12281496 rv 'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Steller Collegevergadering

'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030 Marjolein Steffens-van de Water Charisma Kandhai ljuli 2025

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

12281496 1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit: 1. in te stemmen met de reactie op het advies van de participatieraad op het concept preventief Jeugdbeleid 2025-2030. de raad voor te stellen om: 1. 'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030' vast te stellen, waarmee we onze focus leggen op de visie: 'Kinderen en jongeren groeien gezond, veilig en kansrijk op, in een positieve omgeving waar weerbaarheid en veerkracht centraal staan'; 2. tegelijktijdig het raadsvoorstel 'Jong in Haarlemmermeer', opgroeien en opvoeden 2020 2024 (2020.0003103) in te trekken. 2. Samenvatting

Onze visie in 'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030 is uitgewerkt in drie pijlers: 1. Opgroeien begint thuis Een veilige en stabiele opvoeding begint bij de ouders. We zetten in op het versterken van veerkracht en waar nodig het ondersteunen van gezinnen. 2. Kansen om te groeien: mentaal, fysiek en sociaal Iedereen moet gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. We zorgen ervoor dat kinderen en jongeren zich weerbaar voelen, gezond blijven en veilig kunnen bewegen in hun omgeving. 3. De kracht van een positieve omgeving We benutten de kracht van scholen, sport- en cultuurorganisaties, jongerencentra en andere plekken waar kinderen en jongeren samenkomen, omdat deze omgevingen bijdragen aan hun ontwikkeling, weerbaarheid en welzijn. De drie pijlers worden uitgewerkt in dertien ambities: ambitie 1: we versterken ouderbetrokkenheid ambitie 2: we investeren in weerbare en veerkrachtige gezinnen ambitie 3: onze ondersteuning is laagdrempelig, dichtbij en herkenbaar ambitie 4: we stimuleren een gezonde leefstijl ambitie 5: we versterken het mentale welbevinden ambitie 6: we investeren in veilig opgroeien, Online en offline ambitie 7: we luisteren écht naar kinderen en jongeren

'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030

Pagina 2

ambitie 8: we bieden gerichte preventie voor kinderen en jongeren met verhoogd risico ambitie 9: we investeren ongelijk voor gelijke kansen ambitie 10: we versterken de weg naar zelfstandigheid ambitie 11: we zijn dichtbij en toegankelijk ambitie 12: we maken verbinding tussen leefwerelden ambitie 13: we zijn samen alert Om de uitvoering van dit raadsvoorstel te borgen, wordt er een Uitvoeringsprogramma 'Sterk van Start' opgesteld waarin concrete acties worden vastgelegd. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

We willen bereiken dat ieder kind en iedere jongere een goede start krijgt en de ruimte krijgt om zich op zijn of haar eigen manier te ontwikkelen. We vinden het belangrijk dat kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. We willen dat zij zich gezien voelen, kunnen meedoen en vol vertrouwen hun eigen pad kunnen volgen. Daarvoor is het nodig dat we tijdig in beeld hebben wat zij nodig hebben om weerbaar en veerkrachtig te worden. Wat is de aanleiding, context?

We zien dat de wereld om kinderen en jongeren heen verandert. Mentale druk, sociale media, eenzaamheid of een gevoel van onveiligheid. We zien ook een flinke toename van pesten onder kinderen en jongeren. Kortom, de uitdagingen worden groter én complexer. We willen problemen zoveel mogelijk vóór zijn, daarom actualiseren we ons preventief jeugdbeleid. We willen beter aansluiten bij wat kinderen, jongeren en ouders nodig hebben - vanaf zwangerschap tot de leeftijd van 24 jaar. Wat is de beleidstheorie en het beleidsdoel?

Het beleidsdoel is dat kinderen en jongeren gezond, veilig en kansrijk opgroeien in een positieve omgeving waar weerbaarheid en veerkracht centraal staan. De beleidstheorie is dat preventie voorkomt dat kleine problemen groot worden en daarmee kan leiden tot stijgende kosten en een hogere zorgvraag. 3.2. Wat gaan we daarvoor doen?

We werken onze dertien ambities uit in concrete acties. Daarvoor gaan we een Uitvoeringsprogramma 'Sterk van Start' opstellen. Door ambities te stellen en deze te koppelen aan beleidsindicatoren kunnen we concreet meten of we de juiste richting op gaan met ons uitvoeringsprogramma. Bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma betrekken we kinderen, jongeren, zo veel mogelijk ouders en onze samenwerkingspartners. We kijken ook naar andere gemeenten welke initiatieven werken voor bijvoorbeeld mentale gezondheid. Wat zijn de argumenten?

Door ambities te stellen en deze te koppelen aan beleidsindicatoren, kunnen we concreet volgen of we de juiste koers varen. Zo vergelijken we onder andere toekomstige data uit de GGD Gezondheidsmonitor met de huidige cijfers. Wat zijn de kanttekeningen en risico's?

Hoewel op veel vlakken sprake is van herstel na de coronacrisis, blijft het belangrijk om alert te zijn op de blijvende impact die deze periode heeft gehad op kinderen, jongeren en hun ouders. Tijdens de pandemie namen gevoelens van eenzaamheid, stress en mentale druk sterk toe. Ondanks herstel op diverse gebieden, zijn sommige effecten nog voelbaar.

'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030

Pagina 3

Daarnaast zien we dat maatschappelijke en technologische ontwikkelingen zich in hoog tempo opvolgen. Hierdoor kunnen nieuwe risico's plotseling opduiken, zoals de snelle verspreiding van e-sigaretten met smaakjes onder jongeren en de groeiende toegankelijkheid van online gokplatforms. Deze ontwikkelingen kunnen negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid, het welzijn en de financiële situatie van jongeren. Het beleid moet daarom voldoende wendbaar zijn om in te spelen op dergelijke onverwachte trends. Monitoring, signalering en samenwerking met samenwerkingspartners blijven hierin cruciaal. Welke beleidsinstrumenten worden ingezet om het doel te bereiken?

In het Uitvoeringsprogramma 'Sterk van Start' zullen we de visie concreet omzetten in acties en daarvoor de juiste beleidsinstrumenten kiezen. Zo kan gedacht worden aan voorlichting en educatie, opvoedondersteuning, vroegsignalering en -interventie, maar ook aan samenwerking en netwerkvorming. In bijlage 2 van het raadsvoorstel leest u terug dat er al veel verschillende beleidsinstrumenten worden ingezet. We leren van wat werkt en gaan ook onderzoeken welke beleidsinstrumenten andere gemeenten inzetten, zodat we het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. Wat is de nulmeting en wat zijn de indicatoren?

Een compleet overzicht van de beleidsindicatoren staat in het hoofdstuk Uitvoering, monitoring en evaluatie van het raadsvoorstel. Een voorbeeld is het streven naar lagere cijfers van sociale eenzaamheid bij scholieren en jongeren. Dit monitoren we met de GGD Gezondheidsmonitor. Wat zijn de streefwaarden?

De streefwaarden zijn bij de meeste beleidsindicatoren een lager cijfer dan nu het geval blijkt te zijn. Uit de GGD Gezondheidsmonitor blijkt dat het aantal scholieren met psychische klachten in 2023 30% was. We streven naar een lager cijfer in 2027. Een compleet overzicht van de beleidsindicatoren en streefwaarden staat in het hoofdstuk uitvoering, monitoring en evaluatie van het raadsvoorstel. 3.3 Wat mag het kosten?

Aan de uitvoering van dit voorstel zijn, naast de beschikbare ambtelijke capaciteit, geen kosten verbonden. Er zal verdieping gezocht worden middels een uitvoeringsprogramma. In dit programma werken we onze activiteiten uit. Het realiseren van deze activiteiten vraagt om inzet van capaciteit en budget. Uitgangspunt hier zal zijn dat de kosten worden gedekt uit het in de programmabegroting beschikbare budget. Voor uitbreiding of verdieping zoeken we, waar nodig, extra middelen via de reguliere begrotingscyclus. Waar nodig maken we een afgewogen keuze om extra capaciteit en middelen vrij te maken, zodat we effectief kunnen inspelen op de behoeften van kinderen, jongeren en gezinnen in Haarlemmermeer. Als extra middelen nodig zijn wordt de raad een menukaart aangeboden via de reguliere begrotingscyclus, zodat we samen keuzes kunnen maken. Op deze manier zorgen we voor een toekomstbestendige uitvoering van ons preventief jeugdbeleid.

'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030

Pagina 4

Wat zijn de financiële risico's?

Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van de beleidskaders van het preventief jeugdbeleid. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering en de portefeuillehouder Jeugd is eerste aanspreekpunt binnen het college. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar?

De Jeugdenquête 2025 (onderdeel van het Haarlemmermeers Jeugdonderzoek 2025) is reeds aan de raad verzonden. Verder zijn er beschikbaar de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen 2024 en het GGD onderzoek uit 2025: Jongeren over Sociale Media. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd?

Iedere twee jaar wordt een voortgangsbrief van 'Sterk van Start' naar de raad gestuurd. Hierin wordt beschreven wat het resultaat van ons preventief jeugdbeleid is: de mate waarin de beleidsindicatoren zijn behaald. Maar bovenal wordt in de brief aandacht besteed aan een analyse van ons jeugdbeleid. Hoe wordt het voorstel gemonitord en geëvalueerd?

Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van het beleid maken we gebruik van beleidsindicatoren. Deze indicatoren zijn gekoppeld aan de inhoudelijke pijlers van het beleid en sluiten aan bij de GGD Gezondheidsmonitor en andere beschikbare (regionale en landelijke) bronnen. De GGD voert deze onderzoeken elke twee jaar uit. In 2026 ontvangen wij weer nieuwe data. We meten waar mogelijk ook de impact van preventieve interventies op het verminderen van (zwaardere) jeugdhulp, zoals opgenomen in de Jeugdwet en Hervormingsagenda Jeugd. We houden er rekening mee dat niet alles meetbaar is in 'harde cijfers'. We maken ook gebruik van andere manieren om de effecten van onze inzet te volgen en te meten. Bijvoorbeeld door met ouders, kinderen, jongeren en samenwerkingspartners in gesprek te gaan over: wat gaat goed en wat kan beter? Samen met onze samenwerkingspartners bouwen we aan een lerend stelsel. Dit is een manier waarin praktijkervaring, data en verhalen van kinderen, jongeren, ouders en samenwerkingspartners samenkomen. Dit is geen eenmalige exercitie, maar een continue werkwijze die vraagt om bewuste keuzes en concrete structuren. Zo bouwen we elke twee jaar een (datagedreven) monitoringsmoment in waarin we de stand van zaken opmaken, de resultaten en knelpunten in beeld brengen en aanbevelingen formuleren voor bijsturing van het Uitvoeringsprogramma 'Sterk van Start'.

3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRAj?

Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt.

Pagina 5

'Sterk van Start' preventief jeugdbeleid 2025-2030

4

Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris, / de burgemeester,

Qpc \/prmppr~'

Ma ian

rmans-Wijdeven

Bijlage(n): • 'Sterk van Start' Preventief jeugdbeleid 2025-20 •

Advies van de participatieraad op het concept

iventief Jeugdbeleid 2025-2030

Reactie op het advies van de participatieraad op liet concept preventief Jeugdbeleid 2025-2030