Vaststellen startnotitie herinrichting Gonnetbuurt en omgeving

Raadsvoorstel

Onderwerp Vaststellen startnotitie herinrichting Gonnetbuurt en omgeving Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1600627 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Clemens, R.C.A. 14 023 rclemens@haarlem.nl De Gonnetbuurt is een transformatiegebied dat zich ontwikkelt van bedrijventerrein naar een levendige buurt om in te wonen en werken. Deze ontwikkeling vraagt om een herinrichting van de openbare ruimte in combinatie met noodzakelijk groot onderhoud. Met de herinrichting krijgt de Gonnetbuurt aanzienlijk meer groen, klimaatbestendige straten en toegankelijke trottoirs. Het aangrenzende Ripperdapark, met zijn rijke historie, wordt zorgvuldig opgeknapt met oog voor het bijzondere historische karakter en behoud van het waardevolle groen. De startnotitie legt de kaders vast voor de ontwerpfase en de participatie met de omgeving. In de definitiefase zijn reeds oriënterende gesprekken gevoerd met stakeholders in het gebied. In hoofdlijnen zijn de gedefinieerde kaders:  Vergroenen (meer bomen, meer groen volgens 3-30-300 regel)  Snelheid verlagen naar 30km/u  Invoeren éénrichtingsverkeer  Goed toegankelijke openbare ruimte  Hoge grondwaterstanden beheersen d.m.v. drainage  Klimaatbestendige en circulaire maaiveldinrichting  Duurzame LED verlichting

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

Voor dit project zijn nog geen eerdere besluiten.

Kenmerk: 2024/1600627

1/6

Besluit college d.d. 8 oktober 2024

1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit:

1. 1. De startnotitie voor de herinrichting Gonnetbuurt en omgeving vast te stellen.

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De transitie van de Gonnetbuurt van bedrijventerrein naar een levendige buurt om in te wonen en werken is ingezet met de recente oplevering van twee nieuwe woontorens en de herbestemming van Gonnetstraat 26. De huidige inrichting van de openbare ruimte, met brede versteende straten, veel parkeergelegenheid en weinig groen, sluit echter niet goed aan bij deze nieuwe functie. De verharding is aan een opknapbeurt toe en hoewel het riool in goede staat verkeert, is een algehele herinrichting nodig om de fysieke kwaliteit te herstellen en de leefbaarheid te verbeteren. In het Ripperdapark, met zijn beschermde historische indeling, is een volledige herinrichting niet aan de orde. Wel is groot onderhoud aan de bestrating noodzakelijk. Daarbij kunnen kleine aanpassingen worden doorgevoerd om de indeling te verbeteren. Zo kan de overgang Ripperdapark-Gonnetbuurt met daarin de auto-afsluiting straks definitief vorm krijgen.

Kenmerk: 2024/1600627

2/6

In het gehele gebied gaat de snelheid omlaag naar 30km/u. Er heersen hoge grondwaterstanden, waardoor het wenselijk is om een drainagestelsel aan te leggen. De openbare verlichting wordt overal vernieuwd en verduurzaamd. De startnotitie die aan de raad wordt aangeboden stelt de kaders vast voor de ontwerpfase en de bijbehorende participatie met de omgeving. Figuur 1: Scope projectgebied

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De startnotitie met PVE voor de herinrichting Gonnetbuurt en omgeving vast te stellen. 3. Beoogd resultaat Door het vaststellen van de startnotitie ontstaan duidelijke kaders voor de ontwerpfase en bijbehorende participatie met de omgeving. Uiteindelijk leidt dit tot een groenere, prettigere een veiligere Gonnetbuurt en een opgeknapt Ripperdapark. 4. Argumenten 4.1 De startnotitie vertaalt beleid naar concrete uitgangspunten voor dit project. Op een herinrichting is veel verschillend beleid van toepassing. In de startnotitie worden de beleidsuitgangspunten specifiek gemaakt voor dit project. De fysieke ruimte is beperkt, waar nodig wordt er nu al een afweging gemaakt. 4.2 Groenparagraaf: Vergroenen is essentieel voor een betere leefomgeving in de Gonnetbuurt. Om deze versteende buurt te vergroenen volgens de 3-30-300 regel, voeren we éénrichtingverkeer in. Zo ontstaat ruimte voor een 2 meter brede groenstrook met bomen en net zo brede, toegankelijke trottoirs. De extra breedte van de Gonnetstraat, de breedste straat in de buurt, wordt benut voor vergroening en bredere trottoirs. Naar schatting is er ruimte voor 25 tot 30 nieuwe bomen. Het uitgangspunt is om geen bomen te kappen. De huidige volwassen bomen in het gebied zorgen voor schaduw, CO2 opname en hebben een ecologische functie.

De bomen blijven behouden, ook wanneer de kwaliteit van de bomen niet goed is. Deze bomen krijgen groeiplaatsverbetering in een poging de kwaliteit te verbeteren. De doorgang tussen Ripperdapark en Gonnetbuurt biedt mogelijkheden om beiden op een groene en aantrekkelijke manier met elkaar te verbinden.

Kenmerk: 2024/1600627

3/6

4.3 De nieuwe inrichting wordt klimaatbestendig en circulair (Duurzaamheidsparagraaf) Door bomen toe te voegen ontstaat meer schaduw om hittestress tegen te gaan. Dankzij de vergroening van de buurt neemt het verharde oppervlak af, waardoor minder hemelwater in de riolering terecht komt. Om meer water op straat op te vangen bij hevige buien, wordt de verharding in een omgekeerd dakprofiel gelegd (conform HIOR). Mits daarvoor voldoende ruimte blijkt te zijn t.o.v. kabels en leidingen in de grond. Dit wordt in de ontwerpfase onderzocht. In de ontwerpfase wordt onderzocht of het technisch en financieel haalbaar is om de hemelwaterafvoer af te koppelen van de riolering, waarmee het relatief schone regenwater gescheiden wordt van het vuilwater dat naar de rioolzuivering gaat. Bijkomend voordeel van de afkoppeling is dat het stationsgebied in de toekomst direct op het Spaarne kan worden aangesloten, wat bijdraagt aan een duurzame waterhuishouding in een groter deel van de binnenstad. Hoewel de maatregel voordelen heeft voor de klimaatbestendigheid, valt die momenteel nog buiten de scope van dit project. De openbare verlichting wordt vervangen door energiezuinige LED lampen. Deze krijgen in het Ripperdapark een diervriendelijke lichtkleur. Het projectgebied bevat een grote hoeveelheid authentieke, gebakken straatstenen. Deze krijgen een tweede leven in het nieuwe ontwerp.

De betontegels van de trottoirs passen niet bij de inrichtingsuitgangspunten voor het centrum. Deze gaan naar de grondstoffenhub voor hergebruik elders in de stad. Nieuwe materialen worden zorgvuldig geselecteerd op basis van duurzaamheid en herbruikbaarheid. 4.4 Er zijn voldoende financiën beschikbaar binnen IP openbare ruimte en IP stedelijk water. In de definitiefase zijn de opgestelde projectkaders financieel doorgerekend. De kosten zijn geraamd op € 2,8 miljoen, waarvan € 2,2 miljoen voor maaiveldinrichting en € 0,6 miljoen voor riolering (drainage). De dekking wordt gevonden in de IP stelposten voor Openbare ruimte (OR.000) en Stedelijk water (voorheen riolering) (RIO.000). Daarnaast is er een bijdrage van € 0,2 miljoen vanuit de projectontwikkelaar van de woontorens. Het verschil met de programmabegroting wordt o.a. verklaard doordat de inschatting uit de preinitiatieffase voor het meenemen van beleidsambities nu concreter becijferd is en verder door bodemverontreiniging, onderzoekskosten voor afkoppeling hemelwater, groeiplaatsverbetering en het meenemen van de ambities op het gebied van elektrisch materieel. 4.5 Participatie en inspraak In de definitiefase van het project zijn verkennende gesprekken gehouden met bewoners en bedrijven om hun wensen en zorgen voor de buurt in kaart te brengen.

Ook stakeholders als de verkeerspolitie, fietsersbond en platform groen zijn geraadpleegd. Na het vaststellen van de startnotitie, komen er inloopbijeenkomsten waar men kan meedenken aan de hand van een eerste schetsontwerp. De opgehaalde input wordt meegenomen in het VO, dat vervolgens ter inzage wordt gelegd in de inspraakperiode.

Kenmerk: 2024/1600627

4/6

5. Risico’s en kanttekeningen 5.1 Niet iedereen zal het eens zijn met de keuze voor eenrichtingsverkeer voor auto’s. Het invoeren van eenrichtingsverkeer voor auto’s kan bij sommige inwoners en ondernemers op weerstand stuiten. Hun routes naar bijvoorbeeld de dans- of sportschool, wasstraat of bedrijven worden iets minder direct. Toch wegen de voordelen op het gebied van leefbaarheid, zoals meer groen, klimaatadaptatie en toegankelijke trottoirs, zwaarder dan deze nadelen. De keuze past ook binnen het vastgesteld beleid.

Figuur 2: Rijrichtingen (rood = nieuw)

5.2 De rijbaanbreedte wijkt af van de indicatieve HIOR inrichtingsprofielen. De gekozen rijbaanbreedte van 3,85m is conform CROW richtlijnen het minimum voor auto’s in één richting en fietsers in twee richtingen. Dit wijkt af van de indicatieve HIOR-inrichtingsprofielen (3,40m). Er is voldoende ruimte voor deze veilige rijbaanbreedte in combinatie met een groenstrook van 2m en toegankelijke trottoirs van 2m breed. Er wordt mee voorkomen dat bijvoorbeeld bakfietsers, bij het ontwijken van (vracht)auto’s, het trottoir gebruiken. Hiermee wordt ook het advies van de verkeerspolitie gevolgd en de eis uit de HIOR om de CROW richtlijnen te volgen. Om tegemoet te komen aan andere beleidsdoelstellingen wordt de rijbaanbreedte op specifieke plekken mogelijk iets smaller, zolang de verkeersveiligheid niet in het geding komt. 5.3 Te behouden bomen met slechte toekomstverwachting overleven de herinrichting mogelijk niet. Een voor de definitiefase opgestelde boom-effectanalyse geeft aan dat 9 bomen in de Gonnetstraat een slechte conditie en standplaats hebben. Hieronder zijn 5 bomen die behouden bleven bij de bouw van de woontorens, maar die daardoor in conditie hebben ingeleverd. De kans dat de 9 bomen de geplande werkzaamheden niet overleven is volgens de boom-effectanalyse groot. Desondanks is besloten om deze volwassen bomen vooralsnog te behouden.

Deze bomen vervullen immers een belangrijke functie op het gebied van hittestress, luchtkwaliteit en ecologie, én lijken goed inpasbaar in het ontwerp. Om de overlevingskans te vergroten, wordt de groeiplaats verbeterd. Die

Kenmerk: 2024/1600627

5/6

groeiplaatsverbetering en de werkzaamheden zijn niet zonder risico voor de bomen. Het is mogelijk dat de bomen na de herinrichting alsnog vervangen moeten worden. 5.4 In het park van het Ripperdapark zijn geen aanpassingen nodig, dit deel valt buiten het project. Het centrale parkgedeelte van het Ripperdapark valt buiten de scope van dit project. Grote aanpassingen zijn daar niet nodig. Mogelijk komen er tijdens het participatietraject wel wensen voor dit gebied naar voren. 5.5 Verkenning doorgaande fiets- en voetgangersverbindingen in de ontwerpfase. In de ontwerpfase wordt de wijze waarop doorgaande verbindingen voor voetgangers en fietsers kunnen worden gemaakt nader verkend (tussen Spaarne en Stationsgebied).

6. Uitvoering

Fase Initiatieffase Definitiefase Ontwerpfase Voorbereidingsfase

Realisatiefase

Product Plan van aanpak Startnotitie met PVE Voorlopig Ontwerp (VO) Definitief Ontwerp (DO) Subsidieaanvraag Vergunningen Uitvoeringscontract Start uitvoering Oplevering

Bevoegdheid Raad B&W Raad B&W B&W

Planning Gereed Q4 - 24 Q2 - 25 Q4 - 25 Q1 - 26 Q2 - 26 Q2 - 26 Q3 - 26 Q2 - 27

7. Bijlagen Bijlage 1: Kaderstellende startnotitie Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving (inclusief PVE en KES)

Kenmerk: 2024/1600627

6/6