Zaken op orde Evaluatie IVH gemeente Haarlem RKC

55

Prioriteit

Maatregel 2021

Partijen

Versterken informatiepositie

Gemeente, Politie/RIEC

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

Ondermijnende criminaliteit

Meldpunt Ondermijning moet breder

Organisatie

x

gecommuniceerd worden (intern en extern) om via signalen meer zicht te krijgen op ondermijnende criminaliteit. Vergroten bewustzijn onder inwoners,

Over het algemeen hebben campagnes,

ondernemers, ambtenaren t.a.v.

adviezen en subsidies om bewoners te

ondermijning

stimuleren zelf preventiemaatregelen te

Onbekend

x

nemen weinig tot geen blijvend effect op preventiegedrag. In hoeverre dit ook geldt voor preventie van ondermijning is nog onbekend. In Lokaal OndermijningsOverleg (LOO)

De politie blijkt in staat om criminaliteit te

(Deels)

worden periodiek signalen van

reduceren door (gedwongen)

effectief

ondermijning beoordeeld en zo nodig

samenwerking en informatie-uitwisseling

opgepakt

met lokale overheden en andere partijen: dit is de strategie van het zogenaamde third party policing. Hoe beter de politie beleidsmatig de (oorzakelijke) factoren in relatie met criminaliteit kan identificeren, hoe minder criminaliteit er is. Per maatregel is echter niet te beoordelen in hoeverre deze naar verwachting effectief zullen zijn. We beoordelen deze maatregelen daarom met (deels) effectief.

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

56

x

Prioriteit

Maatregel 2021

Ondermijnende criminaliteit

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

MMA-meldingen beoordelen en

Het verhogen van de pakkans en de kans op

Effectief

x

oppakken

veroordeling leidt tot minder criminaliteit

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

door verdachten 'uit de roulatie' te halen. Doorontwikkelen MMA-meldingen

Data-gestuurd werken

Organisatie

x

Organisatie

x

Organisatie

x

Organisatie

x

Gemeente

Doorontwikkelen dashboard woonfraude/leegstandsmonitor i.s.m. DIA Doorontwikkelen risicoprofielen i.s.m. KCC Verkennen gebruik dashboard City Deal Zicht op Ondermijning

Versterken integrale aanpak

RIEC, politie, OM, Belastingsdienst

Informatie-uitwisseling op casusniveau

Third party policing

(Deels)

x

effectief Aansluiting bij programma Ondermijning

Organisatie

x

Organisatie

x

Organisatie

x

Noord-Holland Aansluiting werkgroep doorontwikkeling RIEC

Versterken binnen gemeentelijke

Gemeente

samenwerking Versterken samenwerking binnengemeentelijke afdelingen

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

57

Prioriteit

Maatregel 2021

Ondermijnende

Verkenning mogelijkheden uitbreiden

criminaliteit

bestuurlijke instrumentarium

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

Organisatie

x

Organisatie

x

ondermijning

Integrale ondermijningsprojecten Project Lelie blijft doorgaan

RIEC, politie, OM, FIOD

(revitalisering). Voortgang d.m.v. periodiek casusoverleg. Bij uit- en inbreiding van

Onduidelijk

x

Organisatie

x

Onbekend

x

Organisatie

x

woonwagenlocaties worden nieuwe en bestaande locaties beoordeeld op ondermijning Verkenning ondermijningsproblematiek

Gemeente

bedrijventerrein Waarderpolder Project Dealende jeugd: weerhouden van

Vroegtijdige persoonsgerichte interventies

jongeren die een criminele carrière in de

kunnen op lange termijn van 10 tot 15 jaar

drugshandel willen starten

besparingen opleveren in termen van uitkeringen, medische kosten, onderwijskosten, justitiële kosten, en kosten bij slachtoffers van misdrijven. Uit een aantal Noord-Amerikaanse studies komt de aanwijzing dat dit kosteneffectief kan zijn.

Mensenhandel: afstemming met andere

HVO Querido,

gemeenten wordt versterkt door

gemeente, politie

regionale werkgroep toezicht prostitutie

(AVIM)

Third party policing

en regionaal casusoverleg. Werkgroepleden en toezichthouders

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

58

x

Prioriteit

Maatregel 2021

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Organisatie

x

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

prostitutie draaien een dag mee met Team Mensenhandel Noord-Holland.

Woon- en adresfraude

Gemeente

Structurele bestandsvergelijking met woningcorporaties Elan, Ymere en Pré Wonen Verder inrichten risico-indicatoren

Organisatie

x

Verder ontwikkelen leegstands- en

Organisatie

x

overbewoningsmonitor met bronbestanden

Drugs

Gemeente

Voortzetting sanctiebeleid drugslocaties

Het verhogen van de pakkans en de kans op

Effectief

x

Deels

x

veroordeling leidt tot minder criminaliteit door verdachten 'uit de roulatie' te halen. Uitvoering geven aan het convenant

Third party policing

Aanpak Drugslocaties Noord-Holland

effectief

2020-2025 Productielocaties drugs: participeren in

Organisatie

x

regionaal project vanuit Programma Aanpak Ondermijning Noord-Holland

Outlaw Motorcycle Gangs (OMG)

Politie, OM, gemeenten

Ontwikkelingen volgen en direct inspelen

Onduidelijk

x

Onduidelijk

x

op actuele situaties Ontmoedigen vestigingsklimaat

Prostitutie

Gemeente

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

59

Prioriteit

Maatregel 2021

Ondermijnende

Vaststellen nieuw prostitutiebeleid

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Omgeving

Organisatie

Nvt x

criminaliteit Deelname regionaal team voor controles

Selectie en focus binnen de hotspotaanpak

prostitutie in de regio

zijn kernwoorden. De aanpak van hotspots

Effectief

x

x

Totaal

11

3

is wetenschappelijk bezien zeer goed geëvalueerd en deze aanpak leidt tot een forse beheersing van de criminaliteit, zonder dat er sprake is van een verplaatsing van de criminaliteit naar andere locaties 2

14

Zorg en Veiligheid Dak- en thuislozen

Gemeente (afd. MO), politie, GGD, HVO Querido, Brijder, Fivoor, Leger des Heils, cliëntvertegenwoordigin g, RIBW K/AM, GGZ inGeest

Structureel overleg met zorg- en sociaal

Organisatie

x

Organisatie

x

domein Uitvoering Beheersconvenant 24uursopvang Wilhemina

GGZ en VG

Gemeente (afd. MO), GGD Kennemerland, GGZ inGeest, OM, politie, gemeente Haarlemmermeer,

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

60

30

Prioriteit

Maatregel 2021

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

zorgorganisaties in ouderenzorg en verstandelijk gehandicaptenzorg

Zorg en Veiligheid

Uitvoering Wet Verplichte GGZ Haarlem

Organisatie

x

Verbetering samenwerking

Organisatie

x

Organisatie

x

Organisatie

x

Spoedzorgketen Veldnorm beveiligde zorg en levensloopfunctie Betrokken bij realisatie Domus Plus en Skaeve Huse

Zorg en Veiligheidshuis Kennemerland

Gemeente (afd. MO en W&I), Zorg- & Veiligheidshuis Kennemerland, Regionaal Coördinatiepunt Nazorg, GGD Kennemerland, andere betrokken regiogemeenten

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

61

Prioriteit

Maatregel 2021

Zorg en Veiligheid

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Uitbreiding Aanpak Voorkomen Escalatie

Vroegtijdige persoonsgerichte interventies

Effectief

x

x

(AVE)

kunnen op lange termijn van 10 tot 15 jaar

Omgeving

Nvt

besparingen opleveren in termen van uitkeringen, medische kosten, onderwijskosten, justitiële kosten, en kosten bij slachtoffers van misdrijven. Uit een aantal Noord-Amerikaanse studies komt de aanwijzing dat dit kosteneffectief kan zijn. Coördinatie en begeleiding nazorg ex-

Nazorg, waarin naast toezicht aandacht is

gedetineerden

voor hulpverlening, lijkt een voorwaarde

x Effectief

voor het succes van resocialisatietrajecten. Coördinatie individuele aanpak

De PGA-aanpak kan effectief zijn. Dit is

Deels

radicalisering

echter afhankelijk van hoe deze aanpak is

effectief

x

ingericht. Coördinatie individuele aanpak verward

De PGA-aanpak kan effectief zijn. Dit is

Deels

gedrag

echter afhankelijk van hoe deze aanpak is

effectief

x

ingericht. Coördinatie individuele aanpak complexe

De PGA-aanpak kan effectief zijn. Dit is

Deels

casuïstiek

echter afhankelijk van hoe deze aanpak is

effectief

x

ingericht. Persoonsgerichte Aanpak hardnekkige

De PGA-aanpak kan effectief zijn. Dit is

Deels

casuïstiek via Casus Plus

echter afhankelijk van hoe deze aanpak is

effectief

x

ingericht.

Verbinding Zorg en Veiligheid

Gemeente (afd. MO)

Ondersteunen, stimuleren en agenderen

Organisatie

thema veiligheid binnen sociaal domein en andersom

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

62

x

Prioriteit

Maatregel 2021

Zorg en Veiligheid

Organisatie van netwerk- en

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Omgeving

Organisatie

Nvt x

expertiseopbouw op het snijvlak van zorg en veiligheid

Woonoverlast

Gemeente (afd. MO), GGD Kennemerland, GGZ inGeest, politie, woningcorporaties, organisaties voor zorg en/of begeleiding uit WMO of ZvW

Samenwerking met ketenpartners bij

Third party policing

Organisatie

x

Onbekend

x

Totaal

8

Effectief

x

Organisatie

x

x

complexe casuïstiek Inzet Wet Aanpak Woonoverlast (Waw): het opleggen van een specifieke gedragsaanwijzing aan overlastgevers, o.a. opleggen van een tijdelijk huisverbod

Leefbaarheid van wijken en buurten Aanpak fysieke en sociale overlast Informatie gestuurd handhaven op

Gemeente

thema's en hotspots van overlast locaties

Hot spot policing en het gericht aanpakken van probleemgebieden en veelplegers heeft zin. Het geeft een duidelijke focus.

Handhaven op corona gerelateerde

Welzijnsorganisaties

maatregelen/ Tijdelijke wet maatregelen Covid-19

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

63

2

0

8

18

Prioriteit

Maatregel 2021

Leefbaarheid van wijken en buurten

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Dak- en thuislozen: monitoren hotspots

Hot spot policing en het gericht aanpakken

Deels

x

overlastlocaties

van probleemgebieden en veelplegers heeft

effectief

zin. Het geeft een duidelijke focus.

(monitorren

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

is stap 1, aanpakken stap 2) Woonoverlast terugdringen middels

Third party policing

integrale aanpak Aansluiten bij wijkcontract/wijkaanpak

Deels

x

effectief OM

Deels

gericht op leefbaarheid en veiligheid

x

effectief

Afval: uitvoering plan van aanpak w.o.

Volgens de broken windowshypothese is het

Effectief

x

Strategisch Plan Afval scheiden met focus

veelbelovend om een stedelijke omgeving

op hoogbouw

te onderhouden en daarmee kleine

Weesfietsen, fietswrakken en fout

misdrijven te voorkomen.

Effectief

x

Evenementen: extra inzet voor toezicht

Het blijkt dat verschillende vormen van

Effectief

x

op o.a. alcohol 18- en wildplassen

functioneel toezicht (stadswachten,

Effectief

x

geparkeerde fietsen: handhaven d.m.v. bestuursdwangprocedure

huismeesters, controleurs binnen het openbaar vervoer, particuliere beveiliging, Rijdend verkeer: handhavingsacties in

buurtconciërges e.d.) effectief zijn in het

voetgangersgebieden i.s.m.

terugdringen en voorkomen van

parkeerhandhaving

criminaliteit.

Regulering parkeeroverlast

Gemeente

Handhaving op parkeerexcessen

Onduidelijk

x

Implementeren nieuwe scantechniek

Organisatie

x

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

64

Prioriteit

Maatregel 2021

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Leefbaarheid van

Gebiedsgericht werken - integrale

Gemeente

wijken en buurten

handhaving Wijkgericht werken d.m.v. inzet

Het blijkt dat verschillende vormen van

Effectief

x

wijkhandhavers

functioneel toezicht (stadswachten,

Deels

x

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

huismeesters, controleurs binnen het openbaar vervoer, particuliere beveiliging, buurtconciërges e.d.) effectief zijn in het terugdringen en voorkomen van criminaliteit. Deelname aan gebiedsgerichte

Third party policing

overleggen waarbij overlast en veiligheid

effectief

aan de orde komt

Aanpak overlast en vandalisme bij

Gemeente, SRO,

sportaccommodaties

welzijnsorganisaties

Halfjaarlijkse werkgroep

In de literatuur komt naar voren dat op

Deels

sportvandalisme: bespreken inzet

groepsniveau buurtcoaches kunnen

effectief

x

buurtsportcoach

fungeren als positieve rolmodellen om

x

gedragsproblemen tegen te gaan. Halfjaarlijkse werkgroep

Veilig Ontwerp en Beheer werkt

Effectief

x

Handhaving overlast jeugd op

Hot spot policing en het gericht aanpakken

Effectief

x

sportparken

van probleemgebieden en veelplegers heeft

Totaal

11

sportvandalisme: bespreken fysieke maatregelen voor tegengaan vandalisme

zin. Het geeft een duidelijke focus.

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

65

0

4

2

17

Prioriteit

Maatregel 2021

Partijen

Integrale aanpak jeugd

Gemeente, politie,

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Third party policing

Deels

x

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

Jeugd en Veiligheid

Zorg- en Veiligheidshuis, jongerenwerk, Streetcornerwerk, Reclassering Toepassen Integrale Aanpak in alle wijken

effectief Inzet Bestuurlijk Interventie Team (BIT)

Third party policing

als sluitstuk van de Integrale Aanpak

Deels

x

effectief

Aanpak individuele jongeren in Integrale

De top X aanpak blijkt effectief. Hierbij is

Aanpak en het Zorg- en Veiligheidshuis

een gerichte persoonsgerichte aanpak van

Effectief

x

veelplegers de toegepaste strategie Inzet en samenwerking maatschappelijke

Organisatie

x

Organisatie

x

partners

Overlastlocaties

Gemeente, politie, sportclubs, jongerenwerk, straathoekwerk, SportSupport, inwoners

Aanhaken bij onderzoek voor uitbreiding van verwijsplekken Aanpakken overlastlocaties bij

Hot spot policing en het gericht aanpakken

sportaccommodaties, speeltuinen,

van probleemgebieden en veelplegers heeft

schoolpleinen en parkeergarages

zin. Het geeft een duidelijke focus.

Inzet van handhaving en politie op

Effectief

Effectief

hotspots jeugd

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

66

x

x

Prioriteit

Maatregel 2021

Jeugd en

Inzet Buurtouders Schalkwijk

Partijen

Veiligheid

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Verschillende vormen van functioneel

Effectief

x

Slachtoffer

Omgeving

Nvt

toezicht (stadswachten, huismeesters, controleurs binnen het openbaar vervoer, particuliere beveiliging, buurtconciërges e.d.) blijken effectief te zijn in het terugdringen en voorkomen van criminaliteit. Onderzoek mogelijkheden uitbreiding

Organisatie

x

Buurtouders in andere stadsdelen Haarlem

Alcohol -18

Gemeente, politie, Alpha security

Inzetten op hotspots jeugd voor controle

Hot spot policing en het gericht aanpakken

op alcohol 18- en lachgasgebruik

van probleemgebieden en veelplegers heeft

Handhavingsacties i.s.m. politie tijdens

zin. Daarnaast leidt het verhogen pakkans

evenementen

en kans op veroordeling tot minder

Controles van horeca en paracommercies

criminaliteit door verdachten 'uit de

op schenken onder de 18+ project vals ID

roulatie' te halen.

Uitvoering Actieprogramma Veilig

Effectief

x

Effectief

x

Effectief

x

Organisatie

x

Organisatie

x

uitgaan

Veiligheid in en om scholen (VIOS)

Gemeente, scholen

Aanhaken bij herijking VIOS-convenant met o.a. aandacht voor invloed van sociale media

Preventie

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

67

Prioriteit

Maatregel 2021

Jeugd en Veiligheid

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Start Preventief Interventie Team in Oost

Vroegtijdige persoonsgerichte interventies

Effectief

x

en Schalkwijk

kunnen op lange termijn van 10 tot 15 jaar

Effectief

x

Onduidelijk

x

x

Totaal

11

1

Omgeving

Nvt

1

5

besparingen opleveren in termen van uitkeringen, medische kosten, onderwijskosten, justitiële kosten, en kosten bij slachtoffers van misdrijven. Uit een handjevol Noord-Amerikaanse studies komt de aanwijzing dat dit kosteneffectief kan zijn. Alleen jij bepaalt (AJB), 5 sportteams

Alleen Jij Bepaalt (AJB) is door het NJI

t.b.v. 'risicojongeren' i.s.m. Haarlem

erkend als effectief volgens eerste

College, Spaarne College en Triple

aanwijzingen.

Threat, Onze Gezellen en United Davo Project Said & Lody: jongeren met verschillende achtergronden worden bij elkaar gebracht en bewustzijn bijgebracht over tolerantie, diversiteit en verdraagzaamheid

High Impact Crimes Plan van aanpak woninginbraken

Gemeente, politie, OM, CCV, Zorg- en Veiligheidshuis

Meer bewustwording d.m.v. een zomer-

Campagnes, adviezen en subsidies om

en

bewoners te stimuleren zelf

winterwoninginbraakpreventiecampagne

preventiemaatregelen te nemen hebben

Niet effectief

weinig tot geen blijvend effect op preventiegedrag.

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

68

x

18

Prioriteit

Maatregel 2021

High Impact Crimes

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Afstemming inzet politie en handhaving

Formeel toezicht door politie heeft generaal

Effectief

x

in Donkere Dagen Offensief (DDO) in

preventief effect, met name op hot spots en

winkelgebieden en woonwijken

hot times.

Inzet tekstkarren

Campagnes, adviezen en subsidies om

Niet effectief

x

Slachtoffer

x

bewoners te stimuleren zelf preventiemaatregelen te nemen hebben weinig tot geen blijvend effect op preventiegedrag. Versturen besmettingsbrieven indien

Campagnes, adviezen en subsidies om

aanleiding

bewoners te stimuleren zelf

Niet effectief

x

preventiemaatregelen te nemen hebben weinig tot geen blijvend effect op preventiegedrag. Samenwerking wijkraden en

Het organiseren van buurtpreventie,

Whatsappgroepen t.b.v. preventie en

waarbij buurtbewoners toezicht uitoefenen

signalering verdachte situaties

(ogen en oren, kennen en gekend worden)

Effectief

x

Effectief

x

binnen de eigen woonbuurt en gezamenlijk allerlei preventieactiviteiten in gang zetten (bijvoorbeeld gezamenlijke installatie van technopreventieve maatregelen, ophogen van zichtbaarheid en toegankelijkheid binnen de buurt) blijkt effectief. Preventief sportprogramma ‘Jij bepaalt!’

Alleen Jij Bepaalt (AJB) is door het NJI erkend als effectief volgens eerste aanwijzingen.

Overige HIC

Gemeente, politie, OM, CCV, Zorg- en Veiligheidshuis

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

69

x

Omgeving

Nvt

Prioriteit

Maatregel 2021

High Impact Crimes

Inzet en doorontwikkeling zorgplan

Partijen

Lessen uit literatuur

Beoordeling

Dader

Slachtoffer

Organisatie

x

Niet effectief

x

Omgeving

Nvt

overvallen (bedoeld voor winkeliers die een overval hebben meegemaakt) Inzet landelijke preventiecampagne

Campagnes, adviezen en subsidies om

"senioren en veiligheid" gericht op

bewoners te stimuleren zelf

thema's zoals babbeltrucs en (online)

preventiemaatregelen te nemen hebben

fraude

weinig tot geen blijvend effect op preventiegedrag.

Monitoren van lichte stijging straatroven

Persoonsgerichte aanpak

Organisatie

x

Gemeente, politie, OM, CCV, Zorg- en Veiligheidshuis

PGA HIC-plegers en andere complexe

De PGA-aanpak kan effectief zijn. Dit is

Deels

x

casuïstiek vanuit Zorg- en Veiligheidshuis

echter afhankelijk hoe deze aanpak is

effectief

ingericht.

Slachtofferhulp Inzet slachtofferhulp voor slachtoffers

Gemeente,

van o.a. HIC's

Slachtofferhulp

Organisatie

x

Nederland

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

Totaal

5

7

0

1

13

Totaal

46

13

7

30

96

70

Bestuurlijke reactie op het concept-rapport RKC onderzoek Evaluatie IVH beleid Rekenkamercommissie Haarlem T.a.v. de voorzitter mw. S. Schneiders

Ons kenmerk VH/2022/78361 Datum 27 januari 2022 Afdeling Veiligheid en Handhaving

Geachte mevrouw Schneiders Wij hebben met belangstelling kennis genomen van het rapport van de Rekenkamercommissie over de doelmatigheid en doeltreffendheid van het integraal veiligheids- en handhavingsbeleid (IVH) van de gemeente. U verzocht ons bij brief van 23 december 2021 om een reactie op het rapport en de in het rapport genoemde aanbevelingen en conclusies. Inleidend Veiligheid en handhaving is een terrein dat zich lastig leent voor een onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid. Wij realiseren ons dat het voor u als rekenkamercommissie een uitdaging is geweest om een evaluatie van dit beleid uit te voeren. Met het door u gepresenteerde rapport geeft u blijk van een realistisch beeld van het beleidsveld en de mate waarin het beleid invloed kan uitoefenen op de veiligheid en openbare orde in Haarlem. De samenleving is voortdurend in beweging, zeker ook op het gebied van veiligheid en handhaving. Daarbij komt dat de gemeente voor de totstandkoming en uitvoering van haar veiligheidsbeleid grotendeels afhankelijk is van de samenwerking met een diversiteit aan partijen in de stad. Het is elke raadsperiode dan ook een uitdaging om het IVH zo vorm en inhoud te geven dat de effecten op de veiligheid en leefbaarheid in de stad zo groot mogelijk zijn. U concludeert dat het beleid en de uitvoering van het IVH in grote lijnen goed op orde is.

Daarnaast concludeert u dat Haarlem niet afwijkt van de in uw onderzoek betrokken benchmarkgemeenten. Bovendien oordeelt u dat de gemeenteraad in voldoende mate in positie wordt gebracht om haar kader stellende en controlerende rol te kunnen uitoefenen. Deze conclusies onderschrijven wij en zien wij als een steun in de rug om ook de komende jaren op dezelfde wijze voort te gaan. Daarbij onderkennen wij dat er nog verbeteringen mogelijk zijn. U noemt een aantal punten waar verbetering nog zou kunnen worden gerealiseerd. Hieronder geven wij een reactie op de door u genoemde aanbevelingen. Reactie op de aanbevelingen Hieronder gaan wij in op de door u genoemde aanbevelingen. Aanbeveling 1. Aandacht voor monitoren en evalueren De eerste aanbeveling betreft het feit dat er meer aandacht voor monitoren en evalueren zou moeten komen. De achtergrond van deze aanbeveling komt voort uit het feit dat afdelingen veiligheid en handhaving over het algemeen actiegericht zijn en veel te maken hebben met de waan van de dag. U beveelt aan om meer stil te staan bij het behalen van beoogde doelen en het bijsturen van beleid als dat uit evaluaties naar voren komt. In het rapport zelf wordt terecht aangegeven dat de beoogde maatschappelijke effecten van het beleid heel lastig zijn te meten en niet geheel toe te schijven zijn aan factoren die door de gemeente en haar partners zijn te beïnvloeden.

Daarom worden in het jaarlijkse Actieprogramma IVH vooral de activiteiten (prestaties)

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

71

benoemd die door de gemeente en haar partners worden uitgevoerd op de geprioriteerde veiligheidsthema’s. Wat onderbelicht is in het huidige beleid is de vraag in hoeverre die activiteiten daadwekelijk een bijdrage leveren aan het beoogde doel. Wij onderschrijven de aanbeveling om meer aandacht te besteden aan monitoring en evaluatie. Met het tot stand komen van het nieuwe IVH zal daar extra aandacht aan worden besteed en worden de suggesties uit het onderzoek hierin meegenomen. Aanbeveling 2. Koppeling IVH en programmabegroting U beveelt aan om een betere koppeling te maken tussen het IVH als beleidsstuk en de programmabegroting. In het IVH zijn doelen en prestaties uitgebreid uitgewerkt. De programmabegroting leent zich niet voor een dergelijke uitwerking aangezien in het format een beperkt aantal programmadoelen en indicatoren is opgenomen. Deze zijn voor een groot deel landelijk voorgeschreven. Daarmee geeft dit weinig ruimte voor een betere koppeling met het beleid. De koppeling wordt naar ons idee goed gemaakt aangezien de voortgang van het beleid jaarlijks wordt teruggekoppeld in de jaarrekening en de bestuursrapportages. Bij de jaarlijkse vaststelling van het nieuwe Actieprogramma wordt vervolgens weer gedetailleerd op de thema’s en acties voor het komende jaar ingezoomd. Aanbeveling 3. Meer focus De derde aanbeveling is om meer focus aan te brengen.

U beveelt aan om het aantal prioriteiten te beperken en te onderzoeken of de prioriteiten die genoemd worden minder breed kunnen worden geformuleerd. Wij begrijpen de achtergrond van deze aanbeveling. Door een betere focus van het beleid kan meer resultaat behaald worden en zichtbaarder resultaat in de stad. Het beperken van prioriteiten en minder breed maken van prioriteiten is een regelmatig terugkerend punt van aandacht. Aan de ene kant willen we in het IVH aandacht geven aan al die veiligheidsthema’s in de stad waar burgers en ondernemers tegenaan lopen. Aan de andere kant beseffen wij dat een heldere prioritering meer richting kan geven aan het beleid. Bij de totstandkoming van het IVH waren er vier prioriteiten voorgesteld. Op verzoek van de raad is toen een vijfde prioriteit toegevoegd. Uit zowel de schriftelijke reactie van de raad op het concept beleid en de discussie in Commissie Bestuur op 15 november 2018 bleek dat er een breed draagvlak was voor prioriteren van HIC’s (High impact crime). Dit omdat deze delicten een enorme impact hebben op slachtoffers en hun omgeving. In afstemming met het Openbaar Ministerie en de politie is daarom een vijfde prioriteit toegevoegd. Op een prioriteit wordt meer inzet gepleegd, echter op het gebied van veiligheid is er geen terrein waarop je niet wilt inzetten.

Het is daarom belangrijk om de discussie te blijven voeren met elkaar wat dan precies een prioriteit is. De focus van de afdeling is namelijk breder dan de prioriteiten. We ondervangen dit door met de jaarlijkse Actieprogramma’s meer uitwerking en invulling van de “brede” thema’s te geven, naar aanleiding van de ontwikkelingen in de stad en de ontwikkelingen rond de geprioriteerde thema’s. Prioritering en het aanbrengen van focus is bij uitstek een proces waarbij de gemeenteraad nauw betrokken zal moeten worden. Ook bij de totstandkoming van het nu geëvalueerde IVH is dat het geval geweest en bij het komende IVH zal dit ook gebeuren. Aanbeveling 4. Meer aandacht voor het versterken van beleid gericht op slachtoffers en de omgeving In het onderzoeksrapport wordt geconstateerd dat er sprake is van een zekere onbalans in de maatregelen van het IVH. Een groot deel van de maatregelen zijn gericht op het verminderen van daderschap. Er is minder aandacht voor maatregelen die zich richten op slachtofferschap of maatregelen gericht op het minder onveilig maken van de omgeving. Door het versterken van activiteiten die gericht zijn slachtoffers en de omgeving kan het totaal aan acties op de diverse thema’s de effectiviteit van het beleid ten goede komen. In het beleid is aandacht voor de omgeving doordat er veel overleggen zijn in de wijken en stadsdelen met bewoners en partners.

Ten aanzien van slachtoffers is hier aandacht voor in de vorm van buurtbemiddeling, slachtofferhulp, nazorg woninginbraken en overvallen, nazorg ex-gedetineerden en slachtofferhulp. Bij het opstellen van het nieuwe IVH de komende periode kijken we hoe dit meer naar voren kan worden gebracht in het beleid in samenhang met de activiteiten binnen het sociaal domein.

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

72

Tot slot Met het integraal veiligheids- en handhavingsbeleid hebben wij de ambitie om de veiligheid en leefbaarheid in Haarlem zo goed mogelijk te bevorderen. Immers, een veilige en leefbare stad is een basisvoorwaarde om prettig te wonen, te werken en te recreëren in Haarlem. Uw rapport Zaken op orde in veiligheidsbeleid Haarlem bevestigt het beeld dat wij op de goede weg zijn en biedt diverse aanknopingspunten voor het verbeteren en ontwikkelen van het beleid. Wij willen dan ook graag samen met de gemeenteraad concreet invulling geven aan de conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport en onze reactie hierop. Het college ervaart de positieve betrokkenheid van de raad om de ambities op het terrein van veiligheid en handhaving te formuleren en te realiseren als een belangrijke voorwaarde om dit beleid ook de komende jaren met kracht voort te kunnen zetten. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

mr. C.M. Lenstra

drs. J. Wienen

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

73

Nawoord Rekenkamercommissie Maart 2022

De rekenkamercommissie (RKC) kijkt terug op een geslaagd onderzoek naar integrale veiligheid en handhaving in gemeente Haarlem. De constructieve en positieve reactie van het college op het rapport onderschrijft het belang van het onderzoek en de gedegen uitvoering ervan. Het is prettig om een korte en bondige reactie van het college te ontvangen. de conclusies goed te kunnen volgen en de aanbevelingen te laten landen in het nieuwe beleidskader voor veiligheid.

Net als de RKC en het onderzoeksbureau, constateert het college dat het onderzoeken van de doelmatigheid en doeltreffendheid van veiligheidsbeleid lastig is. In dat licht heeft de rekenkamercommissie ook gemeend dat het aanbeveling verdient om een steviger koppeling te leggen tussen het integraal veiligheids- en handhavingsbeleid en de programmabegroting (aanbeveling 2). De landelijk verplichte BBV-indicatoren (Besluit Begroten en Verantwoorden) in de programmabegroting komen inderdaad terug, maar kunnen aangevuld worden. Dat gebeurt in Haarlem op verschillende beleidsvelden en kan daarmee ook voor veiligheid en handhaving nadrukkelijker gebeuren. Dat versterkt de mate waarin de raad haar kaderstellende en controlerende taken kan invullen.

Tenslotte ziet de RKC dat het aanbrengen van focus (aanbeveling 3) noodzakelijk is om echt prioriteit te kunnen geven aan bepaalde veiligheidsthema’s. In dat licht raden wij het college en de raad aan om, voorafgaand aan de besluitvorming, in gesprek te gaan over prioriteitstelling. Uitgangspunt zou wat betreft de rekenkamercommissie moeten zijn dat er niet meer dan 3 prioriteiten gesteld worden voor een bepaalde periode. Dit geeft een duidelijk kader voor de taken en deze zijn vervolgens ook beter te monitoren.

RAPPORT ─ Zaken op orde in Veiligheidsbeleid Haarlem

74

DSP-groep BV Van Diemenstraat 410 1013 CR Amsterdam +31 (0)20 625 75 37

dsp@dsp-groep.nl KvK 33176766 www.dsp-groep.nl

DSP-groep is een onafhankelijk bureau voor onderzoek, advies en management, gevestigd aan de IJ-oevers in Amsterdam. Sinds de oprichting van het bureau in 1984 werken wij veelvuldig in opdracht van de overheid (ministeries, provincies en gemeenten), maar ook voor maatschappelijke organisaties op landelijk, regionaal of lokaal niveau. Het bureau bestaat uit 40 medewerkers en een groot aantal freelancers.

Dienstverlening Onze inzet is vooral gericht op het ondersteunen van opdrachtgevers bij het aanpakken van complexe beleidsvraagstukken binnen de samenleving. We richten ons daarbij met name op de sociale, ruimtelijke of bestuurlijke kanten van zo’n vraagstuk. In dit kader kunnen we bijvoorbeeld een onderzoek doen, een registratie- of monitorsysteem ontwikkelen, een advies uitbrengen, een beleidsvisie voorbereiden, een plan toetsen of (tijdelijk) het management van een project of organisatie voeren.

Expertise Onze focus richt zich met name op de sociale, ruimtelijke of bestuurlijke kanten van een vraagstuk. Wij hebben o.a. expertise op het gebied van transitie in het sociaal domein, kwetsbare groepen in de samenleving, openbare orde & veiligheid, wonen, jeugd, sport & cultuur.

Meer weten?

Neem vrijblijvend contact met ons op voor meer informatie of om een afspraak te maken. Bezoek onze website www.dsp-groep.nl voor onze projecten, publicaties en opdrachtgevers.