1.8 Bijlage 8 - Holmkwartier Ruimtelijke essenties.pdf

HOLMKWARTIER RUIMTELIJKE ESSENTIES

29-03-2021 | definitieve VERSIE

opdrachtgever:

WOONPROGRAMMA AMSTELRING 2018

Ruimtelijke Essenties Holmkwartier Hoofddorp #19042 de Architekten Cie. b.v. Klaprozenweg 75A NL - 1033 NN Amsterdam The Netherlands T +31 20 5309300 arch@cie.nl www.cie.nl Versie: 17 september 2018, status: concept voor intern gebruik

Amstelring 2018 Woonprogramma (concept voor intern gebruik)

2

#19042

Inhoudsopgave 1

inhoud Inleiding 05 analyse 07 ruimtelijke essentie 17 themas 33

luchtfoto Hoofddorp

de Architekten Cie. | maart 2021 3

4

Bornholm vlak na oplevering

omstreeks 1979

omstreeks 1986

omstreeks 1986

inleiding Op het terrein van de zorggebouwen Bornholm en Eijkenhove liggen kansen om te bouwen aan een nieuwe, toekomstige en inclusieve buurt: het Holmkwartier. Het terrein van Bornholm & Eijkenhove wordt een nieuw buurtje binnen de wijk Bornholm waar plek is voor jong en oud, waar mensen naar elkaar omkijken en prettig samen leven. Amstelring introduceert op het terrein een nieuw toekomstbestendig woonzorgcomplex waar senioren die zorg nodig hebben, zich welkom voelen en fijn kunnen wonen. Daarnaast worden er verschillende woningtypologieën toegevoegd voor alle doelgroepen en komen er voorzieningen in het gebied. Je voelt je er thuis omdat de nieuwe buurt de faciliteiten heeft die het leven comfortabel maken. Mensen kunnen hier langdurig en plezierig leven. De nieuwe buurt staat in verbinding met de wijk Bornholm, en het is een levendige plek van ontmoeting.

omstreeks 1984

Het huidige woonzorgcentrum Bornholm voldoet niet meer aan de wensen en eisen van deze tijd. Eigenaar Amstelring heeft daarom plannen voor volledige sloop en nieuwbouw van het huidige woonzorgcentrum. Het nieuw te ontwikkelen woonzorgcentrum met een vernieuwend zorgconcept zal anders van opzet zijn dan het huidige gebouw. Een groot deel van het terrein komt daardoor vrij voor een andere invulling. In dit document met ruimtelijke essenties worden de eerste lijnen uitgezet waarmee de randvoorwaarden, doelstellingen en ambities zichtbaar worden voor de nieuwe buurt Holmkwartier. De verwachte zorgvraag in de wijk Bornholm stijgt door de zogenaamde dubbele vergrijzing. Ouderen maken een steeds groter deel uit van de bevolking en worden gemiddeld steeds ouder dan voorheen. De zorg wordt hierdoor zwaarder en complexer waardoor er hogere eisen aan de huisvesting worden gesteld. In de nieuwbouw van het woonzorgcentrum voor Amstelring komt de nadruk te liggen op kleinschalig wonen, met zorg dicht bij de bewoners en de kleinschalige woongroep als uitgangspunt. Het zorgprogramma wordt ondergebracht in twee gebouwen; een gebouw met een beschermde leefomgeving is gericht op bewoners met dementie. Het tweede gebouw voorziet in de zorg voor mensen met een somatische aandoening.

Met de nieuwbouw van de twee zorggebouwen speelt Amstelring in op de veranderende zorgvraag, en kan daarmee een bijdrage leveren aan de wijk Bornholm. Ook de overige gebouwen dragen bij aan de inclusiviteit binnen de buurt. De gemeente Haarlemmermeer bestaat voor een groot deel uit grondgebonden woningen. Appartementen beslaan een veel kleiner deel van het woningaanbod. De nieuwe woonbuurt kan door het toevoegen van verschillende typologieën van wonen een positieve bijdrage leveren aan een divers woningaanbod binnen de wijk en sluit daarmee aan op de behoeftes binnen de gemeente. Het hart van de nieuwe buurt bestaat uit een centraal gelegen levendig plein. Ook het nieuwe woonzorgcentrum van Amstelring heeft een prominente plek aan dit plein. Naast een plek voor zorg komen er ook 200 tot 300 woningen, faciliteiten en voorzieningen op het omliggende terrein. Zowel grondgebonden woningen, als gestapelde woonvormen met onder andere levensloopbestendige appartementen, gaan onderdeel uitmaken van de toekomstige buurt. Gezinnen, ouderen, alleenstaanden of jonge starters, voor iedereen moet er plek zijn in de nieuwe buurt. Op deze wijze ontstaat er een nieuwe, kleurrijke buurt dat een levendige en aantrekkelijke plek is voor jong en oud. maart 2021

Bornholm anno 2020

de Architekten Cie. | maart 2021 5

6

analyse OV VerbindingEN hoogbouw, stedelijke accenten, groenstructuur en water voorzieningen wijk bornholm planlocatie

luchtfoto plangebied

de Architekten Cie. | maart 2021 7

Analyse | ov verbindingen r-net 300

hoogwaardige OV verbindingen met metropoolregio Amsterdam 8

analyse | ov verbindingen lokaal

R-NET De wijk Bornholm is aangesloten op het regionale hoogwaardig openbaar vervoer netwerk R-NET. Snelle en frequente (tot 10 bussen per uur) busverbindingen naar Haarlem en Amsterdam voorzien in een goede aansluiting van de wijk Bornholm op de omliggende regio. Binnen 15 minuten vanaf de bushalte Bornholm ben je op Schiphol, de reis naar Bijlmer Arena duurt iets meer dan een half uur. Ook richting Amsterdam Zuid zijn er snelle verbindingen met een overstap op een andere bus of de trein.

Lokaal openbaar vervoer In de directe nabijheid van het plangebied Bornholm ligt ook een halte van de buurtbus 401 loopafstand aan de Kruisweg. Van hieruit kan naar het stadscentrum van Hoofddorp en het NS station gereisd worden; deze bus gaat doordeweeks 1x per uur. Aan de Kruisweg ligt op een kwartier lopen een halte van buslijn 340. De hoogwaardige OV verbindingen zowel lokaal als regionaal maken de nieuwe buurt een perfecte plek voor de doelgroep die geen eigen auto bezit. Ook voor mensen die werken bieden de goede connecties volop mogelijkheden om op aangename wijze in Hoofddorp te wonen en te werken in bijvoorbeeld Amsterdam. Voor ouderen die ervaren dat de HOV halte op een te grote afstand ligt, is er de connectie met de buurtbus die aansluiting geeft op andere OV verbindingen.

lokaal openbaar vervoer

Het onderzoeken van andere vormen van vervoer, middels het opzetten van een mobiliteitsplan met deelauto’s en deelfietsen, kan de verbinding van de buurt met de regio nog verder versterken. de Architekten Cie. | maart 2021 9

Analyse | ligging van de ontwikkellocatie

stedelijk accent naar omgeving

accenten en aantal bouwlagen

ligging van de locatie ten opzichte van het centrum, belangrijke verkeersstructuren en stedelijke accenten 10

analyse | groenstructuur en water

kaart met polderstructuur uit 1925: ligging Bornholm gemarkeerd

Ligging van de ontwikkellocatie Het Bornholm-terrein heeft een zeer strategische ligging ten opzichte van twee belangrijke stedelijke ontsluitingstructuren van Hoofddorp, te weten de Van Heuven Goedhartlaan en de Kruisweg, en het omringende woongebied met al haar voorzieningen. Ook de aansluiting op de provinciale weg N201 is in de directe nabijheid van de locatie. Tegelijkertijd heeft het terrein ook een nogal afgesloten, in zichzelf gekeerd karakter ten gevolge van haar specifieke functie en de omringende wegen- en groenstructuur. De herontwikkeling van het nieuwe stukje buurt biedt kansen om de strategische ligging kracht bij te zetten door de introductie van een stedelijk accent op de hoek van de Van Heuven Goedhartlaan en de Kruisweg. Ook kan nieuwe bebouwing aan de zuidzijde zorgen voor een betere integratie van de plek richting de omliggende woonwijk.

Groenstructuur en water

ligging van de locatie ten opzichte van groen- en waterstructuren

In de groen- en waterstructuur rondom Bornholm zijn nog sterke kenmerken vanuit de historische polderstructuur te ontdekken. Het landschappelijk en stedelijk weefsel volgt in grote lijnen de structuur van de historische polder. Op de volle kwadrantslijnen zoals de hoofdweg, de ijweg en de kruisweg staan lange bomenrijen. De kwadranten zijn weer onderverdeeld met een substructuur waar bijvoorbeeld de Van Heuven Goedhartlaan onderdeel van uitmaakt. Ook de Hollandsche Waterlinies, een historisch verdedigingswerk en UNESCO erfgoed, gelegen aan de Geniedijk, is duidelijk zichtbaar in de landschapsstructuur. de Architekten Cie. | maart 2021 11

Analyse | voorzieningen in de buurt

algemene maatschappelijke voorzieningen in de buurt 12

analyse | voorzieningen voor jongeren

Voorzieningen in de buurt Bij de ontwikkeling van een nieuwe woonbuurt waar ouderen een belangrijke plek innemen is het van groot belang dat voorzieningen binnen beperkte loopafstand te bereiken zijn. In de linker kaart is te zien dat de dichtstbijzijnde voorzieningen zich op ongeveer 500 meter afstand bevinden. Voor ouderen die slecht ter been zijn is deze afstand erg groot. Bij de herontwikkeling liggen er dan ook kansen om mogelijk kleinschalige en zorggerelateerde functies een plek te geven in het hart van de nieuwe woonbuurt.

Voorzieningen voor kinderen en jongeren Speelruimte of plekken voor ontmoeting zijn erg belangrijk voor kinderen en jongeren. Voor de jongste kinderen van 0 t/m 5 jaar is er behoefte aan speelplekken in de directe omgeving van de woning. Stoepen, pleintjes en grasvelden vallen daaronder. De jeugd van 6 t/m 11 jaar kan iets verder van huis gaan, en heeft vooral behoefte aan plekken om bijvoorbeeld balspellen te beoefenen zoals een grasveld of verharding. Voldoende (ruig) groen is een belangrijk aspect. Jongeren van 12 t/m 18 jaar hebben vooral de behoefte om elkaar te ontmoeten. Variatie in plekken in de openbare ruimte is belangrijk voor deze doelgroep.

voorzieningen gericht op de jeugd

Voor de jonge kinderen in de buurt is de afstand tot de dichtstbijzijnde speelvoorzieningen ongeveer 200 meter. Scholen bevinden zich op een acceptabele afstand van ongeveer 500 meter van de nieuw te ontwikkelen woonbuurt. Gezien de behoeften van de verschillende doelgroepen is het belangrijk om in het plan rekening te houden met voldoende speel-, sport- en ontmoetingsplekken. Het nieuwe centrale plein voorziet daarin voor een groot deel in de behoefte, maar ook brede stoepen of kleine clusters van groen in de binnengebieden kunnen aansluiten op de behoefte. Ook de bereikbaarheid van de groenstrook langs de Kruisweg is een belangrijk aandachtspunt. de Architekten Cie. | maart 2021 13

Analyse | wijk Bornholm

eilandenstructuur wijk Bornholm bouwblokken binnen de structuur hoofdverkeersstructuur kansen toekomstige autoverbinding kansen toekomstige fiets/voetganger verbinding continuering groenstructuur te behouden bomen open ruimte met plek voor groen

analyse stedenbouwkundige wijk structuur 14

analyse | planlocatie

Analyse van de wijk

kansen toekomstige autoverbinding

De wijk Bornholm is ontstaan in de jaren 70 van de 20ste eeuw als typische ‘bloemkoolwijk’. De wijk wordt gestructureerd door de Van Heuven Goedhartlaan, met haaks daarop straten die de verschillende woonbuurten ontsluiten, waaronder het Skagerrak. Rondom de hoofdverkeersstructuur zijn eilandvormige gebieden te zien, waarvan de ontwikkellocatie Bornholm er ook een is.

kansen toekomstige fiets/voetganger verbinding continuering groenstructuur aandachtspunt omgeving aandachtspunt water aandachtspunt geluid te behouden bomen onderzoeken: mogelijk te verplanten of te kappen bomen

Wanneer er ingezoomd wordt op een eiland dan zie je de typische bloemkoolstructuur met kronkelige wegen. De bebouwing is veelal geordend in kleinere blokken die allen verschillende afmetingen en vormen hebben. Ze lijken vrij gepositioneerd met af en toe grotere tussenruimte waardoor een pleintje met groen ontstaat. Deze typerende structuren zijn elementen om op voort te borduren in de nieuwe buurt. Door de planlocatie te verdelen in een aantal kleinere bouwvlakken ontstaat een structuur die aansluit bij de omgeving. Tussen de subtiele kwadranten ontstaat ruimte voor een groen plein dat kan functioneren als het nieuwe hart van deze buurt.

Analyse van de planlocatie Wanneer we inzoomen zien we dat de groenen waterstructuur de eilandvorming versterkt. Er ligt een uitdaging om goed aan te sluiten bij de verkeersstructuur uit de omgeving. Mogelijk kan de groenstructuur langs de Van Heuven Goedhartlaan versterkt worden. De vormgeving van de waterstructuur op de hoek van het kruispunt verdient aandacht, aangezien deze afwijkt van de oplossingen elders in de buurt. Daarnaast vraagt de geluidsbelasting vanaf omliggende wegen aandacht in de uitwerking van het ontwerp.

analyse planlocatie

De achterkanten van de woningen aan de Engelsholm zijn een aandachtspunt om rekening mee te houden. Evenals de kronkel in het fietspad langs de Van Heuven Goedhartlaan. Er ligt een uitdaging om vanaf de groenstrook aan de Engelsholm ook een verbinding te maken. Als laatste zal onderzocht moeten worden of de bomen op de locatie zelf kunnen worden hergebruikt of dat ze gekapt moeten worden. de Architekten Cie. | maart 2021 15

sfeerimpressie toekomstig plein 16

ruimtelijke essentie openbare ruimte bebouwing randcondities kavelgrenzen verspringende rooilijnen groene binnenhoven plein en (voorbeeld-)functies Overzichtkaart Ruimtelijke essenties fasering

de Architekten Cie. | maart 2021 17

Ruimtelijke essentie | openbare ruimte

centraal buurtplein entreepleintje als steppingstone

verbinding met omliggende wijk

entreepleintje als steppingstone

openbare ruimte en verbindingen 18

Ruimtelijke essentie | openbare ruimte

Centraal plein en verbinding naar omgeving In de herontwikkeling van het Holmkwartier vormt een centraal gelegen plein het nieuwe hart van de buurt. Dit plein wordt autovrij en heeft mooie verblijfskwaliteiten. Zo zijn er zitplekken in de zon en in de schaduw, plekken met groen en water, en er zijn faciliteiten voor kinderen om te kunnen spelen op het plein. Het is dé ontmoetingsplek van de nieuwe buurt. aantrekkelijke wandelroutes met ruimte voor groen

beweegroutes

Komend vanuit de wijk steek je de prachtige groenstrook langs het Skagerrak over en kom je aan op een klein pleintje dat functioneert als buurtentree. Via aangenaam vormgegeven straten met brede stoepen en mooie bomen kun je je weg vervolgen naar het centraal gelegen plein in het hart van het Holmkwartier. Vanuit hier zijn er verbindingen voor voetgangers en fietsers in alle vier de richtingen; het plein is vanuit alle zijden benaderbaar. Aan het plein zijn verschillende gebouwen zichtbaar, en in de plinten zijn hier en daar voorzieningen opgenomen. Water speelt een bijzondere rol, zichtbaar door de kleine waterfonteintjes wat een fantastische speelplek is voor kinderen. Het water, de bomen en het groen hebben in de warme zomers een aangename verkoelende werking.

schaduwrijke plekken op het plein, met zitgelegenheid voor mensen die onderweg even willen pauzeren

De openbare ruimte wordt toegankelijk voor iedereen, dus ook voor mensen in bijvoorbeeld een rolstoel.

uitnodigend zonneplein, zitbanken om lekker van het zonnetje te genieten

kunst als herkenningspunt

Geparkeerde auto’s in het buurtje Holmkwartier worden zoveel mogelijk uit het straatbeeld geweerd en uit het zicht in de hoven geparkeerd. Mocht het onvermijdelijk zijn dan worden parkeerplekken op een aantrekkelijke wijze middels groen geïntegreerd in het straatbeeld. de Architekten Cie. | maart 2021 19

Ruimtelijke essentie | bouwvlakken in 4 kwadranten

evt. zorggerelateerde gestapelde woningen gestapelde woningen

zoekgebied zorggebouw Amstelring en/of grondgebonden woningen

in de voorlopige plannen komt hier zorggebouw Amstelring

zoekgebied zorggebouw Amstelring en/of grondgebonden woningen

zonering van bouwvlakken en zoekgebieden van functies 20

Ruimtelijke essentie | referenties bebouwing

Bebouwing in 4 kwadranten Door de structuur van het centrale plein en de vier uitwaaierende straten ontstaan er vier kwadranten waar gebouwd kan worden. In één van de kwadranten krijgt het woonzorggebouw van Amstelring een plek. Hier zal zorg worden verleend aan mensen met dementie. Dit gebouw ligt aan de luwe groene zijde in het plangebied, zodat hier een beschermde woonvorm rondom een centrale groene binnentuin kan ontstaan. Dit gebouw ligt bewust aan de groene parkzone langs de Kruisweg, omdat er zodoende een rustige en beschermde omgeving gecreëerd kan worden. In een ander kwadrant aan het Skagerrak komt het andere woonzorggebouw te liggen, gericht op een intensieve zorgvraag van mensen met een somatische aandoening. Deze woonvorm staat minder op zichzelf en maakt echt onderdeel uit van de buurt. Dit gebouw wordt daarom in het kwadrant gecombineerd met een aantal grondgebonden woningen. centraal plein met verblijfskwaliteiten, kleinschalige publieke functies en aanpalende straten

plein met commerciële plint en appartementen

kleinschalige woonzorgfuncties met groen en wandelzone

grotere schaal van het appartementengebouw aan het plein

focus op zorgfuncties

De overige twee kwadranten bestaan uit grondgebonden woningen en gestapelde woningen in de vorm van appartementen. Appartementen groter dan 70m2 worden levensloopbestendig ingevuld. Deze kwadranten zijn gelegen aan de meer dynamische zijde van het plan. Hier is plek voor jongeren en gezinnen, maar ook voor bijvoorbeeld alleenstaanden en ouderen. De gelijkvloerse appartementen zijn gedifferentieerd qua grootte en sluiten aan op de verschillende behoeftes van de diverse bewoners. Middels het toevoegen van de appartementen wordt het woningaanbod binnen de wijk Bornholm – dat voornamelijk uit grondgebonden woningen bestaat – verder gedifferentieerd, en geschikt voor onder meer de vergrijzende samenleving. De nieuwe woonbuurt draagt bij aan diversificatie van het woningaanbod binnen de wijk Bornholm. Op deze wijze ontstaat op natuurlijke wijze de inclusieve wijk waarnaar we op zoek zijn, met plek voor verschillende doelgroepen. Mensen kunnen hier blijven wonen naarmate ze ouder worden. De nabijheid van zorgfuncties voorziet in een mogelijke zorgvraag in de toekomst. In de nieuwe buurt kun je als je wilt je hele leven blijven wonen. de Architekten Cie. | maart 2021 21

Ruimtelijke essentie | randcondities

straatrand

waterrand

parkrand

buurtrand

stedelijke “harde” zijde zachte “dorpse” zijde stedelijk accent bebouwing

randcondities van de planlocatie 22

Ruimtelijke essentie | randcondities en bebouwing

Randcondities Het plangebied in de huidige situatie is redelijk naar binnen gekeerd. Het doel bij de herontwikkeling is om aan de randen te zorgen voor een goede aansluiting op de naastgelegen buurt. Qua maat, schaal en structuur zal de bebouwing van de nieuwe wijk reageren op zijn omgeving.

accent en stevige bebouwing met ruimte voor groen aan de Van Heuven Goedthartlaan

herenhuizen met een stedelijk karakter in het groen

Aan de Van Heuven Goedhartlaan komt er een meer stedelijke bebouwing in een grotere schaal. Richting het kruispunt met de Kruisweg komt er een accent om deze belangrijke plek in het stedelijke weefsel extra kracht bij te zetten. Aan de zijden van de bestaande omliggende woonwijk zal de bebouwing lager zijn, en meer aansluiten op de kleinschaligheid van zijn omgeving. De begane grond verdieping van het appartementengebouw en de zorggebouwen zullen een hogere verdiepingshoogte krijgen, waardoor er een goede aansluiting van het gebouw op maaiveld gemaakt kan worden. Ook is deze hogere verdiepingshoogte bijzonder geschikt om publieke functies te huisvesten. Op deze wijze wordt de aansluiting van de gebouwen op het maaiveld zorgvuldig vormgegeven. Dichte plinten worden zoveel mogelijk vermeden.

de setback in het zorggebouw creëert een groen voorplein

eengezinswoningen aan het water

Ook wordt er met zorg gekeken naar de overgang van openbaar naar privé. De aansluiting van de gebouwen en woningen op de openbare ruimte wordt zorgvuldig vormgegeven. de Architekten Cie. | maart 2021 23

Ruimtelijke essentie | verspringende rooilijnen

accent op stedelijke hoek

ruimte voor verkeersontsluiting ruimte voor buurtentree

verspringende rooilijnen in omgeving

ruimte voor buurtentree

verspringende rooilijnen kleinschalige buurtzijde

verspringende rooilijnen grootschalige stedelijke zijde

accenten of verbijzonderingen verspringende rooilijnen 24

Ruimtelijke essentie | verspringende rooilijnen

Verspringende rooilijnen De nieuwe bebouwing binnen het plangebied zal reageren op de verschillende randcondities. De bebouwing kent geen lange rechte rooilijnen, het doel is om middels variaties en kleine sprongen de gebouwen op een natuurlijke wijze in te bedden in de omgeving. subtiele sprongen in de bebouwing zorgen voor een kleinschaliger karakter

kleinere schaal eengezinswoningen

De bebouwing reageert op de verschillende aansluitende wegen in de hoeken door ruimte te maken en de rooilijn naar binnen te laten springen. Op de hoeken waar accenten gewenst zijn springt de rooilijn naar voren, zodat de bebouwing prominenter zichtbaar zal zijn. Ook op de plekken waar de entreestraten naar het plein beginnen, is er in de rand een verspringing te zien, zodat de bebouwing op natuurlijke wijze aansluit bij de structuur van nieuwe straten. De kleine sprongen in de gevels bieden ruimte voor kleine pleintjes voor de gebouwen, of juist voor groene geveltuintjes om de privacy van bewoners te waarborgen. Door het verspringen van de rooilijn vallen de gebouwen en de functies als vanzelfsprekend op hun plek.

zorggebouw aan het groen; kleine sprongen delen de volumes op

Zorgfunctie met terrassen aan het groen

De sprongen in de gevel kennen een verschillende schaal. Aan de Van Heuven Goedhartlaan is de hoeveelheid sprongen minder en de schaal iets groter dan aan de zijde van de aangrenzende wijk, waar de sprongen meer aansluiten bij het kleinschaliger karakter. de Architekten Cie. | maart 2021 25

Ruimtelijke essentie | groene binnenhoven en plein

Van Heuven Goedhartlaan

privaat gebied: binnentuin/dek

plein

privaat gebied: binnentuin Amstelring

groene rand kavelgrens

doorsnede gebied: groene binnehoven en plein

26

Ruimtelijke essentie | groene binnenhoven en plein

Groene binnenhoven De binnenkanten van de bouwblokken worden zoveel als mogelijk groen ingericht. Bij de zorggebouwen van Amstelring zal dit een beschermde binnentuin zijn, waarin bewoners vrij kunnen bewegen. Hier kan men naar hartenlust tuinieren, van het zonnetje genieten of een praatje maken met de buurman. Bij de grondgebonden woningen bestaan de binnenhoven voor een groot gedeelte uit de achtertuinen van de woningen. Naast de groene tuinen is er plek voor bergingen en voor parkeren. Ook deze ruimte zal zoveel als mogelijk groen worden ingericht met plekken voor bomen en groene hagen als afscherming tussen woningen en tussen parkeervakken.

beschermde tuinen bij zorggebouwen

collectieve hof appartementengebouw

vergroende leefgalerij bij appartementen

Ook het binnenhof van het appartementengebouw wordt gebruikt om het parkeren zoveel mogelijk uit het zicht van de openbare ruimte onder te brengen. Hier zal ook aandacht zijn voor een groene inrichting. De ambitie ligt er om de binnenzijde indien mogelijk (deels) af te dekken met een binnendek dat plek biedt voor multifunctioneel gebruik als buitenruimte voor de woningen rondom. Ook de balkons van woningen en de galerijen zullen met aandacht ontworpen worden, waarbij groen op een zorgvuldige manier geïntegreerd kan worden.

Plein

zichtbaar groen

water op het plein

spelen met water

Als laatste vormt het plein de binnenkant van de gehele buurt an sich. Ook het plein krijgt een groene invulling. Naast het integreren van groen voor schaduwplekken is ook water een zichtbaar element. Gebruik van water levert aantrekkelijke speelmogelijkheden op voor kinderen en brengt verkoeling in de zomer. de Architekten Cie. | maart 2021 27

Ruimtelijke essentie | KENMERKENDE FUNCTIES RONDOM PLEIN

vorming plein door blokwanden

vorming plein door blokwanden/zorgvolume

binnenplein met wijk- en zorgfuncties

begrenzing van het plein 28

Ruimtelijke essentie | KENMERKENDE FUNCTIES RONDOM PLEIN

MINIMARKET

GEZONDHEIDScentrUM

SCOOTMOBIEL-FIETSVERHUUR

Voorbeeldfuncties rondom het plein Het plein wordt het nieuwe kloppende hart van de buurt. De gebouwen rondom het plein zorgen voor een zekere mate van beslotenheid en ook de inrichting van het plein draagt bij aan een aangename sfeer. Het plein wordt gevormd en begrensd door de wanden van de bebouwing rondom. Alle zichtlijnen door de aansluitende straten eindigen op het plein. De functies in de plint van de gebouwen zijn van groot belang voor het laten slagen van het plein als centrale plek.

FITNESSCENTRUM

KLEINSCHALIGE HORECA

Zorgsteunpunt

In de plinten van de gebouwen rondom het plein komen een aantal kleinschalige zorg gerelateerde functies. Ook in de zorggebouwen van Amstelring worden een aantal publieke functies aan de pleinzijde ondergebracht om bij te dragen aan een levendig plein. Voorbeelden zijn een kleine praktijkruimte of zorgsteunpunt. Maar ook kleinschalige, ondergeschikte horeca of een minimarket annex boodschappen ophaalpunt zijn denkbare voorzieningen rondom het plein. Commerciële functies zijn onder andere ondergeschikt aan de hoofdfuncties en concurreren niet met de nabije winkelcentra.

Huis van de buurt voorbeelden van functies als inspiratie

ONTMOETINGSRUIMTE

Kunst atelier

Denkbare functies in de zorggebouwen rondom het plein zijn een kleinschalig restaurant, waar bewoners met hun bezoek een maaltijd of een kop koffie kunnen drinken of de dagbestedingsruimte waar activiteiten plaatsvinden. de Architekten Cie. | maart 2021 29

Ruimtelijke essentie | overzicht essentiekaart

1 Ontmoetingsplein met zorgfuncties en ondergeschikte commerciële functies 2 Hoger accent aan kruising

2

3 Kenmerkende uitstraling naar wijk 4 Verspringende rooilijnen 5 Groene wandelverbinding richting winkelcentrum Skagerhof

4

6 Groene wandelverbinding naar parkzone 7 Wandelverbinding met eventueel parkeergelegenheid 8 Groene ontsluiting met parkeren

7

6

9 Groene wandelverbinding naar de wijk

3

1 5

4 8

7

4 9 8

7

essentiekaart nieuwe buurt in Bornholm 30

Ruimtelijke essentie | overzicht essentiekaart In de herontwikkeling van het Holmkwartier zetten we in op sociale interactie en verbondenheid met de rest van de wijk Bornholm. Een centraal liggend, autovrij plein vormt het hart van het plangebied. Dit is een plek waar bewoners en bezoekers kunnen samenkomen en waar er plek is voor kinderen om te spelen. Het plein staat via fraai vormgegeven straten, pleintjes en paden in goede verbinding met de omliggende buurt. Er is aandacht voor groen en water, en de focus ligt hoofdzakelijk op fietsers en voetgangers. Auto’s worden zoveel mogelijk aan de buitenzijden van het gebied gehouden, en waar nodig is de auto te gast in de openbare ruimte. De langzaamverkeersverbindingen worden groen ingericht en hebben verblijfskwaliteit. De maat en schaal varieert van plek tot plek. Hierdoor kunnen de straatjes, pleintjes en paden op verschillende manieren worden ingericht en gebruikt. De gebouwen rondom het centrale plein zorgen voor een duidelijke begrenzing en zullen variëren in hoogte. Langs de Van Heuven Goedhartlaan is de bebouwing hoger dan aan de zijde van de aansluitende woonbuurt. De rooilijnen verspringen her en der. Qua maat en schaal zorgen we hiermee voor een goede aansluiting op de omliggende wijk.

De ambitie is om het parkeren zoveel mogelijk buiten het zicht op te lossen, door deze grotendeels onder te brengen in de binnenhoven van de bebouwing. Waar nodig wordt het parkeren op straat op een fraaie manier met groen geïntegreerd. In totaal zal er in de nieuwe buurt plek zijn voor 200 tot 250 intramurale zorgplekken voor Amstelring, opgenomen in kleinschalige woongroepen. Aanvullend zullen er tussen de 200 en 300 woningen en appartementen worden gerealiseerd. Ook is het plan om faciliteiten voor de buurt op het terrein te ontwikkelen. Dit zullen ondersteunende zorgfuncties en ondergeschikte commerciële functies zijn. Te denken valt aan behandelcentra, overige zorg- en welzijnsfuncties en commerciële partijen. de Architekten Cie. | maart 2021 31

32

thema’s

VISIE AMSTELRING Doelgroepen fasering collectiviteit, duurzaam samen en Welzijn Verkeer en parkeren Duurzaamheid en energie Biodiversiteit, Natuurinclusiviteit en water

de Architekten Cie. | maart 2021 33

Thema’s | visie amstelring

OGRAMMA AMSTELRING 2018 34

thema’s | visie amstelring

Amstelring: in verbinding

Bornholm en Eijkenhove

Verblijven, wonen en zorg

Amstelring staat voor toekomstgerichte ouderenzorg. Dat klinkt mogelijk gek als het gaat om de laatste jaren van iemands leven. Alternatief: Dat klinkt misschien tegenstrijdig…Maar juist dat zijn de jaren - ondanks dat men familie en geliefden verliest en het wereldje kleiner wordt - die een afspiegeling moeten zijn van het leven dat geleefd is. Het echte thuis is vaak niet het huis waar men woont, maar het eigen leven met eigen gewoonten en mooie herinneringen. Daarom is zorg bij en door Amstelring zo thuis mogelijk. We hebben oog voor de leefomgeving van onze cliënten en voor de veranderende zorgbehoefte van ouderen. Zij bepalen zelf in plaats van dat voor hen bepaald wordt. Dus ‘zorgen dat’ in plaats van ‘zorgen voor’. Niet alleen de leefomgeving van de cliënt is belangrijk, maar ook de grotere leefomgeving buiten de deur.

Het huidige woonzorgcentrum dateert uit 1975 en is vernoemd naar boerderij Bornholm aan de IJweg. De latere woonwijk heeft ook de naam Bornholm gekregen. Het gebouw is ontworpen als een dependance van het voormalige Haarlemse ziekenhuis Mariastichting. Later is Bornholm een verpleeghuis geworden en momenteel is het in gebruik als woonzorgcentrum. In de loop van de jaren zijn aanpassingen gedaan om het gebouw mee te laten groeien aan de veranderende wensen rondom zorg en het wonen in een woonzorgcentrum. In 2013 is de locatie uitgebreid met woonzorgcentrum Eijkenhove. Er zijn tijdelijke units ondergebracht op de locatie van woonzorgcentrum Bornholm. Ondanks de vele aanpassingen aan het gebouw kent het gebouw te veel specifieke verouderde kenmerken om te transformeren naar huidige en toekomstige wensen en eisen op het gebied van wonen en zorg. Hierdoor is het niet rendabel om het huidige gebouw aan te passen. De tijdelijke locatie Eijkenhove is toegestaan tot 2027 en kent door haar tijdelijke karakter veel beperkingen.

De opzet van het gebied en de programmering leggen de basis gelegd voor een ‘adaptief’ en toekomstbestendig zorggebouw dat langere tijd in de behoeftes van de gebruikers/bewoners kan voorzien. In het ontwerp ligt de nadruk op een normale leefruimte met extra zorg en niet op een ‘instituut’ waar mensen wonen. De woonzorgcentra van Amstelring zijn onderdeel van de samenleving. De gebouwen bieden niet alleen een meerwaarde voor de mensen die zorg ontvangen van Amstelring, maar ook voor andere wijkbewoners. Er is sociale verbinding en interactie. Omwonenden zijn welkom om gebruik te maken van de openbare voorzieningen in het zorggebouw. Delen van het gebouw kunnen in bepaalde mate afgeschermd zijn om voor kwetsbare mensen een geschikte en beschermde woonomgeving te bieden. Maar daar waar dat kan, is het gebouw zoveel mogelijk een normale woonomgeving en onderdeel van de omliggende buurt en de rest van Bornholm. Kortom, herontwikkeling van het (terrein rondom) verzorgingstehuis Bornholm en Eijkenhove biedt een kans om de sociale verbondenheid van de wijk Bornholm te verbeteren.

Duurzaamheid, bouwen vanuit respect voor natuur en klimaat, is een absolute voorwaarde voor Amstelring. Ook de flexibiliteit van gebouwen is belangrijk onderdeel van duurzaam bouwen. Daaronder verstaan we dat woonruimten, specifiek voor ouderen, in de toekomst makkelijk te veranderen zijn in appartementen voor andere doelgroepen. Woon-zorgconcepten van Amstelring hebben een opvallend en onmiskenbaar kenmerk: er is verbinding. Verbinding tussen binnen en buiten, tussen vandaag en morgen, tussen oud en jong, tussen eigen leefomgeving en gezamenlijke voorzieningen en tussen bereikbaarheid en betrokkenheid. Deze verbindingen dragen bij aan het verkleinen van eenzaamheid.Eenzaamheid heeft grote impact op de mentale en fysieke gezondheid van mensen, ongeacht hun leeftijd. Voor ouderen die steeds minder kunnen, is het belangrijk dat het leven en levendigheid bij hen in de buurt zijn.

In 2017 is een tender uitgeschreven om een nieuw deel binnen de wijk Bornholm te ontwikkelen waarin Amstelring met haar zorggebouwen onderdeel uitmaakt van een inclusieve wijk.

In de wijk Bornholm is er voldoende ruimte om iedereen met een zorgvraag een plek te geven. Dit kan naast ouderenzorg ook gehandicaptenzorg zijn of andere eerste en tweedelijns zorg. Amstelring biedt zorg thuis aan via bijvoorbeeld Wijkzorg. Amstelring draagt op die manier actief bij aan langer zelfstandig thuis wonen. Hiermee kiest Amstelring voor zorg in de wijk en zware zorg in één van haar gebouwen. Een (toekomstige) ontwikkeling die een grote rol speelt is het feit dat mensen óf komen voor een tijdelijk verblijf in één van onze 24 uurs zorggebouwen óf voor een zo fijn mogelijk laatste thuis. Ook zien we dat er een steeds grotere groep ouderen is die Psychiatrische zorg nodig heeft. Voor hen kiest Amstelring ervoor om één plek en gebouw aan te wijzen, waar clienten/bewoners veilig en onder toezicht kunnen wonen. Waar ze onder begeleiding of zelfstandig gebruik kunnen maken van de voorzieningen in het gebouw, tuin of in de wijk. Deze groep kent een hoge mate van Toezicht en veiligheid waar Amstelring

verantwoordelijk voor is. Voor zware Somatische zorg willen wij ook plek bieden. Deze 24- uurs zorg die vaak samengaat met een lichamelijke beperking. Daarom kiest Amstelring voor deze doelgroep een andere woonomgeving in de wijk. Bewoners maken zelfstandig gebruik van hun woning en nemen als ze dat willen en kunnen, deel aan activiteiten in groepsverband. Er is plek op je eigen kamer of op één van de vele plekjes in het gebouw. Je kiest bijvoorbeeld of je wilt eten in je eigen woning, gezamenlijke eetkamer of in het restaurant. Twee doelgroepen die samen en los van elkaar gezien kunnen worden, maar wel een andere zorgexploitatie benadering kent.

Amstelring ontwikkelt dit deel van Bornholm op een dusdanige manier waarbij er verbinding is met de buurt en de rest van de wijk Bornholm. Een plek waar niet alleen de bewoners, maar ook de partner, de kinderen en kleinkinderen een fijne herinnering aan overhouden als ze op bezoek zijn geweest. Er ligt dus geen nadruk op een woonzorgcentrum voor ouderen, maar de nieuwe bebouwing maakt onderdeel uit van een groter geheel. Op die manier draagt de herontwikkeling positief bij aan een inclusieve wijk Bornholm.

de Architekten Cie. | maart 2021 35

Thema’s | doelgroepen

Doelgroepen: inclusiviteit In Nederland hebben we te maken met de dubbele vergrijzing. Het aandeel ouderen als totaal van de bevolking zal de komende tijd flink toenemen door de babyboom na de Tweede Wereldoorlog. Daarnaast worden mensen gemiddeld steeds ouder. De zorgvraag zal, als gevolg hiervan, exponentieel toenemen. De nieuwbouw van de zorggebouwen van Amstelring speelt in op de veranderende zorgvraag, maar ook de overige ontwikkelingen in de nieuwe buurt kunnen een bijdrage leveren aan een passende huisvesting voor de bewoners van de wijk. Hoofddorp bestaat voor een groot deel uit grondgebonden woningen, appartementen beslaan een veel kleiner deel van het woningaanbod. De nieuwe woonbuurt kan bijdragen aan diversificatie van het woningaanbod. Naarmate mensen ouder worden zal de vraag om een gelijkvloerse woning toenemen, liefst drempelloos en met een ruime badkamer, oftewel levensloopbestendig. De ontwikkelingen in de nieuw te ontwikkelen buurt kunnen, door het toevoegen van appartementen, een antwoord zijn op de veranderende behoefte in huisvesting. Naast een fijne plek voor ouderen, zal de nieuwe buurt ook jongeren en gezinnen aanspreken als plek om te wonen. Zo wordt er ook een ruim aantal grondgebonden woningen gebouwd, en zijn de appartementen geschikt voor een heel uiteenlopende doelgroep.

Op deze manier wonen er veel verschillende mensen op aangename wijze bij elkaar. De nieuwe buurt kent straks een evenwichtige verdeling tussen (zware) zorg, grondgebonden woningen en appartementen. Op deze wijze ontstaat een inclusieve buurt, waar plek is voor iedereen. Mensen kunnen hier blijven wonen naarmate ze ouder worden. De nabijheid van zorgfuncties voorziet in een mogelijke zorgvraag in de toekomst. In de nieuw te ontwikkelen buurt in Bornholm kun je als je wilt je hele leven blijven wonen. 36

thema’s | collectiviteit, duurzaam samen en welzijn

Collectiviteit De nieuwe buurt in de de wijk Bornholm wordt opgezet met een inclusieve gedachte: hier is plek voor iedereen.

Buurtrestaurant

de Woongroep is mijn Thuis

Ontmoetingsfuncties

Een restaurant voor de bewoners van de Bornholm en de bewoners uit de buurt: mensen ontmoeten elkaar en eten samen in het buurtrestaurant. Het restaurant heeft een terras aan het plein.

In de woongroep wonen de mensen samen in een thuissituatie van acht personen. Ze delen hier een huishouden.

Een kapsalon of buurtwinkel zijn voorbeelden van plekken waar mensen elkaar tegen komen, een praatje maken, ontspannen, verzorgd worden. Een bezoekje kan ook bijdragen aan regelmaat en menging met de samenleving.

Er moet een plek zijn om samen te komen, en vriendschappen te smeden tussen de verschillende mensen die samenleven in deze buurt. In samenwerking met de toekomstige bewoners van de buurt kan gekeken worden naar het opstarten van activiteiten op het gebied van welzijn, gezondheid, sport en cultuur.

Duurzaam samen Ook zal er aandacht zijn voor een groene, duurzame en op zorg gerichte omgeving. In de opzet zal worden ingespeeld op de verschillende leefcirkels van de bewoners met dementie. Kleine ommetjes door de besloten binnentuin, maar ook grotere wandelingetjes en een blokje om zijn mogelijk. Speciale aandacht is er hierbij voor een groene inrichting van de omgeving. Ook beweging speelt een belangrijke rol in het gezond ouder worden.

Welzijn Dementievriendelijk wandelcircuit

Activiteiten in het groen

Diversiteit en identiteit

Een buurt waar fysiek bewegen voor jong en oud een vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven.

In de binnentuin is ruimte om samen aan de tuin te werken o om te bewegen. Bewegen in het groen of bewegen in de fitnessruimte dragen bij aan een gezonde levensstijl.

Verschillende generaties, culturen, leefstijlen en leeftijdsgroepen hebben een plek in de inclusieve buurt.

Je goed voelen en goed blijven voelen naarmate je ouder wordt. De inclusieve buurt is gericht op welbevinden en welzijn. Onderdeel uitmaken van de maatschappij, een zinvolle invulling van je dag en het samenleven met andere culturen zijn belangrijke aspecten. De leefomgeving is hier met aandacht ontworpen en goed toegankelijk voor alle doelgroepen, ook voor degene die wat minder mobiel is. de Architekten Cie. | maart 2021 37

Thema’s | fasering

38

Thema’s | fasering

fase 0: beperkte sloop van kleine bouwdelen bestaand zorrggebouw

fase 1: nieuwbouw Amstelring optie 1A

Fasering Uitgangspunt in de fasering van de plannen is dat er eerst een nieuw woonzorgcentrum voor Amstelring gerealiseerd moet worden alvorens het bestaande gebouw kan worden gesloopt. De huidige bewoners blijven dus op hun plek wonen tijdens de nieuwbouw van de eerste fase. Het woonzorgcentrum wordt in twee afzonderlijke delen in de eerste fase gebouwd.

fase 1: nieuwbouw Amstelring optie 1B

fase 2: nieuwbouw overige ontwikkelingen

De tweede fase beslaat de sloop van het huidige woonzorgcentrum Bornholm, de nieuwbouw van het resterende woonprogramma en de aanleg van het plein en de inrichting van de straten. de Architekten Cie. | maart 2021 39

Thema’s | verkeer, parkeren en ontsluiting

parkeren binnen blokconfiguratie

autovrij plein toegankelijk voor hulpdiensten

aansluiting Engelsholm

parkeren geÏntegreerd op straat

aansluiting Skagerrak

aansluiting Skagerrak

40

thema’s | verkeer , parkeren en ontsluiting

Parkeren en Ontsluiting

Parkeren heeft een grote invloed op de planvorming. In realiteit betekent dit een groot aantal parkeerplekken om de gewenste verdichting met gestapelde bouw te kunnen realiseren. De intentie is om het parkeren zo veel mogelijk buiten het zicht op te lossen. De parkeeroplossing langs de straten wordt zorgvuldig geïntegreerd. Kleine onderbrekingen met groen tussen een aantal geschakelde parkeervakken, en het uit het zicht houden van de voor- en achterkanten van auto’s middels groene hagen zijn instrumenten die we daarbij kunnen hanteren. De parkeerplaatsen aan de binnenzijden van de bouwblokken worden ook zoveel mogelijk vergroend. Aansluitingen voor autoverkeer worden gemaakt aan het Skagerrak en aan de Engelsholm. Aan de Van Heuven Goedhartlaan en de groene parkrand worden geen fysieke connecties gemaakt voor autoverkeer.

Mobiliteitsplan voorbeelden van groene inrichting van parkeervakken in de binnenhoven

mogelijkheid tot toepassen van deelauto’s

We zien kansen om te onderzoeken of de parkeernorm mogelijk naar beneden bij te stellen is, door het opstellen van een mobiliteitsplan. Inpassen van locaties voor deelauto’s voorziet in de behoefte om slechts af en toe gebruik te maken van een auto. Ook het verplaatsen van de HOV-bushalte van R-NET naar een plek direct naast de ontwikkellocatie is het onderzoeken waard. Loopafstanden voor ouderen worden dan sterk verkleind, waardoor de mogelijkheden van OV maximaal worden benut.

Bouwverkeer

In de uitwerking van de logistieke plannen voor bouwverkeer zal rekening gehouden worden met de buurt. In een communicatieplan zal dit toegelicht worden voordat er gebouwd wordt.

Hulpdiensten parkeren geïntegreerd en verholen in groen langs de straten

vergroend parkeren aan rand van het kavel

indien noodzakelijk is parkeren mooi geïntegreerd in het straatbeeld

Doordat het autovrije plein wel voor hulpdiensten toegankelijk zal zijn, hebben deze toegang tot alle gebouwen en entrees. de Architekten Cie. | maart 2021 41

Thema’s | kansenkaart duurzaamheid en energie

42

thema’s | kansenkaart duurzaamheid en energie

Duurzaamheid en Energie Wat betreft duurzaamheid wordt er in de bebouwing ingespeeld op maatregelen vanuit de BENG. Een optimalisatie van de gebouwschil, waarbij goede isolatie, optimale daglichttoetreding en het weren van de zon in de zomer instrumenten zijn. Ook wordt de energiebehoefte van de gebouwen beperkt door bijvoorbeeld toepassing van LED verlichting, warmte terugwinning in het ventilatiesysteem en lage temperatuur vloerverwarming en -koeling. In de inrichting van de openbare ruimte wordt er rekening gehouden met duurzaamheid door het opvangen en bufferen van regenwater, waardoor overbelasting van het riool tijdens stortbuien voorkomen wordt. Bomen in de omgeving bieden schaduw, en voorkomen opwarming tijdens hete zomers. Hittestress wordt hierdoor gereduceerd. Bij de plaatsing van bomen en planten wordt rekening gehouden met voldoende ondergrondse ruimte voor duurzame groei en ontwikkeling. We maken gebruik van zoveel mogelijk biologisch gekweekt plantmateriaal. De plantkeuze wordt gemaakt op basis van esthetische waarde én op basis van toegevoegde waarde aan de ecologie. Zo zorgen we ervoor dat de omgeving er groen en aantrekkelijk uitziet en optimaal bijdraagt aan een duurzame ontwikkeling van de buurt. de Architekten Cie. | maart 2021 43

Thema’s | kansenkaart biodioversiteit en natuurinclusief

1

Hagen en struiken Natuurlijke haag Cluster van inheemse struiken

5

3

Voor vlinders geschikte struiken 2

Verharding en plantsoen Hoogwaardige materialen als verharding

5

Grasland met inheems bloemenmengsel 3

1 4 1 3

Rustzone voor fauna langs wateroever

1

2

4

Natuurlijke oevers

2

Ecologische wadi 5

4

4 1

1

Fruitbomen 5

5

Gebouw Neststenen/kasten

2 3

44

Bomen Cluster met inheemse bomen

4

3

concept 3D voorbeelduitwerking ter illustratie

Water

Insectenstenen/hotel

thema’s | kansenkaart biodiversiteit en natuurinclusief

Natuurinclusief en Biodiversiteit

MAAIVELD

SCHADUW

Mos

ZON

Deschampsia

WATER

BOMEN

Appelboom

De inrichting van de binnentuinen en de groene openbare ruimte biedt optimaal kansen om de nieuwe buurt Bornholm natuurinclusief en biodivers in te richten. In de huidige situatie is er al een grote diversiteit in groene omgevingen aanwezig in de directe nabijheid: de waterzijde aan het Skagerrak en de brede groenstrook met grote bomen langs de Kruisweg vormen belangrijke kwaliteiten waar we in de plannen op willen aanhaken.

INSECTEN

Tuinhommel

PLANTEN

Dagpauwoog

Moerasandoorn

Door te focussen op een groene inrichting van de openbare ruimte zorgen we voor een natuurinclusieve omgeving met oog voor biodiversiteit. In de binnentuinen van de zorggebouwen is er sprake van differentiatie in beplantingstypologie (kruiden, vaste planten, lage heesters, hogere heesters, (meerstammige) bomen) stimuleren de ecologische diversiteit (fauna).

VOGELS

Fuut

Zegge

Molinia caerulea

Kersenboom

Steenhommel

Citroenvlinder

Kattenstaart

Fulica atra

Wintergroen

Festuca ovina

Peerboom

Behangersbijen

Gehakkelde Aurelia

Egelskop

Anas platyrhynchos

Luzernevlinder

Vroege glazenmaker

In het terrein kunnen we in overleg met een stadsecoloog schuil-, nest- en foerageergelegenheid voor diverse vogelsoorten integreren. Qua beplanting worden gevarieerde tuinen gemaakt met bloeiende planten die het ecosysteem ondersteunen. In het diagram aan de linkerzijde is een aantal mogelijke thema’s aangegeven, die geïntegreerd kunnen worden. Hiervoor is een aantal mogelijke zoekgebieden in het plan voor het toepassen hiervan benoemd. Verdere integratie zal in nauwe samenwerking met de stadsecoloog in een later stadium plaatsvinden.

Watercompensatie

Gezien de intensivering van de bebouwing in de nieuwe buurt, blijft er minder oppervlak over om water op te vangen. Een deel van de extra verharding zal worden gecompenseerd met water. Dat kan door het vergroten van bestaand oppervlaktewater, het toevoegen van oppervlaktewater of het integreren van bijvoorbeeld wadi’s of een (kleine) vijver in de plannen. Watercompensatie is onderdeel van de verdere uitwerking en planvorming. de Architekten Cie. | maart 2021 45

de Architekten Cie. b.v. Klaprozenweg 75A Postbus 576 | P.O.Box 576 NL - 1000 AN Amsterdam The Netherlands T +31 20 5309300 F +31 20 5309399 arch@cie.nl www.cie.nl