Verlenging hotelaanvraagpauze 2024 -2025

Raadsstuk

Onderwerp Verlenging hotelaanvraagpauze periode 2024 - 2025 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 21 november 2023

2023/1722115 Berkhout, R.A.H. 4.2 Economie, toerisme en cultuur ECDW Kamphuis, P.E.D. 06 42 68 08 86 pkamphuis@haarlem.nl Op 9 januari 2020 is het Haarlemse hotelbeleid (2019/827900) vastgesteld door de raad met daarin de zogenaamde ‘hotelaanvraagpauze’. Hiermee zette de gemeente een pas op de plaats door tot in ieder geval tot 1 januari 2022 geen nieuwe hotelinitiatieven te stimuleren en te faciliteren. Na evaluatie eind 2021 is besloten de hotelaanvraagpauze opnieuw met twee jaar te verlengen tot 1 januari 2024 (2021/0441512). Conform het hotelbeleid wordt de hotelaanvraagpauze iedere twee jaar geëvalueerd. In dit raadsstuk is evaluatie op verschillende punten opgenomen. Op basis van de evaluatie is de conclusie dat een tweede verlenging met twee jaar tot 1 januari 2026 van de hotelaanvraagpauze wenselijk is inclusief een tussentijdse herziening van de lijst met lopende hotelinitiatieven per 2019. De commissie ontwikkeling wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Hotelbeleid (2019/827900) vastgesteld raad 9 januari 2020. - De Toeristische Koers (2021/0298819) vastgesteld raad 23 september 2021. - Evaluatie Hotelaanvraagpauze 2022-2023 (2021/0441512) raad 21 december 2021 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/1722115

de burgemeester,

1/5

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De hotelaanvraagpauze te verlengen tot 1 januari 2026

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Op 9 januari 2020 is het Haarlemse hotelbeleid (2019/827900) vastgesteld door de raad met daarin de zogenaamde ‘hotelaanvraagpauze’. Hiermee zette de gemeente een pas op de plaats door tot in ieder geval tot 1 januari 2022 geen nieuwe hotelinitiatieven te stimuleren en te faciliteren. Na evaluatie eind 2021 is besloten de hotelaanvraagpauze opnieuw met twee jaar te verlengen tot 1 januari 2024 (2021/0441512). Conform het hotelbeleid wordt de hotelaanvraagpauze iedere twee jaar geëvalueerd. Deze evaluatie wordt o.a. gedaan op basis van cijfers uit het digitale nachtregister van Visitordata, , de ontwikkeling van de hotelcapaciteit na vaststelling van het hotelbeleid, het aantal actieve advertenties op Airbnb, de gemiddelde bezettingsgraad van de bestaande hotels en de ruimtebehoefte vanuit andere beleidsvelden. Op basis hiervan wordt bepaald of de hotelaanvraagpauze wordt gecontinueerd of beëindigd. In dit raadsstuk is de betreffende afweging opgenomen. De uitgangspunten zijn ten opzichte van de eerdere verlenging grotendeels ongewijzigd en daarom stelt het college voor tot verlenging over te gaan. Weliswaar zien wij herstel van de bezettingsgraad post Corona.

Tegelijkertijd blijft de ruimte schaars in de stad en staat een groot aantal initiatieven uit 2019 nog altijd in de planning en hebben zich sinds 2019 nieuwe maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkelingen voorgedaan.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De hotelaanvraagpauze te verlengen tot 1 januari 2026.

Kenmerk: 2023/1722115

2/5

3. Beoogd resultaat Met het verlengen van de hotelaanvraagpauze beheersen de bezettingsgraad van de hotelkamers, de invulling van de schaarse ruimte en de balans tussen bewoners en bezoekers. 4. Argumenten 1. Toeristische Koers (2022-2025) zet in op herstel vitaliteit en behoud leefbaarheid In de Toeristische Koers staat dat Haarlem een grote aantrekkingskracht heeft op bezoekers. Dit zorgt voor levendigheid en dynamiek. Maar door de toenemende belangstelling werd de afgelopen jaren het drukker in de stad. De Toeristische Koers zet niet in op een grote groei van het aantal bezoekers naar Haarlem maar vooral op het aantrekken van waardevolle bezoekers en spreiding in ruimte en tijd. Er is vanuit dit perspectief geen noodzaak om hotelcapaciteit in Haarlem op dit moment uit te breiden. 2. De hotelmarkt in Haarlem lijkt in evenwicht te komen na de Coronacrisis. De vitaliteit van de Haarlemse hotelmarkt wordt grotendeels bepaald door het aantal overnachtingen en de kamerbezettingsgraad. Aantal hotelovernachtingen. De hotelmarkt in Haarlem heeft de gevolgen van de Corona crisis achter zich gelaten en sinds 2022 de groei t.o.v. 2019 weer hervat. De ontwikkeling van de zakelijke hotelmarkt blijft relatief nog onder invloed van de toename van het digitaal werken.

Aantal hotelovernachtingen in personen per nacht volgens VisitorData gebaseerd op circa 85% van de beschikbare hotelcapaciteit over 2023 Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Juni

Juli

Aug

Sept

Okt

Nov

Dec

Totaal

2020

21.087

28.371

10.929

2.475

6.578

21.025

45.844

45.677

28.556

11.528

8.819

8.164

239.053

2021

4.325

7.347

8.703

11.861

21.120

24.088

36.905

49.322

30.971

36.366

22.433

11.910

265.321

2022

9.464

19.897

30.017

45.674

43.406

42.177

52.091

53.949

40.222

45.520

32.746

33.872

449.036

2023

28.518

29.208

37.489

51.580

46.534

41.436

45.314

46.000

39.874

45.000

33.000

35.000

479.000*

*prognose Kamerbezettingsgraad. Cijfers uit het digitale nachtregister van Visitordata laten zien dat in de periode januari t/m september 2023 de kamerbezettingsgraad 75,8% was en 68,2% over heel 2022. Daarbij ligt de huidige kamerbezettingsgraad over het jaar door de week gemiddeld op circa 70% en in het weekend op circa 81%.

Kenmerk: 2023/1722115

3/5

De gemiddelde kamerbezettingsgraad over de periode januari 2023 t/m september 2023 bedraagt voor de hele MRA 75,9%, Amsterdam 77,5%, Haarlemmermeer 71,1%, Amstelveen 69,6%, Almere 64,6%, Zaanstad 79,2%, Zandvoort 76,2% versus Haarlem 75,8%. Conclusie is dat het huidig hotelaanbod in evenwicht is met markt en regio.

3. Noodzaak tot herziening lijst lopende hotelinitiatieven uit 2019. In de eerste en de vorige verlenging per 2022 van de hotelaanvraagpauze was een lijst met lopende hotelinitiatieven per 2019 opgenomen met een totaalvolume van circa 800 kamers. Inmiddels is deze lijst per heden 5 jaar oud en bij de afloop van de voorgestelde hotelaanvraagpauze per 2026 op dat moment 8 jaar oud. Sinds 2019 hebben er talloze maatschappelijke ontwikkelingen plaatsgevonden waaronder Corona, digitaal op afstand werken, toenemende woningnood, een groei van het toerisme voor de komende jaren, meer aandacht voor de leefbaarheid van de binnenstad en een focus op de “bewuste bezoeker” die geïnteresseerd is in de merkwaarden van Haarlem. Verder is het onduidelijk in hoeverre lopende hotelinitiatieven uit 2019 tot realisatie zullen komen. Gezien het voorgaande is het voornemen een herziening van de lijst met lopende hotelinitiatieven per 2019 door te voeren.

4. Uitzonderingsmogelijkheid nieuw hotelinitiatief. Net als in de voorgaande hotelaanvraagpauzes bestaat de mogelijkheid tot een uitzondering waarbij aan een nieuw hotelinitiatief medewerking kan worden verleend mits de meerwaarde of noodzaak van het verzoek voldoende specifiek onderbouwd is. Een uitzondering kan alleen worden gemaakt indien dit door de gemeenteraad wordt bekrachtigd. We zien dat er inmiddels nieuwe initiatieven zijn ten opzichte van de lijst van lopende initiatieven per 2019. Het betreft met name gebieden en gebiedsontwikkelingen waar een hotelinitiatief een mogelijke maatschappelijke meerwaarde kan bieden.

5. Aantal advertenties op Airbnb is licht afgenomen: In de afgelopen jaren heeft een aantal keer een meting plaatsgevonden van het aantal advertenties op Airbnb. We zien dat het aantal eerst gestaag toenam en daarna weer gestaag afnam: - Augustus 2019: 1.001 advertenties - Februari 2020: 1.247 advertenties - Mei 2020: 1.303 advertenties - September 2021: 1.383 advertenties - September 2023: 1029 advertenties

Kenmerk: 2023/1722115

4/5

In 2021 is er een overeenkomst gesloten tussen de gemeente Haarlem en Airbnb waarin over de overnachtingen door Airbnb toeristenbelasting wordt afgedragen aan de gemeente. Uit de aangifte c.q. afdracht toeristenbelasting blijkt dat het marktaandeel van Airbnb binnen de Haarlemse hotelmarkt circa 6% is. De omvang van de particuliere vakantieverhuur via andere platforms zoals Booking.com is niet bekend.

6. Waterbedeffect vanuit regio nu meer omliggende gemeenten hotelontwikkelingen beperken. De laatste jaren stellen verschillende gemeenten voorwaarden aan de komst van nieuwe hotels. De groeiverwachting van het aantal toeristen is hoog en daarmee wordt de vraag relevanter of een gemeente blijvend aan de groei wil voldoen. In Amsterdam geldt een hotelstop, maar ook in andere gemeenten gelden beperkingen, bijvoorbeeld in Amstelveen en Haarlemmermeer. Amsterdam en Haarlemmermeer zijn gemeenten met relatief veel hotels. Bij beperkingen in deze twee gemeenten is meer belangstelling vanuit ontwikkelaars voor Haarlem aannemelijk.

7. Risico’s en kanttekeningen 1. Er is enigszins sprake van een waterbedeffect richting bestaande horeca-4 bestemmingen Nu geen nieuwe hotelaanvragen meer in behandeling worden genomen, liggen er voor ontwikkelaars alleen nog kansen bij panden waar al een horeca-4 bestemming op zit. In de meeste gevallen gaat het om een aantal bovenwoningen/ruimtes opgenomen in het bestemmingsplan Oude Stad waar kleinschalige hotelontwikkelingen van 3 of 4 kamers in passen. Dit is een onwenselijke ontwikkeling omdat het nogal eens ten koste gaat van woningen en het vanwege de situering (tussen woonbebouwing en veelal zonder receptie) eerder tot overlastsituaties leidt. In de afgelopen twee jaar zijn er enkele hotels geopend omdat het bestemmingsplan rechtstreeks een hotelfunctie toestond. Het is niet duidelijk of deze ontwikkeling (in deze orde van grootte) had plaatsgevonden als er geen hotelaanvraagpauze was ingevoerd.

Kenmerk: 2023/1722115

5/5