Vaststellen Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027 - getekend raadsbesluit

Raadsbesluit

Gemeente Haarlem

Onderwerp vaststeilen Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027 Nummer

2026/178705

Portefeuillehouder

Leeuwen, B. van

Programma/beleidsveld

1.1 Onderwiis

Afdel

JOs

Auteur

R. van der Tweel

Telefoonnummer

06 1495 4711

Email

rvandertweel@haarlem.nl

Kernboodschap

ln de verordening onderwijshuisvesting is de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor het voorzien in voldoende en adequate huisvesting voor scholen vastgelegd. ln de verordening wordt uitgelegd hoe de gemeente de wettelijke verplichting voor onderwijshuisvesting uitvoert. De actueel geldende Haarlemse verordening onderwijshuisvesting is van 2015, deze moet geactualiseerd worden. ln 2025 ¡s daarom een traject opgezet een nieuwe verordening op te stellen. Over de verordening is tussen de gemeente en de schoolbesturen het wettelijk verplichte op overeenstemming gericht overleg (OOGO) gevoerd. Onlangs is de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting door de Tweede Kamer aangenomen. Hiermee wordt een aantal voorzieningen onderwijshuisvesting aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid toegevoegd. De nieuwe verordening is hierop aangepast. De belangrijkste wijziging is de toevoeging van de voorziening renovatie, in de Haarlemse context een belangrijke toevoeging. Veel Haarlemse schoolgebouwen zijn verouderd, maar komen niet in aanmerking voor vervangende nieuwbouw, bijvoorbeeld wanneer deze monument of beeldbepalend zijn. Een andere belangrijke wijziging is dat in de procedure alleen een nog Definitief Ontwerp aan het coliege ter besluitvorming wordt voorgelegd, conform de modelverordening.

De afgelopen periode is voor een aantal initiatieven een pilot conceptaanvraag gehouden, waarin het vooroverleg uit de omgevingswet in de Haarlemse context is opgezet. De bedoeling van het vooroverleg is dat initiatiefnemers sneller duidelijkheid krijgen over de haalbaarheid van hun plannen in de fysieke leefomgeving. Met de uitkomst uit dit vooroverleg wordt een completer Definitief Ontwerp aan het college voorgelegd.

Kenmerk: 2026/138705

1/6

Behandelvoorstel voor

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het

commissie

voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. De verordening onderwijshuisvesting hangt samen met het lntegraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP). ln het IHP worden beleidsmatige keuzes gemaakt en wordt de planning en prioritering van vernieuwingsprojecten onderwijshuisvesting opgenomen. De verordening is het wettelijke kader, waarin de criteria in het toekennen van voorzieningen onderwijshuisvesting zijn vastgeiega.

Relevante eerdere

Vaststeflen Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlem

besluiten

2015 2014/361046

Besluit college

1.

d.d. 12 mei 2026

Het college stelt het raadsvoorstel Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027 vast.

de secretaris,

de burgemeester,

Besluit raad

De raad der gemeente Haarlem,

d.d. 17 iuni 2026

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2015 in te trekken; 2. de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027 vast te 11 stellen. grrir,

1. Aanleiding

de voorzitter,

\J

De geldende Haarlemse verordening onderwijs

ing is vastgesteld in 2015. De inmiddels verder

ontwikkelde praktijk rond het toekennen van voorzieningen onderwijshuisvesting en maakt dat een actualisatie van de verordening noodzakelijk is. Ook is onlangs in de Tweede Kamer de Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting aangenomen. Nieuwe voorzieningen onderwijshuisvesting worden aan de gemeentelijke verantwoordelijkheid toegevoegd, deze moeten een plaats in de verordening krijgen.

Kenmerk: 2026/178705

2/6

2. Beoogd resuitaat Met de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027 voldoet de gemeenteraad aan haar plicht een gemeentelijke regeling vast te stellen die de gemeentelijke verantwoordelijkheid in het voorzien van onderwijshuisvesting vastlegt. De uitvoering van deze verantwoordelijkheid gebeurt door het college.

3. Onderbouwing voorstel 3.1. De actuele verordening is verouderd De Haarlemse verordening onderwijshuisvesting is van 2015 en is tot op heden niet vernieuwd. De verordening is niet meer passend in de huidige praktijk en in de voornemens die ¡n het lntegraal Huisvestingsplan (IHP) ogenomen zijn. Onlangs is in de Tweede Kamer het wetsvoorstel Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting aangenomen. De nu voorgestelde nieuwe verordening is conform de artikelen uit het wetsvoorstel. Een van de belangrijkste oorzaken voor de Haarlemse noodzaak tot een nieuwe verordening ligt in de voorziening renovatie. Tot nu toe was renovatie geen gemeentelijke verantwoordelijkheid, dit is met de genoemde nieuwe wetgeving aangepast. Omdat in Haarlem de werkelijkheid is dat veel gebouwen gerenoveerd moeten worden en renovatie in het Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan (JOP) ook toegekend wordt is het van belang de verordening daarop in te richten. Voorzieningen onderwijshuisvesting worden in Haarlem opgenomen en gepland in het lntegraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP, voorheen Strategisch Huisvestingsplan: SHO). ln de nieuwe wetgeving wordt de gemeente verplicht een IHP op te stellen. Het IHP bevat de beleidsmatige kaders, zoals met de schoolbesturen overeengekomen. De verordening blijft een belangrijk document, waar het gaat om de procedure in het toekennen van voorzieningen aan schoolbesturen.

3.2. Verschillende inhoudelijk wijzigingen zijn verwerkt lnhoudelijke wijzigingen die in de verordening 2027 zijn opgenomen zijn: - Toegevoegd is de voorziening renovatie, als alternatief voor vervangende nieuwbouw. Dit is in de Haarlemse context van belang. Veel Haarlemse schoolgebouwen zijn verouderd, maar komen niet in aanmerking voor vervangende nieuwbouw, bijvoorbeeld wanneer deze monument of beeldbepalend zijn. Op dat moment ¡s renovatie van het betreffende schoolgebouw noodzakelijk. - Toegevoegd is de voorziening voorbereidingskrediet. Op dit moment is een voorbereidingskrediet een onderdeel van het bouwbudget, kan dus alleen worden toegekend als er sprake is van een beschikt project. Door dit los te koppelen kan er vaart worden gemaakt met verschillende noodzakelijke onderzoeken, voorafgaand aan de start van de bouw. Op deze manier hoeft nog geen bouwbudget in het lP te worden gereserveerd, dit kan op Iater moment gebeuren, als zeker is wanneer het project kan

Kenmerk: 2026/178705

3/6

starten. Dit is vooral van belang bij nieuwbouw, of grootschalige levensduurverlengende renovatie, van een school in een ontwikkelzone. - Toegevoegd is de voorziening buitenonderhoud gymzalen. Na de overheveling van de verantwoordelijkheid voor het onderhoud van schoolgebouwen voor primair onderwijs van de gemeente naar de schoolbesturen in 2015, bleef het buitenonderhoud van de gymzalen bij de gemeente. Dit omdat veel gymzalen hoe dan ook in bezit van de gemeenten zijn en omdat er in een gymzaal meer gebeurt dan alleen bewegingsonderwijs door de school. Deze voorziening is nooit toegevoegd aan de verordening, dit wordt nu gerepareerd. 3.3. De landelijke term lntegraal Huisvestingsplan Onderwijs vervangt het Strategisch Huisvestingsplan Door de aanduiding (en afkorting) IHP Onderwijs te gebruiken loopt Haarlem in de pas met de landelijk gebruikelijke aanduiding. Dit is van belang, omdat het IHP Onderwijs ook in de onlangs aangenomen wetgeving een plaats krijgt, als verplicht beleidsinstrument door de gemeente (samen met de schoolbesturen, via het OOGO) op te stellen. 3.4. Enkele procedurele wijzigingen worden doorgevoerd Procedurele wijzigingen die in de verordening 2027 zijn opgenomen zijn: - De termijn van het indienen van aanvragen door schoolbesturen wordt in overeenstemming met de modelverordening gebracht. Aanvragen moeten voor 1 februari ontvangen zijn.

De nieuwe verordening gaat 1 januari 2027 in, de eerste aanvragen zijn aldus voor het Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan 2028 en moeten voor 1 februari 2027 binnen zijn. - ln de nu nog geldende verordening (2015) besluit het college tweemaal voordat een project daadwerkelijk kan starten: bij het door het schoolbestuur ingediende Voorlopig Ontwerp (VO) evenals bij het Definitief Ontwerp (DO). Een eventueel teveel uit de pas lopend aanbestedingsresultaat wordt eveneens aan het college voorgelegd, waarna het krediet definitief beschikbaar kan worden gesteld. ln de nieuwe verordening wordt deze procedure gelijkgesteld aan de landelijke methode, zoals vastgelegd in de modelverordening. Dat betekent dat een aanbestedingsgereed bouwplan (lees: een DO) door het college wordt vastgesteld. De afgelopen periode is voor een aantal initiatieven een pilot conceptaanvraag gehouden, waarin het vooroverleg uit de omgevingswet in de Haarlemse context is opgezet. Ook twee projecten onderwijshuisvesting zijn onderdeel geweest van deze pilot. De bedoeling van het vooroverleg is dat initiatiefnemers sneller duidelijkheid krijgen over de haalbaarheid van hun plannen in de fysieke leefomgeving. Een werkwijze wordt ontwikkeld om ieder vernieuwingsproject onderwijshuisvesting te laten starten met het opstellen van een uitgangspuntennotitie, die bestuurlijk wordt voorgelegd.

ln deze uitgangspuntennotitie wordt opgenomen de gemeentelijke kaders, een pian van aanpak, de planning,

Kenmerk: 2026/138305

4/6

de projectorganisatie, de ontwikkelings- en aanbestedingsstrategie en de hieruit voortvloeiende keuzes met betrekking tot de selectie van architect, ontwerpteam en/of consortium bij een integrale aanbesteding. 3.5. De systematiek in het toepassen van normbedragen wordt vereenvoudigd Bijlage 4 van de verordening betreft de financiën, deze wordt sterk vereenvoudigd, door het toepassen van een vast m2 bedrag, onafhankelijk van het soort voorziening of schooltype. ln 2023 bedroeg dit m2 bedrag € 3.371, uitgangspunt in de nu voorliggende verordening is een bedrag van € 4.065 per m2, dit wordt vastgesteld als prijspeil 2027. Dit m2 bedrag is passend in de Haarlemse praktijk van kosten voor voorzieningen onderwijshuisvesting en volgt uit het toepassen van de gemiddelde VNG indexering van bouwkosten van de afgelopen jaren. Vanaf 2028 wordt dit bedrag a.d.h.v. de bouwkosten index van de VNG jaarlijks geïndexeerd. WeI wordt rekening gehouden met kleine uitbreidingen, hiervoor is het genoemde m2 bedrag over het algemeen niet voldoende. ln de praktijk blijkt dat startkosten in kleine projecten in totaal niet lager zijn dan bij grote projecten, waardoor de totale kosten per m2 relatief hoger uitkomen. Dit wordt in bijlage 4 van de verordening ondervangen door het toepassen van een startbedrag, waarmee bij kleinere projecten het uiteindelijke m2 bedrag toch tot een voldoende budget leidt.

4. Risicos en kanttekeningen n.v.t. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Het vaststellen van de verordening onderwijshuisvesting heeft geen directe financiële gevolgen. 5.2 Communicatie De nieuwe verordening wordt na vaststellen door de gemeenteraad gepubliceerd op de daarvoor bestemde kanalen. 5.3 Participatie ln de onderwijswetten is opgenomen dat een verordening met het schoolbestuur inhoudelijk besproken moet worden in een op overeenstemming gericht overleg (OOGO). Dit is gebeurd in een Bestuurlijk Overleg Primair Onderwijs Haarlem/Bestuuriijk Overleg Voortgezet Onderwijs Haarlem (BOPOH/BOVOH), op 8 april 2026. De schoolbesturen hebben ingestemd met de inhoud van de nieuwe verordening onderwijshuisvesting. ln het voortraject zijn de schoolbesturen actief betrokken bij het opstellen van de nieuwe verordening, tot in detail is de verordening en bijlagen doorgelopen en beoordeeld.

Kenmerk: 2026/178305

5/6

5.4 Juridisch De gemeente is wettelijk verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting van het primair onderwijs (basisscholen en scholen voor speciaal basisonderwijs), het speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs. Op grond art. 102 van de Wet op het primair onderwijs, art. 6.12 van de Wet voortgezet onderwijs 2020 en art. 100 van de Wet op de expertisecentra is de gemeente verantwoordelijk voor het in de gemeente aanwezige schoolgebouwenpark van het gehele funderend onderwijs. De gemeenteraad is verplicht bij verordening een regeiing vast te stellen met daarin uitgangspunten voor o.a. de voorzieningen onderwijshuisvesting die een schoolbestuur bij de gemeente kan aanvragen, de criteria waaraan een aanvraag moet voldoen en de manier en termijn waarop een voorziening wordt toegekend. De verordening moet zodanig worden opgesteld dat wordt voldaan aan de redelijke eisen die het onderwijs aan de huisvesting van de scholen in de gemeente stelt. De Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Haarlem 2027 is gebaseerd op de modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeente en voldoet hieraan. 5.5 Planning De verordening onderwijshuisvesting treedt in werking per 1 januari 2027.

Dat betekent dat de eerste aanvragen voorzieningen onderwijshuisvesting waarbij deze versie van de verordening wordt gehanteerd zullen zijn voor het Jaarlijks Onderwijshuisvestingsplan (JOP) 2028. Dit JOP wordt eind 2027 door het college vastgesteld. 6. Bijlagen Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Haarlem 2027; + bijlagen 1 t/m 6

Kenmerk: 2026/178705

6/6