10164415 rv Actualisering Beheerplannen Fysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

gemeente Haarlemmermeer

raadsvoorstel Onderwerp

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

Portefeuillehouders

MarjoleinSteffens-vande Water, mr. MariëtteSedee-Schuitemaker Maureenvan Munster 7 november2023

Steller Collegevergadering Raadsvergadering

Raadsvoorstelnummer 10164415

1. Voorstel Collegebesluit(en)

Het college besluit de raad voorte stellen om: 1. het document'Integraal Beheer OpenbareRuimte (IBOR), actualiseringbeheerplannen Fysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028' vast te stellen; 2. het extra benodigde onderhoudsbudgette verwerken bij de Voorjaarsrapportage 2024 voor: a. bomen en beplanting:€ 150.000 in 2024 en € 125.000 in 2025; b. begraafplaatsen:€ 87.000in 2024; c. verhardingen: € 101.750 in 2024; d. civieltechnische kunstwerken:€ 200.000 in 2024; e. straatmeubilair(watertappunten): € 21.000 in 2024; 3. het extra benodigde onderhoudsbudgette betrekken bij de integrale afweging vande Voorjaarsrapportage 2024 voor: a. begraafplaatsen:structureel€ 87.000vanaf2025; b. verhardingen: structureel€ 101.750 vanaf2025; c. civieltechnische kunstwerken:€ 300.000 in 2025 en structureel€ 400.000 vanaf 2026; d. straatmeubilair(watertappunten): structureel€ 21.000 vanaf2025; 4. in te stemmen met de voorbereiding en uitvoeringvande projectenvande Vernieuwing OpenbareRuimte (VOR) (2024), hiervoor een krediet van€ 7.377.300te autoriserenen vrij te geven in 2024 ten behoeve vanVOR 2024 en hiertoe vast te stellen de 6e kredietverstrekking van2024; 5.

de kapitaallasten vandeze investeringen (in 2025: € 549.000, in 2026: € 540.000 en in 2027: € 532.000) te dekken uit de financiëleruimte VOR (2024), beschikbaar gesteld in de Programmabegroting 2024-2027 en de verdeling vandeze kapitaallasten over de jaren 2025, 2026 en 2027 aante passenbij de Voorjaarsrapportage 2024; 6. een aanvullende kredietaanvraagvoorVOR 2024 van€ 1.465.700, vanwege onderandere de herplantvan bomen na stormschade (€ 750.000), en de extra kapitaallasten hiervan (in 2025: € 102.000, in 2026: € 100.000 en in 2027: € 98.000) integraal af te wegen bij de Voorjaarsrapportage 2024; 7. in te stemmen met de voortzettingvande gebiedsgerichte aanpak (wijkvernieuwing);

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

8. 9.

2.

pagina2

voorde investeringsbehoefte voorde jaren2025 tot en met 2028 voorde gebiedsgerichte aanpak een onderzoekte doen naarde haalbaarheid en de benodigde organisatie; de afschrijvingstermijnen voortaludbekleding en vissteigers vast te stellen op20 respectievelijk BOjaar. Samenvatting

De looptijdvande beheerplannenvoorde Fysieke Leefomgeving 2020-2023 is bijna verstreken. De beheerplannenzijn geactualiseerd opbasis vanwetgeving (waarondernieuwewetgeving zoalsde Omgevingswet) en richtlijnen, de ambities uit onsCoalitieakkoord 2022-2026 Toekomstbestendig groeien, de uitbreiding vanonsareaalen actueleonderwerpenzoals klimaatadaptatie, biodiversiteit, CCh-reductie en de energietransitie. De resultatenvande actualiseringvande beheerplannenis opgenomenin het 'Integraal Beheer OpenbareRuimte, actualiseringbeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028' (IBOR). Uit de actualisatieblijkt dat de staatvande openbareruimte over het algemeen voldoendeis, maar dat vanaf2024 als gevolg vande leeftijd vanhet areaal,een intensiveringvanhet gebruik en het inspelenopklimaatveranderingextra onderhoudsbudgettennodig zijn vooronderandere verhardingen, bomen en beplanting,civieltechnische kunstwerkenen begraafplaatsenom de veiligheid en de kwaliteit ookin de toekomstte kunnenwaarborgen.Wij gaan zo efficiënt mogelijk om met de beschikbare middelen, maarlopener nutegenaandat we met de huidige onderhoudsbudgettenbijna opde ondergrens zitten vanwat nodig is om de openbareruimte veilig te houdenvooriedereen. Wij vragen de extra benodigde onderhoudsbudgettenvoor2024 voorbegraafplaatsen,verhardingen, civieltechnische kunstwerkenen watertappunten aan.

Voorbomenen beplantingvragen wij de extra benodigde onderhoudsbudgettenvoor2024 en 2025 aan.Voorde structureelbenodigde extra onderhoudsbudgetten(vanaf2025) doenwij een voorstelbij de integrale afweging vande Voorjaarsrapportage 2024. Daarnaast hebben wij in de (nabije) toekomstals gevolg van piekenin de groei vanonze gemeente een hoge vervangingsopgave. Dit valt samen met de opgave om de openbareruimte conformhet landelijke DeltaplanRuimtelijke Adaptatie(DPRA) in 2050 zoveel mogelijk klimaatadaptief te hebben ingericht, in combinatiemet de weerslag die de energietransitie zal hebben opde openbareruimte. Wij hebben onderzocht hoe wij aandeze opgavenkunnenvoldoen.Hiervoorwillen wij een gebiedsgerichte aanpak verder uitwerkendie leidt tot wijkvernieuwingen.Hierbij wordt voorde completeopenbareruimte in een gebied bepaaldwat er moet wordenopgeknapt.Deze aanpak geeft onsookde mogelijkheid om in de toekomstte kijken, verder vooruitte plannen en onze middelen efficiënterin te zetten. Wij hebben opbasis vankwaliteit en leeftijd een doorkijkgemaakt vande investeringsbehoefte voorde periode2024-2028. Gezien de omvangvandeze investeringsopgavebeseffen wij dat wij met onzehuidige organisatiede toekomstige vervangingsopgave niet zullenkunnenuitvoeren.

Wij vragen de benodigde investeringskredieten voorhet jaar2024 aan.Om te komentot een realistische investeringsplanning voorde jarendaarnaonderzoekenwij in 2024 de haalbaarheid vandeze planning,welke ontwikkelingonzeorganisatiehiervoor nodig heeft en eventuele subsidiemogelijkheden vande investeringen. De resultatenvandit onderzoekleggen wij in het vierde kwartaalvan2024 vooraande raad, waarbij wij gelijktijdig een koers voorstellenvoor het vervolg vande gebiedsgerichte aanpak. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?

Onze ambitie voorde fysieke leefomgeving is een schone, duurzame,hele en veilige openbare ruimte. Dit betekent in de eerste plaatsdat wij de kwaliteit vande fysieke leefomgeving op duurzamewijze in stand houden binnende kaders vande wettelijke bepalingenom de veiligheid en de volksgezondheid te waarborgen.Daarnaast vindenwij een goed toegankelijke,

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

pagina3

groene en aantrekkelijkeleefomgeving belangrijk, met een goede kwaliteit, die tegemoetkomt aanmaatschappelijkebehoeften zoalsleefbaarheid, mobiliteit, recreatie, ontmoetenen een gezonde levensstijl. Wij hebben de ambitie de leefomgeving verder te vergroenen. Een aantalontwikkelingenis vaninvloedoponsbeheer en oponzevervangingsopgave: • doorklimaatveranderingwisselen extreme regenbuien, opwarmingen langdurige droogte elkaaraf. Vooralin verstedelijkte gebieden heeft dat grote gevolgen, namelijk wateroverlasten hittestress. Wij wordengenoodzaaktonzeleefomgeving aante passenaandeze veranderendeklimaatomstandighedendooreen klimaatadaptieve inrichting. Rijk, provincies,gemeenten en waterschappenhebben zich verbondenaan het landelijke DPRA. Dit planheeft als uitgangspuntdat Nederland in 2050 klimaatadaptief is ingericht en inmiddels hebben wij maatregelen voorklimaatadaptie opgenomenin onsKlimaatadaptatiebeleid (2022.0000040). • de biodiversiteit, de mate vanverscheidenheid aanlevensvormen,staatover de hele wereld onderdruk.

Biodiversiteit zorgt voorschone lucht, fris water, een goede kwaliteit vande bodem en de bestuiving vangewassen (voedselvoorziening).Ook het groen in de openbareruimte kan hieraan bijdragen doornatuurvriendelijk beheer (gevarieerd maaienen verschillende planten-en boomsoorten toepassen)zoals omschreven in de NatuurvisieHaarlemmermeer2040 (2021.0000462); • landelijkis het doel dat de energievoorzieningin 2050 bijna helemaal duurzaamen COz-neutraalis. Dit betekent dat nutsbedrijven,zoalsLiander, de komendejarenhun netwerkengaan uitbreiden en dat er waarschijnlijkwarmtenettenwordenaangelegd. Dit heeft gevolgen voorde openbareruimte en waarwij deze werkzaamheden inpassenin onzevervangingsplanning.Maarookwillen wij onsbeheer vande openbareruimte zo energiezuinig uitvoerenen de CCh-uitstootzoveel mogelijk beperken. Hiervoorwillen wij voldoenaanhet landelijke Energieakkoord2013 doorin 2030 voorde openbareverlichting (OVL) 50% minder energie te verbruikenten opzichte 2013 en de CC>2 -uitstootte verminderen.Ons doel is in 2026 de bestaande openbareverlichting grotendeels vervangen te hebben door(dimbare) ledverlichting; • wij bemerken een intensiveringvan het gebruik vande openbareruimte, doorde stijging van het inwoneraantal en de verdichting binnende bestaandebebouwing. Dit heeft gevolgen voorhet onderhouden vooronzevervangingsopgave.

Doorde woningbouwopgave die wij hebben de komendeperiode(20.000 nieuwewoningenin 2040) zal dit gebruik verder toenemen; • als gevolg van piekenin de aanleg vanonzegemeente in het verleden zijn veel onderdelenvande openbareruimte gelijktijdig aangroot onderhoudof vervanging toe. Dit blijkt eveneensuit het 'Programma Riolering en Stedelijk Water 2024-2028 gemeente Haarlemmermeer'(PRSW) (8414039). Hoe wij de openbareruimte onderhoudenis opgenomenin de beheerplannenvoorde Fysieke Leefomgeving 2020-2023 (2020.0000724). De looptijdvandeze plannen verstrijkt eind 2023. Voorde periodevanaf2024 zijn nieuweplannen nodig, waarintevens rekening wordt gehouden met de inwerkingtreding vande Omgevingswet vanaf1 januari2024 en waarinde fysieke leefomgeving meer toekomstbestendig wordt in verband met ontwikkelingenzoalshet veranderendeklimaat,een toenemendgebruik, de energietransitie, COz-reductie en het onder druk staanvande biodiversiteit. De beheerplannenzijn geactualiseerd en de resultatenhiervan zijn opgenomenin het 'Integraal Beheer OpenbareRuimte, actualiseringbeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028' (IBOR). Samen met het PRSW bieden wij de raad een integraal inzicht in de actuelestandvan zakenvande fysieke leefomgeving.

Deze plannen omvattende meeste onderdelenvande fysieke leefomgeving, zowel ondergrondsals bovengronds,met uitzonderingvande bodem waarvoorapartbodembeleid is vastgesteld. In het IBOR hebben wij opgenomenhoe we onzeambities willen realiseren. In bijlage 1 zijn de belangrijkste doelenvoorde specifieke vakgebieden vermeld. Wettelijke voorschriften

pagina4

ActualiseringBeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

(waarondernieuwewetgeving zoalsde Omgevingswet) en richtlijnen, onzeambities uit de Omgevingsvisie Haarlemmermeer2040 (2021.0003036), onsCoalitieakkoord2022-2026 Toekomstsbestendig groeien, gemeentelijk beleid voorde fysieke leefomgeving en actuele onderwerpenzoalsklimaatadaptatie, biodiversiteit, COz-reductie en de energietransitie zijn hiervoor de basis. 3.2 Wat gaanwe daarvoordoen? Actualiseringbeheerplannen

De bestaandebeheerplannenvoorde Fysieke Leefomgeving zijn: bomen en beplanting, verhardingen, civieltechnische kunstwerken,openbareverlichting, verkeersregelinstallaties (VRI's), watergangen, speelvoorzieningen, sportveldenen recreatiegebieden. De resultatenvan de actualisatievandeze plannen (behalve watergangen) zijn samengevat in het documentIBOR (bijlage 4). Het IBOR is aangevuldmet gegevens over straatmeubilair,bebording, parkeerautomaten en begraafplaatsen.Watergangen is een onderdeelgeworden van het PRSW. Daarnaast hebben wij toegezegd bij de geactualiseerde beheerplanneneen bomenmonitor te voegen, waarindiverse kengetallen over het beheer en onderhoudvan bomenzijn opgenomen,zoalsaantallen, herplanten ziektes (bijlage 5). Resultatenactualisatie

Huidige kwaliteit De technische kwaliteit vanonzekapitaalgoederenin de fysieke leefomgeving wordt bepaald aande hand vantechnische inspectiesen de leeftijd van het areaal.In onderstaande figuur is het meest actuelebeeld vande technische kwaliteit weergegeven. Bomen en beplanting

Recreatiegebieden

Sportvelden

Speelvoorzieningen

Begraafplaatsen

Verhardingen

Kunstwerken

OpenbareVerlichting

VRI’s

Bebording

Straatmeubilair

Parkeerautomaten

De kleur groen staatvooreen goede kwaliteit. Oranjebetekent dat de kwaliteit over het algemeen redelijk tot goed is, maardat de kwaliteit in de toekomstzondermaatregelen wel onderdruk kan komente staan. Ten opzichte vande vorige plannen (2020-2023) blijkt dat de technische kwaliteit over het algemeen voldoendeis. Rood (de kwaliteit vanhet areaalis vooreen belangrijk deel onvoldoende) komt in het overzicht niet meer voor,waardit bij de vorige beheerplannennog gold voorverhardingen. De kwaliteit vanverhardingen is sindsdien verbeterd dooronder anderehet instellenvaneen Voorzieningachterstallig onderhoudverhardingen. Deze voorzieningter hoogte van€ 5,58miljoenis opgrond vanhet Besluit begroting en verantwoording(BBV) bij de Jaarstukken2019 verplicht ingesteld. Het doel vande voorziening was het achterstallig onderhoud,dat een relatie met veiligheid en kapitaalvernietiginghad, in de periode2020 tot en met 2023 in te lopen.Inmiddels zijn de werkzaamheden, die vanuitde voorzieningmoestenworden uitgevoerd, afgerond, maardit betekent niet dat al het achterstallig onderhoudhiermee is ingelopen. Wat is er nodig? Uit de beheerplannenblijkt dat de kwaliteit vande openbareruimte weliswaarvoldoendeis, maarom deze ookin de toekomstin standte houden en de veiligheid te waarborgen,zijn voor verschillende onderdelenin de openbareruimte extra maatregelen nodig. Wij gaan zo efficiënt

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

pagina5

mogelijk om met de beschikbare middelen, maarlopener nutegenaandat we met de huidige onderhoudsbudgettenbijna opde ondergrens zitten vanwat nodig is om de openbareruimte veilig te houdenvooriedereen. Daaromis bijvoorbeeld in sommige gevallen (incidenteelof structureel)extra onderhoudsbudget nodig. Naastextra onderhoudskostenhebben wij in de (nabije)toekomsteen hoge vervangingsopgave vooreen aantalonderdelen.Haarlemmermeerheeft vanafde jarenzestig vande twintigste eeuw periodengekend vansnelle groei en veel wijken zijn gelijktijdig aangelegd. Doorpiekenin de aanleg bereiken bijvoorbeeld de verhardingen en de riolering het einde vande levensduurof hebben groot onderhoudnodig. Deze hoge vervangingsopgavevalt samenmet de opgave om de openbareruimte klimaatadaptief in te richten. Ook zal de energietransitiegevolgen hebben voorde openbareruimte, omdatde verhardingen openmoeten. De vakgebieden waarvoorextra maatregelen nodig zijn, betreffen verhardingen, bomenen beplanting,begraafplaatsen,speelvoorzieningen, civieltechnische kunstwerken, parkeerautomaten en straatmeubilair.In de volgende paragrafenwordendeze toegelicht. Verhardingen Uit de meest recente inspectiegegevens van2022 blijkt dat het totalepercentage verhardingen dat van onvoldoende kwaliteit is, gedaald is van23% in 2020 naar16% in 2022.

Op het moment vande laatsteinspectiewas de uitvoeringvande werkzaamheden uit de voorziening achterstallig onderhoudverhardingen nog in volle gang. De kwaliteit vanverhardingen is weliswaarverbeterd, maarmet namede kwaliteit vanopenverhardingen (stoepenen straten) blijft, ookna voltooiingvande werkzaamheden uit de voorziening,nog achter. Om te zorgen dat de kwaliteit vande verhardingen de komendejarenverder toeneemt, is structureelextra budget nodig voorklein en groot onderhoud(€ 101.750). Zonderdit extra budget zal de kwaliteit vande verhardingen weer afnemenen zal meer achterstallig onderhoudontstaan. In de toekomst(na 2025) is meer budget nodig voorde vervanging vanverhardingen in verband met de leeftijd/aanlegperiodevan het areaal.Deze kredieten vragen we aanvanuitde VOR. Bomenenbeplanting Uit boomveiligheidscontrolesis in 2023 gebleken dat veel bomen achterstallig snoeionderhoud hadden. Deze achterstand kunnenwij niet inlopenvanuithet bestaandeonderhoudsbudget, maarvanwege de gezondheid vande boomen om overlastvoorinwonerste voorkomenis dit snoeionderhoud wel noodzakelijk.De hevige storm in juli 2023 heeft geen invloedgehad op deze achterstand, in de zin dat geen takkendie gesnoeid hadden moetenworden,zijn afgebroken. Wij willen de achterstand in 2024 en 2025 inhalen,waarvoorincidenteelextra budget nodig is (2024: € 150.000 en 2025: € 125.000).

Begraafplaatsen Voorhet onderhoudvande begraafplaatsenis structureelextra onderhoudsbudget (€ 87.000) nodig vanwege de volgende factoren: • vanwege het veranderendeklimaaten langere periodesvandroogte hebben bomenen beplantingextra water nodig. Met namebegraafplaatsde Meerterpenis hoger gelegen, waardoorde grond sneller uitdroogt. Om de bomenen beplantingin goede conditiete houden, hoge vervangingskostenzoveel mogelijk te voorkomenen de begraafplaatseneen positieveaanblikte geven voornabestaanden is extra budget nodig. • voorhet bovengrondsruimenvanalgemene graven (alleengrafstenen weghalen) per vak opde begraafplaatsenen daarnaast voorhet egaliseren vangrafvelden op begraafplaatsde Wilgenhof (die optermijn wordt gesloten) na het ruimenvangraven, is extra onderhoudsbudget nodig. Ook dit is nodig om de aanblikvande begraafplaatsenvoornabestaanden te verbeteren.

ActualiseringBeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

pagina6

Binnenhet onderhoudsbudget, dat grotendeels is opgenomenin een vast contract,waardoor het minder makkelijk te beïnvloedenis, is geen financiëleruimte voordeze extra maatregelen. Civieltechnische kunstwerken De civieltechnische kunstwerkenzijn opdit momentin redelijk goede staat.Onder de civieltechnische kunstwerkenvallenonderandere494 bruggen en tunnels.De leeftijd vandeze objecten neemt toe en zij wordendaarbij intensievergebruikt. Er is daardoorin toenemende mate alleenal meer herstelonderhoud nodig om de civieltechnische kunstwerkenveilig en bruikbaarte houden. Daarnaast is de wijze vancontractbeheersing intensieveren complexer geworden, wat meer kostenmet zich meebrengt. Om de civieltechnische kunstwerkende komendejarenveilig te houden is structureelmeer onderhoudsbudget nodig. Voorhet herstelonderhoud is bekeken welke onderhoudswerkzaamhedenessentieel zijn om de veiligheid te waarborgen.Daarnaasthebben wij gekeken hoe wij de kostenkunnenverspreiden over meerdere jaren.Hierdooris een verhoging benodigd van het onderhoudsbudget van € 200.000 in 2024, € 300.000 in 2025 en structureel€ 400.000 vanaf2026. Straatmeubilair De afgelopenjarenzijn er verschillende watertappunten aangelegd. Deze zijn onderandere aangebracht vanuithet programmaJOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) als toonbeeldvaneen gezonde leefomgeving.

Bijvoorbeeld bij herinrichtingen vanschoolpleinenen van het Dorpspleinin Zwanenburg.Het aantalwatertappunten neemt hierdoor verder toe, maarbij de realisatiehiervan zijn vanwege het lage bedrag per locatiegeen onderhoudsmiddelen beschikbaar gesteld. De kostenzijn inmiddels structureel€ 21.000. Binnenhet beschikbare budget voorstraatmeubilairis hiervoor geen ruimte meer, zonderdat dit ten koste gaat vanhet onderhoudvanandereobjecten.Voorhet beheer en onderhoudwordt opdrachtverleend aan PWN. Speelvoorzieningen Er is een piek aanvervangingen vanwege de hoge leeftijd van het areaalspeelvoorzieningen.Dit betreft toestellendie nual ouderzijn dan de theoretische levensduur.Om de veiligheid te waarborgenzijn hoge investeringsbudgetten nodig. Deze budgetten vragen wij jaarlijksaanvia de VernieuwingOpenbareRuimte, waarvoorkapitaallasten in de begroting zijn ofworden opgenomen. Parkeerautomaten De parkeerautomaten moetenvanwege de technische staatin 2025 en 2026 wordenvervangen om te voorkomendat de beschikbaarheid vande apparaten vermindert. Wij bepalenin 2024 de vervangingsstrategie en dan makenwij onderandere een keuze tussenkoopof lease. Tevens leggen wij hierbij een koppelingmet de resultatenvan het parkeeronderzoek Stadscentrum Hoofddorp.

pagina7

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

Extra benodigde onderhoudsbudgetten In tabel 1 zijn de extra benodigde kostenvoorhet beheer en onderhoudopgenomen. (1 Tabel1 Extrabenodigdeonderhoudskoste Onderdeel

Bedrag

Tijdsperiode 2024

€ 150.000

2025

€ 125.000

Verhardingen

structureelvanaf2024

€ 101.750

Begraafplaatsen

Structureelvanaf2024

€ 87.000

2024

€ 200.000

Bomenen beplanting

Civieltechnische kunstwerken

Straatmeubilair(watertappunten)

2025

C 300.000

structureelvanaf2026

C 400.000

structureel vanaf2024

€ 21.000

In bijlage 2 is een compleetoverzicht opgenomenvande kostenvanhet onderhoudvande kapitaalgoederenin de openbareruimte. Wij vragen de extra benodigde onderhoudsbudgettenvoor2024 voorbegraafplaatsen, verhardingen, civieltechnische kunstwerkenen watertappunten aan.Voorbomen en beplanting vragen wij de extra benodigde onderhoudsbudgettenvoor2024 en 2025 aan.Voorde structureelbenodigde extra onderhoudsbudgetten(vanaf2025) doenwij een voorstelbij de integrale afweging vande Voorjaarsrapportage 2024. Meerjarenbeeld investeringen Wij hebben voorde komendevijfjaareen doorkijkgemaakt vande verwachte benodigde investeringsbudgetten voorvervanging. Deze is opgenomenin tabel 2. Dit beeld is gebaseerd op onzehuidige inzichten en is, met uitzonderingvan2024, nog een ruwe raming. De planningen de hiermee gepaard gaande investeringsbudgetten zijn nog afhankelijkvanveel factoren, waardoorhet benodigde investeringsbudget kan afwijken.In bijlage 2 is een gespecificeerd overzicht vande investeringsbehoefte opgenomen. Tabel2 Investeringsbehoefte 2024-2028 Totaal Materieel recreatiegebieden

2024

2026

2027

2028

€ 28.331.523

€ 19.747.039

€ 18.278.077

€ 245.000

€ 175.000

2025

€8.842.965

€31.093.645

€ 130.000

€ 77.500

€ 85.000

Dit zijn nieuweinvesteringsbudgetten, die bovenopde reeds toegekende kredieten komen.Om een compleetbeeld te krijgen zijn de reeds beschikbare kredieten in tabel 3 opgenomen.Dit zijn kredieten die al beschikbaar zijn gesteld in voorgaandejarenvanuitonderanderede VOR en het GRP. Tabel3 Al geautoriseerde kredieten2024-2028 Totaalal beschikbare kredieten uit

2024

2025

2026

2027

2028

€ 24.143.600

€30.673.200

€31.193.400

€ 20.061.500

€ 14.754.600

voorgaandejaren

De investeringsbehoefte voorde periode2024-2028 uit de beheerplannenkomt voortuit de kwaliteit en de levensduurvan het areaal.Dat is vooreen deel niet altijd direct te koppelenaan concretewerken of projecten.In de investeringsbehoefte 2024-2028 zijn de geplande wijkvernieuwingendeels meegenomen. In deze periodeis gepland om de volgende wijkvernieuwingenvoorte bereiden of uit te voeren:Spaarndam,Zwanenburg(meerdere

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

pagina8

wijken), Badhoevedorp(centrum),Rijsenhouten HoofddorpWest. Doordatde voorbereidingen vandeze wijkvernieuwingennog niet zijn gestart, is de omvang onvoldoende helder om tot betrouwbareramingen te kunnenkomendie als concreteinvesteringsbehoefte hier vermeld kunnenworden. De investeringsbedragen zijn voor2025 tot en met 2028 daaromnog slechts te zien als een indicatievanwat er nodig is om de kwaliteit vande openbareruimte te waarborgen. Gezien de omvangvandeze investeringsopgaveen de omvangvande al beschikbare kredieten uit voorgaandejarenbeseffen wij dat wij met onzehuidige organisatiede toekomstige vervangingsopgave niet zullenkunnenuitvoeren.De opgave is groter dan wat wij de afgelopen jarenhebben kunnenrealiseren. Daaromonderzoekenwij de haalbaarheid vande benodigde investeringenen wat daarvoornodig is om deze uit te voerenen vragen wij nuuitsluitendhet krediet voorde VOR 2024 (€ 8.842.965)aan.

Het krediet voorhet benodigd materieel voorhet onderhoudvansportveldenen recreatiegebieden is voor2024 bij de Voorjaarsrapportage 2023 opgenomenin het investeringsplan.Doorde inzet vaneigen materieel en ingehuurd en extern personeelen door de onderhoudswerkzaamhedenvansportveldenen recreatiegebieden gecombineerd uit te voerenis het mogelijk om met het beschikbare budget de kwaliteit te waarborgen.Aanschaf van nieuwmaterieel voorhet onderhoudvalt niet binnende doorde raad vastgestelde uitgangspuntenvoorde VernieuwingOpenbareRuimte (VOR) en is daaromniet meegenomen in de kredieten voorde VOR. Voorde dekking vande benodigde investeringsbudgetten in de jaren2025 tot en met 2028 doenwij een voorstelbij de Voorjaarsrapportage 2024. Gebiedsgerichte aanpak De hoge vervangingsopgave in de fysieke leefomgeving en de maatregelen om deze klimaatadaptief in te richten vergen een andereaanpak.Op dit momentvinden vervangingsinvesteringen plaatsuit de VernieuwingOpenbareRuimte (VOR) en deze zijn vooral gericht opde technische staatvanonzeafzonderlijkekapitaalgoederen,gecombineerd met wensenvangebruikers. Wij werken zoveel mogelijk integraal. Jaarlijkskunnenwij met de huidige gemeentelijke organisatiecirca € 25 miljoeninvesterenin vervangingen in de openbare ruimte.

Deze aanpak volstaatniet meer om aanonzeveranderendeopgavenvoorde openbareruimte te kunnenvoldoen.Wij werken een gebiedsgerichte aanpak uit die leidt tot wijkvernieuwing. Hierbij wordt voorde completeopenbareruimte in een gebied bepaaldwat moet worden opgeknapt.Participatiemet inwoners,ondernemersen maatschappelijkepartnersis hier een onderdeel van.Ons doel is om doordeze aanpak de openbareruimte toekomstbestendig te latenzijn en onzegemeente in 2050 zoveel mogelijk klimaatadaptief te hebben ingericht. Bij maatregelen voorklimaatadaptatie is ookeen zekere omvang nodig, omdathet watersysteem als geheel in beschouwing wordt genomen. Deze aanpak geeft onsookde mogelijkheid om in de toekomst tekijken, verder vooruitte plannen en onzemiddelen efficiënterin te zetten. Efficiency hierin betekent kostenbesparingen daarnaasthebben inwonersdooreen gecombineerde aanpak minder overlastomdatde straatniet meerdere malenopenmoet voor vervangingen. Het projectWelgelegen in Nieuw-Vennepis het eerste omvangrijke projectwaarinwij ervaring opdoenmet deze werkwijze. Waarmogelijk wordenmaatregelen voorde energietransitie ingepast. De eerstvolgende projectenzullennaarverwachting vanaf2026 in uitvoeringgaan. Naastde gebruikelijke VOR-budgetten vragen wij tegelijkertijd ookde projectmatige budgetten aanvoorwijkvernieuwing.

Het aandeelvaninvesteringen in wijkvernieuwingzal toenemenen het aandeelreguliere vervangingsinvesteringen zal afnemen.Deze werkwijze geeft tevens tijd om de organisatieoporde te brengen voorde gebiedsgerichte aanpak vanaf2026.

pagina9

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

Voorde programmering betekent dit dat we eerst kijken of een benodigde vervanging binnen de gebiedsgerichte aanpak kanvallen. Dit kan inhoudendat wij soms vervanging van onderdelendie nog (net) niet aanhet einde vande levensduurzijn naarvorenhalen, zodatdeze mee kunnenliften met een vernieuwingsproject.Ook kan dit betekenen dat wij waarmogelijk de levensduurvaneen onderdeel oprekkenmet extra onderhoud.Dit laatstekan extra onderhoudskosten tot gevolg hebben, maarde omvanghiervan is nunog niet te bepalen. Onderzoekhaalbaarheid investeringen en benodigdeorganisatie

Dergelijke complexeen omvangrijke projectenkenneneen lange voorbereidingstijd en vergen veel afstemming, communicatieen een intensieveinternesamenwerking. Om deze projecten opeen goede maniervoorte bereiden en tot uitvoeringte brengen, zullenbinnenonze gemeentelijke organisatieveranderingenen verbeteringen moetenplaatsvinden.Dat betekent dat ookonzeorganisatiezich moet aanpassen aande opgave, waarbij er moet wordengekeken naarde wijze van samenwerkingen organiseren. Om te komentot een realistische investeringsplanningvoorde jarenvanaf2025 onderzoeken wij in het vierde kwartaalvan2024 de haalbaarheid vande investeringsbehoefte 2025-2028, alsmede welke ontwikkelingonzeorganisatienodig heeft, de mogelijkheid om de werkzaamheden opde markt te zetten en eventuelesubsidiemogelijkheden. De resultatenvan dit onderzoekleggen wij in 2024 vooraande raad, waarbijwij gelijktijdig een koers voorstellen voorhet vervolg vande gebiedsgerichte aanpak. 3.3 Wat mag het kosten?

De kostenvoorde uitvoeringvandit voorstelin 2024 wordenals volgt geraamd en gespecificeerd. Niet met al deze kostenis rekening gehouden in de Programmabegroting 20242027. Voorde dekking vande kostendie nog niet in de Programmabegroting zijn opgenomen wordt een voorstelgedaan bij de integrale afweging in de Voorjaarsrapportage 2024. De uitvoeringvandit voorstelkan opdeze onderdelenpasstartennadatde raad de Voorjaarsrapportage 2024 heeft vastgesteld en de extra budgetten geautoriseerd heeft. Extrakostenonderhoud

In tabel 4 zijn de extra benodigde kostenvoorhet beheer en onderhoudin 2024 opgenomen. Voorbomen en beplantingzijn de benodigde kostenin 2024 en 2025 opgenomen. Tabel4,extrabenodigdeonderhoudskosten Onderdeel Bomenen beplanting

Tijdsperiode

Bedrag 2024

€ 150.000

2025

€ 125.000

Verhardingen

2024

€ 101.750

Begraafplaatsen

2024

€ 87.000

Civieltechnische kunstwerken

2024

€ 200.000

Straatmeubilair(watertappunten)

2024

€ 21.000

Met deze kostenis nog geen rekening gehouden in de Programmabegroting 2024-2027. Kredietaanvragen

Autorisatiekrediet Vernieuwing OpenbareRuimte (VOR) 2024 De investeringsbudgetten voorvervangingen zijn opgenomenin de VernieuwingOpenbare Ruimte (VOR), waarvoorwij jaarlijkseen kredietaanvraagbij de raad doen. Met dit voorstel vragen wij krediet aanvoorde projectenvanuitde VOR die in 2024 starten.Dit zijn onderdelen

pagina10

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

in de openbareruimte die aanhet einde vande levensduurzijn. De totalekredietaanvraag bedraagt € 8.843.000. Deze kostenwordenzijn in tabel 4 verdeeld over de verschillende onderdelenin de openbareruimte. In bijlage 3 is een specificatieper onderdeel opgenomen (bedragen afgerond). Tabel4kredietaanvraag VOR 2024 Onderdeel Verhardingen Civieltechnische kunstwerken

Investering € 1.168.100 € 592.000

OpenbareVerlichting

€ 1.749.000

Verkeersregelinstallaties (VRI's)

€ 1.022.000

Bomenen beplanting

€ 1.950.000

Recreatiegebieden

€ 107.400

Watergangen

€ 250.000

Sportvelden(inclusiefbtw) Speelvoorzieningen (inclusiefrecreatiegebieden) Begraafplaatsen(inclusiefbtw) Totaleinvesteringen SportveldenSPUK bijdrage

€ 495.400 € 1.388.100 C 121.000 € 8.843.000 € - 86.700

Bij de Programmabegroting 2024-2027 hebben wij om te sturenophet totale investeringsvolumeeen voorstelgedaan de kapitaallasten die zijn gereserveerd voorde VernieuwingOpenbareRuimte (VOR) 2024 te halveren, vanwege het al doorde raad beschikbaar gestelde krediet van€ 11.145.100 voorhet projectWijkvernieuwingWelgelegen (2023.7766363). Dit betekent dat er voorde VOR 2024 in de begroting rekening is gehouden met een krediet van€ 7.377.300,evenredig verdeeld over de jaren2024, 2025 en 2026. Met een rekenrentevan2% bedragen de kapitaallasten vandit krediet in 2025: € 549.000, in 2026: € 540.000 en in 2027: € 532.000). Deze kapitaallasten wordengedekt uit de financiële ruimte VOR (2024), beschikbaar gesteld in de Programmabegroting 2024-2027. Omdat het vooralgaat om voorbereidingskredietenen kredieten voorwerkzaamheden die in éénjaartijd uit te voerenzijn, ramenwij de kapitaallasten volledig vanaf2025 (en niet verdeeld over drie jaar). De verdeling vande kapitaallasten in de begroting passenwij bij de Voorjaarsrapportage 2024 aan. VoorVOR 2024 is een aanvullende kredietaanvraagnodig van€ 1.465.700 (afgerond) omdat niet konwordenvoorziendat wij extra bomen moetenplantenvanwege een zware storm in juli 2023 (€ 750.000).

Daarnaast is een krediet van€ 250.000 voorde vervanging vanwatergangen opgenomen,waarvande kapitaallasten na uitvoering wordenverrekend met de Voorziening tariefsegalisatie rioolheffing. Het resterende deel heeft betrekking ophogere inflatieten opzichte vande oorspronkelijke ramingen. Met een rekenrentevan3,25% bedragen de kapitaallasten van het aanvullende krediet voorVOR 2024 in 2025: € 102.000, in 2026: € 100.000 en in 2027: € 98.000. De extra kapitaallasten vandeze aanvullende kredietaanvraag wegen wij integraal af bij de Voorjaarsrapportage 2024. In de berekening vande kostenis er rekening mee gehouden dat de inkoop-btwcompensabel is, met uitzonderingvande investeringen in begraafplaatsenen sportvelden.Bij sportvelden wordt gebruik gemaakt vande Regeling specifieke uitkering stimulering sport(SPUK) waarmee btw kanwordenteruggevraagd. Om de ontwikkelingen instandhoudingvan sportaccommodaties en de aanschafvansportmaterialen te stimuleren,makenwij gebruik van de SPUK. We gaan er daaromvanuitdat de betaalde btw opinvesteringen in sportvelden (€ 86.700)geen kostprijsverhogend effect heeft. De Regeling SPUK kent oplandelijk niveaueen

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

pagina11

maximum. Bij overschrijding wordt het beschikbare budget naarratoverdeeld, er bestaat daardooreen risico dat wij niet alle btw volledig terugkrijgen. Afschrijvingstermijnen In de Notitie Activabeleid gemeente Haarlemmermeer2019 (2019.0054155) zijn voor taludbekleding en vissteigers nog geen afschrijvingstermijnen bepaald.Wij stellen voordeze vast te stellen op20 respectievelijk 30 jaar. Watzijn de (financiële) risico's?

Bij de uitvoeringvandit voorstelmoet rekening wordengehouden met de volgende significante risico's: • met nameals gevolg vande stijgende energie-, loon-en materiaalprijzen is een risico dat de kostenvan projectenhoger uitvallen; • doorde huidige krapteopde arbeidsmarkt is het risico dat wij als gevolg van capaciteitsgebrek projectenmoetendoorschuiven.Dat geldt niet alleenvooronze internecapaciteit.Wij vernemendat aannemersin sommige gevallen niet inschrijven opaanbestedingenomdatzij onvoldoende capaciteithebben. Ook blijken aannemers terughoudend te zijn bij aanbestedingenmet eisen ophet gebied vanduurzaamheid, waardoorwij bepaaldewerkzaamheden moeilijk opde markt kunnenzetten; • een anderevertragende factorkunnenwerkzaamheden vande nutsbedrijvenzijn. Zij voerenhun werkzaamheden vaakvooruitlopend oponzewerkzaamheden uit. Omdat zij eveneenscapaciteitsproblemen ondervinden,kunnenonzeprojectenvertragen; • daarnaastkande aanwezigheid vanoneigenlijkgebruik vangemeentegrond bij projectenookvoor vertraging zorgen, ondanksdat wij alert zijn opde aanpak hiervan.

Om de kansvan het voordoenof het gevolg vandit risico te beperken proberenwij een realistische investeringsplanning te hanterenen vragen wij voorcomplexeprojecten eerst een voorbereidingskrediet aan.Het uitvoeringskrediet vragen wij pasaan wanneerde uitvoeringsmaatregelenvoldoendezijn uitgewerkt; • een risico als wij projectenniet voldoendekunnenuitvoerenis dat de kwaliteit vande openbareruimte achteruit gaat. 3.4 Wie is daarvoorverantwoordelijk?

De raad is verantwoordelijkvoorhet vaststellenvan het IBOR en het beschikbaar stellen van kredieten en onderhoudsbudgetten.De uitvoeringvanwerkzaamheden in de openbareruimte valt onderde verantwoordelijkheidvanhet college. De portefeuillehouderFysieke Leefomgeving is binnenhet college het eerste aanspreekpunt. 3.5 Welkeoverigerelevante informatieis beschikbaar?

Participatieencommunicatie Het onderhoudvande openbareruimte heeft invloedopde leef-, woon-en werkomgeving van inwonersen ondernemers.Samen met gebruikers vande fysieke leefomgeving zoekenwij zo veel mogelijk naarcreatieve en duurzameideeën om de leefomgeving te blijven verbeteren doordeze partijenvia participatiete betrekken bij werkzaamheden in de woon-,werk- en leefomgeving. De vorm vanparticipatiebij onderhouden vervanging is maatwerken is afhankelijkvanaard, omvang en complexiteitvande werkzaamheden. De dorps-en wijkradendenken mee over de uitvoeringvande geplande projecten.Twee keer perjaarnemenwij met de betrokkendorps-en wijkraden de integrale planningvan werkzaamheden per gebied door,waarvande projectenuit de VOR een onderdeel zijn. Bij de uitvoeringvanprojectenwordt voorde afzonderlijkeprojecteneen informatie-en communicatietraject gevolgd, bijvoorbeeld via het versturen van informatiebrievenen/of berichten in de Informeer.Betrokkeninwonersinformerenwij of zij denken mee bij de

pagina12

Actualisering BeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028

vervanging, zoalsbij het vervangen van bomenen beplanting,waarinwonersmeedenken over de soortkeuze. Daarnaast is het belangrijk dat inwonersopde hoogte zijn vanwat er in hun omgeving gebeurt. Inwonerskunnenwij bereiken via onzewebsite, InforMeer(online),socialmedia kanalenen brieven. Wij bekijken per onderwerpwelk(e) middel(en) geschikt is (zijn). Wij zorgen ervoordat inwonersoplogische en heldere wijze wordengeïnformeerd. 3.6 Wanneeren hoe zal de raad/hetcollegeoverde voortgangworden geïnformeerd?

In het vierde kwartaalvan2024 leggen wij de raad een voorstelvoorover de voortgang vande gebiedsgerichte aanpak (wijkvernieuwing). De raad wordt over de voortgang vaninvesteringengeïnformeerd in het Meerjarenperspectief Investeringen (MPI). 4. Ondertekening

Burgemeester en wethouders vande gemeentb Haarlemmermeer, de wnd. secretaris, de burgerrjeester,

u

drs. Rob van Daal

ans-Wijdeven

Bijlage(n): • Bijlage 1, Belangrijkste doelenvoorhet beheer vande oppnbare ruimte • Bijlage 2, Overzicht kostenonderhouden investeringen • Bijlage 3, SpecificatiekredietaanvraagVernieuwingOpenbareRuimte (VOR) 2024 • Bijlage 4, Integraal Beheer OpenbareRuimte (IBOR), actualiseringbeheerplannenFysieke Leefomgeving 2024 tot en met 2028 • Bijlage 5, Bomenmonitor 2023