03. Spreektekst Eerste termijn gemeenteraad Forza!

Programmabegroting 2024-2027 2023-11-09

Voorzitter, Met de Voorjaarsrapportage 2023 werden de kaders voor het opstellen van de Programmabegroting 2024-2027 door de raad vastgesteld. De fractie van Forza! gaat die kaders niet nogmaals ter discussie stellen. Dat station is gepasseerd en daarbij hebben we daar geen behoefte aan. Onze zorg betreft de toekomst. Wij zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Volgens onze rijksoverheid hebben gemeenten het voortouw en een eigen verantwoordelijkheid bij decentralisatie van overheidstaken en geeft de Rijksoverheid de gemeenten beleidsvrijheid om hun nieuwe taken uit te voeren. De rijksoverheid weigert echter al jaren voldoende structurele middelen beschikbaar te stellen voor de taken die ook wij als gemeente in opdracht van het rijk moeten uitvoeren. Dat zet een rem op onze beleidsvrijheid. Wij kunnen niet, zoals de Tweede Kamer, mooie plannen bedenken zonder daarbij te bezuinigen. Voor tekorten op de rijksbegroting wordt geld geleend. Een gemeente wordt als de begroting niet sluitend is onder toezicht gesteld. We hebben de motie aangenomen ‘Geen Haagse Knaken, Geen Haagse Taken’ omdat het niet duidelijk was wat de nieuwe financieringsmethodiek voor ons zou betekenen. Inmiddels lijkt dat wel duidelijk te zijn. Er komen minder knaken.

Er is de afgelopen jaren fors bezuinigd om een verplicht sluitende begroting te kunnen presenteren. 2024 en 25 zijn dan ook sluitend begroot. Door voorgenomen wijzigingen in de financieringsmethodiek van het rijk kenmerken de begrotingen vanaf 2026 zich door enorme tekorten. Het zogenaamde ravijn. De Tweede Kamer heeft ondertussen de nieuwe financieringssystematiek voor 2026 en verder controversieel verklaard. De fractie van Forza! is blij dat de raad dit keer via een werkgroep aan de voorkant betrokken is bij het proces om ook tot een sluitende begroting te komen in de jaren na 2025. Prudent financieel beleid is een van de pijlers van onze partij. Bezuinigen vinden wij niet per definitie een vies woord. Toch vraagt de fractie van Forza! zich af of wij door zelf de broekriem aan te halen om gedecentraliseerde taken uit voeren waarvoor wij onvoldoende budget meekrijgen de juiste keuze is. Wij vinden het onwenselijk om bij gebrek aan Haagse knaken wederom te bezuinigen op Haarlemmermeerse zaken. Laat die begroting maar met een niet sluitend en laat het rijk maar aangeven hoe wij de taken die zij over de schutting heeft gekwakt moeten uitvoeren met steeds minder geld. Laten we het ze niet makkelijk maken. Voorzitter.

In het licht van deze financiële onzekerheid is het verloop van het proces waarin de raad, het college en de organisatie zich gecommitteerd hebben tot het verbeteren van de informatiewaarde van onze financiële rapportages een punt van zorg. Bij kaders stellen hoort controleren en bij uitgesproken ambitie hoort meetbaarheid. Maar ook bij ombuigen hoort sturing. Het proces daartoe is inmiddels vastgelegd en vastgesteld door de raad. Teleurstellend dat van een voortvarende uitvoering nog niet echt sprake is. De eerste bijeenkomst om in het programma zorg en werk op zoek te gaan naar grip

op de uitgaven werd afgeblazen. Graag hoor ik van het college of wij nog steeds een gezamenlijke ambitie hebben of dat er via uitstel op afstel wordt gestuurd. Verder wil de fractie van Forza! de hele organisatie wijzen op het bestaan van Het Instituut voor Publieke Sector Efficiëntie Studies. Deze organisatie is in 2007 opgericht aan de TU Delft. Het lijkt ons interessant om in ieder geval het rapport ‘benchmark jeugdzorg Haarlemmermeer’ mee te nemen in het proces verbeteren informatiewaarde zorg en werk. We sluiten niet uit dat het IPSE over meer informatie beschikt waar wij ons voordeel mee kunnen doen. Wellicht kunnen we leren om efficiënter te werken en meer te doen met het geld dat we krijgen. Dan hoeven we helemaal niet te bezuinigen. Tot zover voorzitter.