11778531 rv Technisch ontwerp en kredietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Technisch ontwerp en kredietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

Portefeuillehoude rs

drs. Marja Ruigrok, mr. Charlotte van der Meij, mr. drs. Beryl van Straten Carolijn Damen 4 februari 2025

Inlichtingen Collegevergadering Raadsvergadering Raad svoo rstelnummer

11778531

1. Voorstel Collegebesluit(en) Het college heeft besloten om: 1. in te stemmen met het technisch ontwerp van de collectieve warmte- koudeopslag (WKO) Raadhuisplein en omgeving. Het college besluit de raad voor te stellen om : 1. een investeringskrediet van€ 3.159.000 te autoriseren ten behoeve van de collectieve warmte- en koudeopslag Raadhuisplein en omgeving en hiertoe vast te stellen de 13e kredietverstrekking van 2025; 2. de financiële gevolgen van deze beslispunten te verwerken in de voorjaarsrapportage 2025; 3. in te stemmen met de afschrijftermijn van 20 jaar voor de collectieve Warmte- en koudeopslag Raadhuisplein en omgeving; 4. in te stemmen met een budget van€ 75 .000 structureel per jaar vanaf 01-01-2027 ten behoeve van het onderhoud van de Warmte- en koudeopslag installatie. 2. Samenvatting Op 27 juni 2023 hebben wij besloten om een collectieve warmte- en koudeopslag (WKO) te realiseren voor een aantal nieuwe gebouwen op en rondom het Raadhuisplein in Hoofddorp (7895123). Het gaat om het nieuwe gemeentehuis, de woongebouwen Centrumzichten Parkzicht en het Voorzetgebouw. Het afronden van het ontwerp maakt dat het tijd is voor de volgende fase in het project: de aanbesteding. Om de aanbesteding te kunnen realiseren wordt de raad gevraagd in te stemmen met deze kredietaanvraag.

Het kred iet wordt aangevraagd voor de situatie waarin de WKO alleen warmte levert voor het gemeentehuis. Over de ontwikkelingen van het Voorzetgebouw en Centrumzichten Parkzicht is nog geen definitieve besluitvorming geweest. Dit maakt dat er in de businesscase voor de collectieve WKO geen rekening gehouden kan worden met inkomsten uit beide ontwikkelingen . Mochten deze ontwikkelingen er wel komen, is dat extra dekking voor de jaarlijkse exploitatielasten . In het technisch ontwerp van de collectieve WKO zijn de ontwikkelingen van het Voorzetgebouw en Centrumzichten Parkzicht wel meegenomen . De WKO is zo afgesteld dat hij zowel zelfstandig als voor al deze ontwikkelingen samen warmte kan leveren. De collectieve WKO vraagt om een

Technisch ontwerp en kred ietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhui splein en omgeving

Pagina 2

totale investering van€ 3.159.000 waarbij een deel gedekt wordt door de vrijgevallen middelen van€ 1.645.000 van het Duurzaam Bedrijf (11527337). 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken? We willen voor het gemeentehuis en de ontwikkelingen rondom het Raadhuisplein een duurzaam systeem gebruiken voor de verwarming en koeling van de panden . Een collectief systeem sluit het best aan op deze doelstelling. Een collectief systeem bestaat uit een bron (WKO), infrastructuur (leidingen) en installaties (warmtepomp en afgiftesystemen). Een collectieve WKO zorgt er voor dat meerdere panden van eenzelfde bron gebruik kunnen maken waardoor er efficiënt gebruik gemaakt kan worden van de beperkte ruimte in de ondergrond en openbare ruimte.

Op het collectieve warmtesysteem worden het nieuwe gemeentehuis, de woongebouwen Centrumzichten Parkzicht en het Voorzetgebouw aangesloten . Er was in eerste instantie ook nog sprake van dat de geplande ontwikkeling aan de Burgemeester van der Willigenlaan 40-66 aangesloten zou worden op de collectieve WKO, maar de ontwikkelaar heeft zich inmiddels formeel teruggetrokken. Het gebouw Sem (extern initiatief; de ontwikkeling op het voormalige Aprisco-terrein) heeft al een vergunning voor een eigen WKO. De WKO is zo ontworpen dat deze zowel collectief kan verwarmen als zelfstandig voor alleen het gemeentehuis kan functioneren . Met het afronden van het ontwerp, kan de volgende projectfase van start: de aanbesteding. Om de aanbesteding te kunnen doen wordt de raad gevraagd in te stemmen met deze kredietaanvraag. Wat is de aanleiding, context? In 2020 besloot de raad dat het nieuwe gemeentehuis duurzaam verwarmd en gekoeld moest worden door bodemenergie (2020.0002958). Tegelijkertijd werd de wens uitgesproken om de omliggende gebouwen, zoals die aan het Raadhuisplein, op dit warmtenet aan te sluiten. Door een collectief bronnet te realiseren, kan onze gemeente ook deze gebouwen duurzame warmte en koeling bieden.

Op 27 juni 2023 heeft deze wens een vervolg gekregen en heeft ons college besloten om een collectieve WKO te realiseren voor het nieuwe gemeentehuis, de woongebouwen Centrumzichten Parkzicht en het Voorzetgebouw.

Indien de WKO (op termijn) warmte gaat leveren aan derden ontstaat de noodzaak voor een warmtebedrijf om deze levering te organiseren . Indien de nieuwe Wet collectieve warmte daadwerkelijk van kracht wordt zal het warmtebedrijf deels in publieke handen moeten zijn. De verkenning naar de mogelijkheden voor een publiek warmtebedrijf valt buiten de scope van dit project. Welk doel wordt nagestreefd? Wij willen een duurzaam, efficiënt en effectief bodemenergiesysteem realiseren ten behoeve van de verwarming en koeling van het gemeentehuis en rondom het Raadhuisplein geplande ontwikkelingen. Door deze gebouwen van warmte (en koude) te voorzien middels een collectieve WKO, wordt invulling gegeven aan de volgende doelen : 1. een bijdrage leveren aan de energietransitie door een alternatief te bieden voor fossiele warmtebronnen en te komen tot een duurzame warmte- en koude voorziening, dit mede ten uitvoerit')g van de Warmtevisie 2030 - Haarlemmermeer (2021.0002134 ); 2. zelf het goede voorbeeld te geven door gebruik te maken van duurzame oplossingen zoals opgenomen in het Coalitieakkoord 2022 - 2026; 3. een duurzaam alternatief te bieden voor zelfstandig, gebouwgebonden individuele warmtesystemen, zodat voorkomen wordt dat individuele systemen elkaar kunnen

Technisch ontwerp en kredietaan vraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

4.

Pagina 3

beïnvloeden (en mogelijk zelfs onmogelijk maken) en minder rendement hebben. Ook is het belangrijk om efficiënt gebruik te maken van de capaciteit voor warmte- en koudeopslag in de bodem . WKO's die bij elkaar in de buurt liggen kunnen elkaar beïnvloeden zodat ze minder efficiënt functioneren . Bodemenergiesystemen die op korte afstand van elkaar worden geplaatst kunnen invloed hebben op de temperatuur van de ondergrond bij de 'buur-systemen '. Door een grotere collectieve WKO aan te leggen in plaats van meerdere individuele systemen is de efficiëntie hoger en zijn er minder boringen nodig; verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte, doordat met een collectief systeem voorkomen wordt dat er in de ondergrond meer individuele monobronnen moeten worden geplaatst en daardoor veel meer onderhoudsputten in het openbaar gebied moeten worden aangebracht.

3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Wanneer de raad instemt met de kredietaanvraag is de volgende stap het starten van de aanbesteding. Het streven is om in het najaar 2025 definitief te gunnen aan een partij. Om warmte te kunnen leveren aan het nieuwe gemeentehuis moet de WKO eerst voorladen, dit betreft een periode van een half jaar. Om dit tijdig te kunnen doen moet uiterlijk in april 2026 gestart worden met de aanleg van de WKO. Dit maakt het ook mogelijk dat de WKO warmte kan leveren tijdens de bouw van het gemeentehuis. Het nieuwe gemeentehuis is het eerste gebouw dat opgeleverd wordt en dat is bepalend voor de planning van de WKO . De oplevering van het nieuwe gemeentehuis is voor medio 2028 gepland. De oplevering van Centrumzichten Parkzicht vindt plaats na de oplevering van het gemeentehuis. De oplevering van het Voorzetgebouw staat voor 2029 gepland. Wat zijn de argumenten? Een collectief WKO-systeem draagt het beste bij aan onze ambities en doelstellingen: 1. het is onwenselijk om per gebouw een eigen WKO te realiseren, gezien de onderlinge interferentie van de verschillende bodemenergiesystemen en het daarmee verminderde rendement omdat ze invloed kunnen hebben op de temperatuur van de ondergrond; 2.

ook is het dan in de toekomst erg lastig om voor nieuwe ontwikkelingen of bestaande gebouwen, nieuwe WKO-bronnen aan te leggen, vanwege de interferentie/drukte in de ondergrond; 3. los daarvan is het onwenselijk dat op verschillende plekken in de openbare ruimte diverse putten zichtbaar zijn die ten koste gaan van de kwaliteit van de openbare ruimte; 4. het collectieve systeem wordt uitgevoerd in twee bron paren. Dat betekent dat er bij een storing en/of uitvallen van een van de bronnen, altijd een back-up is. Dat komt ten goede aan de bedrijfszekerheid van het systeem voor alle aangesloten panden. Dit is bij een zelfstandig systeem niet het geval; 5. financieel gezien is een collectief systeem gunstiger. Op termijn worden de investeringskosten namelijk terugverdiend, omdat er inkomsten worden gegenereerd (externe gebruikers van het systeem) en er kan een investeringsbijdrage in rekening worden gebracht per gebouweigenaar (Centrumzichten Parkzicht en het Voorzetgebouw) . Ook zijn de uitvoeringskosten relatief lager dan per gebouw een individueel systeem aan te leggen; 6. een collectief systeem draagt bij aan de duurzaamheidsambities vanuit het coalitieakkoord, 'het goede voorbeeld geven' en aan het Bodemenergieplan Stadscentrum Hoofddorp, dat binnenkort wordt vastgesteld door ons college. De collectieve WKO past binnen de kaders die wij hebben opgesteld .

Technisch ontwerp en kredietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

Pagina 4

Wat zijn de kanttekeningen en risico's? Het collectieve systeem wordt aangebracht ten behoeve van het nieuwe gemeentehuis, Centrumzichten Parkzicht en het Voorzetgebouw. Deze ontwikkelingen zijn niet tegelijkertijd gereed. Het bronsysteem van de WKO moet operationeel zijn, zodra het eerste gebouw gereed is. De basisvoorziening van het WKO-systeem is voorzien op de begane grond van het nieuwe gemeentehuis. De WKO is operationeel wanneer de bouw is afgerond is en ook de periode van voorwarmen afgerond is. De WKO functioneert in eerst instantie zelfstandig voor het gemeentehuis. Wanneer de WKO zelfstandig blijft functioneren betekent dit dat er geen extra dekking komt voor de jaarlijkse exploitatielasten van de WKO installatie

Het project kent een aantal risico's : Mislukte aanbesteding: er bestaat altijd het risico dat de aanbesteding mislukt. Dit zorgt voor extra kosten en doorlooptijd in het project. Wanneer de kosten hoger zijn, moet alsnog extra krediet aangevraagd worden bij de raad . Aannemer failliet: Er bestaat altijd het risico dat de aannemer failliet gaat. Daarom streven wij ernaar om een betrouwbare partij te vinden . Exploitatielasten: het WKO-systeem wordt ontworpen en afgesteld op Centrumzicht, Parkzicht en het Voorzetgebouw. Wanneer de WKO-installatie zelfstandig blijft draaien voor het gemeentehuis omdat de andere ontwikkel ingen onverhoopt niet doorgaan of vertraagd zijn dan blijven de volledige investeringskosten en exploitatielasten ten laste van de gemeente. Er kan dan gezocht worden naar alternatieven zoals een ander bestaand pand wat aangesloten kan worden aan het systeem of eventueel een nieuwe ontwikkeling rondom het Raadhuisplein . Dit geeft de mogelijkheid om extra dekking te creëren voor de jaarlijkse exploitatielasten van de WKO installatie; Vergunningsprocedure: het aanvragen en verkrijgen van de benodigde vergunningen ten behoeve van het ondergrondse deel van het ontwerp. Specifiek de aanvraag van kabels en leidingen naar andere gebouwen en de bron. Wanneer de vergunningsprocedure uitloopt of afgewezen wordt zorgt dit voor extra doorlooptijd in het project.

Publiek warmtebedrijf: Om warmte te kunnen leveren aan derden is een warmtebedrijf nodig. Op het moment dat de Wet Collectieve Warmte in werking treedt, zou het logisch zijn om dit met een publiek warmtebedrijf te doen, die ook eventueel andere warmtenetten kan exploiteren. We zijn als gemeente aan het onderzoeken hoe we dat het beste kunnen doen. Echter het daadwerkelijk realiseren van een warmtebedrijf is complex en vraagt tijd. Het risico is dat het warmtebedrijf niet tijdig is opgericht. Dan dient er een tijdelijke oplossing ingericht te worden. 3.3 Wat mag het kosten? Het ontwerp en de aanleg van de collectieve WKO vraagt om een totale investering van € 3.159.000. In het krediet dat we hiervoor aanvragen zijn de volgende zaken opgenomen : de collectieve WKO; de afleversets per gebouw: via de afleverset komt de warmte in het gebouw en wordt deze verdeeld over de binneninstallatie. Dit is het systeem dat de warmte leidt naar de verschillende ruimtes; de warmtepompsystemen van het gemeentehuis; de voorbereiding, toezicht en administratiekosten (VTA-kosten); onvoorziene kosten; kostprijsverhogende btw (4,03%). Het leidingenwerk naar en van de installaties bij derden is in de scope van deze kredietaanvraag opgenomen. De impact van de aanleg van de collectieve WKO op de openbare buitenruimte

Technisch ontwerp en kredietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

Pagina 5

niet. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het ophalen voor de grond voor het aanleggen van kabels en leidingen. Dit is mede afhankelijk van andere nog volgende besluitvorming in het Stadscentrum. Om zo kostenefficiënt mogelijk te werken is het streven is om deze ontwerpopgave integraal op te pakken. Verder wordt er in de businesscase geen vastrecht gerekend voor de aansluiting van het stroompunt in de technische ruimte. Dit omdat de warmtepomp van het gemeentehuis zelf is. Bij de Voorjaarsrapportage (VJR) 2023 is€ 250.000 en bij de VJR 2024 € 50.000 aan voorbereidingskrediet geautoriseerd waarmee het totaalkrediet op€ 3.459.000 komt. Daarnaast dienen de vrijgevallen middelen van€ 1.645.000 van het Duurzaam Bedrijf ook als dekking voor de kapitaallasten van de collectieve WKO Raadhuisplein en omgeving (NJR2024). Dit maakt dat er nog een netto investering van€ 1.514.000 noodzakelijk is. Het onderhoud van het totale gemeentehuis en ook voor de collectieve WKO wordt apart aanbesteed; hierover wordt de gemeenteraad apart geïnformeerd. De kosten voor het beheer en onderhoud zijn, indien er sprake is van een zelfstandige WKO, ingeschat op€ 75.000 op jaarbasis. Wanneer de collectieve WKO onverhoopt zelfstandig blijft heeft dat impact op de exploitatielasten van het gemeentehuis.

Mochten de ontwikkelingen van Centrumzichten Parkzicht en of het Voorzetgebouw er wel komen is dat extra dekking voor de jaarlijkse exploitatielasten van de WKO installatie. Krediet WKO

Voorbereidingskrediet (VJR2023 en de VJR2024) kredietaanvraag 1• kwartaal 2025

Bedragen

€ 300.000

totaal krediet

€ 3.159.000 € 3.459.000

Vrijgevallen middelen Duurzaam Bedrijf Haarlemmermeer (NJR2024)

- € 1.645.000

netto investering collectieve WKO

€ 1.814.000

De investering van de collectieve WKO wordt afgeschreven over 20 jaar. Hoewel de externe adviseur ons 30 jaar adviseerde is ervoor gekozen om daar van af te wijken omdat bepaalde onderdelen van de WKO al na 15 jaar worden afgeschreven worden . Dit maakt dat ervoor gekozen is om de afschrijftermijn te verlagen naar 20 jaar. Aangezien dit afwijkt van het vastgestelde activabeleid is dit als apart beslispunt opgenomen. Met een afschrijvingstermijn van 20 jaar bedragen de bruto kapitaallasten€ 302.697 per jaar. Rekening houdend met de genoemde bijdrage van de vrijgevallen middelen van het Duurzaam bedrijf bedragen de (netto) kapitaallasten€ 158.760. Exeloitatie/asten WKO

Bedrag (Rer iaarl

Bruto kapitaallasten investering collectieve WKO

€ 303.000

dekking vrijval middelen Duurzaam Bedrijf Haarlemmermeer (NJR2024)

-€145.000

Netto kapitaallasten investering collectieve WKO

€ 158.000

onderhoudslasten

€ 75.000

totale exploitatielasten WKO

€ 233.000

Indien er geen andere partijen aansluiten en de WKO alleen het gemeentehuis verwarmt, komen de kosten voor beheer en onderhoud volledig ten laste van de gemeente. Dit betreft een bedrag van€ 75.000 op jaarbasis. Dit bedrag is inclusief het sparen voor groot

Technisch ontwerp en kredietaanvr aag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

Pagina 6

onderhoudsvoorzieningen. De WKO moet in 2027 in werking zijn om het nieuwe gemeentehuis te verwarmen . Dit maakt dat de onderhoudskosten ook vanaf dit jaartal ingaan. In de voorjaarsrapportage van 2024 is al voor€ 4,8 miljoen dekking aangevraagd voor de collectieve WKO (10994272) met een afschrijvingstermijn van 15 jaar. Het investeringsbedrag is lager dan wij bij de voorjaarsnota hebben voorzien en is het voorstel om de WKO in 20 jaar af te schrijven. Hierdoor zullen de kapitaallasten€ 135.000 lager zijn dan begroot, wat als dekking gebruikt kan worden voor de onderhoudslasten. Wat zijn de financiële risico's? Wanneer de collectieve WKO later wordt opgeleverd dan het voorjaar van 2027 kan deze niet gebruikt worden tijdens de bouw van het nieuwe gemeentehuis. Dit betekent dat het project nieuwe gemeentehuis de bouwwarmte via een andere weg moet realiseren. Deze extra onvoorziene kosten komen dan ten laste van het project WKO Raadhuisplein en omgeving. Indien er geen andere partijen aansluiten en de WKO alleen het gemeentehuis verwarmt, komen de kosten voor beheer en onderhoud volledig ten laste van de gemeente. Dit betreft een bedrag van€ 75.000 op jaarbasis. Dit bedrag is inclusief het sparen voor groot onderhoudsvoorzieningen.

Wanneer blijkt dat het aanleggen voor de kabels en leidingen van het gemeentehuis naar Centrumzicht / Parkzicht en of het Voorzetgebouw niet integraal kan worden opgepakt moeten deze kosten ook door het project worden betaald. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De raad heeft budgetrecht en stelt hiervoor de financiële kaders vast en stelt het krediet beschikbaar. Ons college is verantwoordelijk voor de uitvoering en realisatie van de collectieve WKO Raadhuisplein en omgeving. Eerste aanspreekpunt in het college is de portefeuillehouder van programma Stadscentrum Hoofddorp. Verder heeft dit project ook raakvlakken met de portefeuilles energietransitie, financiën en deelnemingen . Het project valt onder de portefeuille energietransitie omdat collectieve warmteoplossingen onderdeel zijn van de gemeentelijke warmtetransitie. Tot slot valt het project ook onder de portefeuilles financiën en deelnemingen omdat het een kredietaanvraag betreft en mogelijk deelneming van de gemeente in een publiek warmtebedrijf vraagt. 3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Wij hanteren voor Stadscentrum Hoofddorp een integrale aanpak voor communicatie en participatie. Er is één centraal verhaal over de ontwikkeling van Hoofddorp tot een bereikbaar, duurzaam en levendig stadscentrum. Hierin komt ook de samenhang tussen de diverse ontwikkelingen tot uiting.

Voor de communicatie over het programma en de projecten in het gebied worden de kanalen van Stadscentrum Hoofddorp gebruikt. Er is één centrale website www.stadscentrumhoofddorp.nl met informatie over de verschillende deelgebieden en projecten . Via deze website, maar ook via de nieuwsbrief en het X- en Facebookaccount van het Stadscentrum Hoofddorp, blijven geïnteresseerden op de hoogte van het nieuws en de ontwikkelingen . Zowel online als offline volgen we wat er speelt in het gebied.

Wij zijn verantwoordelijk voor de communicatie met betrekking tot onze publiekrechtelijke taken en bevoegdheden (vaststellen kaders, beoordelen van vergunningen, besluiten college en raad). Het verstrekken van eenduidige communicatie over het project in samenhang met de ontwikkeling van het Stadscentrum Hoofddorp vraagt om goede samenwerking en afstemming. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd? Vanuit het programma Stadscentrum Hoofddorp wordt de raad door middel van een bestuurlijke voortgangsbrief geïnformeerd over het programma en dus ook over de projecten

Technisch ontwerp en kredietaanvraag collectieve warmte- koudeopslag Raadhuisplein en omgeving

Pagina 7

die binnen dit programma vallen. Indien er belangrijke tussentijdse ontwikkelingen zijn, wordt de raad daarover afzonderlijk geïnformeerd middels een brief. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA. Er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt.

4. Ondertekening Burgemeester en wethouders van de gemeente Haarlemmermeer, de secretaris, de burgemees.ter,

b,/ a ) - ë · Ç JUV\. ç

Cees Vermeer

~°'

~-~-+f\\

e chuurmans-Wijdeven

"B~l ~"' _çé,ec~

Bijlage(n): • Bijlage 1 Technisch ontwerp Halmos (ontwerp bovengronds) • Bijlage 2 Technisch ontwerp VHGM (ontwerp ondergronds)