1. FVD spreektekst
Tekst van het document
Voorzitter, Vandaag bespreken we de programmabegroting 2027–2030. Eens per jaar ontvangt de raad honderden pagina's vol ambtelijke taal, schemaatjes en grafiekjes. En vervolgens gaat elke fractie haar best doen om er vandaag een mooie show van te maken. De meeste fracties zullen namelijk nooit écht andere keuzes maken, en zo zien we door heel Nederland dezelfde plannen: klimaatneutraliteit, massa-immigratie, inperking van mobiliteit en steeds hogere belastingen. En Haarlemmermeer doet vrolijk mee. Laten we beginnen met het afvalbeleid. Een huishouden met een 140 -litercontainer betaalde in 2023 nog geen 400 euro aan afvalstoffenheffing. Volgend jaar bijna 600 euro. De rioolheffing is in vier jaar tijd met maar liefst 62 procent gestegen. En wat krijgen inwoners daarvoor terug? Het hele afvalsysteem is omgegooid. Kleinere kliko's, andere containers, alles zou beter worden. Maar de bijplaatsingen nemen toe. Dus raamt het college in 2027 opnieuw bijna drie ton aan extra kosten. Het systeem herzien? Ben je gek! Betalen! En inwoners zitten ondertussen met afvaloverlast en ratten. Maar gelukkig wordt alles steeds duurzamer! En over overlast gesproken, hoe staat het eigenlijk met de veiligheid in onze gemeente? Sinds 2022 is het aantal geregistreerde misdrijven met 17 procent gestegen.
Diefstal, verduistering en inbraak met 23 procent en gewelds- en seksuele misdrijven met 25 procent. Ook jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit zijn toegenomen. Er komen extra handhavers. Beter dan niks. Maar explosies en zware criminaliteit los je niet op met een paar extra BOA’s. Daar is politiecapaciteit voor nodig. En alsof de problemen op straat nog niet groot genoeg zijn, lopen onze jongeren en starters ook op de woningmarkt volledig vast. De gemeente wil duizenden woningen bouwen. Zogenaamd betaalbaar. Maar 50 vierkante meter voor vier ton is niet betaalbaar. Begrijpt het college dit? En sociale huur? Daar sta je al gauw 15 jaar voor op de wachtlijst. Terwijl statushouders via voorrangsregelingen woningen kunnen krijgen. Alsof het woonbeleid niet erg genoeg is, wordt ook de automobiliteit steeds verder ingeperkt. Betaald parkeren breidt zich uit, eerst Hoofddorp en Nieuw-Vennep is de volgende. Overigens, in het coalitieakkoord staat dat de gemeenteraad moet gaan beslissen over het invoeren van betaald parkeren. Echter staat in de parkeerbelastingverordening 2027 dat het college die bevoegdheid heeft. Daarom dienen wij het amendement 'Besluiten parkeerbelasting volgens coalitieakkoord' in, waarmee we die bevoegdheid daadwerkelijk bij de gemeenteraad leggen. En dan onze ondernemers. Het college onderzoekt een gemeentebreed ondernemersfonds, mogelijk met verplichte bijdragen.
Wij dienen dan ook de motie in 'Geen fonds zonder draagvlak'. Voorzitter, terwijl de lasten blijven stijgen, wordt er op andere terreinen juist gerekend op flinke bezuinigingen. Neem de zorg. Vanaf 2029 rekent het college op bijna zeven miljoen euro minder uitgaven aan huishoudelijke hulp. Ruim 65 procent minder, terwijl het landelijk nog maar een voornemen is. Waarom staat dit nu al in onze begroting? Maar gelukkig is er wél 700.000 euro voor iets dat 'Het Verhaal van Haarlemmermeer' heet. Voorzitter, zeven ton voor een gemeentelijk verhaal! Wat krijgt de inwoner daar concreet voor terug? Daarom onze motie 'Eerst de meerwaarde, dan het merkverhaal'. Laat eerst zien wat dit project inwoners oplevert voordat we ons verder vastleggen. En ook bij andere projecten moeten we kritisch kijken naar de financiële risico's. Neem Tegenstroom, een bedrijf dat zonnepanelen op huurwoningen verhuurt waarvoor negatieve resultaten worden verwacht. De gemeente staat voor bijna 1,5 miljoen euro garant. Daarom onze motie 'Hoog risico vraagt om heldere cijfers'. Wij willen inzicht in de financiële risico's en de mogelijke kosten voor onze inwoners. En dan het ambtenarenapparaat. Het college wil efficiënter werken. Maar hoe? Dat moet nog worden uitgewerkt.
De belastingverhogingen zijn al tot achter de komma berekend, maar hoe de gemeente efficiënter gaat werken, moet nog worden uitgezocht! Daarom onze motie 'Niet groter, maar slimmer'. Onderzoek waar bureaucratie, externe inhuur en organisatiekosten kunnen worden teruggedrongen. Want voordat je voortdurend meer geld vraagt van inwoners, mag je verwachten dat je eerst kritisch naar je eigen uitgaven kijkt. En terwijl onze inwoners met al deze problemen kampen, liggen de prioriteiten van het college duidelijk ergens anders. Een rechtstreekse gunning aan Corendon voor Oekraïne -opvang bijv., met een maximale contractwaarde van maar liefst 51 miljoen euro. Een onderneming waaraan een voormalig D66- staatssecretaris verbonden is. En dat terwijl de gemeente over 2023 tot en met 2025 samen bijna 40 miljoen euro aan onrechtmatig aanbestede uitgaven voor Oekraïne-opvang heeft gerapporteerd. Maar zeg daar vooral niet te veel over, volgens de gemeentelijke accountant en de wethouder was het immers een “geaccepteerde onrechtmatigheid”. Voorzitter, en dit is uiteindelijk waar het voor ons om draait. Wat voor gemeente, en wat voor land, laten we achter? Uiteindelijk gaat het niet om de honderden pagina's die we vandaag bespreken of de mooie woorden van het college. Het gaat om de mensen die hier wonen.
Die iedere dag hard werken, hun gezin onderhouden, hun belastingen betalen en simpelweg een goede toekomst willen opbouwen. Mensen die zich afvragen of hun kinderen straks nog een huis kunnen betalen. Of hun buurt veilig blijft. Een gemeente is er niet voor zichzelf. Niet voor haar eigen plannen, ambities of prestigeprojecten. Een gemeente is er voor haar inwoners. En het is aan het gemeentebestuur om daarnaar te handelen. Want uiteindelijk is Haarlemmermeer niet van het college. Niet van deze gemeenteraad. Haarlemmermeer is van de mensen die hier wonen. En laten we dat vooral niet vergeten.