1. RV Najaarsrapportage 2022 (2022.0002246).pdf
Tekst van het document
gemeente Haarlemmermeer
raadsvoorstel Onderwerp
Portefeuillehouder Steller Collegevergadering
Najaarsrapportage 2022 drs. Jurgen Nobel Hans leeuwen 8 november 2022
Raadsvergadering Raadsvoorstelnummer
2022.0002246 1. Voorstel Collegebesluit{en)
Het college besluit de raad voor te stellen om: 1. de Najaarsrapportage 2022 vast te stellen; 2. de meeropbrengst onroerendzaakbelasting (OZB) niet-woningen 2022 als gevolg van de hogere waarde op basis van de Wet waardering onroerende zaken (WOZ) van het luchthavengebied te verrekenen met de tarieven OZB niet-woningen 2023; 3. de ombuigingen op basis van de strategische heroriëntatie binnen het programma Maatschappelijke ontwikkeling met € 2 miljoen te verzachten en dit bedrag te verdelen over de thema's Sport 17%, Cultuur 18% en Welzijn 65%; 4. de uit de Najaarsrapportage 2022 voortvloeiende begrotingswijzigingen vast te stellen, te weten: a. de 33e begrotingswijziging van 2022 en de 2e begrotingswijziging van 2023 voor de autonome mutaties conform bijlage 1 van de Najaarsrapportage 2022; b. de 34e begrotingswijziging van 2022 en de 3e begrotingswijziging van 2023 voor de neutrale mutaties conform bijlage 2 van de Najaarsrapportage 2022; c. de 35e begrotingswijziging van 2022 en de 4e begrotingswijziging van 2023 voor de budgetoverhevelingen conform hoofdstuk 5 van de Najaarsrapportage 2022. 2. Samenvatting
In de Najaarsrapportage 2022 rapporteren wij aan de raad over de uitvoering van beleid en onvermijdelijke afwijkingen in 2022 ten opzichte van de Programmabegroting 2022-2025 en/of de Voorjaarsrapportage 2022. Waar nodig worden voorstellen gedaan om de begroting te wijzigen. Hiermee wordt voorkomen dat in de Jaarstukken 2022 baten en lasten worden verantwoord die niet door de raad zijn geautoriseerd en daarmee onrechtmatig zijn. Ook worden belangrijke beleidsontwikkelingen toegelicht en de risico's geactualiseerd. Verder worden in de najaarsrapportage voorstellen gedaan tot budgetoverheveling naar 2023.
Najaarsrapportage 2022
pagina 2
Het resultaat van de mutaties in de Najaarsrapportage 2022 is € 17,7 miljoen positief. Dit resultaat wordt vooral veroorzaakt door enkele grote incidentele voordelen. Het grootste incidentele voordeel is de algemene uitkering uit het gemeentefonds (mei- en septembercirculaire) van € 17,6 miljoen. Dit betreft voor € 17,3 miljoen compensatie van de inkomstenderving 2020 en 2021 als gevolg van de coronamaatregelen. In de Voorjaarsrapportage 2022 was voor 2022 een positief resultaat van € 3,5 miljoen geprognotiseerd. Met het positieve resultaat van de najaarsrapportage wordt de actuele prognose van het rekeningresultaat 2022 per saldo € 21,2 miljoen positief. Dit saldo voor 2022 geeft een vertekend beeld, doordat dit voor een groot deel wordt veroorzaakt door de in 2022 ontvangen compensatie in verband met de coronamaatregelen in 2020 en 2021. Zonder deze compensatie is het positief resultaat over 2022 € 3,9 miljoen. Meeropbrengst OZB niet-woningen Bij de vaststelling van de tarieven van de Onroerendezaakbelastingen (OZB) 2022 is voor de getaxeerde waarde op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Woz-waarde) van het luchthavengebied rekening gehouden met een lagere waarde als gevolg van de coronacrisis. In de prognose in november 2021 werd door Cocensus voorzichtigheidshalve rekening gehouden met de vermoedelijk laagste waarde.
Onlangs is door Cocensus bekend gemaakt dat de vastgestelde Woz-waarde 2022 € 1.050 miljoen boven de waarde ligt die in november 2021 bij de tariefberekening is aangehouden. Door deze hogere waarde stijgt de OZB-opbrengst niet-woningen in 2022 met ongeveer € 5,3 miljoen ten opzichte van de begroting 2022. Dit is een meeropbrengst van 9,0%. Het uitgangspunt was een stijging van 1,5%, gelijk aan de inflatie. De totale stijging is nu 10,5%. Deze hogere vaststelling van de Woz-waarde van het luchthavengebied levert hiermee een eenmalig voordeel op. De meeropbrengst OZB niet-woningen als gevolg van de hoger vastgestelde Wozwaarde van het luchthavengebied wordt gestort in de Algemene dekkingsreserve, zodat dit in 2023 verrekend kan worden. In 2021 was sprake van een vergelijkbare situatie. Nu de coronapandemie onder controle is, gaan wij ervan uit dat deze situatie bij de waardebepaling voor de tariefberekening voor het belastingjaar 2023 niet meer voorkomt. Met Schiphol is afgesproken dat de waarde van 2022 als basis zal dienen voor die van 2023. Mede door deze afspraak zijn de prognoses van de ontwikkeling van de Woz-waarden die gebruikt worden voor de tariefberekening 2023 ook beter onderbouwd. Dit incidentele voordeel zou niet behaald zijn als bij de berekening van de tarieven voor het bestaande areaal uitgegaan was van de informatie die nu bekend is.
De tarieven OZB 2022 voor niet-woningen zouden dan lager vastgesteld zijn. Daarom wordt voorgesteld de meeropbrengst over 2022 te corrigeren met de tarieven 2023, waardoor de belastingplichtigen van de nietwoningen de te veel betaalde belasting in 2023 gecompenseerd krijgen. Afboeken boekwaarde bijdrage omlegging A9 In de najaarsrapportage wordt naar aanleiding van een nieuwe uitspraak in de vraag en antwoordrubriek van de commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) in 2022 de restantboekwaarde van de bijdrage in de omlegging van de A9, € 45,3 miljoen, in één keer ten laste van de exploitatie gebracht en gedekt door een bijdrage uit de Algemene dekkingsreserve.
Najaarsrapportage 2022
pagina 3
Verwerking verzachten ombuigingen Als uitwerking van het coalitieakkoord is de structurele verzachting van de ombuigingen met € 2 miljoen verwerkt. Binnen het programma Maatschappelijke ontwikkeling wordt een verdeling per thema voorgesteld, zodat het maatschappelijk effect zoveel mogelijk beperkt kan worden en de subsidies tijdig verleend kunnen worden. We onderscheiden drie hoofdthema's in de ombuigingen: Cultuur, Sport, en Welzijn (doelgroepen, gezondheid & sociale basis). Het bedrag wordt proportioneel aan elk thema toebedeeld. Sport 17%, Cultuur 18% en Welzijn 65%. Daarnaast wordt voorgesteld € 464.000 uit 2024 per 2023 beschikbaar te stellen, om te voorkomen dat in 2023 ombuigingen moeten worden doorgevoerd die later weer teruggedraaid gaan worden. 3. Uitwerking 3.1 Wat willen we bereiken?
De najaarsrapportage biedt een actuele stand van zaken van de uitvoering van de Programmabegroting 2022-2025. De standlijn van de rapportage is 31 augustus 2022. Ook worden de financiële gevolgen als gevolg van de coronacrisis voorgelegd en wordt gerapporteerd over de voortgang van de invulling van de ombuigingen op basis van de strategische heroriëntatie. Bij dit laatste wordt ook een voorstel gedaan hoe de verzachting van de ombuigingen met € 2 miljoen globaal wordt verdeeld. 3.2 Wat gaan we daarvoor doen?
In deze rapportage wordt het financiële kader voor 2022 bijgesteld met autonome ontwikkelingen, met de subparagraaf coronamaatregelen, en neutrale mutaties. Ook rapporteren wij over de strategische heroriëntatie, budgetoverhevelingen, beleidsontwikkelingen, risico's en de schuldbeheersing. 3.3 Wat mag het kosten?
Na verwerking van de mutaties van de Najaarsrapportage 2022 ontstaat het volgende meerjarenbeeld 2022-2026: Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Saldo Voorjaarsrapportage 2022 Mutaties Programmabegroting 2023-2026 Meerjarenbeeld Programmabegroting 2023-2026 Eerste begrotingswijziging 2023
3.501
Strategische heroriëntatie Overige autonome ontwikkelingen Mutaties najaarsrapportage
3.501 13.610 49 4.052 17.712
4.295 -3.138 1.157 2.880 4.037 0 -464 -1.423 -1.886
13.383 -5.431 7.952 -1.787 6.165 0 464 -963 -499
18.846 -3.551 15.295 -3.974 11.321 0 0 -421 -421
6.377 -14.228 -7.851 2.127 -5.724 0 0 -1.031 -1.031
Totaal
21.213
2.151
5.666
10.900
-6.755
Uitgangspunt najaarsrapportage Coronamaatregelen
3.501
De positieve uitkomst van de mutaties najaarsrapportage voor het jaar 2022 wordt met name veroorzaakt door het voordeel op de algemene uitkering van het gemeentefonds (mei- en septembercirculaire) van € 17,6 miljoen in 2022. Op basis van de septembercirculaire 2022 is de bijstelling voor de jaarschijf 2022 in het bovenstaande meerjarenbeeld verwerkt. De raad is hierover geïnformeerd met het raadsvoorstel Septembercirculaire 2022 gemeentefonds van 11 oktober (2022.0002040). Met dit raadsvoorstel wordt voorgesteld de eerste begrotingswijziging voor 2023 vast te stellen. In deze eerste wijziging zijn de effecten van de septembercirculaire voor de jaren 2023-2026 verwerkt.
Najaarsrapportage 2022
pagina 4
Een ander voordeel is het vrijvallen van stelposten voor loon- en prijsstijgingen (€ 6,8 miljoen). Dit is een incidenteel voordeel. De verwachting is dat de hoge inflatie in 2022 doorwerkt in nieuw af te sluiten contracten in 2023. Zo loopt ons energiecontract per 31 december 2022 af. In 2022 stond het energietarief nog vast. Vanaf januari 2023 wordt een nieuw tarief vastgesteld, met waarschijnlijk een variabel contract. Op basis van de huidige tarieven op de energiemarkt is de prognose dat de kosten voor energieverbruik zullen stijgen. Gerekend wordt op een kostenstijging tussen € 2,3 en € 5 miljoen per jaar waarmee in het meerjarenbeeld nog geen rekening is gehouden. Naast de grote voordelen in 2022 geeft het instellen van de voorziening Verlofsparen een nadeel van € 4,2 miljoen. Medewerkers kunnen op basis van de nieuwe afgesloten CAO vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke verlofuren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers hun bovenwettelijke verlofuren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning. Deze verlofuren verjaren niet. Als gevolg van verlofsparen ontstaat er voor de gemeente als werkgever een arbeidskostengerelateerde verplichting. Doordat de op- en afbouw van deze verplichting onvoorspelbaar is, heeft de commissie BBV gesteld dat hiervoor een voorziening gevormd moet worden.
Het meerjarenbeeld 2023-2026 laat een positief beeld zien voor de jaren 2022 tot en met 2025. Voor 2026 wordt een tekort geprognosticeerd. Dit wordt veroorzaakt van het voornemen van het Kabinet om vanaf 2026 te gaan werken met een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten en provincies. Vooruitlopend daarop is het volumeaccres van het gemeentefonds bevroren op € 1,5 miljard, terwijl in 2025 het volumeaccres € 3,3 miljard is. Coronacrisis In de najaarsrapportage wordt een integraal beeld gegeven van de voor- en nadelen als gevolg van de coronacrisis. De nettolasten worden geraamd op € 3,1 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de inkomstenderving van de toeristenbelasting en de parkeeropbrengsten in 2022 niet door het Rijk gecompenseerd worden. Het Rijk gaat ervan uit dat vanaf 2022 de doorwerking van de coronacrisis en de -maatregelen tot het normale ondernemersrisico behoren. Budgetoverhevelingen In de Najaarsrapportage 2022 wordt voor veertien budgetten van in totaal € 6,4 miljoen voorgesteld om deze over te hevelen naar 2023 en € 1,1 miljoen naar 2025. Deze overhevelingen vinden budgetneutraal plaats via de Algemene dekkingsreserve. De budgetoverhevelingen zijn getoetst aan de criteria die opgenomen zijn in artikel 17 van de Financiële verordening Haarlemmermeer 2021: a.
het achterwege blijven van de budgetoverheveling leidt tot een significante vertraging in de oorspronkelijk voorgenomen uitvoering; b. het minimumbedrag voor een budgetoverheveling bedraagt € 200.000; c. de overheveling moet betrekking hebben op incidenteel beschikbaar gestelde budgetten; d. door de overheveling mag het betreffende budget niet worden overschreden. Twee voorstellen voldoen niet aan het criterium dat de budgetoverheveling minimaal € 200.000 moet bedragen. Dit betreft in de eerste plaats de post Toerisme, evenementen en promotie 2020-2025 voor een bedrag van € 150.000. Het gaat hier om het restant van de middelen die bij de Voorjaarsrapportage 2022 zijn toegekend voor de uitvoering van diverse stimuleringsmaatregelen voor toerisme, evenementen en promotie. Als het budget niet wordt overgeheveld, is er binnen de structureel beschikbare budgetten geen ruimte om de stimuleringsmaatregelen in 2023 uit te voeren. Daarom wordt voorgesteld in te stemmen met deze budgetoverheveling.
Najaarsrapportage 2022
pagina 5
In de tweede plaats betreft het de budgetoverheveling Kansrijke Start (de eerste 1.000 dagen van kinderen) van € 41.000. Deze middelen zijn bij de septembercirculaire 2022 gemeentefonds éénmalig toegekend aan de gemeente. In 2022 wordt de inzet van deze middelen uitgewerkt, zodat ze in 2023 besteed kunnen worden. Gezien het late tijdstip dat het Rijk deze middelen heeft toegekend aan de gemeente wordt voorgesteld in te stemmen met deze budgetoverheveling. Verder wordt voorgesteld een bedrag van € 1,4 miljoen aan budgetoverheveling uit 2021 terug te draaien. Gebleken is dat de betreffende budgetten niet besteed worden. Een toelichting op de voorgestelde budgetoverheveling wordt gegeven in hoofdstuk 5 van de Najaarsrapportage 2022. Afboeken boekwaarde bijdrage omlegging A9 In september 2022 heeft de commissie BBV een uitspraak gedaan in de vraag en antwoordrubriek van de commissie over het activeren van bijdragen in activa van derden. De commissie heeft expliciet gesteld dat activeren van een bijdrage in activa van derden niet mag als deze derde geen afschrijvingstermijnen hanteert. Dit is een aanscherping van artikel 64, lid 6 van het BBV. Dat is het geval als er een bijdrage aan het Rijk wordt gedaan. Doordat het Rijk werkt met het kasstelsel worden daar investeringen in één keer gedekt.
Deze uitspraak is van toepassing op de bijdrage aan de omlegging van de A9 die wij aan het Rijk betaald hebben. In 2019 is in overleg met de accountant besloten de bijdrage in de omlegging van de A9 af te schrijven op basis van de levensduur van de rijksweg A9. Die levensduur is toen gesteld op 40 jaar. Hiermee werd naar onze mening en die van de accountant voldaan aan artikel 64 lid 6 van het BBV. Gezien de nieuwe uitspraak van de commissie moeten we in 2022 de restantboekwaarde van de bijdrage in de omlegging van de A9, € 45,3 miljoen, in één keer ten laste van de exploitatie brengen. Dekking kan alleen ten laste van de Algemene dekkingsreserve. Door deze mutatie zal het ratio van het weerstandsvermogen lager worden. Na de afboeking van de bijdrage in de omlegging van de A9 zakt het ratio op basis van de huidige cijfers naar 2,5. De kwalificatie blijft uitstekend. De komende jaren worden de winstnemingen vanuit de grondexploitatie Badhoevedorp weer ten gunste van de Algemene dekkingsreserve gebracht. We zijn nog in overleg met onze accountant over deze uitspraak in de vraag en antwoordrubriek. De accountant heeft nog tijd nodig om een en ander te doorgronden. Mocht dit leiden tot een ander inzicht, dan wordt hiermee rekening gehouden bij het opstellen van de Jaarstukken 2022. Wat zijn de financiële risico's
Onze gemeente loopt geen vermeldenswaardige financiële risico's bij de uitvoering van dit voorstel. 3.4 Wie is daarvoor verantwoordelijk?
De raad stelt in het kader van het budgetrecht de najaarsrapportage vast. Het college is verantwoordelijk voor het tot stand komen van de planning- en controlproducten. De portefeuillehouder financiën is eerste aanspreekpunt binnen het college.
Najaarsrapportage 2022
pagina 6
3.5 Wanneer en hoe zal de raad/het college over de voortgang worden geïnformeerd?
De raad wordt periodiek geïnformeerd via de planning- en controlcyclus. De najaarsrapportage is de laatste tussentijdse verantwoording van dit begrotingsjaar en de opmaat naar de Jaarstukken 2022. 4. Ondertekening
Burgemeester en'
uders van de gemeente Haarlemmermeer, de burgemeeteter.
Marianne Schuurjnans-Wijdeven 3ijlage(n): Najaarsrapportage 2022
yv
Najaarsrapportage 2022
Colofon Tekst, vormgeving en drukwerk Gemeente Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Telefoon 0900 1852 E-mail info@haarlemmermeer.nl Internet www.haarlemmermeer.nl Deze rapportage is online te raadplegen via planningencontrol.haarlemmermeer.nl/ Fotografie Danny de Casembroot Jur Engelchor Kees van der Veer Blue-Sky fotografie Liesbeth Beersma Stefan Moonen November 2022
Gemeente Haarlemmermeer
Inhoudsopgave Inleiding...................................................................................................................................................................................................... 3 1. Leeswijzer...............................................................................................................................................................................................5 2. Meerjarenbeeld................................................................................................................................................................................. 6 3. Toelichting mutaties...................................................................................................................................................................... 11 3.1 Mutaties coronamaatregelen.........................................................................................................................................................
12 3.2 Strategische heroriëntatie................................................................................................................................................................15 3.3 Overige autonome ontwikkelingen............................................................................................................................................20 3.4 Reserves en voorzieningen...............................................................................................................................................................32
4. Ontwikkelingen................................................................................................................................................................................38 Programma Zorg en werk........................................................................................................................................................................39 Vijf programma's woningbouw........................................................................................................................................................... 40 Rechtmatigheid.............................................................................................................................................................................................41 Subsidies op basis van de Algemene wet bestuursrecht (Awb)......................................................................................... 44
5. Budget-overhevelingen............................................................................................................................................................. 45 6. Risico's..................................................................................................................................................................................................49 7. Schuldbeheersing............................................................................................................................................................................ 51 Bijlagen.....................................................................................................................................................................................................54 Bijlage 1: Overzicht autonome mutaties......................................................................................................................................... 55 Bijlage 2: Overzicht neutrale mutaties.............................................................................................................................................. 61 Bijlage 3: Stelposten................................................................................................................................................................................... 64
Gemeente Haarlemmermeer 1
Bijlage 4: Budgetten onderwijshuisvesting.................................................................................................................................... 66 Bijlage 5: Omschrijving taakveldnummers.................................................................................................................................... 68
2 Gemeente Haarlemmermeer
Inleiding Voor u ligt de Najaarsrapportage 2022. De najaarsrapportage is een tussentijdse rapportage, waarin het college de raad informeert over afwijkingen in de realisatie van de programmabegroting van het lopende jaar. De standlijn van de rapportage is 31 augustus 2022. Met de najaarsrapportage wordt een inschatting gegeven van het verwachte rekeningresultaat. Gezien de aard van de najaarsrapportage, een afwijkingenrapportage, worden geen voorstellen voor nieuw beleid gedaan. Wel worden in deze rapportage voorstellen gedaan om budgetten over te hevelen naar het volgende begrotingsjaar. In de Voorjaarsrapportage 2022 werd voor het jaar 2022 een positief saldo van € 3,5 miljoen geraamd. De mutaties in de najaarsrapportage geven een voordeel van € 17,7 miljoen voor 2022. Dit betreft vooral incidentele voordelen. Hiermee wordt het geprognosticeerde rekeningresultaat 2022 € 21,2 miljoen. Dit resulaat wordt voor een groot deel door één post veroorzaakt. Het betreft voor € 17,3 miljoen de van het Rijk ontvangen compensatie voor de inkomstenderving in 2020 en 2021 als gevolg van de coronamaatregelen. Deze compensatie mocht volgens een uitspraak van de commissie BBV niet als nog te ontvangen verwerkt worden in het jaar waar de compensatie op betrekking heeft. Helaas leidt dit in de jaren 2020 tot en met 2022 tot een vertekend beeld van het resultaat.
Zonder deze compensatie is het positief resultaat over 2022 € 3,9 miljoen.
In het rapport van bevindingen bij de Jaarstukken 2021 heeft de accountant aandacht gevraagd voor het voorspellend vermogen van de begroting. In de najaarsrapportage wordt een zo goed mogelijk inzicht gegeven in de ontwikkeling van de baten en de lasten. Echter de standlijn van de najaarsrapportage is 31 augustus 2022. In de laatste vier maanden van het jaar kan er nog veel gebeuren. Voor veel ramingen zijn we afhankelijk van informatie van andere partijen zoals de gemeenschappelijke regelingen en het Rijk (uitkeringen gemeentefonds). Deze informatie is nu nog niet beschikbaar en wordt deels pas in december of in het nieuwe jaar bekend. Door de oorlog in Oekraïne is de onzekerheid dit jaar nog groter. In de najaarsrapportage worden ook enkele mutaties gemeld die doorwerken op het meerjarenbeeld. Deze mutaties zijn autonoom en geven een verslechtering van het meerjarenbeeld. De jaren 2023 tot en met 2025 blijven wel ruim positief. Voor 2026 wordt een tekort geprognosticeerd. Dit wordt veroorzaakt door het voornemen van het Kabinet om vanaf 2026 te gaan werken met een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten en provincies. Vooruitlopend daarop is het volumeaccres van het gemeentefonds bevroren op € 1,5 miljard, terwijl in 2025 het volumeaccres € 3,3 miljard is.
Nadat het Rijk eerder had aangekondigd dat in september 2022 duidelijkheid zou komen voor de jaren 2026 en verder is dit nu uitgesteld tot het voorjaar 2023.
Gemeente Haarlemmermeer 3
Door de onzekerheid vanaf 2026 is het niet mogelijk te besluiten tot nieuwe structurele uitgaven. De najaarsrapportage is een belangrijke rapportage binnen de P&C-cyclus. Met deze
4 Gemeente Haarlemmermeer
rapportage legt het college tussentijds verantwoording af aan de raad over het lopende begrotingsjaar. Het college vertrouwt erop dat met deze najaarsrapportage de raad zijn controlerende rol goed kan uitvoeren.
1. Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de uitkomsten van het meerjarenbeeld samengevat. De mutaties die tot het actuele meerjarenbeeld hebben geleid worden toegelicht in hoofdstuk 3. Specifieke subcategorieën van de autonome mutaties zijn de mutaties coronamaatregelen en de Strategische heroriëntatie. Eerst wordt een totaaloverzicht van de mutaties gepresenteerd. Daarna worden de mutaties van € 200.000 of hoger nader toegelicht. Belangrijke ontwikkelingen in de voortgang, accentverschuivingen in bestaand beleid of noemenswaardige wijzigingen die (nog) geen consequenties hebben op het resultaat worden benoemd in hoofdstuk 4. In dit hoofdstuk is ook het onderwerp rechtmatigheid opgenomen. Hoofdstuk 5 betreft de voorstellen om incidentele budgetten over te hevelen naar 2023 en verder. Het gaat om budgetten die in het begrotingsjaar 2022 beschikbaar zijn gesteld voor de uitvoering van eenmalige activiteiten. De uitvoering van de betreffende zaken wordt niet afgerond in 2022. Door over deze overhevelingen te besluiten bij de vaststelling van de najaarsrapportage, zijn deze
budgetten beschikbaar in 2023 en kan de uitvoering in dat jaar vervolgd worden. De risico’s die de gemeente heeft gedefinieerd worden in hoofdstuk 6 geactualiseerd. Dit is een actualisatie ten opzichte van de Programmabegroting 2023-2026. Het gaat hier om de belangrijke risico’s die een negatief effect kunnen hebben op het bereiken van de gemeentelijke doelstellingen of risico’s die mogelijk een gevaar kunnen vormen voor het adequaat uitvoeren van de gemeentelijke taken. Hoofdstuk 7 wordt gebruikt om de schuldratio’s te actualiseren en inzicht te geven in de ontwikkeling van deze ratio’s ten opzichte van de prognoses in de Programmabegroting 2023-2026. De najaarsrapportage wordt afgesloten met diverse bijlages. Voor de getallen in de diverse tabellen geldt dat een min (-) een nadeel is. Door het geautomatiseerd genereren van tabellen kunnen afrondingsverschillen ontstaan.
Gemeente Haarlemmermeer 5
2. Meerjarenbeeld In de Najaarsrapportage 2022 bieden wij u een geactualiseerd begrotingsbeeld. Wij hebben daarin de meest recente beleidsontwikkelingen verwerkt (bestuurlijke besluitvorming en de effecten van landelijke ontwikkelingen). Wij informeren u over de budgettaire afwijkingen ten opzichte van de Programmabegroting 2022-2025 en/of de Voorjaarsrapportage 2022. Waar nodig leggen wij concrete voorstellen tot bijsturing aan u voor. Daarmee voorkomen wij dat bij de Jaarstukken 2022 baten en lasten worden verantwoord die niet door de raad zijn geautoriseerd. Tot slot melden wij u de laatste ontwikkelingen op het gebied van beleid en risico’s. Over de lopende investeringen wordt separaat gerapporteerd in het Meerjarenperspectief Investeringen Najaar 2022 (MPI). In deze najaarsrapportage worden ook de financiële gevolgen van de coronacrisis voor 2022 aan de raad voorgelegd. Er is een specifieke subcategorie van de autonome mutaties opgenomen: de mutaties coronamaatregelen.
6 Gemeente Haarlemmermeer
Het gaat daarbij om meer of minder uitgaven en meer of minder inkomsten, veroorzaakt door de coronacrisis. Uitgangspunt is daarbij dat deze niet kunnen worden gedekt doordat bijvoorbeeld aan andere taken minder wordt uitgegeven. De Voorjaarsrapportage 2022 liet een positief saldo voor 2022 zien van € 3,5 miljoen. Het resultaat van de Najaarsrapportage 2022 is € 17,7 miljoen voordelig. Na verwerking van de uitkomst van de najaarsrapportage ontstaat een begroot voordelig saldo voor 2022 van € 21,2 miljoen. Dit saldo voor 2022 geeft een vertekend beeld, doordat dit voor een groot deel wordt veroorzaakt door de in 2022 ontvangen compensatie in verband met de coronamaatregelen in 2020 en 2021. Zonder deze compensatie is het positief resultaat over 2022 € 3,9 miljoen. In Tabel 1 staat de samenvatting van de mutaties die in deze rapportage verwerkt zijn. In de volgende hoofdstukken worden deze onderdelen toegelicht.
Meerjarenbeeld 2022-2026 Tabel 1
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Saldo Voorjaarsrapportage 2022 Mutaties Programmabegroting 2023-2026
Meerjarenbeeld Programmabegroting 2023-2026 Eerste begrotingswijziging 2023
2022
2023
2024
2025
2026
3.501
4.295
13.383
18.846
6.377
0
-3.138
-5.431
7.952
-3.551
15.295
-14.228
0
2.880
-1.787
-3.974
11.321
-5.724 0
3.501
Uitgangspunt najaarsrapportage
3.501
Coronamaatregelen
1.157
4.037
6.165
-7.851 2.127
13.610
0
0
0
Strategische heroriëntatie
49
-464
464
0
0
Autonome ontwikkelingen
4.052
-1.423
-963
-421
-1.031
Mutaties najaarsrapportage Totaal
De positieve uitkomst van de mutaties najaarsrapportage voor het jaar 2022 wordt met name veroorzaakt door het voordeel op de algemene uitkering van het gemeentefonds (meien septembercirculaire) van € 17,6 miljoen in 2022. Op basis van de septembercirculaire 2022 is de bijstelling voor de jaarschijf 2022 in het bovenstaande meerjarenbeeld verwerkt. De raad is hierover geïnformeerd met het raadsvoorstel Septembercirculaire 2022 gemeentefonds van 11 oktober (2022.0002040). Met dit raadsvoorstel wordt voorgesteld de eerste begrotingswijziging voor 2023 vast te stellen. In deze eerste wijziging zijn de effecten van de septembercirculaire voor de jaren 2023-2026 verwerkt. Een ander voordeel is het vrijvallen van stelposten voor loon- en prijsstijgingen (€ 6,8 miljoen). Dit is een incidenteel voordeel. De verwachting is dat de hoge inflatie in 2022 doorwerkt in nieuw af te sluiten contracten in 2023. Zo loopt ons energiecontract per 31 december 2022 af. In 2022 stond het energietarief nog vast. Vanaf januari 2023 wordt een nieuw tarief vastgesteld, met waarschijnlijk een variabel contract. Op basis van de huidige tarieven op de energiemarkt is de prognose dat de kosten voor energieverbruik zullen stijgen. Gerekend wordt op een kostenstijging tussen € 2,3 en € 5 miljoen per jaar.
17.712
21.213
-1.886
2.151
-499
5.666
-421
10.900
-1.031
-6.755
gesteld dat hiervoor een voorziening gevormd moet worden. Het meerjarenbeeld 2023-2026 laat een positief beeld zien voor de jaren 2022 tot en met 2025. Voor 2026 wordt een tekort geprognosticeerd. Dit wordt veroorzaakt van het voornemen van het Kabinet om vanaf 2026 te gaan werken met een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten en provincies. Vooruitlopend daarop is het volumeaccres van het gemeentefonds bevroren op € 1,5 miljard, terwijl in 2025 het volumeaccres € 3,3 miljard is. Overzicht van baten en lasten Hierna wordt in Tabel 2 de ontwikkeling van de baten en lasten per programma voor het begrotingsjaar 2022 getoond. Uitgangspunt is de begroting na verwerking van de mutaties van de Voorjaarsrapportage 2022. Ook wordt inzichtelijk welk percentage aan afwijking nu wordt gerapporteerd.
Naast de grote voordelen in 2022 geeft het instellen van de voorziening Verlofsparen een nadeel van € 4,2 miljoen. Medewerkers kunnen op basis van de nieuwe afgesloten CAO vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke verlofuren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers hun bovenwettelijke verlofuren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning. Deze verlofuren verjaren niet. Als gevolg van verlofsparen ontstaat er voor de gemeente als werkgever een arbeidskostengerelateerde verplichting. Doordat de op- en afbouw van deze verplichting onvoorspelbaar is, heeft de commissie BBV
Gemeente Haarlemmermeer 7
Tabel 2
Programma (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Overzicht van baten en lasten Bestuur, samenleving en publiekscontact
Veiligheid
Baten en lasten
Mobiliteit
2.540
1.034
3.573
40,7%
Saldo
-12.739
-1.183
-16.461
7,7%
Baten
1.733
25.569
27.302
1.475,3%
Lasten
-20.613
-27.891
-48.504
135,3%
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Overzicht overhead
36.585
-952
35.633
-2,6%
-1.800
-139.885
1,3%
22.600
2.310
24.910
10,2%
3.345
-105.768
-3,1%
Saldo
-86.513
5.655
Baten
964
0
964
0,0%
Lasten
-11.785
-48.699
-60.485
413,2%
-48.699
Baten
97.172
-56.510
40.662
-58,2%
Lasten
-89.239
60.461
-28.778
-67,8%
Baten
1.575
-388
1.187
-24,6%
Lasten
-3.486
-483
-3.969
13,9%
Baten
33.757
-76
33.681
-0,2%
Lasten
-72.690
-83
-72.773
0,1%
-1.910
-38.933
3.951
-871
-159
11.885
-2.781
-39.092
3.493
1.687
5.181
48,3%
Lasten
-7.902
-1.187
-9.089
15,0%
Saldo
-4.409
501
-3.908
Baten Lasten
332.481
37.769
370.250
11,4%
Saldo
-4.980
327.501
-3.988
-8.968
80,1%
Baten
71
229
300
320,6%
Lasten
-63.056
-2.623
-65.679
4,2%
543.643
2,0%
33.781
361.282
-62.985
-2.394
-536.227
-24.130
-560.357
Begroting na wijziging
Mutaties NJR 2022
Begroting 2022 na NJR*
Mutatie NJR in %
Baten
4.160
-1.066
3.094
-25,6%
Lasten
-770
-1.214
-1.984
157,6%
532.971
-3.256
Baten en lasten
10.672
-13.459
-65.379
-16.714
3.390
-2.279
Baten
735
947
1.683
128,8%
Lasten
-2.207
2.207 3.154
0
1.683
-100,0%
Baten
8.433
9.833
18.265
116,6%
Lasten
-16.490
-12.056
-28.546
73,1%
Baten
169
-40
129
-23,7%
-1.471
-8.058
-2.224
1.110
4,5%
Saldo
Saldo
8 Gemeente Haarlemmermeer
7.934
-59.521
Baten
Saldo
Wonen
-80.858
-10.822
3 Saldo van baten en lasten (1-2)
Ruimtelijke ontwikkelingen
-104.252
-109.113
2 Totaal van lasten excl. reservemutaties
Mobiliteit
-2.752
Lasten
1 Totaal van baten excl. reservemutaties
Maatschappelijke ontwikkeling
-101.500
Baten
Saldo
Programma/Mutaties reserves
-21.201
-138.085
Saldo Economische zaken
-2.322
-12.888
Lasten
Saldo Kwaliteit fysieke omgeving
-18.880
-149
Baten
Saldo Wonen
Mutatie NJR in %
-15.278
Saldo Ruimtelijke ontwikkelingen
Begroting 2022 na NJR*
Lasten
Saldo Maatschappelijke ontwikkeling
Mutaties NJR 2022
Baten
Saldo Zorg en werk
Begroting na wijziging
-10.281
Programma/Mutaties reserves
Baten en lasten
Economische zaken
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Mutaties NJR 2022
Begroting 2022 na NJR*
Mutatie NJR in %
Lasten
-48 121
-40
0
-48
0,0%
Baten
338
0
338
0,0%
Lasten
0
0
0
0,0%
Saldo Kwaliteit fysieke omgeving
Begroting na wijziging
81
Saldo
338
0
338
Baten
727
760
1.487
104,5%
Lasten
0
0
0
0,0%
Saldo
727
760
1.487
Baten
15.305
41.820
57.125
273,3%
Lasten
-3.595
-10.021
-13.615
278,8%
82.120
175,0%
Saldo 4 Totaal van baten reservemutaties 5 Totaal van lasten reservemutaties
6 Resultaat reservemutaties (4-5) 7 Totaal van baten incl. reservemutaties (1+4) 8 Totaal van lasten incl. reservemutaties (2+5) 9 Gerealiseerd resultaat (7-8) * NJR: Najaarsrapportage 2022
Toelichting De kolom mutaties NJR2022 is opgebouwd uit de autonome- en neutrale mutaties (bijlagen 1 en 2). De autonome mutaties worden in het volgende hoofdstuk toegelicht. Hieronder wordt per programma kort toegelicht wat de belangrijkste mutaties zijn als de afwijking 20% of groter is. Bestuur, samenleving en publiekscontact De hogere baten betreffen met name de inkomsten uit reisdocumenten en de geraamde vergoeding voor het registreren van Oekraïense vluchtelingen. Hier staan hogere lasten tegen over. Veiligheid De hogere baten en lasten betreft voor € 24,2 miljoen de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Verder zijn de lasten hoger vanwege de geraamde kosten voor de opsporing van niet gesprongen explosieven (NGE's). Deze kosten worden gedekt door een bijdrage uit het gemeentefonds die verantwoord is bij de algemene dekkingsmiddelen. Mobiliteit De hogere lasten worden vooral veroorzaakt door het in één keer ten laste van de exploitatie brengen van de restantboekwaarde van de bijdrage in de omlegging van de A9. Dit naar aanleiding van een uitspraak van de commissie BBV.
11.710
29.866
-23.109 6.756
562.837
-559.336 3.501
31.800
43.510
-21.084
-44.193
52.254
31.170
62.926
-45.214 17.712
37.927
625.762
-604.550 21.212
91,2%
11,2% 8,1%
Ruimtelijke ontwikkelingen De mutaties in de baten en lasten betreft grotendeels de verwerking van het tussentijds Meerjarenperspectief Grondzaken (tMPG) 2022. Verder is rekening gehouden met lagere lasten in verband met een budgetoverheveling voor de energietransitie. Wonen In dit programma dalen de baten door een bijstelling van de specifieke uitkering huisvesting aandachtsgroepen. De verwachting is dat deze middelen in 2023 worden ingezet. Door deze verschuiving worden de lasten ook lager. In de lasten is verder rekening gehouden met een stijging in verband met een hogere storting in de voorziening Groot onderhoud gebouwen en éénmalige bijdrage in exploitatiekosten van het flexwonengebouw Sarabande 7a te NieuwVennep. Economische zaken Als gevolg van gerealiseerde verkopen van panden uit de niet-kernportefeuille vastgoed stijgen de baten. Overzicht algemene dekkingsmiddelen De hogere lasten met name zijn het gevolg van de herberekening van de financiierng en in verband daarmee de aanpassing van het renteomslagpercentage van 2% naar 1,5%. Hierdoor wordt er minder rente doorbelast aan de programma's en wordt het financieringsresultaat dat wordt verantwoord bij het Overzicht algemene dekkingmiddeeln lager.
Gemeente Haarlemmermeer 9
Overzicht overhead De hogere baten betreft de vrijval van een deel van de voorziening Pensioenverplichting wethouders. Reservemutaties De lagere onttrekking aan de reserves in het programma Maatschappelijke ontwikkeling betreft de dekking van enkele projecten voor het Haarlemmermeerse Bos en Mainport & Groen. Deze onttrekkingen worden nu later gedaan als de projecten uitgevoerd worden. De hogere storting in dit programma betreft de reserve Maatschappelijk voorzieningen waarin 50% van de netto-verkoopopbrengst van vastgoedobjecten wordt gestort. In het programma Mobiliteit wordt de storting van een winstneming in 2022 vanuit het tMPG ten behoeve van de bijdrage in de omlegging van de A9 teruggedraaid. Verder valt het deel van de reserve Dekking afschrijvingslasten dat betrekking heeft op de bijdrage omlegging A9 vrij. Deze mutaties zijn in verband met het in één keer afboeken van de betaalde bijdrage in de omlegging van de A9. De winstneming en de vrijval van de reserve worden ingezet ter gedeeltelijke dekking van deze afboeking. Op basis van het tMPG worden de onttrekkingen
10 Gemeente Haarlemmermeer
en stortingen in de Algemene reserve grondzaken, de reserve Schaalsprong en reserve Ruimtelijke investeringen Haarlemmermeer (RIH) bijgesteld. Omdat de kosten van extra onderzoeken op het gebied van wonen gedekt kunnen worden uit regulier beschikbaar budget, wordt er minder onttrokken aan de reserve Wonen. Voor het verstrekken van een subsidie voor het Smart Cargo Mainport Program van Schiphol wordt een onttrekking aan de reserve Versterking van de (lucht)vrachtketen geraamd in het programma Economische zaken. De hogere onttrekkingen aan de reserves in het Overzicht algemene dekkingsmiddelen betreft met name de dekking van de afboeking van de boekwaarde van de bijdrage in de omlegging van de A9. Verder is er sprake van het doorschuiven van budgetoverhevelingen uit 2021 naar 2022 of het terugdraaien van budgetoverhevelingen waartoe eerder besloten is. De hogere stortingen betreft voorgestelde nieuwe budgetoverhevelingen en het reserveren van de meeropbrengst OZB niet-woningen als gevolg van de hoger vastgestelde Woz-waarde van het luchthavengebied, zodat deze in 2023 verrekend kan worden.
3. Toelichting mutaties
Gemeente Haarlemmermeer 11
3.1 Mutaties coronamaatregelen Algemeen In Tabel 3 wordt een samenvatting gegeven van de baten en lasten als gevolg van de coronacrisis. Hierin zijn de werkelijke bedragen conform de Jaarstukken 2021 en 2022 opgenomen en de ramingen voor 2022. Door het Rijk is toegezegd dat de inkomstenderving over 2021 bij de toeristenbelasting en de parkeeropbrengsten wordt gecompenseerd. De inkomstenderving over 2021 is in september 2022 vastgesteld en wordt bij de decembercirculaire 2022 gemeentefonds uitbetaald. Deze uitbetaling wordt nu geraamd. Tabel 3
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel) Jaarstukken 2020
Voor- en nadelen Jaarstukken 2020
-12.756
In 2020 ontvangen compensatie van het Rijk
7.323
Saldo 2020
-5.433
Voor- en nadelen Jaarstukken 2021
-11.856
Jaarstukken 2021 In 2021 ontvangen compensatie van het Rijk
6.993
Saldo 2021
-4.863
Geautoriseerde nog te maken kosten 2022
-4.320
Programmabegroting 2022-2025 Nadelen Voorjaarsrapportage 2022
-1.881
Nadelen Najaarsrapportage 2022
-3.659
In 2022 ontvangen compensatie van het Rijk
17.269
Saldo 2022
7.409
Totaal verantwoord in P&C-producten Totaal voor- en nadelen
-34.472
Totaal ontvangen compensatie
31.585
Saldo
-2.887
Nog te maken kosten in 2023 (afwikkeling Tozo) Saldo
-175
-3.062
Conclusie Per saldo ontstaat er een nadeel van € 3,1 miljoen. Dit wordt veroorzaakt doordat de inkomstenderving van de toeristenbelasting en de parkeeropbrengsten in 2022 niet door het Rijk gecompenseerd wordt. Het Rijk gaat er vanuit dat vanaf 2022 de doorwerking van de coronacrisis en de -maatregelen tot het normale ondernemersrisico behoren. Dat geldt ook voor de gemeenten. Voor Haarlemmermeer speelt hierbij nog mee dat wij voor wat betreft de toeristenbelasting een unieke gemeente zijn. Veel hotelovernachtingen betreffen zakelijke reizigers, die nu nog minder reizen. De voorzichtige verwachting is wel dat het aantal overnachtingen geleidelijk weer terug komt op het pré-coronaniveau. Maar dit hangt ook af van de ontwikkelingen op Schiphol. Als daar de problemen van lange wachtrijen niet opgelost worden, zal dit zijn weerslag hebben op het aantal zakelijke reizigers én het aantal toeristen. Als de inkomstenderving van de toeristenbelasting en parkeeropbrengsten over 2022 niet wordt meegenomen bij de nadelen, dan is de ontvangen compensatie van het Rijk € 1,8 miljoen hoger dan het totaal van de voor- en nadelen.
12 Gemeente Haarlemmermeer
Recapitulatie mutaties coronamaatregelen Najaarsrapportage 2022 Tabel 4
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Huurcompensatie en provinciaal noodfonds
593
0
0
0
0
Specifieke uitkeringen tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties en ijsbanen en zwembaden
39
0
0
0
0
Uitkering gemeentefonds inkomstenderving coronacrisis
17.269
0
0
0
0
Toeristenbelasting
-3.459
0
0
0
0
Parkeeropbrengsten
-832
0
0
0
Totaal - Coronamaatregelen
0
13.610
0
0
0
0
2022
2023
2024
2025
2026
593
0
0
0
0
Toelichting mutaties coronamaatregelen
Maatschappelijke ontwikkeling Huurcompensatie en provinciaal noodfonds (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Beleidsdoel D : Inwoners nemen deel aan een breed aanbod van culturele activiteiten en maken kennis met de culturele historie van de Haarlemmermeer, waarvoor wij het cultureel erfgoed behouden.
Na ontvangst van de jaarrekening van het Cultuurgebouw blijkt dat de gegeven huurcompensatie voor 2021 te hoog is geweest. Hierdoor dient het Cultuurgebouw een deel van de ontvangen huurcompensatie terug te betalen. Daarnaast vind er een afrekening plaats met het provinciaal noodfonds over de ontvangen subsidie in 2021. Verder blijkt na ontvangst van de jaarrekening van Maatvast dat zij geen huurcompensatie nodig hebben. Ten tijde van de jaarrekening was dit wel de verwachting en is dit meegenomen in de jaarrekening en het resultaat van 2021.
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Uitkering gemeentefonds inkomstenderving coronacrisis (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Compensatie inkomstenderving 2020
6.225
0
0
0
0
Compensatie inkomstenderving 2021
11.044
0
0
0
Uitkering gemeentefonds inkomstenderving coronacrisis
0
17.269
0
0
0
0
Als onderdeel van de meicirculaire 2022 is compensatie ontvangen voor de inkomstenderving 2020 als gevolg van de coronacrisis. De raad is hierover geïnformeerd per brief van 5 juli (X.2022.04126) over de meicirculaire 2022. In september 2022 heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de compensatie voor de inkomstenderving over 2021 vastgesteld. Toegezegd is dat deze bij de decembercirculaire 2022 gemeentefonds wordt uitbetaald. Toeristenbelasting
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Toeristenbelasting 2021
541
0
0
0
0
Toeristenbelasting 2022
-4.000
0
0
0
0
Toeristenbelasting
-3.459
0
0
0
2021: Op basis van de over 2021 ontvangen aangiftes van de gerealiseerde omzet van de hotels wordt de geraamde opbrengst van de toeristenbelasting verhoogd tot € 3.821.000. In de jaarstukken 2021 was rekening gehouden met een opbrengst van € 3.280.000.
0
2022: Ook in 2022 blijft het aantal hotelovernachtingen achter ten opzichte van de aantallen die gerealiseerd werden voor de coronacrisis. In januari 2022 was het aantal overnachtingen 34% van het aantal in januari 2019. In juli was dit opgelopen tot 67% ten opzichte van juli 2019. Voor heel 2022 schatten we nu in dat de hotels een omzet realiseren van 67% ten opzichte van 2019. Dat betekent dat we ervan uit gaan dat de bezetting in het tweede halfjaar van 2022 verder toeneemt.
Gemeente Haarlemmermeer 13
Parkeeropbrengsten
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Onderdeel A : Belastingen (OZB, parkeren, toeristenbelasting, precariobelasting).
-832
0
0
0
0
Ook in 2022 blijven de parkeeropbrengsten achter ten opzichte van de parkeeropbrengsten die gerealiseerd werden voor de coronacrisis. De verwachting is dat de parkeeropbrengsten in het tweede halfjaar van 2022 verder toenemen. Dit geldt zowel voor de parkeeropbrengsten van het straatparkeren als voor de parkeergarage Beukenhorst. Het is onzeker of de opbrengsten weer op het niveau van voor de coronacrisis komen.
14 Gemeente Haarlemmermeer
3.2 Strategische heroriëntatie Gelet op het geprognosticeerde tekort in het meerjarenbeeld over de jaren 2022-2025 heeft de raad op 1 juli 2021 besloten tot een pakket maatregelen oplopend tot € 13,2 miljoen in 2025 (2021.0001203). De te realiseren ombuigingen In Tabel 5 is een recapitulatie van de te realiseren ombuigingen opgenomen. Ten opzichte van de cijfers opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025 (inclusief de eerste wijziging) zijn er enkele mutaties doorgevoerd. Tabel 5
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
2.591
6.497
8.379
13.198
13.198
164
175
-114
-100
-100
-2.314
0
0
0
0
(bedragen x € 1.000)
Totaal maatregelen conform raadsvoorstel 2021.0001203 Mutaties:
- volgens de Programmabegroting 2022-2026 - voor 2022 geschrapte ombuigingen op basis van raadsvoorstel Effecten gemeentefonds 2021 op de Programmabegroting 2022-2025 (X. 2021.0002385), inclusief aangenomen amendement 17, € 11.000 fractieondersteuningsbudget. - volgens de Voorjaarsrapportage 2022
243
343
0
0
0
Stand na Voorjaarsrapportage 2022
684
7.015
8.265
13.098
13.098 -2.000
- Stelpost verzachten ombuigingen coalitieakkoord 2022-2026
0
0
-2.000
-2.000
- volgens de Najaarsrapportage 2022
49
-464
464
0
0
Totaal strategische heroriëntatie
733
6.551
6.729
11.098
11.098
Mutaties ombuigingen De mutaties in de ombuigingen in de Najaarsrapportage 2022 worden hierna toegelicht. Recapitulatie
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Verzachten ombuigingen
0
-464
464
0
0
Retributie Ymere
49
0
0
0
Totaal - Ombuigingen
49
-464
464
0
0
0
Toelichting mutaties
Maatschappelijke ontwikkeling Verzachten ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Vervallen stelpost verzachten ombuigingen
0
0
2.000
2.000
2.000
Verzachten ombuigingen welzijn
0
-364
-528
-1.309
-1.309
Verzachten ombuigingen sport
0
0
-336
-336
-336
Verzachten ombuigingen cultuur
0
-100
-673
-356
-356
Verzachten ombuigingen
0
-464
464
0
0
Bij het coalitieakkoord is vanaf 2024 € 2 miljoen structureel vrijgemaakt om de ombuigingen te verzachten. Binnen het programma Maatschappelijke ontwikkeling wordt een verdeling per thema voorgesteld, zodat het maatschappelijk effect zoveel mogelijk beperkt kan worden en de subsidies tijdig verleend kunnen worden. We onderscheiden drie hoofdthema’s in de ombuigingen: Cultuur, Sport en Welzijn (doelgroepen, gezondheid & sociale basis). Het bedrag wordt proportioneel aan elk thema toebedeeld. Sport 17%, Cultuur 18% en Welzijn 65%. Daarnaast wordt voorgesteld een deel van de middelen uit 2024 per 2023 beschikbaar te stellen, om te voorkomen dat in 2023 ombuigingen moeten worden doorgevoerd die later weer teruggedraaid gaan worden.
Gemeente Haarlemmermeer 15
Ruimtelijke ontwikkelingen Retributie Ymere
(bedragen x € 1.000; min is nadeel) Beleidsdoel B : Haarlemmermeer realiseert ruimtelijke projecten die bijdragen aan het maatschappelijk doel. Retributie Ymere
2022
2023
2024
2025
2026
49
0
0
0
0
49
0
0
0
0
De ombuigingen over 2022 zijn bij het vaststellen van de Programmabegroting 2022-2025 teruggedraaid. Echter is de retributie van Ymere betreffende de Kaj Munkweg en Hoofdweg wel ontvangen en daarmee is deze ombuiging gerealiseerd. Stand van zaken rondom de ombuigingen Alle ombuigingen waartoe bij de strategische heroriëntatie besloten is, worden hieronder toegelicht. Hierbij wordt aangegeven wat het maatschappelijk effect is en de voortgang van de realisatie. Wanneer de realisatie niet volgens planning is wordt hier een nadere toelichting op gegeven.De definitieve verdeling van de € 2 miljoen verzachting van de ombuigingen op het programma Maatschappelijke ontwikkeling wordt later in dit overzicht verwerkt. Bestuur, samenleving en publiekscontact Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Optimaliseren dienstverleningskanalen Maatschappelijk effect Realisatie
Realisatie
Realisatie
2024
2025
2026
0
0
126
126
0
59
0
0
0
11
22
33
44
44
2022
2023
2024
2025
2026
0
189
189
189
189
0
126
126
126
126
2022
2023
2024
2025
2026
0
850
850
850
850
Laag
Hoog Gerealiseerd
Fractievergoedingen Maatschappelijk effect
2023
0 Volgens planning
Taakstelling dienstverlening Maatschappelijk effect
2022
Laag Gerealiseerd
Veiligheid
Ombuigingen (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Verlagen bijdragen gemeenschappelijke regelingen (VRK en OD NZKG) Maatschappelijk effect Realisatie
Gemiddeld Volgens planning
Minder handhaving inzetten op bijvoorbeeld wildplakken en kladden en collecteren Maatschapelijk effect Realisatie
Gemiddeld Volgens planning
Zorg en werk Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Beperken kosten jeugdzorg Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Onzeker
Beperken kosten jeugdzorg De realisatie van de strategische heroriëntatie ‘Beperken kosten Jeugdzorg’ is onzeker. Maatregelen om de kosten te beperken, multiproblemaanpak Hestia en praktijkondersteuners JGGZ bij de huisartsen, zijn ingezet. De huidige omstandigheden in het zorglandschap (wachtlijsten, personeelstekorten) maken het echter onzeker of het lukt om door middel van deze maatregelen een besparing van € 850.000 te realiseren. We zien daarnaast wel dat de kosten in de jeugdzorg minder snel stijgen dan we hadden verwacht als gevolg van deze omstandigheden in het zorglandschap.
16 Gemeente Haarlemmermeer
Maatschappelijke ontwikkeling Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Maatregelen Integraal huisvestingsplan Onderwijs - Actualisatie IHP - Huurafdracht schoolbesturen Maatschappelijk effect Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
Realisatie
224 112
224 112
0
0
0
740
740
0
100
300
300
300
0
200
200
200
200
0
120
120
120
120
0
0
756
756
756
400
400
400
400
400
30
523
808
3.157
3.157
0
96
96
96
96
2022
2023
2024
2025
2026
0
0
0
-420
-420
0
0
0
669
669
2022
2023
2024
2025
2026
0
350
350
350
350
0
0
50
50
50
0
0
0
301
301
Gemiddeld
Gemiddeld Volgens planning Hoog Volgens planning Laag Gerealiseerd Hoog Volgens planning
Verlaging Wijkbudgetten Maatschappelijk effect
0 0
Volgens planning
Versoberen ondersteuning (doelgroep)activiteiten Maatschappelijk effect
0 0
Volgens planning
Beperken bovenwettelijke onderwijsactiviteiten Maatschappelijk effect
0 0
Hoog
Versoberen breedtesport Maatschappelijk effect
2026
Hoog
Versoberen topsport Maatschappelijk effect
2025
Volgens planning
Maatregelen culturele onderwerpen Maatschappelijk effect
2024
Laag
Concentreren en optimaliseren bibliotheekfunctie Maatschappelijk effect
2023
Volgens planning
Vercommercialisering groter gedeelte Het Cultuurgebouw Maatschappelijk effect
2022
Gemiddeld Volgens planning
Mobiliteit
Ombuigingen (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Minder parkeerplaatsen Hoofddorp centrum - Lagere parkeerinkomsten (Overzicht algemene dekkingsmiddelen - Lagere lasten (Programma Mobiliteit) Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Ruimtelijke ontwikkelingen Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Heffen van leges voor advisering ruimtelijke initiatieven Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Verlagen initiatievenbudget vanaf 2024 Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Taakstelling NMCX Maatschappelijk effect Realisatie
Gemiddeld Volgens planning
Gemeente Haarlemmermeer 17
Kwaliteit fysieke omgeving Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Besparen op afhandeling meldingen openbare ruimte Maatschappelijk effect Realisatie Maatschappelijk effect
Maatschappelijk effect
Maatschappelijk effect
2025
2026
63
63
63
0
315
315
315
315
0
300
300
300
300
0
300
300
300
300
Gemiddeld Volgens planning
Laag Volgens planning
Kostendekkend maken rioolheffing Realisatie
2024
63
Hoog
Uniformering straatreiniging - Verlaging beeldkwaliteit openbare ruimte Realisatie
2023
0
Volgens planning
Risicogestuurd onderhoud openbare ruimte Realisatie
2022
Laag Gerealiseerd
Economische zaken Ombuigingen
2022
2023
2024
2025
2026
Verhogen van inkomsten vastgoed en gronden - hogere pachtopbrengsten - lagere kosten beheer vastgoed - huuropbrengst Sarabande 7a - inbreng gronden van Groningen - retributie Ymere
243 0 0 0 49
243 0 55 50 48
200 0 55 50 48
200 250 55 50 48
200 250 55 50 48
Totaal
292
396
353
603
603
0
100
100
200
200
0
0
50
50
50
0
1.050
1.050
1.050
1.050
0
200
200
200
200
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Gerealiseerd
Versnellen verkoop niet-kernportefeuille vastgoed Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Gerealiseerd
Reduceren Marketing & Acquisitie Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Verhogen inkomsten reclamebeleid Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Onzeker
Verhogen leges Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Verhogen inkomsten reclamebeleid Er is onderzocht of de inkomsten kunnen worden gevonden in de vorm van een reclamebelasting. Deze belasting is zeer arbeidsintensief en treft ondernemers in de gehele gemeente. Dit geniet in eerste instantie niet onze voorkeur. Op dit moment wordt onderzocht of wij de bestaande reclamecontracten kunnen verruimen met de huidige aanbieders en er wordt onderzocht of wij nieuwe reclamemasten op eigen grond kunnen aanbesteden zodat op deze manier € 1.050.000 gegenereerd kan worden. Dit traject vergt nog wat meer tijd dan we eerder hebben ingeschat en zal in 2023 afgerond zijn. Mocht het niet lukken om de privaatrechtelijke reclamecontracten te verruimen dan wel een nieuwe aanbesteding voor reclamemasten uit te zetten, dan wordt er vanaf 2024 een reclamebelasting ingevoerd waarin de tarieven zo worden samengesteld dat het tekort van 2023 wordt ingelopen.
18 Gemeente Haarlemmermeer
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Verhogen parkeertarieven/vergunningen Maatschappelijk effect Realisatie
2022
2023
2024
2025
2026
0
1.256
1.256
1.256
1.256
2022
2023
2024
2025
2026
0
0
0
181
181
0
0
0
189
189
Hoog Volgens planning
Overzicht overhead Ombuigingen
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Besparing door digitalisering, automatisering en robotisering Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Onzeker
Versoberen uitvoering van taken in het primaire proces Maatschappelijk effect Realisatie
Laag Volgens planning
Besparing door digitalisering, automatisering en robotisering De gedachte was door processen slimmer, digitaler en anders aan te pakken wij het werk effectiever kunnen doen. Twee voorbeelden: Robotic Process Automation (RPA) kan ervoor zorgen dat handmatig werk geautomatiseerd gaat worden. We zijn nu in de eerste fase van RPA, de tweede fase start in het derde kwartaal van 2022. Daarna moet er inzicht komen in de vraag wat RPA ons als organisatie kan opleveren. Niet meer intern doorbelasten is ook een voorbeeld waarbij administratieve handelingen effectiever georganiseerd kunnen worden. De tegengestelde beweging daarbij is dat de werkdruk op administratieve processen weer toeneemt omdat de gemeente zal groeien. De vraag daarbij is of de winst die behaald wordt door effectievere bedrijfsvoering, wel omgezet kan worden in geld, omdat aan de andere kant de groei van de gemeente zorgt voor extra werkzaamheden.
Gemeente Haarlemmermeer 19
3.3 Overige autonome ontwikkelingen Tabel 6
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Contributie Vereniging Nederlandse Gemeenten
-109
-109
-109
-109
-109
Reisdocumenten
150
0
0
0
0
Voorzieningen Wachtgeld voormalig wethouders en Pensioenen wethouders
-73
0
0
0
0
Resultaat 2021 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK)
543
0
0
0
0
0
0
0
0
0
WMO collectief vervoervoorzieningen
187
0
0
0
0
Persoonsgebonden budget
526
0
0
0
0
Vrouwenopvang overschot 2021 (centrumgemeente Haarlem)
185
0
0
0
0
Inburgering
140
0
0
0
0
Sociale werkvoorziening
230
0
0
0
0
Jeugdzorg met verblijf
859
0
0
0
0
Definitief budget BUIG 2022
-317
0
0
0
0
Voorziening Groot onderhoud gebouwen
-840
0
0
0
0
Leerlingenvervoer
-423
0
0
0
0
IHP tijdelijke huisvesting
335
279
-58
-12
-635
Huurkosten Athenelaan 11 Nieuw Vennep
181
181
181
181
181
Opvang vluchtelingen Oekraïne
Subsidie dorpshuis Spaarndam
41
0
0
0
0
Onderwijsachterstanden
520
0
0
0
0
Subsidies, verenigingsondersteuning sport en evenementen
383
0
0
0
0
Dekking subsidieverwerving
-104
-104
0
0
0
Tussentijds Meerjarenperspectief grondzaken (tMPG) 2022
374
0
0
0
0
Anterieure overeenkomsten kleinschalige woningbouw
-520
0
0
0
0
Boetefacturen bouw hotel
-172
0
0
0
0
Programmakosten Stationsgebied
-1.580
0
0
0
0
Flexwonengebouw Sarabande 7a Nieuw-Vennep
-304
0
0
0
0
Huisvestingsopgave asielaanpak
-500
-500
-500
0
0
Gladheidsbestrijding
-171
0
0
0
0
Stormschade bomen en bomen snoeien
-225
0
0
0
0
Onderhoud Bennebroekerbrug en fontein Beursplein
-190
0
0
0
0
Dagelijks onderhoud groen
-350
-400
0
0
0
Aanpak afval naar grondstoffeninzameling (VANG)
-44
-584
0
0
0
Afvalinzameling en -verwerking
218
0
0
0
0
Verkopen, recht van opstal en huurovereenkomsten vastgoed
1.244
-7
-7
-7
-7
Uitkeringen gemeentefonds
559
0
0
0
0
Onroerendezaakbelastingen
1.064
0
0
0
0
Parkeerbelasting
-200
0
0
0
0
319
0
0
0
0
Correctie btw-aangiften
300
0
0
0
0
Vrijval stelposten 2022
6.833
0
0
0
0
0
-180
-470
-474
-461
-759
0
0
0
0
Parkeeropbrengsten parkeerterrein Burgemeester van der Willigenlaan en Apriscoterrein
Kapitaallasten mutaties MPI najaar 2022 Financiering
20 Gemeente Haarlemmermeer
Omschrijving (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Dwangsommen en schadevergoedingen
-200
0
0
0
0
Indexatie Noord-Hollands Archief
100
0
0
0
0
Onderhoudscontracten ICT
350
0
0
0
0
Salaris- en inhuurlasten en opbrengst Interne opdrachten systematiek
-675
0
0
0
0
368
0
0
0
0
-4.200
0
0
0
Opleidingsbudgetten Voorziening Verlofsparen
Totaal - Autonome mutaties
0
4.052
-1.423
-963
-421
-1.031
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Hogere baten
599
0
0
0
0
Hogere lasten
-449
Toelichting overige autonome ontwikkelingen
Bestuur, samenleving en publiekscontact Reisdocumenten
Reisdocumenten
0
0
0
0
150
0
0
0
0
2022
2023
2024
2025
2026
543
0
0
0
0
De beperkingen van de reismogelijkheden in de afgelopen jaren zijn met het wegvallen van de coronamaatregelen kleiner geworden. Dit leidde tot een toename van het aantal aanvragen van (reis)documenten. De hogere baten en lasten geven per saldo een voordeel.
Veiligheid
Resultaat 2021 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) (bedragen x € 1.000; min is nadeel)
Beleidsdoel B : Het verzekeren van de doelmatige en slagvaardige hulpverlening op het gebied van brandweerzorg, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.
De VRK heeft het jaar 2021 afgesloten met een positief exploitatieresultaat van € 1,8 miljoen. De belangrijkste verklaring hiervoor is het lastig vervullen van vacatures, wat een onvoorzien voordeel op de personeelslasten heeft opgeleverd. Daarnaast konden door de corona-maatregelen taken niet of later uitgevoerd worden, wat ook een financieel voordeel heeft opgeleverd. Zie ook het raadsvoorstel Zienswijze op het concept Jaarverslag 2021 en de ontwerp Programmabegroting 2023-2026 Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) (2022.0001209). Bij besluit van het Algemeen Bestuur van de VRK op 11 juli 2022 zijn de jaarstukken 2021 definitief vastgesteld. Het aandeel van Haarlemmermeer in het resultaat 2021 wordt geraamd. Opvang vluchtelingen Oekraïne
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Kosten opvang
-27.786
0
0
0
0
Rijksbijdrage
27.786
0
0
0
Opvang vluchtelingen Oekraïne
0
0
0
0
In onze gemeente worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen. Hiervoor worden kosten gemaakt. De verwachting is dat de te ontvangen vergoedingen van het Rijk voldoende zijn om de kosten te dekken. We hebben op dit moment geen aanleiding om te verwachten dat de kosten hoger zullen worden dan de te ontvangen bedragen.
0
0
Gemeente Haarlemmermeer 21
Zorg en werk
Persoonsgebonden budget
(bedragen x € 1.000; min is nadeel) Beleidsdoel A : Inwoners ontvangen zorg en ondersteuning thuis.
2022
2023
2024
2025
2026
526
0
0
0
0
We zien dat het aantal afgegeven persoonsgebonden budgetten (pgb) voor jeugdzorg en maatschappelijk ondersteuning (Wmo) is gedaald. Bij de brede uitvraag (keukentafelgesprek) wordt steeds meer ingezet op effectieve ( jeugd)hulp en normaliseren, meer toeleiding naar de Wet Langdurige Zorg en betere informatie over pgb bij onafhankelijke cliëntondersteuners die inwoners ondersteunen. Het aantal afgegeven pgb's voor hulp bij huishouden is nagenoeg gelijk gebleven en wijkt af van bovenstaande trend door aanhoudende vergrijzing in de samenleving. Sociale werkvoorziening
(bedragen x € 1.000; min is nadeel)
2022
2023
2024
2025
2026
Beleidsdoel C : Onze inwoners zijn economisch zelfstandig; werk boven uitkering.