Voorlopige gunning Gewoon in de Wijk

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Voorlopige gunning Gewoon in de Wijk Nummer 2022/660925 Datum college: 10 mei 2022 Portefeuillehouder Meijs, M.-Th. Programma/beleidsveld 1.2 Sociale basis Afdeling MO Auteur J.W. Duker Telefoonnummer 023-5115041 Email jwduker@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze Raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving. Bijlagen

Geen

Kernboodschap De opdracht Gewoon in de Wijk is voorlopig gegund aan VanHier. VanHier is een samenwerkingsverband van verschillende partijen die samen de opdracht Gewoon in de Wijk gaan uitvoeren, waaronder DOCK Haarlem, Haarlem Effect, perMens, Stichting Ontmoeting en diverse onderaannemers. Met Gewoon in de Wijk wil het college ondersteuning bieden aan inwoners (van jong tot oud) om zich te kunnen redden in het dagelijks leven en mee te doen in de samenleving. Die ondersteuning moet dichtbij, laagdrempelig en herkenbaar zijn en aansluiten bij de leefwereld en de mogelijkheden van inwoners en hun omgeving. Binnen de opdracht zijn drie onderdelen te onderscheiden: de Sociale Basis, het Sociaal Wijkteam en Aanvullende Ondersteuning. Voor inwoners zal deze ondersteuning meer in samenhang en zonder schotten beschikbaar zijn. Door Gewoon in de Wijk verminderen de administratieve lasten en blijft de ondersteuning betaalbaar. Na een bezwaartermijn is de gunning op 25 mei 2022 definitief. De overeenkomst tussen de gemeente Haarlem en VanHier zal per 1 juli 2022 in werking treden, maar de nieuwe werkwijze zal grotendeels pas starten vanaf 1 januari 2023. Op die manier hebben gemeente en VanHier voldoende tijd voor een zorgvuldige transitie.

Na definitieve gunning kan de commissie Samenleving kennis maken met VanHier en wordt zij nader geïnformeerd over de plannen van het samenwerkingsverband. De commissie wordt in de loop van 2022 regelmatig geïnformeerd over de voortgang van de transitie door middel van Raadsinformatiebrieven. Ook voor het contracteren van (specialistische) Jeugdhulp wordt momenteel een dialooggerichte aanbestedingsprocedure uitgevoerd. Deze aanbesteding wordt regionaal uitgevoerd en bevindt zich in de

Kenmerk: 2022/660925

1/5

dialoogfase. Na deze fase zullen de gemeenten de opdracht publiceren en kunnen aanbieders daarop inschrijven. Het college zal er zorg voor dragen dat VanHier, het Centrum voor Jeugd en Gezin én de te contracteren aanbieders van Jeugdhulp de komende jaren intensief met elkaar samenwerken.

Waarom kiest de gemeente Haarlem voor Gewoon in de Wijk? Het huidige stelsel In het huidige stelsel bestaan drie ondersteuningsvormen naast elkaar, te weten de Sociale Basis, het Sociaal Wijkteam en ambulante begeleiding en dagopvang. De Sociale Basis omvat alle ondersteuning aan en activiteiten voor inwoners die dat in hun eigen leefomgeving nodig hebben en actief willen zijn. Het gaat bijvoorbeeld om hulp bij het invullen van formulieren, opvoedondersteuning, jeugd- en jongerenwerk, voorlichting op scholen, ontmoetingsactiviteiten, recreatieve dagbesteding, maatjesprojecten, speeltuinwerk, praktische diensten (vervoer, klussen) en het bieden van waardevol werk (arbeidsmatige dagbesteding). De Sociale Basis omvat tevens het faciliteren en ondersteunen van inwoners die iets voor een ander willen betekenen zoals bewonersinitiatieven, vrijwilligers, mantelzorgers, lotgenoten en ervaringsdeskundigen. Ondersteuning in de Sociale Basis is vrij toegankelijk en laagdrempelig. De gemeente heeft op dit moment subsidieafspraken met ongeveer 70 (kleine en grote) organisaties in de Sociale Basis. Het Sociaal Wijkteam biedt laagdrempelige en vrij toegankelijke informatie, advies en ondersteuning die inwoners helpt om redzaam te zijn, hun talenten te ontwikkelen en mee te doen in het dagelijks leven. Het wijkteam reageert vroegtijdig op signalen en is aanwezig in de leefwereld van inwoners.

Het Sociaal Wijkteam is een netwerkorganisatie van de gemeente en een beperkt aantal gesubsidieerde partijen. Ambulante Begeleiding en Dagopvang omvat de meer gespecialiseerde vormen van ondersteuning om inwoners redzaam te laten zijn in het dagelijks leven en mee te doen in de samenleving. Voor deze ondersteuning is een beschikking van de gemeente nodig. De gemeente heeft hiervoor ruim 40 aanbieders gecontracteerd. Directe aanleiding Directe aanleiding voor Gewoon in de Wijk is het aflopen van de subsidieafspraken met partners in de Sociale Basis, het aflopen van de contracten met aanbieders van de maatwerkvoorzieningen Ambulante Begeleiding en Dagopvang en de evaluatie van het Sociaal Wijkteam. Tegen die achtergrond heeft samen met (vertegenwoordigers van) inwoners en organisaties een analyse van het huidige stelsel plaatsgevonden. Wat gaat er goed? Met de huidige ondersteuning en activiteiten worden veel inwoners bereikt en die inwoners zijn over het algemeen tevreden over de kwaliteit van de ondersteuning die zij krijgen. Naast de ondersteuning die vanuit

Kenmerk: 2022/660925

2/5

de gemeente wordt georganiseerd zijn er veel initiatieven van inwoners en organisaties in de stad en in de wijken. Inwoners organiseren met veel innovatiekracht en enthousiasme activiteiten en ondersteuning. Het Sociaal Wijkteam is dichtbij inwoners georganiseerd en goed verbonden met de leefwereld van mensen. In het Sociaal Wijkteam werken organisaties en gemeentelijke afdelingen goed samen, waardoor altijd vanuit verschillende disciplines naar de vraag van een inwoner wordt gekeken. Tot slot is er veel waardering voor het anders organiseren van een groot deel van de recreatieve en arbeidsmatige dagbesteding voor met name ouderen, mensen met een verstandelijke beperking en mensen met psychische problematiek. Sinds 2018 is die ondersteuning zonder beschikking van de gemeente toegankelijk, waardoor de laagdrempeligheid is vergroot en de administratieve lasten zijn verminderd. Wat gaat er niet goed? Inwoners worden nog onvoldoende duurzaam geholpen. Te vaak zetten we duurdere, specialistische vormen van ondersteuning in waar een investering in het versterken van de redzaamheid en het eigen netwerk een duurzamer effect kan hebben. Door het grote aantal aanbieders en versnippering van het aanbod is de ondersteuning voor inwoners onvoldoende herkenbaar, vindbaar en integraal.

Het Sociaal Wijkteam wordt vaker geconfronteerd met complexe problematiek, waardoor het minder tijd heeft voor preventieve ondersteuning. Aanbieders zijn teveel gericht op deelproblemen en afzonderlijke doelgroepen; ze zijn te vaak concurrent van elkaar in plaats van samenwerkingspartner. Mede daardoor werken ze nog onvoldoende samen met initiatieven vanuit inwoners zelf. Aanbieders ervaren bovendien te veel schotten en administratieve lasten en te weinig ruimte om te doen wat nodig is. Door demografische ontwikkelingen (de inwoners van Haarlem worden steeds ouder) en vanwege de verdergaande ambulantisering (beleid om ouderen en mensen met psychische problematiek meer zelfstandig te laten wonen), neemt het aantal inwoners met ondersteuning toe en lopen de financiële tekorten bij de gemeente op. Wat willen we bereiken voor inwoners? Als ondersteuning nodig is, dan is deze zo ‘licht als mogelijk en zwaar als nodig’. Daar waar dat kan wordt gebruik gemaakt van het sociaal netwerk of van algemene voorzieningen. Deze zijn toegankelijk zonder uitgebreid onderzoek en geven de aanbieder en inwoner de mogelijkheid om zelf afspraken te maken over de inzet van de ondersteuning. Dergelijke lichte ondersteuning draagt bij aan preventie van meer complexe vragen en problemen. Als het nodig is zijn de meer gespecialiseerde vormen van ondersteuning nog steeds beschikbaar.

Binnen Gewoon in de Wijk wordt er breed gekeken naar de vragen en mogelijkheden van inwoners en huishoudens en is er samenhang is in de aanpak. Inwoners hoeven hun verhaal niet elke keer opnieuw te vertellen; ze worden direct geholpen of in een doorgaande lijn naar de juiste ondersteuning begeleid. Daarom zijn herkenbare plekken in de wijk waar de inwoner met vragen en problemen heen kan essentieel. Op die plek kan de inwoner ook terecht als hij of zij iets wil doen voor een ander, voor de wijk of wil meedoen

Kenmerk: 2022/660925

3/5

aan activiteiten. Daarnaast zijn professionals aanwezig op plekken waar inwoners veel komen, zoals scholen, sportverenigingen, bibliotheken en winkelcentra en gaan zij ‘er op af’. Dat betekent dat sociale professionals zelf initiatief nemen door inwoners op te zoeken en (ook ongevraagd) ondersteuning en informatie en advies aan te bieden (outreachend werken). Huisvesting Het organiseren van huisvesting voor de verschillende ondersteuningsvormen is onderdeel van de opdracht, zoals ruimte voor de Sociaal Wijkteams, wijkcentra, jongerencentra, speeltuinen en voor bewonersinitiatieven. Geschikte huisvesting is een belangrijke randvoorwaarde voor het bieden van ondersteuning conform de visie en uitgangspunten van Gewoon in de Wijk. Huisvesting is daarnaast een grote kostenpost binnen Gewoon in de Wijk en dus belangrijk voor het beheersen van de kosten. De gemeente ziet passende en betaalbare huisvesting als een gezamenlijke ontwikkelopgave voor het samenwerkingsverband en de gemeente in de komende jaren. Stelselwijziging naar Gewoon in de Wijk Om het voorgaande te bereiken is een andere invulling van samenwerkingsafspraken met partners in de stad nodig. De gemeente brengt de genoemde ondersteuningsvormen onder in één integrale opdracht aan een samenwerkingsverband van een beperkt aantal partijen. De gemeente gaat daarmee een langdurig strategisch partnerschap aan voor acht jaar.

Het samenwerkingsverband krijgt één integraal budget voor het uitvoeren van de opdracht (taakgerichte bekostiging). Monitoring en verantwoording vindt meer op resultaten en effecten plaats dan op productie (uren/dagdelen) en inzet (aantal activiteiten). Dit nieuwe stelsel noemen we Gewoon in de Wijk. Dialooggerichte aanbestedingsprocedure Om deze stelselwijziging te realiseren is in het voorjaar van 2021 een dialooggerichte aanbestedingsprocedure gestart. Deze procedure voorzag aan de ene kant in het selecteren van aanbieders die de gemeentelijke visie delen en gezamenlijk in staat zijn de integrale opdracht uit te voeren. Aan de andere kant is de procedure gebruikt om in dialoog met aanbieders de reikwijdte en inhoud van de opdracht te bepalen. De commissie Samenleving is gedurende het hele proces betrokken en geïnformeerd door middel van een opinienota, verwervingsstrategie, preselectiedocument, selectiedocument, uitnodiging tot inschrijving en diverse raadsinformatiebrieven. De overige belanghebbenden bij Gewoon in de Wijk zijn op de hoogte gehouden over de voortgang van de aanbesteding door middel van (online) informatiebijeenkomsten, nieuwsbrieven en de gemeentelijke website.

Vervolg Na definitieve gunning start vanaf juni 2022 een intensief implementatie- en communicatietraject, waarin de gemeente en het samenwerkingsverband alle belanghebbenden zullen betrekken en informeren. Uitgangspunt is behouden wat goed gaat en een zorgvuldige transitie voor inwoners, medewerkers en

Kenmerk: 2022/660925

4/5

organisaties.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris de burgemeester

Kenmerk: 2022/660925

5/5