11707087 rv Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus (14 januari).

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Portefeuillehouder Inlichtingen Collegevergadering

Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus mr. drs. Beryl van Straten Marian Jak 14 januari 2025

Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer

11707087

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college heeft besloten om: 1. in te stemmen met de Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus, met inachtneming van de door de raad in te dienen zienswijze. Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. in te stemmen met de zienswijze; verzoeken op zoek te gaan naar besparingsmogelijkheden, op de Kadernota 2026 van Gemeenschappelijke Regeling Cocensus en deze voor 1 maart 2025 te sturen naar het dagelijks bestuur van Cocensus. 2. Samenvatting

Voor 1 januari van het jaar voorafgaande aan dat waarvoor de begroting dient, biedt het dagelijks bestuur (DB) van gemeenschappelijke regeling (GR) Cocensus de Kadernota 2026 aan de gemeenteraden aan. De gemeenteraden worden zo in de gelegenheid gesteld hun zienswijze in te dienen. Het algemeen bestuur van Cocensus betrekt deze zienswijzen bij het vaststellen van de begroting 2026 en geeft aan wat de overwegingen zijn geweest met betrekking tot de zienswijzen. Wij hebben de kadernota op 11 december 2024 ontvangen. Voorgesteld wordt bij de Kadernota 2026 een zienswijze in te dienen waarin Cocensus geïnformeerd wordt over het feit dat ons financieel meerjarenbeeld onder druk staat en dat wij op zoek zijn naar bezuinigingen. Daarom vragen wij verbonden partijen, zoals GR Cocensus, actief op zoek te gaan naar structurele financiële besparingen. 3. Uitwerking

3.1 Wat willen we bereiken? Wij willen bereiken dat de gemeenteraad kennis neemt van de Kadernota 2026. Voorts willen wij de zienswijze van de gemeenteraad kenbaar maken aan het DB van Cocensus. In de kadernota worden bij de ontwikkelingen de volgende vier punten benoemd, voorts worden er drie risico's benoemd en als laatste worden de mogelijke besparingsmogelijkheden benoemd.

Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus

pagina 2

Ontwikkelingen: 1. Verruiming van het gemeentelijk belastinggebied De komende jaren moet Cocensus rekening houden met de mogelijke uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied. Deze verruiming, onderdeel van een bredere hervorming van het belastingstelsel en de financiële verhouding tussen Rijk en gemeenten, kan betekenen dat gemeenten nieuwe heffingen mogen invoeren, zoals een ingezetenenbelasting en een onroerendezaakbelasting gebruikersheffing op woningen. Dit zou kunnen leiden tot een stijging van de lokale belastingopbrengsten met ongeveer 40%, maar ook gepaard gaan met een verlaging van de rijksuitkering uit het Gemeentefonds. 2. Wetsvoorstel stroomlijning keten voor derdenbeslag Het wetsvoorstel beoogt een wettelijke basis te creëren voor betere gegevensuitwisseling tussen beslagleggende partijen bij samenloop van beslagen en verrekeningen. Dit gebeurt via een routeervoorziening, die helpt om het bestaansminimum te beschermen en onnodige kosten en schulden te voorkomen. Beslagleggers kunnen vooraf zien of er al beslag ligt op het inkomen van een persoon en bepalen of ze door moeten gaan met hun beslag. Ook kunnen ze onderling informatie uitwisselen, bijvoorbeeld over de beslagvrije voet, en inzicht krijgen in de coördinerend deurwaarder. 3.

Datawetenschappen Datawetenschap biedt de mogelijkheid om op maat gemaakte adviezen aan inwoners te verstrekken met betrekking tot hun financiële situatie en hun eventuele recht op kwijtschelding. Dit betekent dat inwoners niet zelf op zoek hoeven te gaan naar deze informatie; het wordt hen proactief aangeboden. Dit draagt bij aan een meer efficiënte en effectieve dienstverlening, waarbij de belangen en behoeften van inwoners centraal staan. Cocensus gaat in 2025 dit verder ontwikkelen. 4. Business Intelligence (Bl)-Tools Om de rapportagemogelijkheden te verbeteren en meer inzicht te krijgen in lopende processen, gaat Cocensus zich oriënteren op het gebruik van Bl-tools. Bl-tools stellen organisaties in staat om data uit verschillende bronnen te verzamelen, analyseren en om te zetten in waardevolle inzichten. De inzet van Bl-tools zoals dashboards, kritieke prestatie-indicatoren (KPI)-monitoring en rapportages maakt het mogelijk om trends en knelpunten snel te identificeren. Dit helpt Cocensus om processen efficiënter in te richten, prestaties te verbeteren, en proactief in te spelen op veranderingen of uitdagingen binnen de organisatie en in de dienstverlening. Door Cocensus onderkende risico's: 1. Personeel Cocensus heeft tot op heden succesvol het personeelsbestand op orde weten te houden, deels dankzij het gebruik van detachering.

Dit heeft hen in staat gesteld om de benodigde expertise en capaciteit te behouden om hun diensten op een hoog niveau te kunnen blijven leveren. Echter, ondanks deze positieve ontwikkelingen, blijft de krapte op de arbeidsmarkt een voortdurend risico. Het aantrekken en behouden van gekwalificeerd personeel kan een uitdaging blijven, vooral in een competitieve arbeidsmarkt waar veel organisaties strijden om dezelfde talenten. Dit kan leiden tot problemen zoals verhoogde personeelskosten en verminderde capaciteit. 2. Informatiebeveiliging en gegevensbescherming Informatiebeveiliging en gegevensbescherming blijven voor Cocensus belangrijke aandachtspunten. Cocensus heeft deze onderwerpen tot topprioriteit benoemd om te voldoen aan de strengere eisen rond cyberveiligheid en gegevensbeheer. Dit omvat onder meer

Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus

pagina 3

verplichte risicobeoordelingen, beveiligingsmaatregelen en het snel melden van incidenten aan de toezichthouder bij cyberincidenten. 3. Gegevenslevering grootwaterverbruik Het Provinciaal Waterbedrijf Noord-Holland (PWN) heeft aangekondigd dat zij niet meer de volledige gegevens met betrekking tot grootwaterverbruik gaan leveren uit oogpunt van privacywetgeving. Op dit moment wordt in samenspraak met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) onderzocht of PWN eenzijdig dit besluit kan nemen. Mocht dit niet tot een oplossing leiden dan kan dat gevolgen hebben voor de belastingverordening rioolheffing 2026, het gebruikersgedeelte van de rioolheffing, want daar is grootwaterverbruik de maatstaf van heffing. Mogelijke ombuigingen: Harmonisatie belastingen Een mogelijkheid om te besparen op de uitvoering van de belastingwerkzaamheden is een harmonisatie van de belastingen die door Cocensus worden uitgevoerd. Er is sprake van veel diversiteit in de wijze van uitvoering van dezelfde heffingen voor de verschillende gemeenten. Er is een inventarisatie opgesteld om de heffingen te classificeren naar intensiviteit. Dit overzicht is ook gespecificeerd per gemeente beschikbaar. In samenspraak met de gemeenten zouden mogelijkheden tot harmonisatie onderzocht kunnen worden.

Basisregistraties Cocensus is verantwoordelijk voor de basisregistratie waardering onroerende zaken (WOZ), gemeenten zijn verantwoordelijk voor de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG) en basisregistratie grootschalige topografie (BGT). Dit zijn basisregistraties waar sprake is van wederzijdse afnemers. In 2016 zijn er vanuit Cocensus initiatieven genomen om te onderzoeken of het mogelijk is bij de gemeente belegde administraties bij of dichtbij Cocensus onder te brengen vanuit het principe: enkelvoudig muteren voor meervoudig gebruik. Dat is toen niet van de grond gekomen. Gelet op de door Cocensus gerealiseerde schaalvoordelen zou een samenwerking de moeite van het onderzoeken waard zijn. Overig Cocensus is actief bezig met het toepassen van de snel toenemende mogelijkheden op het gebied van automatisering. Daarbij gaat het met name om verplichte registraties waar mogelijk langs automatische weg uit te voeren (robotisering). Een voorbeeld hiervan is het inboeken van bezwaren. Er lopen op dit moment al pilots op het gebied van modelmatig waarderen. Een volgende stap is om te onderzoeken wat er op dit vlak gerealiseerd kan worden op het gebied van de verplichte interne controles. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen? Door de bovengenoemde ombuigingsmogelijkheden in de kadernota van Cocensus stellen wij voor om gebruik te maken van de mogelijkheid een zienswijze in te dienen.

Wij vinden het belangrijk Cocensus te informeren over het feit dat ons financieel meerjarenbeeld onder druk staat en dat wij op zoek zijn naar bezuinigingen. Daarom vragen wij verbonden partijen, zoals GR Cocensus, actief op zoek te gaan naar een structurele financiële besparing op onze gemeentelijke bijdrage. In de voorgestelde maatregelen voor de ombuigingen, genoemd in de Programmabegroting 2025 - 2028 (11324492), staat onder denklijn 2 'Ander niveau van dienstverlening, maatregel 2-5, trap-op-trap af verbonden partijen' een verlaging van de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen.

Kadernota 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Cocensus

pagina 4

3.3 Wat mag het kosten? De bijdrage aan Cocensus wordt geïndexeerd volgens de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB). Voor loon- en prijscompensatie leidt dit voor 2026 tot een gewogen gemiddelde inflatie van 3,2% (in 2025 was dit 4,2%). De bijdrage voor 2025 bedraagt € 4.415.000. De verhoging wegens inflatie bedraagt € 141.000, waarmee de totale bijdrage voor 2026 € 4.556.000 wordt. De verhoging wordt gedekt uit de stelpost indexatie bijdrage aan gemeenschappelijke regelingen die in de Voorjaarsrapportage 2025 wordt opgenomen. Wat zijn de financiële risico's? Bij de uitvoering van dit voorstel moet rekening worden gehouden met de door Cocensus in de Kadernota 2026 onderkende risico's. Te weten: procedurekosten, inflatie en loonontwikkeling. Als de risico's zich voordoen, en de extra lasten niet opgevangen kunnen worden binnen de begroting van Cocensus, dan worden de extra lasten verdeeld over alle deelnemende gemeenten. De gemeenten worden hierover geïnformeerd via de bestuursrapportages. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk? De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het geven van een zienswijze op de Kadernota 2026. Het college is verantwoordelijk voor de voorbereiding en uitvoering van besluiten. De portefeuillehouder Financiën is het eerste aanspreekpunt binnen het college.

3.5 Welke overige relevante informatie is beschikbaar? Via bijgaande brief wordt Cocensus geïnformeerd. Voor 15 april 2025 volgt dan de Conceptbegroting 2026-2029 van Cocensus, waarop de gemeenteraad voor 25 juni 2025 een zienswijze kan geven. 3.6 Wanneer en hoe zal de raad over de voortgang worden geïnformeerd? Wij informeren de gemeenteraad op vaste momenten (over de ontwerpbegroting en de jaarstukken). Na de vergadering van het algemeen bestuur informeren wij de gemeenteraad over de besluitvorming. 3.7 Wat betekent dit voor de Metropoolregio Amsterdam (MRA)? Dit voorstel heeft geen gevolgen voor de MRA en er zijn met betrekking tot dit onderwerp geen regionale afspraken gemaakt. 4.

Ondertekening

Burgemeester en wethouders van de geme de secretaris,

Bijlage(n): • Kadernota 2026 van de Gemeens • Brief zienswijze