12588359 rv Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025, standlijn 1 juli 2025

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Inlichtingen Collegevergadering

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn 1 juli 2025 mr. drs. Beryl van Straten Rowan Mathot 7 oktober 2025

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

12588359 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. op grond van artikel 87 van de Gemeentewet, voor een periode van vijfjaar, geheimhouding op te leggen op de bijlage tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 1 juli 2025 behorende bij het raadsvoorstel tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken; standlijn 1 juli 2025. De geheimhouding wordt opgelegd op grond van artikel 5.1 lid 2 onder b van de Wet open overheid in verband met de economische of financiële belangen van de gemeente. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. het tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken, standlijn 1 juli 2025 vast te stellen; 2. de geactualiseerde grondexploitaties Hoofddorp Zuidrand en De President 1.1 opnieuw vast te stellen met bijbehorend ruimtegebruik, looptijd, programma, financieel resultaat en budgetstanden; 3. aanvullend voorbereiding, toezicht en administratie (VTA)-budget vast te stellen voor de volgende grondexploitaties: a. Hoofddorp Nassaupark € 50.000; b. Hoofddorp De President 1.1 € 540.000; c. Hart van Zwanenburg € 50.000; 4. aanvullend VTA-budget vast te stellen voor de volgende faciliterende projecten: a. Burgemeester van der Willigenlaan 40-66 - De Foyer € 38.500; b. Cruquius - Bennebroekerdijk € 30.000; c. Nieuw-Vennep West € 150.000; d. SpaarneBuiten € 30.000; 5. aanvullend VTA-krediet vast te stellen voor het voorbereidende project: a. Hoofddorp Binnenweg € 75.000; 6.

aanvullend Uitvoeringsbudget vast te stellen voor de volgende grondexploitaties: a. Hoofddorp Nassaupark € 530.000; b. Hoofddorp De President 1.1 € 470.000; 7. aanvullend Uitvoeringsbudget vast te stellen voor het volgende faciliterende project: a. SpaarneBuiten € 220.000; 8. voor de beslispunten 3, 4, 6 en 7 vast te stellen de 19e begrotingswijziging van 2025; 9. voor beslispunt 5 vast te stellen het 24e kredietbesluit van 2025.

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn 1 juli 2025

2.

pagina 2

Samenvatting

Met het tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken (tMPG) geven wij een prognose van de te verwachten resultaten zodat integrale beslissingen voor de toekomst genomen kunnen worden. De stand van de Algemene reserve grondzaken (ARG), de ontwikkeling hiervan, de strategische grondvoorraad en de reserve Ruimtelijke Investeringen Haarlemmermeer (RIH) worden behandeld bij het Meerjaren Perspectief Grondzaken (MPG) 2026. Met dit raadsvoorstel leggen wij het tMPG met standlijn 1 juli 2025 voor. De tMPG-rapportage is als (geheime) bijlage bijgevoegd. Op dit moment is de verwachting dat de eindstand per 31 december 2025 van de ARG tussen de € 0 en € 5 miljoen uitkomt. Projectresultaten De winstgevende en verliesgevende projecten laten op totaalniveau een afname zien van het saldo. Dit komt vooral doordat een deelgebied in een grondexploitatie wordt afgesloten. De voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitatieprojecten blijft nagenoeg gelijk. De voorziening overige ruimtelijke projecten laat een toename zien. Qua grondopbrengsten is het merendeel al gerealiseerd, echter op totaalniveau verwachten wij een lagere prognose dan bij het MPG 2025 (12013353). De winstprognose is hoger dan bij het MPG 2025, doordat in een grondexploitatie de grond eerder is uitgegeven dan verwacht en voor een versnelling zorgt.

Actualisaties Bij het tMPG worden actualisaties ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Het gaat om de grondexploitaties De President 1.1 en Hoofddorp Zuidrand. Budgetaanvragen Voor verschillende projecten wordt voorgesteld extra budget/krediet beschikbaar te stellen. De meeste aanvragen worden gedekt door de grondexploitaties of door een bijdrage van de ontwikkelaar die vastgelegd is of wordt in onderliggende overeenkomsten. 3.

Uitwerking

3.1 Wat willen we bereiken? Wij rapporteren in het tMPG 2025 aan de raad over de financiële stand van zaken en ontwikkelingen van: 1. de grondexploitatieprojecten in uitvoering én in voorbereiding; 2. de projecten op basis van een overeenkomst (faciliterende projecten). Het tMPG is een essentieel instrument voor de raad om zijn toezichthoudende taak bij het onderwerp grondzaken goed te kunnen uitvoeren. Het gaat om een financieel-technisch document met veel vakspecialistische termen. Ons doel is om het inzicht op een zo transparant mogelijke en voor eenieder te begrijpen wijze weer te geven. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Wij signaleren en monitoren vele factoren (onder andere marktsituatie, wetgeving) die invloed hebben op de projecten en sturen desgewenst bij. De financiële effecten hiervan worden zichtbaar in het tMPG 2025. De stand van de ARG, de ontwikkeling hiervan, de strategische grondvoorraad en de reserve RIH worden behandeld bij het MPG 2026.

pagina 3

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn ljuli 2025

3.3 Wat mag het kosten? Het budget voor de ambtelijke inzet voor de totstandkoming van de (t)MPG-rapportage wordt jaarlijks onttrokken aan de ARG. Wat zijn de financiële risico's? Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? Het tMPG wordt door de raad vastgesteld. Waar beslissingen het budgetrecht van de raad raken, neemt de raad diverse besluiten. Binnen het college is de portefeuillehouder Grondzaken het eerste aanspreekpunt voor het tMPG. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Als we naar het eerste halfjaar van 2025 kijken dan daalt het totale saldo van de grondexploitaties, vooral door het afsluiten van een deelgebied. Door onder andere het opnemen van risico's in verband met de problematiek rond stikstof en netcongestie is het risicoprofiel van de grondexploitaties op totaalniveau toegenomen. Ook de voorziening overige ruimtelijke projecten neemt toe vanwege de verwachting dat niet alle gemeentelijke kosten kunnen worden verhaald via een overeenkomst of gedekt worden uit toekomstige grondopbrengsten. Bij het tMPG passen we geen parameters aan. Wel bekijken we halfjaarlijks of de bij het MPG gehanteerde parameters voldoen. Na analyse van de huidige prijsontwikkelingen is de conclusie dat de gehanteerde parameters aansluiten bij de marktontwikkelingen.

Wij zien daarom geen aanleiding om het geformuleerde risico in het gemeentelijk risicobestand bij te stellen. Bij het tMPG worden actualisaties ter besluitvorming aan de raad aangeboden. In de Verordening Grondzaken 2024 (10785336) is bepaald dat een grondexploitatie eens in de vier jaar wordt geactualiseerd (administratieve actualisatie) of eerder, indien noodzakelijk, en ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. De volgende projecten worden aan de raad aangeboden vanwege programmawijzigingen en omdat kosten en/of de opbrengsten substantieel afwijken van de laatst bestuurlijk vastgestelde grondexploitatie: De President 1.1 en Hoofddorp Zuidrand. Tabel 1 laat de ontwikkeling van het saldo op netto contante waarde (NCW) van de winst- en verliesgevende projecten zien. Tabel 1: Resultaat grondexploitatie projecten Project MPG Bedragen * € 1 m In. 01/01/2025 wijzigingen €65,1 -€ 4,2 Winstgevende projecten

tMPG 01/07/2025 €60,8

Verliesgevende projecten

-€ 30,6

€0,0

-€ 30,6

Totaal NCW resultaat actieve grex projecten

€34,4

■€ 4,3

€30,2

Badhoevedorp Centrum

€4,0

€0,2

€4,2

Totaal NCW resultaat

€38,4

-€ 4,0

€34,4

Nota bene: De cijfers in het tMPG zijn vaak afgerond naar miljoenen. De optellingen vinden echter plaats op basis van de niet afgeronde bedragen. Dit kan leiden tot afrondingsverschillen.

pagina 4

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn 1 juli 2025

Badhoevedorp Centrum wordt apart in de tabel genoemd omdat winsten niet ten goede komen aan de Verevening Grondzaken en daarmee de ARG. De winst wordt ingezet ter dekking van de eerder ten laste van de Algemene dekkingsreserve (ADR) afgeboekte afdracht voor de Omlegging van de A9 en wordt gestort in de ADR. De projectwijzigingen bij de winstgevende projecten zorgen voor een afname van het resultaat met € 4,2 miljoen naar € 60,8 miljoen. Het saldo van de verliesgevende projecten is ten opzichte van 1 januari 2025 constant. Voor verschillende projecten wordt extra budget aangevraagd. De meeste aanvragen worden gedekt uit de grondopbrengsten of door een bijdrage van de ontwikkelaar die vastgelegd is of wordt in onderliggende overeenkomsten. Bij het project SpaarneBuiten laat de overeenkomst dit niet toe en zal het ongedekte deel via de voorziening overige ruimtelijke projecten ten laste komen van de ARG. Algemene reserve grondzaken

De ARG is als volgt opgebouwd. Verevening Grondzaken: a) geprognosticeerde winsten (grondexploitatieprojecten); b) voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitatieprojecten; d) voorziening overige ruimtelijke projecten. Voor toelichting zie tabel 2 en de toelichting onder deze tabel. Bij het MPG 2026 worden, naast bovenstaande zaken, de volgende onderdelen behandeld: Verevening Grondzaken: c) af te sluiten projecten (deel) grondexploitatieprojecten; e) af te sluiten overige projecten (niet grondexploitaties); f) mutaties in strategische gronden en; overige besluiten; vennootschapsbelasting; stand ARG; reserve RIH. Verevening Grondzaken

In onderstaande tabel 2 wordt inzicht gegeven in de onderdelen a, b en d uit de Verevening Grondzaken. Tabel 2: Prognose Verevening Grondzaken 2025 Bedragen * € 1 mln. a. Geprognosticeerde winsten b. Voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitatieprojecten c. Afsluiten (deel) gemeentelijke grondexploitatieprojecten

tMPG 2025 €7,0 €0,0 MPG 2026

d. Voorziening overige ruimtelijke projecten

-€ 0,9

e. Afsluitingen overige ruimtelijke projecten

MPG 2026

f. Mutaties strategische gronden

MPG 2026

Totaal prognose Verevening Grondzaken

€6,1

o. Geprognosticeerde winsten (grondexploitatie projecten) Per 1 juli 2025 is de prognose dat over 2025 circa € 7,0 miljoen winst genomen kan worden. Bij het MPG 2026 wordt dit verwerkt en wordt ook de uitsplitsing gemaakt naar de ARG en de reserve RIH.

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn 1 juli 2025

pagina 5

b. Voorziening negatieve resultaten gemeentelijke prondexploitatieprojecten Het saldo van de verliesgevende grondexploitatieprojecten is ongewijzigd ten opzichte van het MPG 2025, waardoor de voorziening negatieve resultaten gemeentelijke grondexploitaties ook ongewijzigd blijft. c. Afsluitingen (deel) gemeentelijke grondexploitatieprojecten Bij dit tMPG worden geen projecten afgesloten, dit gebeurt bij het MPG 2026. d. Voorziening overige ruimtelijke projecten De risicovoorziening bij de projecten in voorbereiding en de risicovoorziening bij de projecten met ontwikkelaar is gestegen met € 0,9 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat waarschijnlijk niet alle gemaakte gemeentelijke plankosten verhaald kunnen worden via een nog te openen grondexploitatie dan wel via een overeenkomst. e. Afsluitingen overige ruimtelijke projecten Bij dit tMPG worden geen overige projecten afgesloten, dit gebeurt bij het MPG 2026. f. Mutaties in strategische gronden (Mogelijke) mutaties in de strategische gronden worden bij het MPG 2026 weergegeven. Algemene reserve grondzaken Op dit moment is de verwachting dat de eindstand per 31 december 2025 van de ARG tussen de € 0 en € 5 miljoen uitkomt. Grondverkopen Per 1 juli 2025 is een bedrag van € 17,1 miljoen aan opbrengsten gerealiseerd. Voor de tweede helft van 2025 wordt nog voor € 2,6 miljoen aan opbrengsten verwacht.

In totaal € 19,7 miljoen aan grondopbrengsten voor 2025. Dit is € 3,4 miljoen minder dan werd verwacht bij het MPG 2025 (€ 23,0 miljoen). Dit wordt veroorzaakt door vertraging bij verschillende projecten onder andere vanwege bezwaren tegen een vergunning en een tenderprocedure die meer tijd in beslag nam waardoor de start bouw is vertraagd. Het later realiseren van grondopbrengsten dan verwacht past in de trend die we waarnemen waarin het realiseren van grondverkopen minder snel verloopt dan gepland. De afwegingen die spelen om tot uitgifte over te gaan, zowel bij onze gemeente als de afnemer, worden steeds complexer. Dit komt bijvoorbeeld door wet- en regelgeving, maar ook door het economisch klimaat en de netcongestie. Deze aspecten zorgen voor heroriëntatie en dit leidt tot vertraging bij ondertekening en dus bij de werkelijke gronduitgifte. Echter, uitstel is vaak geen afstel. Het ontvangen van grondopbrengsten duurt langer en neemt meer tijd in beslag, maar de grondopbrengsten zullen wel op een later moment worden ontvangen. Een effect van uitstel is dat uitgaven, dus investeringen in het openbaar gebied, ook later worden gedaan. Het later realiseren van kosten én opbrengsten heeft effect op de winstprognose.

Problematiek met betrekking tot stikstof en netcongestie In verschillende grondexploitaties zijn risico's op vertraging opgenomen door de problematiek met betrekking tot stikstof en netcongestie.

pagina 6

Tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025: standlijn ljuli 2025

Bij de onderwerpen Arrest Didam, parameters en regelgeving van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn er ten opzichte van het MPG 2025 geen wijzigingen geweest die effect hebben op het tMPG 2025. Deze onderwerpen komen in het MPG 2026 weer uitgebreider aan bod als er gevolgen zijn voor de ruimtelijke projecten. Geheimhouding Bij onze besluitvorming is het uitgangspunt dat informatie openbaar is. Dit sluit aan bij het principe van een transparante overheid zoals is bedoeld in de Wet open overheid (Woo). Er kunnen zich echter gevallen voordoen waarbij openbaarmaking van bepaalde informatie niet gewenst is. Daarvan is in dit geval sprake. De bijlage tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken; standlijn 1 juli 2025 bevat informatie over lopende actieve grondexploitaties. Omdat openbaarmaking de financiële en economische belangen van de gemeente schaadt en dit de onderhandelingspositie van onze gemeente kan aantasten dan wel verzwakken, maken we gebruik van de uitzonderingsgrond als bedoeld in artikel 5.1 lid 2 onder b van de Woo. We besluiten in dit geval die informatie, voor een periode van vijfjaar, niet openbaar te maken. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd? Het tMPG is een financieel overzicht van de stand van zaken van alle projecten die een relatie met de ARG hebben.

Elk halfjaar wordt een rapportage opgesteld. De volgende rapportage betreft de standlijn van 1 januari 2026, deze verschijnt in het voorjaar van 2026. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt. 4. Ondertekening Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer de secretaris ' k--------te burgemeester.

/ H efmlrtek’e , 'van Bockxmeer

Miri^ine

\f

urmans-Wijdeven

Bijlage(n): 1.

tussentijds Meerjaren Perspectief Grondzaken 2025 standlijn ljuli 2025 (geheim)