Zienswijzeprocedure ten aanzien van hogere bijgebouwen en vaststellen beeldkwaliteitscriteria AWZI Waarderpolder

Raadsvoorstel

Onderwerp Zienswijzeprocedure ten aanzien van hogere bijgebouwen en vaststellen beeldkwaliteitscriteria AWZI Waarderpolder Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/178448 Roduner, F.J. 4.4 Ruimtegebruik PCM Dieben, G.C.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

− Aangaan overeenkomst over vernieuwen AWZI Waarderpolder (2025/592685) in collegevergadering 16 september 2025.

Besluit college d.d. 19 mei 2026

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Kennis te nemen van het voorgenomen besluit van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord Holland inzake de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) AWZI Waarderpolder; 2. Vast te stellen dat het college op grond van artikel 4.20, tweede lid, van het Omgevingsbesluit bevoegd is om in te stemmen met dit voorgenomen besluit; 3. De gemeenteraad te verzoeken om hierover te adviseren;

wdieben@haarlem.nl Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft een Omgevingsvergunning aangevraagd voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) om voor de verbouwing van de Afvalwaterzuivering (AWZI) Waarderpolder af te mogen wijken van de in het bestemmingsplan Waarderpolder toegestane bouwhoogte voor bijgebouwen. Conform de door de gemeenteraad vastgestelde Beleidsregel verzoekt het college van B&W de gemeenteraad formeel om te adviseren over de afwijking van het Omgevingsplan. Daarnaast wordt voorgesteld om het beeldkwaliteitskader voor het terrein en de gebouwen vast te stellen. Dit is nodig om de vernieuwing en uitbreiding van de regionale afvalwaterzuivering mogelijk te maken. Daarmee wordt gewerkt aan schoner water, duurzame energie en een toekomstbestendige afvalwaterverwerking voor inwoners en bedrijven in de regio.

Kenmerk: 2026/178448

1/8

4. Onder voorbehoud dat de gemeenteraad positief adviseert, in te stemmen met het voorgenomen besluit van Gedeputeerde Staten. de secretaris,

Ontwerp Wensen en bedenkingen raad d.d. 17 juni 2026

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorgenomen besluit van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen ten aanzien van het voornemen van Gedeputeerde Staten van de provincie NoordHolland om in te stemmen met de BOPA AWZI Waarderpolder en akkoord te gaan met hogere bijgebouwen en bouwwerken. de griffier,

Ontwerp-besluit raad d.d. 17 juni 2026

de voorzitter,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De beeldkwaliteitscriteria volgens het Kwaliteitskader terrein en gebouwen voor AWZI Haarlem Waarderpolder uit januari 2026 vast te stellen als wijziging van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit voor het gebied zoals aangegeven op de bij dit besluit behorende kaart, op grond van artikel 4.19 Omgevingswet. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft meerdere vergunningen aangevraagd voor de verbouwing en uitbreiding van de Afvalwaterzuiveringsinstallatie (AWZI) Waarderpolder aan de A.

Kenmerk: 2026/178448

2/8

Hofmanweg. Voor deze aanvraag is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag, omdat het gaat om milieubelastende activiteiten. Het college van B&W heeft geen adviesrol bij de milieubelastende activiteiten; deze bevoegdheid ligt volledig bij de provincie. Wel heeft het college op grond van de Omgevingswet een instemmingsrecht bij het provinciale voorgenomen besluit over de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Deze BOPA betreft het overschrijden van de maximaal toegestane bouwhoogte voor een aantal bijgebouwen en bouwwerken geen gebouw zijnde op het terrein van de AWZI.

Afbeelding: uitsnede uit bestemmingsplan Waarderpolder. Het hele terrein van de AWZI mag worden bebouwd. De toegestane bouwhoogte binnen het bouwvlak is maximaal 28 meter. De toegestane bouwhoogte voor bijgebouwen en bouwwerken geen gebouw zijnde is maximaal drie meter.

Het college ziet, gelet op het maatschappelijke en regionale belang van de afvalwaterzuivering en de goede ruimtelijke inpasbaarheid van het project, geen aanleiding om bezwaar te maken tegen het provinciale voornemen. Daarbij is voldoende aangetoond dat, ondanks de hogere bijgebouwen en bouwwerken, sprake blijft van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dat is nader toegelicht in bijlage 1. Ter onderbouwing van de stedenbouwkundige en landschappelijke inpassing heeft Rijnland een kwaliteitskader voor het terrein en de bebouwing opgesteld (zie bijlage 2). Daarmee is aangetoond dat de grotere hoogte ruimtelijk aanvaardbaar is. De opgestelde kwaliteitscriteria gelden na vaststelling door de raad als toetsingskader voor opvolgende vergunningaanvragen (bouwvergunningen) voor de AWZI Waarderpolder. Met dit voorstel wordt de raad gevraagd akkoord te gaan met hogere bijgebouwen en bouwwerken geen gebouw zijnde óf eventuele wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen. En om de opgestelde beeldkwaliteitscriteria vast te stellen. Na besluitvorming door de raad informeert het college de provincie over het standpunt. Context

Kenmerk: 2026/178448

3/8

De AWZI Waarderpolder is één van de grootste afvalwaterzuiveringen binnen het beheergebied van Rijnland. Rijnland werkt tot 2031 aan de vernieuwing en uitbreiding van deze installatie. De vernieuwde zuivering wordt moderner en duurzamer. Zij kan grotere hoeveelheden afvalwater verwerken en doet dit energiezuiniger. Deze uitbreiding is nodig vanwege strengere eisen aan waterkwaliteit en de groei van het aantal woningen en bedrijven in de regio. Daarnaast wordt de installatie uitgebreid om slib van vrijwel alle afvalwaterzuiveringen in het gebied van Rijnland te verwerken. Uit dit slib wordt biogas gewonnen.

Afbeelding 1: vogelvluchtperspectieven van de nieuwbouw ten behoeve van de afvalwaterzuivering

Voorbereidende werkzaamheden in de openbare ruimte zijn al uitgevoerd. Hiervoor heeft de gemeente eerder vergunningen verleend. Ook zijn op het terrein van Rijnland bomen gekapt,

Kenmerk: 2026/178448

4/8

waarvoor de provincie al eerder een vergunning heeft verleend, na een positief advies van de gemeente. Gemeente Haarlem en Rijnland hebben afspraken gemaakt over de samenwerking; deze zijn vastgelegd in een overeenkomst die in september 2025 is gesloten (2025/592685). Nu zijn vergunningen aangevraagd voor werkzaamheden op het eigen terrein van Rijnland. Hiervoor is de provincie Noord-Holland het bevoegd gezag. De aanvraag omvat de volgende activiteiten: - een milieubelastende activiteit: afvalwaterzuivering en slibverwerking met grote capaciteit; - een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA): afwijken van de in het bestemmingsplan Waarderpolder toegestane bouwhoogte voor bijgebouwen en bouwwerken geen gebouw zijnde; - een omgevingsplanactiviteit (OPA): werkzaamheden aan het terrein (aanlegvergunning). Dit raadsvoorstel gaat over de BOPA voor het afwijken van de bouwhoogtes. In een later stadium volgen afzonderlijke vergunningaanvragen voor de verschillende gebouwen op het terrein. Aanvragen die binnen het Omgevingsplan passen worden ambtelijk afgedaan. 2. Beoogd resultaat Het beoogd resultaat is een positief advies van de raad over het afwijken van de toegestane bouwhoogten op het terrein van de AWZI Waarderpolder.

Vervolgens kan ook het college formeel instemmen waarna Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland de procedure voor de vergunningverlening kan vervolgen. De volgende stap in de procedure is het ter inzage leggen van het concept besluit door de provincie. Ook wordt met dit besluit beoogd om beeldkwaliteitscriteria vast te stellen waar opvolgende vergunningaanvragen aan getoetst kunnen worden. Het uiteindelijke resultaat is een duurzame en beter functionerende afvalwaterzuivering. 3. Onderbouwing voorstel 1. De nieuwe afvalwaterzuivering wordt modern en duurzaam De vernieuwing en uitbreiding van de AWZI Waarderpolder is nodig om te voldoen aan strengere eisen voor waterkwaliteit en aan de groei van het aantal inwoners en bedrijven in de regio. De nieuwe installatie kan meer afvalwater verwerken en doet dit op een efficiëntere en energiezuinigere manier dan de huidige zuivering. Daarnaast wordt de zuivering uitgebreid voor de verwerking van slib van vrijwel alle afvalwaterzuiveringen binnen het beheergebied van Rijnland. Door het slib via een ondergrondse leiding te transporteren, neemt het aantal vrachtbewegingen over de weg af. Uit het slib wordt biogas gewonnen, waarmee duurzame energie wordt opgewekt. Hiermee draagt de installatie bij aan een circulaire economie. 2.

Hoogte bijgebouwen en ruimtelijke inpassing De locatie ligt binnen het bestemmingsplan Bedrijventerrein Waarderpolder (vastgesteld op 14 september 2010), dat sinds 1 januari 2024 onderdeel uitmaakt van het (tijdelijke deel van het) Omgevingsplan van de gemeente Haarlem. Binnen deze bestemming zijn bedrijfsgebouwen en bijbehorende bebouwing toegestaan. De maximale bouwhoogte geldt voor het hele terrein en bedraagt 28 meter. Voor bijgebouwen en andere bouwwerken echter, geldt een maximale hoogte van 3 meter.

Kenmerk: 2026/178448

5/8

De voorgestelde bouwhoogtes van enkele bijgebouwen en andere bouwwerken overschrijden deze norm en zijn daardoor niet in overeenstemming met het Omgevingsplan. Hiervoor is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) aangevraagd. Het bevoegd gezag kan de BOPA alleen verlenen als sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). De initiatiefnemer heeft de effecten op de fysieke leefomgeving inzichtelijk gemaakt en onderbouwd dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Hieruit blijkt dat aan deze voorwaarde wordt voldaan. Dat is inzichtelijk gemaakt in bijlage 1. Het college adviseert daarom positief over het voorgenomen besluit ten aanzien van de BOPA, na het doorlopen van de voorgeschreven procedure. 3. Toetsing beeldkwaliteit Er heeft afstemming plaatsgevonden tussen het Hoogheemraadschap van Rijnland, de architect en de Adviescommissie Omgevingskwaliteit (AOK) over de herinrichting van het terrein en de bebouwing. De AOK is positief over het voorgestelde plan en het beeldkwaliteitskader (bijlage 2) en heeft hiermee op hoofdlijnen ingestemd. De commissie acht het plan vanuit het oogpunt van omgevingskwaliteit op deze locatie aanvaardbaar. De verdere architectonische uitwerking wordt beoordeeld bij de afzonderlijke aanvragen voor bouwvergunningen. 4.

De gemeenteraad wordt formeel gevraagd advies uit te brengen over de BOPA Dat volgt uit de door de raad vastgestelde Beleidsregels adviesrecht buitenplanse omgevingsplanactiviteiten Haarlem (BAZ 2024/183543) en heeft betrekking op de volgende binnen de beleidsregel aangewezen categorieën: − Verschillende gebouwen overschrijden de toegestane maximale bouwhoogte voor bijgebouwen met meer dan drie meter waarbij sprake is van meer dan één bouwlaag; − Er worden verschillende bouwwerken geen gebouw zijnde opgericht die hoger zijn dan 15 meter; − Hoewel in de eindsituatie het totale bebouwde oppervlak niet toeneemt, overschrijdt de gezamenlijke brutovloeroppervlakte (volgens NEN 2580) van de op te richten bijgebouwen en bouwwerken hoger dan drie meter op de AWZI locatie ruimschoots de grens van 2.500 m². 5. Aanlegvergunning (geen adviesrol voor de raad) Naast de BOPA is een aanlegvergunning aangevraagd voor werkzaamheden ten behoeve van de herinrichting van het terrein. Dit is nodig vanwege de dubbelbestemmingen riool en archeologie. De advisering hierover is ambtelijk gemandateerd en er wordt positief geadviseerd over de aanlegvergunning. 4. Risico’s en kanttekeningen 1.

Het plan wijkt af van het Omgevingsplan vanwege de hoogte van bijgebouwen en bouwwerken Dit vraagt om zorgvuldige afweging, omdat het toestaan van een BOPA precedentwerking kan hebben voor andere ontwikkelingen in de Waarderpolder. In dit geval is de afwijking gemotiveerd vanuit de functionele eisen van de installatie en de specifieke locatie binnen een grootschalig bedrijventerrein.

Kenmerk: 2026/178448

6/8

2. Gefaseerde vergunningverlening is nodig in het belang van de voortgang in het project De vernieuwing van de afvalwaterzuivering is van groot belang voor schoon water en een goed functionerende regio. In deze fase wordt beoordeeld of het afwijken van het Omgevingsplan voor de bouwhoogte ruimtelijk acceptabel is. De Adviescommissie Omgevingskwaliteit heeft positief geadviseerd over het beeldkwaliteitskader. De uiteindelijke beoordeling van de architectuur en detaillering vindt plaats bij de behandeling van de, nog aan te vragen, afzonderlijke bouwvergunningen. 3. De provincie Noord-Holland besluit over de vergunningverlening De invloed van de gemeente Haarlem is beperkt tot het bindend advies over de BOPA en advisering over de aanlegvergunning. 5. Consequenties en uitvoering 1. Procedure en uitvoering Met dit besluit brengt de gemeenteraad een advies uit over het afwijken van het Omgevingsplan. Indien de raad positief adviseert, dan informeert het college de provincie over het standpunt en stuurt het besluit tot instemming toe. De provincie betrekt dit advies bij haar besluit over de vergunning. Op de aangevraagde vergunningen is de uitgebreide voorbereidingsprocedure van toepassing. De ODNZKG legt namens de provincie de ontwerpbesluiten ter inzage. Bij een positief besluit kan Rijnland de verdere voorbereiding en uitvoering van het project voortzetten.

In latere fases worden de afzonderlijke bouwplannen ingediend en via aparte vergunningen beoordeeld, onder andere op beeldkwaliteit en technische eisen. 2. Consequenties voor de gemeente Het besluit heeft geen directe financiële consequenties voor de gemeente Haarlem. De uitvoering van het project ligt bij het Hoogheemraadschap van Rijnland. Ook communicatie met omwonenden en bedrijven in de Waarderpolder is een verantwoordelijkheid van het Hoogheemraadschap van Rijnland. 6. Bijlagen Er zijn twee bijlagen: 1. Onderbouwing van de instemming door het college van B&W met het voorgenomen besluit over de BOPA met bijlagen A en B (overzichtstekeningen) • De raad wordt gevraagd akkoord te gaan met de hogere bebouwing óf haar wensen en bedenkingen hierover ter kennis van het college te brengen 2. Kwaliteitskader terrein en gebouwen voor AWZI Haarlem Waarderpolder uit januari 2026 • De raad wordt gevraagd om dit beeldkwaliteitskader vast te stellen

Kenmerk: 2026/178448

7/8

Afbeelding 2: aanduiding gebied Kwaliteitskader terrein en gebouwen voor AWZI Haarlem Waarderpolder uit januari 2026

Kenmerk: 2026/178448

8/8