de Zuid randvoorwaardelijk is voor de woningbouw in dit deel van onze gemeente. Vanwege de vele raakvlakken is onderzocht in hoeverre project Weg om de Zuid toch rekening kan houden met de HOV-verbinding, zonder ontwerprichtingen van de HOV uit te sluiten en de planning van de Weg om de Zuid te vertragen. Wij besluiten de volgende optimalisaties van het voorkeursalternatief voor de Weg om de Zuid voor te leggen: 1. vervangen van de rotonde bij Laan van Devon voor een VRI; 2.

toevoegen van 2x2 rijstroken vanaf Laan van Devon tot het Zuidtangent viaduct; 3. aanpassing van de VRI-installatie ter hoogte van de Hoofdweg Oostzijde met opstelstroken ten behoeve van de lijnbussen. Door het vaststellen van deze optimalisaties worden de uitgangspunten voor een ongestoorde busverbinding geïntegreerd in het ontwerp van project Weg om de Zuid, zonder dat dit afbreuk doet aan de randvoorwaarden die gesteld zijn. Daarnaast zijn de kosten voor deze

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 3

optimalisaties beperkt en worden geen ontwerprichtingen voor het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest uitgesloten. De kosten voor de optimalisaties worden gedekt door project HOV Haarlemmermeer Zuidwest en staan los van de bijdrage van € 3 miljoen ten behoeve van project Weg om de Zuid 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? Wat is de aanleiding, context?

In de komende jaren gaat onze gemeente verder groeien. Er worden minimaal 20.000 woningen gerealiseerd tot 2040. Dat betekent een substantiële stijging van het inwonersaantal. Een groot deel van deze woningen wordt gerealiseerd binnen het stadscentrum, Hyde Park en Spoorzone in Hoofddorp en in Hoofddorp Zuid en in het westen van de gemeente. Zonder de Weg om de Zuid (de opwaardering van de Nieuwe Bennebroekerweg) is de woningbouw niet mogelijk. Bovendien is met de huidige autonome groei al de verwachting dat het verkeer op de Nieuwe Bennebroekerweg onvoldoende door kan stromen. Op 18 januari 2022 hebben wij samen met de VRA en de provincie ingestemd met het verder uitwerken van een voorkeursalternatief (VKA) voor de opwaardering van de Nieuwe Bennebroekerweg (2022.0000016). Op 18 juni 2024 is het geoptimaliseerd voorkeursalternatief vastgesteld door de raad (11048351). Aanvullend krediet De kostenraming voor project Weg om de Zuid is circa € 131 miljoen (prijspeil 2023). De gereserveerde bijdragen van alle partners zijn € 122 miljoen. Dat betekent een tekort van circa € 9 miljoen. In het raadsvoorstel van 2024 is aangegeven dat de aanvullende middelen op een later moment worden aangevraagd. Met de partners is afgesproken dat alle partijen 1/3 van dit tekort dragen. De VRA en de provincie hebben deze bijdrage inmiddels geregeld.

Voor de Weg om de Zuid vragen wij nu ook een investering aan voor € 3 miljoen om te voldoen aan de afspraken. Optimalisaties voorkeursalternatief Na de vaststelling van het voorkeursalternatief zijn wij gaan onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om binnen project Weg om de Zuid rekening te houden met de HOV-verbinding. Het HOV Haarlemmermeer Zuidwest zal deels gebruik maken van het tracé van de Weg om de Zuid. Op dit moment is nog niet bekend waar de toekomstige HOV-verbinding over de Weg om de Zuid zal rijden en waar deze Hoofddorp-Zuid zal ontsluiten. De planstudie van het HOV Haarlemmermeer Zuidwest moet hier duidelijkheid over geven. In de planning wordt er nu van uitgegaan dat er aan het eind van het eerste kwartaal van 2026 een voorkeursalternatief voor het HOV bekend is. De planning is dat het voorkeursalternatief voor het HOV-project in het derde kwartaal van 2026 zal worden behandeld in de raad en ook dient te worden vastgesteld door de partners van de VRA en de provincie. Het voorkeursalternatief voor de Weg om de Zuid biedt op dit moment geen ruimte voor de realisatie van de HOV-verbinding Dit komt doordat vanaf de Drie Merenweg (N205) tot aan de Laan van Devon uitgegaan is van 2x1 rijstrook, waarvan op basis van het verkeersmodel NoordHolland Zuid (NHZ) 3.2 is gebleken dat er op bepaalde wegvakken al weinig restcapaciteit is in de ochtend- en avondspits.

Dit betekent dat hier geen HOV te realiseren is zonder aanpassingen aan het ontwerp. Afhankelijk van het voorkeursalternatief voor HOV, zullen de turborotondes op de Weg om de Zuid aangepast moeten worden in VRI's met een voorrangsregeling en opstelstrook voor de bus. Deze analyse is gebaseerd op het verkeersmodel NHZ 3.2.

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 4

De exacte inpassing van het HOV op de Weg om de Zuid moet nog nader beschouwd worden, omdat dit tracédeel een onderdeel is van het gehele tracé. Een vrijliggende of aanliggende busbaan zou ook nog steeds tot de mogelijkheden behoren op het tracédeel van Weg om de Zuid, alhoewel het opwaarderen van 2x1 rijstroken naar 2x2 rijstroken op bepaalde wegvakken het meest voor de hand liggend zou zijn. Vanwege de vele raakvlakken tussen het HOV-project en de Weg om de Zuid, sturen wij bewust op het zo veel mogelijk meenemen van relevante HOV-onderdelen in het ontwerp van de Weg om de Zuid. Dit gebeurt op een manier die geen belemmering vormt voor toekomstige ontwerpkeuzes binnen het HOV-project, waarvan bepaalde richtingen nog moeten worden uitgewerkt. Tegelijkertijd wordt voorkomen dat de planning van de Weg om de Zuid vertraging oploopt door het integreren van elementen uit het HOV-project. Dit zorgt niet alleen voor een doelmatige aanpak en het vermijden van dubbel werk, maar onderstreept ook het integraal werken tussen beide projecten. Op deze manier wordt 'werk met werk' gemaakt en worden overbodige aanpassingen in de toekomst voorkomen. De volgende optimalisaties worden voorgesteld: 1. de rotonde bij Laan van Devon te vervangen door een VRI; 2. 2x2 rijstroken te realiseren vanaf Laan van Devon tot het Zuidtangent viaduct; 3.

aanpassing van de VRI-installatie ter hoogte van de Hoofdweg Oostzijde met opstelstroken ten behoeve van de lijnbussen. De kosten voor de optimalisaties worden gedekt door het project HOV Haarlemmermeer Zuidwest en staan los van de bijdrage van € 3 miljoen ten behoeve van project Weg om de Zuid. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Wat zijn de argumenten?

De oplossing beschrijft de integratie van ontwerpuitgangspunten voor het HOV binnen het ontwerp van de Weg om de Zuid. Een deel van het tracé van de Weg om de Zuid biedt de mogelijkheid om ontwerpeisen van beide projecten te combineren, zonder dat dit nadere ontwerpkeuzes van tracédelen van het HOV zou beperken of onderzoeksrichtingen van het HOV-tracé uitsluit. In dit scenario wordt immers specifiek gekeken naar de toepassing van HOVmaatregelen waarvan met enige zekerheid kan worden vastgesteld dat deze, ongeacht de resultaten van de planstudie HOV, zullen worden uitgewerkt binnen het tracé van Weg om de Zuid. 1. De rotonde bij Laan van Devon vervangen door een VRI Op basis van de verkeerscijfers is de kruising van de Nieuwe Bennebroekerweg met de Laan van Devon in het voorkeursalternatief momenteel als rotonde ontworpen (het is op dit moment ook al een rotonde). Het voorstel is om deze rotonde te vervangen door een kruispunt met een VRI. Deze wijziging zorgt ervoor dat het ontwerp van de Weg om de Zuid blijft voldoen aan de eisen voor de opwaardering van de Nieuwe Bennebroekerweg en geschikt is voor HOV. 2. 2x2 rijstroken te realiseren vanaf Laan van Devon tot het Zuidtangent viaduct Om een ongestoorde busverbinding mogelijk te maken zijn minimaal 2x2 rijstroken benodigd.

Het huidige voorkeursalternatief van de Weg om de Zuid gaat op basis van de verkeerscijfers op het deel tussen de Laan van Devon en het viaduct over de Uweg uit van 2x1 rijstroken. Door aanpassing van het ontwerp van Weg om de Zuid naar 2x2 rijstroken wordt nog steeds voldaan

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 5

aan de eisen van Weg om de Zuid en wordt tevens ongestoord meerijden van het HOV op dit deel van het tracé mogelijk gemaakt. 3. Aanpassing van de VRI-installatie ter hoogte van de Hoofdweg Oostzijde met opstelstroken ten behoeve van de bus Voor de kruising met de Hoofdweg Oostzijde volstaat het realiseren van een extra uitvoegstrook voor bussen die vanaf de Nieuwe Bennebroekerweg linksaf slaan richting Hoofdweg Oostzijde. Hierdoor kunnen HOV-bussen zonder onderbreking via de VRI worden geleid. De uitvoering hiervan vereist een aanpassing van de bestaande VRI. Met deze optimalisaties passen wij een deel van het voorkeursalternatief van de Weg om de Zuid aan. Daarmee worden de uitgangspunten voor een ongestoorde busverbinding geïntegreerd zonder dat dit afbreuk doet aan de randvoorwaarden die gesteld zijn. Er is bovendien bewust voor gekozen om deze maatregelen uitsluitend toe te passen op het deel van het tracé waar de bijkomende kosten beperkt blijven en waarbij de gekozen oplossingen geen toekomstige uitkomsten van de nog lopende planstudie HOV uitsluiten. De maatregelen worden toegepast op de delen van Weg om de Zuid waarvan zeker is dat het HOV gaat rijden.

Afwegingen Een ander scenario is dat de Weg om de Zuid wacht op een voorkeursvariant voor project HOV. Het voordeel daarvan is dat de uitgangspunten van het HOV volledig meegenomen kunnen worden in het ontwerp van de Weg om de Zuid. Tegelijkertijd betekent dit een vertraging voor project Weg om de Zuid van minimaal 2,5 jaar. Dat betekent ook dat de woningbouwplannen vertragen. Daarom zijn wij van mening dat het beter is om nu de voorgestelde optimalisaties

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 6

ten behoeve van het HOV door te voeren, voor het deel waar de HOV gegarandeerd over de Weg om de Zuid rijdt. Wat zijn de kanttekeningen en risico's?

Project HOV vindt geen doorgang indien uiteindelijk wordt besloten het volledige HOV-tracé niet te realiseren, zorgt een deel van de optimalisaties binnen scenario 3 er alsnog voor dat het traject toekomstbestendig wordt ingericht. Dit is met name van belang met het oog op de aanzienlijke woningbouwontwikkelingen in het westen van de gemeente (Haarlemmermeer West). Beheersmaatregel: Door nu slimme keuzes (no regret-maatregelen) te maken in ontwerp en uitvoering, kunnen toekomstige aanpassingen eenvoudiger en efficiënter worden doorgevoerd, ongeacht of het HOV op termijn wordt gerealiseerd. 3.3 Wat mag het kosten?

Toekomstige dekking uit RIH-bijdrage Het begrotingstekort van circa € 9 miljoen (11048351) wordt gelijk verdeeld tussen onze gemeente, VRA en de provincie. Iedere partij draagt 1/3 van het begrotingstekort. Dat betekent dat wij een bedrag van € 3 miljoen bijdragen. In deze situatie is sprake van de drie o's: onvoorzien, onvermijdelijk en onuitstelbaar. De meerkosten hebben we eerder geconstateerd, maar de definitieve verdeling van de meerkosten over de partijen kon niet eerder worden opgenomen in een voorjaarsrapportage of programmabegroting. Het nu vaststellen is belangrijk om net als onze partners te laten zien dat de middelen gereserveerd zijn. Dit is noodzakelijk om verder vorm te kunnen geven aan de gesloten samenwerkingsovereenkomst en zo het sleutelproject Weg om de Zuid niet te vertragen. Op dit moment zijn alle beschikbare middelen in de RIH (Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer) geoormerkt middels een raadsbesluit. Daarom is nu dekking van dit krediet uit de RIH niet mogelijk en moeten de kapitaallasten vooralsnog gedekt worden uit de algemene middelen. De kapitaallasten zijn berekend op € 240.000 in het jaar na ingebruikname (2033) rekening houdend met 20 jaar afschrijving en 3% rente. De verwachting is dat er in de nabije toekomst voldoende RIH bijdragen beschikbaar komen om deze € 3 miljoen alsnog te dekken uit de Reserve RIH.

De raad zal hier te zijner tijd een voorstel voor ontvangen. Weg om de Zuid heeft een sleutelpositie om woningbouw mogelijk te maken in onze gemeente. Hiervoor is ook een forse BO-MIRT subsidie verkregen en een forse cofinanciering van provincie Noord-Holland en Vervoerregio Amsterdam. Weg om de Zuid heeft daarom een uitzonderingspositie. Dat is de reden dat gekozen is voor deze financiële constructie. Optimalisaties voorkeursalternatief De directe bouwkosten liggen tussen € 2 miljoen en € 6 miljoen. Aangezien het aanpassingen betreft ten behoeve van de HOV- project willen we de toekomstige kosten ook toerekenen aan het HOV-project. Met de huidige dekkingsbronnen (BO MIRT 2022 en toegezegde cofinanciering) is € 6 miljoen gereserveerd. Een raming zal bepalen welk bedrag uiteindelijk naar optimalisaties van de Weg om de Zuid gaat, waarna een voorstel wordt gedaan om het krediet voor het HOV met dit bedrag te verlagen en ten gunste te brengen van het krediet voor de Weg om de Zuid. Voor deze aanvullende kosten wordt daarom middels dit raadsvoorstel geen aanvullend krediet aangevraagd. De belangrijkste kosten van de optimalisaties worden gemaakt in de uitvoeringsfase. Wanneer tijdig duidelijk wordt dat de HOV niet doorgaat, zal dit vóór de uitvoering worden

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

pagina 7

gecommuniceerd en kan op dat moment overwogen worden of de optimalisaties ook daadwerkelijk doorgevoerd worden. Indien het HOV geen doorgang vindt, komen de tot dat moment gemaakte voorbereidingskosten voor rekening van de Weg om de Zuid (circa € 150.000). Het gaat hier om lage kosten, aangezien het uitsluitend om engineeringskosten gaat. Wat zijn de financiële risico's?

Bij de uitvoering van dit voorstel moet rekening worden gehouden met de volgende significante risico's: - het HOV-project gaat niet door, waardoor er onvoldoende dekking is om de optimalisaties uit te voeren (zie ook 3.3 Wat mag het kosten?); - indexatie van de benodigde kosten voor uitvoering optimalisaties: de kosten voor het uitvoeren van deze optimalisaties worden vooral gemaakt in de realisatiefase in 2029. Het is van belang om rekening te houden met eventuele indexering van de geraamde kosten. Om de kans van het voordoen of het gevolg van deze risico's te beperken worden de volgende beheersmaatregelen getroffen: er worden maatregelen getroffen voor het eventueel dekken van de kosten binnen project Weg om de Zuid, indien project HOV geen doorgang vindt; - project HOV Haarlemmermeer Zuidwest zal bij het vaststellen van het voorkeursalternatief in de kostenraming rekening houden met indexaties voor de komende jaren. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van de kaders, waaronder het voor Weg om de Zuid, en het krediet, via het Uitvoeringsprogramma Mobiliteit (URM). Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering. Eerste aanspreekpunt in het college is de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer. Omdat dit een samenwerking is tussen drie partijen worden deze in een stuurgroep vertegenwoordigd. Vanuit onze gemeente neemt de portefeuillehouder Verkeer en Vervoer deel. Opgemerkt moet worden dat de partijen die in de stuurgroep vertegenwoordigd zijn voor Weg om de Zuid, dezelfde zijn als voor HOV Haarlemmermeer Zuidwest. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

Samenwerkingspartners Provincie Noord-Holland en Vervoerregio Amsterdam Voor de samenwerking is een ambtelijke begeleidingsgroep samengesteld met vertegenwoordigers van onze gemeente, de provincie en de VRA. Besluitvorming wordt gezamenlijk afgestemd op ambtelijk opdrachtgeversniveau met alle partners en in een bestuurlijke stuurgroep met alle partners. Vanaf 2022 zijn wij als gemeente trekker van project Weg om de Zuid. Participatie en communicatie Belanghebbenden zijn onder andere op 16 september 2025 tijdens een bijeenkomst meegenomen in de voorgestelde wijzigingen. De optimalisaties worden ook gecommuniceerd op de website van Weg om de Zuid en in de nieuwsbrief van Hoofddorp Zuid. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd?

Tot nu toe werd de raad geïnformeerd over de Nieuwe Bennebroekerweg als onderdeel van het uitvoeringsprogramma mobiliteit (URM). Na vaststelling van het voorkeursalternatief wordt de raad over de voortgang geïnformeerd door middel van een halfjaarlijkse voortgangsbrief. Daarnaast wordt de raad geïnformeerd via het Strategisch Perspectief Investeringen (SPI).

pagina 8

Optimalisaties voorkeursalternatief Weg om de Zuid

3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)?

De ambitie van de MRA (Woondeal) is om in de periode tot en met 2040 circa 20.000 woningen te realiseren in onze gemeente. Door de woningbouwontwikkeling in Haarlemmermeer kunnen wij een aanzienlijk deel van deze regionale woningbouwopgave van de MRA mogelijk maken. Omdat de woningbouw in Haarlemmermeer onderdeel uitmaakt van de metropoolopgave wordt nauw met de MRA samengewerkt om deze opgave ook te kunnen realiseren. De Weg om de Zuid en het realiseren van een HOV-verbinding is voor deze woningbouw randvoorwaardelijk. 4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeent

aarlemmermeer,

jrmans-Wijdeven