11549113 bijlage: Voorstel aangepast programma Wonen naar aanleiding van raadswerkgroep

Aangepast programma Wonen

Wonen Maatschappelijk doel: Voor zowel onze huidige inwoners als voor mensen die in Haarlemmermeer willen gaan wonen, zijn er voldoende woningen die aansluiten bij de woonbehoeften in verschillende levensfasen. De variëteit in woonmilieus sluit daar goed bij aan. Haarlemmermeer en de omliggende gemeenten kennen een groot tekort aan woningen. De druk op de woningmarkt strekt zich uit over alle prijssegmenten en betreft zowel huurwoningen als koopwoningen. We willen er samen met de ontwikkelaars, zorgpartijen, woningcorporaties en woningzoekenden voor zorgen dat de groei van de gemeente aansluit bij de veranderende woningbehoefte. We gaan onze gemeente nog diverser en toekomstbestendig maken. Dat betekent: meer woningen in landelijke, centrum-dorpse en centrumstedelijke woonmilieus, meer appartementen onder andere voor starters, alleenstaanden en senioren en uitbreiding van het aantal woonzorginitiatieven. Wij willen tot 2040 minimaal 20.000 nieuwe appartementen en grondgebonden woningen bouwen, waarvan meer dan 3.000 in deze collegeperiode. Hiervan willen we tenminste 50% bouwen in het betaalbare segment, waarvan 30% sociale woningbouw. De andere 50% is vrij in te delen door de initiatiefnemer. Met een groter aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen denken we de zoektijden van woningzoekenden te kunnen verkorten.

Er is een viertal beleidslijnen waarop we sturen: • Divers aanbod door middel van nieuwbouw; • Vitale en kwalitatief goede woningvoorraad in wijken en kernen; • Beschikbaarheid van betaalbare woningen; • Goede huisvesting van aandachtsgroepen. Aanvullend op de jaarstukken rapporteren wij over de voortgang in de Bouwmonitor, zie Informatie over Bouwmonitor woningbouwontwikkelingen peildatum 1 januari 2024. d.d. 20-03-2024 (10765305) en de Bestuurlijke Voortgangsrapportage Wonen, zie Bestuurlijke Voortgangsrapportage (BVR) Wonen 2022 inclusief Bouwmonitor Woningbouw (peildatum 1 januari 2023) (7650404) en werken wij in de MRA samen aan het onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam’ dat elke twee jaar wordt uitgevoerd, zie Informatie over Wonen in de Metropool regio Amsterdam. d.d. 11-07-2024 (11171154).

Verbonden partijen: niet van toepassing Relevant beleid: niet gewijzigd Beleidsdoelen: deze worden aangepast op basis van het nieuw op te stellen volkshuisvestingsprogramma Activiteiten: deze gaan vooral over de nieuwe activiteiten in het betreffende begrotingsjaar.

1

Aangepast programma Wonen

Indicatoren Wij willen tot 2040 minimaal 20.000 nieuwe appartementen en grondgebonden woningen bouwen, waarvan meer dan 3.000 in deze collegeperiode. De voortgang monitoren we aan de hand van 3 indicatoren. De eerste indicator is een verplichte BBV indicator en geeft het aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 (bestaande) woningen weer in vergelijking met Nederland, de Metropoolregio Amsterdam enigszins vergelijkbare gemeenten.

Grafiek 1: Aantal nieuwgebouwde woningen per 1.000 woningen (verplichte indicator BBV) De volgende twee indicatoren brengen het aantal opgeleverde en geplande woningen in beeld, zowel per jaar als cumulatief per jaar. Van 2022 t/m 2025 willen wij meer dan 3.000 woningen bouwen. Per jaar is de gemiddelde streefwaarde 750 nieuwbouwwoningen. Dit telt op tot 3.000.

Grafiek 2 Aantal opgeleverde en geplande woningen 2018 t/m 2025 (bron: Bouwmonitor)

2

Aangepast programma Wonen

Van de nieuwbouwwoningen willen we 50% bouwen in het betaalbare segment. Deze ambitie is moeilijk haalbaar. De eis om 50% betaalbaar te bouwen, geldt namelijk alleen voor projecten met meer dan 30 woningen, waarvoor nog geen anterieure overeenkomst was gesloten voor vaststelling van het Woonbeleidsprogramma Haarlemmermeer 2019-2025: Het verschil maken (2019.0058049). Onze nieuwbouw bestaat voor een aanzienlijk aandeel uit kleine projecten (21% van de opgeleverde woningen in 2023). In deze kleine projecten worden vaak minder of zelfs geen betaalbare woningen gebouwd. Het aandeel betaalbaar in alle projecten samen is mede daardoor lager dan 50%. (Aanvullend op grafiek 4 nemen we jaarlijks in de Bouwmonitor op voor welke projecten het afgelopen jaar harde afspraken zijn gemaakt.)

Grafiek 3: aandeel nieuwbouwwoningen naar prijssegment (bron: Bouwmonitor) We streven naar een groter aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen. Helaas zien we dat het betaalbare woningaanbod nog meer onder druk is komen te staan, doordat de woningprijzen de afgelopen twee jaar verder zijn gestegen. De prijsklassen wijzigingen jaarlijks door inflatie en soms ook door beleidswijzigingen.

sociale huur middeldure huur

2021 23% 6%

2021 prijsklasse tot €752 €752 - €1.053

2023 22% 4%

2023 prijsklasse tot €808 € 808 - €1.123

goedkope koop

8%

tot €296.000

5%

tot €355.000 2023 prijsklasse

Totaal

37%

31%

Tabel 1 voorraad betaalbare huur- en koopwoningen (bron WiMRA) Met een groter aanbod van betaalbare huur- en koopwoningen denken we de zoektijden te kunnen verkorten.

3

Aangepast programma Wonen

2021

2022

2023

756

801

694

actief woningzoekenden

5.254

5.610

6.890

ingeschreven woningzoekenden

24.474

25.618

26.930

sociale verhuringen

Tabel 2 aantal sociale verhuringen (bron: WoningNet) Het aantal actief woningzoekenden en het aantal sociale verhuringen zijn een indicator van schaarste. Hierin maken we onderscheid tussen wachttijd (de inschrijftijd inclusief eventuele extra inschrijftijd op basis van overgangsregelingen) en zoektijd (het gemiddeld aantal jaren tussen de eerste reactie van de woningzoekende tot aan de toewijzing). We zien dat zowel de wachttijd als de zoektijd de afgelopen jaren licht is afgenomen. Kanttekening bij deze cijfers is dat begin 2023 het nieuwe woonruimteverdeelsysteem is geïntroduceerd. In het nieuwe systeem kun je door actief te zoeken, zoekpunten krijgen waarmee je meer kans maakt op een woning. Daardoor zijn de cijfers voor en na de introductie van het nieuwe puntensysteem moeilijk vergelijkbaar.

Grafiek 4: gemiddelde wacht- en zoektijd voor een sociale huurwoning (bron: WoningNet)

4

Aangepast programma Wonen

Wat mag het kosten? Taakveld (bedragen x € 1.000) Beleidsdoel A Baten 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten Lasten 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Saldo Beleidsdoel B Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten Lasten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten Saldo

JR2023

2024

2025

2026

2027

2028

-1.219 -1.219

-488 -488

0 0

0 0

0 0

0 0

1.162 1.162 -57

1.760 1.760 1.272

1.154 1.154 1.154

444 444 444

568 568 568

344 344 344

-3.495 -817 -4.313

-4.324 -240 -4.564

-3.948 40 -3.907

-3.618 40 -3.578

-3.518 -140 -3.658

-4.670 40 -4.630

3.980 2.548 6.528 2.215

3.368 3.040 6.408 1.844

3.215 3.175 6.390 2.483

3.194 2.768 5.962 2.384

3.173 2.941 6.114 2.456

8.698 2.752 11.450 6.820

5