Zienswijze PvdD op de Concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025

De Partij voor de Dieren wil graag een zienswijze indienen op de Concept Bestuurlijke Agenda Vliegverkeer Schiphol 2025-2028.

Toelichting: in de concept agenda staat op p. 25 het volgende over krimp: “Met de hoofdlijnenbrief in juni 2022 kondigde de minister krimp van het aantal vluchten aan tot 440.000 jaarlijkse vliegbewegingen. Het huidige kabinet verwacht het geluiddoel dat het kabinet stelt (20% minder geluidbelasting in de Schipholregio) ook gehaald kan worden met een aantal van 476.000-486.000 vliegbewegingen. De regio Alkmaar-BUCH-Haarlem-IJmond zal erop aandringen om tenminste vast te houden aan de 440.000 jaarlijkse vliegbewegingen, omdat ook uit het eigen onderzoek van IenW naar voren kwam dat dit aantal gerealiseerd kan worden, met behoud de hub-functie van Schiphol en daarmee het behoud van de internationale verbondenheid.” Woensdag 7 mei (gisteren) is er een nieuw luchthavenverkeersbesluit vastgelegd, waarbij het Rijk besloten heeft dat er maximaal 478.000 vliegbewegingen mogen worden uitgevoerd vanaf Schiphol, waarvan maximaal 27.000 ’s nachts. De minister stelt dat er alsnog ruimte voor groei kan ontstaan wanneer de geluidsoverlast afneemt door modernere toestellen.

(bron: Getal van de dag: 478.000 vluchten op Schiphol - NRC) De luchtvaartsector veroorzaakt echter naast geluidsoverlast ook gezondheidsschade (tgv oa fijnstof), milieuschade en aantasting van de natuur (oa tgv stikstofuitstoot) én een enorme CO2uitstoot, waardoor verdere krimp van de luchtvaartsector in plaats van groei noodzakelijk is om binnen de planetaire grenzen te blijven en klimaatverandering tegen te gaan. (CBS: In 2023 stootte de Nederlandse luchtvaartsector 10,2 miljard kilo CO2 uit. De uitstoot die plaatsvond in het buitenlandse luchtruim is hierin meegeteld. De uitstoot van buitenlandse maatschappijen die op Nederland vliegen, is juist niet meegeteld. De luchtvaart stootte 47,4 miljoen kilo stikstofoxiden uit in 2023. De bijdrage van de luchtvaart aan de totale stikstofoxideuitstoot door de Nederlandse economie was in 2023 rond de 13,6 procent.) De gemeente Amsterdam heeft het voortouw genomen en ingezet op een maximum van 400.000 vluchten per jaar: Amsterdam: Schiphol moet krimpen naar 400.000 vluchten - Gemeente Amsterdam Dat is een mooi tussendoel, maar om de luchtvaart écht binnen de grenzen van klimaat, leefomgeving en veiligheid voor mens en dier te krijgen, is verdere krimp nodig. Wij stellen voor om in te zetten op een maximum van 300.000 vluchten per jaar.

Daarbij zijn beprijzende maatregelen een manier om duurzamer alternatieven aantrekkelijker te maken (oa vliegtaks, kerosinebelasting, waarbij de inkomsten ten goede kunnen komen aan het OV). Want financiële prikkels zijn verreweg het meest effectief. Op p. 38 staat wel iets dat vaag in die richting wijst, bij het kopje met actiepunten: “De regio pleit voor een integrale visie op netwerkkwaliteit en selectieve sturing. Zij vraagt de minister daarbij om te concretiseren welk aantal vluchten past bij het behoud van de hub-

functie van Schiphol, uit te werken welke rol prijsdifferentiatie hierbinnen kan spelen en inzichtelijk te maken hoe substitutie door railverkeer bijdraagt aan de hub.” Dat mag wat de Partij voor de Dieren betreft wel wat duidelijker. Driekwart van de reizigers die via Schiphol vliegt, blijft binnen Europa. 31% zelfs binnen 800km. Indien voor deze reizen samenwerking gezocht wordt met de spoorwegen hoeft het verminderen van vluchten geen nadelige uitwerking te hebben op de economische positie van Schiphol. Tenslotte blijkt uit de beantwoording van onze technische vragen dat de gemeentelijke organisatie het nog te vroeg vindt om een standpunt in te nemen over het mogelijke verleggen van vliegroutes over Natura-2000 gebied. Het voorstel is te wachten op adviezen van de luchtverkeersleiding en het ministerie van I&W, om vervolgens een afgewogen keuze te maken over de haalbaarheid van de maatregel. Nu verwacht de Partij voor de Dieren dat wachten op een participatietraject van I&W en op dat moment het standpunt innemen dat verplaatsing van vliegroutes over Natura-2000 gebieden onwenselijk is, minder effectief zal zijn. De kans is groot dat dit standpunt onder zal sneeuwen tussen alle participanten met alle verschillende belangen. Ons voorstel is om een vroeg en duidelijk signaal af te geven en op te komen voor de natuur.

Ons voorstel is om de zienswijze van Haarlem als volgt aan te passen: De huidige voorgelegde zienswijze is als volgt: uit te spreken dat: a. inzetten op nachtsluiting van Schiphol gericht moet zijn op de volledige nachtperiode (23:007:00 uur) in plaats van op een kortere periode (24:00-5:00 uur); b. inzetten op openen van vliegveld Lelystad en daarheen verplaatsen van vluchten van Schiphol niet wenselijk is; c. de raad op de overige onderdelen de Concept Agenda ondersteunt. Punt a en b ondersteunt de Partij voor de Dieren van harte. We willen daarnaast graag enkele punten toevoegen, zodat de zienswijze wordt: uit te spreken dat: a. inzetten op nachtsluiting van Schiphol gericht moet zijn op de volledige nachtperiode (23:00-7:00 uur) in plaats van op een kortere periode (24:00-5:00 uur); b. inzetten op openen van vliegveld Lelystad en daarheen verplaatsen van vluchten van Schiphol niet wenselijk is; c. inzetten op gecontroleerde krimp van Schiphol naar een maximum van 300.000 vluchten wenselijk is, waarbij tegelijkertijd de (internationale) trein aantrekkelijker wordt gemaakt als alternatief, door onder andere beprijzende maatregelen; d. alternatieve vliegroutes die Natura-2000 gebieden extra belasten niet wenselijk zijn; e. de raad op de overige onderdelen de Concept Agenda ondersteunt.