1. FVD-speech 1e termijn — Voorjaarsrapportage 2026-2

FVD-speech 1e termijn — Voorjaarsrapportage 2026 Voorzitter, Vandaag bespreken wij de Voorjaarsrapportage: een technisch financieel stuk waarin we mutaties, kredieten, reserves, kapitaallasten en risico’s terugvinden. Maar als je verder kijkt dan de nette tabellen, zie je vooral dat de gemeente tijd koopt en moeilijke keuzes vooruit schuift. Het college schrijft zelf dat het ravijnjaar is doorgeschoven, maar niet verdwenen. Voor 2026 en 2027 wordt de begroting sluitend gemaakt door geld uit de Algemene dekkingsreserve te halen: bijna 2,7 miljoen in 2026 en 4 miljoen in 2027. Bij elkaar dus ruim 6,5 miljoen uit de reserve. Vanaf 2028 staan we alsnog in de min: bijna 6 miljoen in 2028 en ruim 10 miljoen in 2029 en 2030. Voorzitter, dat is geen structurele oplossing. Dat is de spaarpot gebruiken om structurele problemen tijdelijk te maskeren. De risico’s zijn fors. De kosten voor jeugdhulp, Wmo, lonen, prijzen, rente, kapitaallasten en groei van de gemeente lopen op. Alleen al jeugdhulp zorgt structureel voor 5 miljoen extra nadeel per jaar. Ook loon- en prijsstijgingen drukken vanaf 2027 met ruim 5 miljoen per jaar op de begroting. Dat betekent simpel gezegd: als we nu geen keuzes maken, is er straks minder ruimte voor wegen, veiligheid, voorzieningen en dienstverlening. Tegelijkertijd blijven we nieuwe financiële verplichtingen aangaan via kredieten en investeringsprojecten.

Natuurlijk zitten daar noodzakelijke zaken tussen, zoals onderhoud, onderwijs en infrastructuur. Maar er zitten óók uitgaven tussen voor duurzaamheidsmaatregelen, mobiliteitsagenda’s, groen- en recreatieprojecten. Neem bijvoorbeeld PARK21: opnieuw 1,5 miljoen aan krediet. Maar ook het nieuwe gemeentehuis: nog eens 8,5 ton, dit keer voor een accupakket. Voorzitter, dan is de vraag: zijn dit kerntaken, of zijn dit bestuurlijke ambities? Voorzitter, FVD vindt dat de gemeente terug moet naar de kerntaken. Veiligheid. Bereikbaarheid. Onderhoud van wegen en openbare ruimte. Riolering. Scholen. Goede dienstverlening. Zorg voor inwoners die echt hulp nodig hebben. Een gemeente hoeft zich niet bezig te houden met iedere bestuurlijke ambitie, iedere klimaatagenda, ieder prestigeproject en iedere regionale wens die van bovenaf wordt opgelegd. En dan het ambtelijke apparaat. Vorig jaar hebben wij hier al aandacht voor gevraagd. Toen gaf het college aan dat hier al naar werd gekeken. Maar nu zien we opnieuw extra kosten. In deze Voorjaarsrapportage staat 1,1 miljoen voor uitbreiding van de personele capaciteit.

Voorzitter, wij vallen de ambtenaren niet aan. Integendeel. Ambtenaren krijgen juist veel te veel taken op hun bord, en daardoor komt het college elk jaar weer terug met de vraag om extra capaciteit. FVD draait dat om: schrap eerst de onnodige ambities, voordat er om extra capaciteit wordt gevraagd. Dan de schaalsprong: de enorme woningbouwopgave en groei van onze gemeente. Haarlemmermeer heeft de ambitie om door te groeien naar 200.000 inwoners. Maar de vraag is: wie heeft hier eigenlijk voor gekozen? Willen inwoners dit? Willen onze dorpen en kernen steeds verder verdichten? Willen inwoners dat Haarlemmermeer steeds stedelijker wordt? Voorzitter, FVD is niet tegen bouwen. Onze jongeren kunnen nauwelijks een woning vinden. Gezinnen zitten vast. Ouderen die willen doorstromen kunnen vaak nergens heen. Dus ja, er moet gebouwd worden. Maar dan wel voor onze eigen inwoners. Want wat zien we? Niet alleen sociale huur is voor lokale woningzoekenden steeds moeilijker bereikbaar. Ook op de private markt zien we dat onze eigen inwoners worden verdrongen. Hyde Park in Hoofddorp is daarvan een duidelijk voorbeeld. Volgens onderzoek van de NVM ligt het aandeel door expat gekochte woningen in Hyde Park op ongeveer 75 procent, het hoogste van Nederland. Dan moeten wij toch vragen: voor wie bouwen wij eigenlijk? Daarom dienen wij de motie in: “Voor wie bouwen wij?”.

Voorzitter, wij weten ook dat de gemeente niet zomaar bij iedere private koopwoning kan bepalen wie de koper wordt, maar wij vragen om transparantie. Voor wie bouwen we, kunnen onze eigen inwoners er nog tussen komen, en benut de gemeente per project maximaal de mogelijkheden voor lokale binding en eigen bewoning? Deze motie bespreek ik graag verder in de tweede termijn. Voorzitter, dan veiligheid. Als Haarlemmermeer groeit, moet de veiligheid meegroeien. We zijn een grote gemeente, met Schiphol, grote kernen, bedrijventerreinen en steeds meer inwoners. Dan heb je echte politiecapaciteit nodig. Boa’s zijn belangrijk, maar zij kunnen het werk van de politie niet overnemen. Opsporing van strafbare feiten en handhaving van de openbare orde zijn primaire taken van de Nationale Politie. We zien ook dat de veiligheidsopgave groeit. Volgens CBS-cijfers is het totaal aantal geregistreerde misdrijven sinds 2023 weer gestegen. Vooral gewelds- en seksuele misdrijven, mishandeling,

bedreiging en stalking, verkeersmisdrijven en rijden onder invloed laten een duidelijke stijging zien. Dan is het niet genoeg om alleen naar boa’s te kijken. Haarlemmermeer heeft voldoende politiecapaciteit nodig. Daarom dienen wij ook een motie in over politiecapaciteit. De kern daarvan is simpel: Het college moet zich richting kabinet, minister, politie-eenheid, VNG en relevante overlegtafels veel nadrukkelijker inzetten voor meer politiecapaciteit in Haarlemmermeer. En tot slot dienen wij een motie vreemd in over hotelopvang. Deze motie gaat over informatievoorziening. Als het COA of het Rijk met verzoeken, verlengingen of uitbreidingen komt rond hotelopvanglocaties, dan moet de raad daar tijdig over geïnformeerd worden. Voorzitter, afrondend. FVD ziet een andere koers voor Haarlemmermeer. Wij kiezen voor kerntaken. Stop met bovenwettelijke klimaatambities. Stop met asiel- en opvangbeleid dat lokaal wordt afgewenteld. Bouw voor onze eigen inwoners. Zet veiligheid voorop. Geef ondernemers ruimte. Houd lokale lasten zo laag mogelijk. En gebruik de sterke financiële basis die Haarlemmermeer nog heeft om nú verstandig te kiezen, niet om problemen vooruit te schuiven. Voorzitter, FVD kiest voor onze inwoners, voor kerntaken en voor gezond verstand. Dank u wel.