Vaststellen nieuwe Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024

Raadsvoorstel

Onderwerp Vaststellen nieuwe Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 Nummer 2024/891373 Portefeuillehouder Loenen, D. van Programma/beleidsveld 2.1 Voorzieningen volwassenen Afdeling MO Auteur Robbe. B.E. Telefoonnummer 06-18350752 Email brobbe@haarlem.nl Met de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 en Kernboodschap de hierop gebaseerde regelgeving (Uitvoeringsregels en Uitvoeringsbesluit) geeft de gemeente Haarlem uitvoering aan de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015). De laatste integrale herziening van de regelgeving heeft plaatsgevonden in 2022. De integrale herziening van de regelgeving betreft in hoofdzaak aanpassingen, waarmee recent vastgesteld beleid en nieuwe jurisprudentie in de regelgeving worden verwerkt. Alsmede de juridische verwerking van de inhoud van de informatienota uitwerking reikwijdte doelgroepen maatschappelijke opvang (2024-391461), waarbij ondermeer de introductie van de opvang als algemene voorziening is aangekondigd. Aanleiding voor de aanpassing van de regelgeving is de regionale inkoop maatschappelijke opvang en beschermd wonen. De Verordening maatschappelijke ondersteuning, de Uitvoeringsregels en het Uitvoeringsbesluit zijn hierop aangepast. Waarbij van de gelegenheid gebruik is gemaakt om actuele jurisprudentie te verwerken en redactionele wijzigingen aan te brengen.

De raad wordt voorgesteld de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 vast te stellen. Het college stelt de daarop gebaseerde Uitvoeringsregels en het Uitvoeringsbesluit vast. Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college aan de raad en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

1. Informatienota uitwerking reikwijdte doelgroepen maatschappelijke opvang (2024-391461) dd. 23 april 2024; 2. Opinienota Reikwijdte bepalen toegang tot de maatschappelijke opvang (2022-1809853) dd. 21 februari 2023;

Kenmerk: 2024/891373

1/6

3. Uitvoeringsprogramma Opvang Wonen en Herstel 2023-2027 (2023-485433) dd. 11 mei 2023; 4. Uitvoeringsbesluit Algemene en maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning 2023 (2023/2058800) dd. 19 december 2023; 5. Vaststelling Regionaal kader Opvang Wonen en Herstel (2021-593411) dd. 27 januari 2022; 6. Vaststelling van de integrale herziening lokale regelgeving maatschappelijke ondersteuning (2022/1394097) dd. 15 december 2022; 7. Aanbestedingsleidraad Zo Thuis Mogelijk (2023/1446704) dd. 21 november 2023. Besluit College d.d. 4 juni 2024

1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. 2. Het college stuurt de Participatieraad naar aanleiding van het advies over de nieuwe verordening de brief zoals bijgevoegd. Het college besluit voorts, onder voorbehoud van vaststelling van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 door de raad, vast te stellen: 3. ‘de Uitvoeringsregels Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024’; en 4. ‘het Uitvoeringsbesluit Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem juli 2024’. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: De ‘Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024’ vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2024/891373

2/6

1. Inleiding Met de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 en de hierop gebaseerde regelgeving (Uitvoeringsregels en Uitvoeringsbesluit) geeft de gemeente Haarlem uitvoering aan de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015). De laatste integrale herziening van de regelgeving heeft plaatsgevonden in 2022. Met de huidige integrale herziening komt een toegankelijkere verordening tot stand met uitvoeringsregels die hier goed bij aansluiten. Het Uitvoeringsbesluit werd in januari 2024 reeds opnieuw vastgesteld. Omdat de huidige ’Verordening maatschappelijke ondersteuning 2023’, waarop het Uitvoeringsbesluit van januari 2024 is gebaseerd, wordt ingetrokken, moet het Uitvoeringsbesluit opnieuw worden vastgesteld. De integrale herziening van de regelgeving betreft in hoofdzaak aanpassingen, waarmee recent vastgesteld beleid en nieuwe jurisprudentie in de regelgeving worden verwerkt. De ontwerpverordening is ter advisering voorgelegd aan de Participatieraad gemeente Haarlem. Het advies heeft niet geleid tot aanpassingen ten opzichte van de huidige verordening uit 2023. In de collegebrief aan de Participatieraad (zie bijlage 7) is het ontvangen advies beantwoord. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 vast te stellen. 3.

Beoogd resultaat Actuele gemeentelijke regelgeving voor maatschappelijke ondersteuning waarin eerder vastgestelde beleidskaders zijn verwerkt, zodat op rechtmatige wijze voorzieningen aan inwoners kunnen worden verstrekt. 4. Argumenten 1. Het aangekondigd buitenwettelijk begunstigend kader voor de opvang van dakloze personen die op grond van de Wmo geen recht hebben op opvang, is verwerkt in de verordening In het uitvoeringsprogramma Opvang Wonen en Herstel 2023-2027 is aangekondigd dat het college een juridisch kader opstelt met betrekking tot opvang voor dakloze personen buiten de Wmo 2015. Op die manier kan beter worden gestuurd op passende ondersteuning en uitstroomperspectief. Door onderscheid te maken in opvang op grond van de wmo en opvang op basis van gemeentelijk beleid wordt aangesloten bij de wet en landelijk beleid. Het voorstel voor een buitenwettelijk begunstigend beleid is in februari 2024 met een opinienota (2022-1809853) en in mei 2024 met een informatienota (2024-391461) aan de commissie voorgelegd. Het juridisch kader is opgenomen in de verordening en nader uitgewerkt in de Uitvoeringsregels.

Kenmerk: 2024/891373

3/6

2. Verordening sluit aan bij de inkoop opvang en beschermd wonen Beschermd thuis als een vorm van beschermd wonen is een nieuwe (beleids)richting voortvloeiend uit het regionaal kader opvang wonen en herstel en het daarop gebaseerde uitvoeringsprogramma. Doelstelling daarin is ondersteuning gericht op herstel zo thuis mogelijk te organiseren. De voorzieningen die zijn ingekocht in de regionale aanbesteding beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn verwerkt in deze Verordening en de Uitvoeringsregels. Daardoor kan beschermd thuis vanaf 1 juli 2024 rechtmatig worden verstrekt als wmo-voorziening. 3. Aan de wettelijke opdracht om voldoende algemene voorzieningen te bieden, daaronder opvang en winteropvang, wordt voldaan met het regelen van de opvang als algemene voorziening De maatschappelijke opvang wordt net als andere voorzieningen niet alleen aangeboden als maatwerkvoorziening maar ook als algemene voorziening. Met een algemene voorziening komt er meer ruimte voor het achterhalen van de ondersteuningsbehoefte van dakloze personen, kan direct opvang en praktische ondersteuning worden geboden en worden de administratieve lasten lichter. Daarbij komen het uitstroomperspectief en preventie meer centraal te staan. 4. De herziene regelgeving is toegankelijker ingericht.

Het is van belang dat inwoners kunnen terugvinden wat hun rechten en plichten rondom een Wmovoorziening zijn. De verordening heeft een logische opbouw met duidelijke hoofdstukken en titels. De verordening is waar mogelijk in duidelijkere taal opgesteld. Als gevolg van bepaalde jurisprudentie zijn sommige onderwerpen in meer detail in de verordening opgenomen. Waar de verordening of de wet ruimte laat voor- of de opdracht geeft aan- het college om nadere regels te stellen met betrekking tot voorzieningen, worden die regels vastgesteld in de Uitvoeringsregels. De eigen bijdrage, bedragen van vergoedingen en pgb-tarieven worden door het college jaarlijks vastgesteld in het Uitvoeringsbesluit. 5. De nieuwe verordening is aangepast aan recente jurisprudentie Sinds de verordening van 2023 is er nieuwe jurisprudentie met betrekking tot woningaanpassingen en met betrekking tot pgb-tarieven voor ondersteuning die wordt geboden door personen uit het sociale netwerk. In de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland (ECLI:NL:RBNHO:2023:3411) is geoordeeld dat specifieke woonvormen, zoals kamerhuur, op grond van de Wmo 2015 niet mogen worden uitgesloten van woningaanpassingen. De bepaling die daarop zag is uit de verordening verwijderd.

Wat betreft pgb-tarieven voor ondersteuning geboden door iemand uit het sociaal netwerk moet van de Centrale Raad van Beroep (ECLI:NL:CRVB:2023:1394 ) worden aangesloten bij de bedragen uit de geldende cao's. Deze tarieven worden periodiek door de VNG gepubliceerd en zijn nu opgenomen in het Uitvoeringsbesluit.

Kenmerk: 2024/891373

4/6

6. Mogelijkheden om zorgfraude te voorkomen en op te sporen en de bijbehorende handhavingsinstrumenten zijn beter geborgd in de regelgeving Het gemeentebestuur is verantwoordelijk voor het waarborgen van de kwaliteit van de door aanbieders geboden zorg en ondersteuning. In de verordening zijn de eisen die aan de ondersteuning worden gesteld aangescherpt. Zodoende kunnen scherpe(re) afspraken worden gemaakt met aanbieders. Tevens zijn in de verordening de bevoegdheden die Wmo- toezichthouder kan aanwenden bij een vermoeden van onrechtmatigheden verduidelijkt. Ondermeer bevat de verordening bepalingen waarmee de betaling van een pgb in specifieke situaties tijdelijk kan worden opgeschort of ten onrechte gedeclareerde ondersteuning kan worden teruggevorderd bij aanbieders. Daarmee is aangesloten bij de Verordening Jeugdhulp. Bij vermoedens van onrechtmatigheden kunnen daarmee controles van de gedeclareerde ondersteuning en van de inzet van het pgb doelmatiger worden uitgevoerd. 7. De Participatieraad is betrokken geweest in het voorbereidingsproces en waar mogelijk is het advies verwerkt De ontwerpverordening is voorgelegd aan de Participatieraad gemeente Haarlem ter advisering. Het advies van de Participatieraad is ontvangen op 4 maart 2024.

De Participatieraad kan zich vinden in de overweging dat het in veel gevallen voor de cliënten beter en prettiger is om gebruik te maken van algemene voorzieningen dan van een maatwerkvoorziening, omdat ze daarmee meer regie over het eigen leven kunnen houden. De Participatieraad adviseert wel in de uitvoering van het beleid voldoende inzet en aandacht te blijven houden voor diegenen die meer ondersteuning nodig hebben. Het advies heeft betrekking op de uitvoering en leidt derhalve niet tot een aanpassing in de verordening. De Participatieraad adviseert de tekst in artikel 4.2 van de verordening, waarin staat dat als een maatwerkvoorziening nodig is, het college de goedkoopst adequate voorziening verstrekt, aan te passen. De Participatieraad wijst erop dat “goedkoopst” niet altijd de beste oplossing is. Het begrip ‘goedkoopst adequaat’ is binnen de wmo in den lande een gebruikelijke term voor de balans tussen kwaliteit en besteding van publieke middelen. In de uitvoering wordt allereerst gekeken welke oplossing het meest adequaat is. Als meerdere keuzes mogelijk zijn in adequate voorzieningen dan wordt de afweging gemaakt welke het goedkoopst is. Het gaat dus allereerst om adequaat en vervolgens om goedkoopst. Het advies leidt niet tot een aanpassing van de tekst in de verordening omdat het gebruikelijke terminologie betreft.

Voor de Participatieraad was de tekst van artikel 4.5 onvoldoende transparant in zijn bedoeling. In dat artikel was een nieuwe bevoegdheid van het college opgenomen om nadere regels te stellen inzake toelating naar aanleiding van afspraken met andere gemeentes over wederzijdse overdracht van cliënten en inzake prioritering van doelgroepen bij de toegang tot de opvang en beschermd wonen. Deze bepaling was geïnspireerd op de Amsterdamse verordening en was bedoeld om kenbaar te maken dat het college in de regio afspraken kan maken over waar personen, verblijvend

Kenmerk: 2024/891373

5/6

in de opvang of beschermd wonen, terecht kunnen in de regio. Voor de participatieraad bleek uit dit voorgesteld artikel discriminatie van bepaalde groepen. Vanwege onduidelijkheid en niet een absolute noodzaak van deze bepaling wordt dit artikel verwijderd. 5. Risico’s en kanttekeningen Niet vaststellen van de hernieuwde regelgeving geeft een risico op onrechtmatige besluitvorming Wanneer deze verordening niet wordt vastgesteld kunnen voorzieningen niet rechtmatig worden verstrekt. 6. Uitvoering Na vaststelling door de raad wordt de verordening gepubliceerd in het elektronisch Gemeenteblad op overheid.nl (officielebekendmakingen.nl), met vermelding dat de verordening geldt vanaf 1 juli 2024. Hetzelfde geldt voor de uitvoeringsregels en het uitvoeringsbesluit. Deze besluiten worden vervolgens opgenomen in de lokale regelingenbank van gemeente Haarlem op overheid.nl Ketenpartners en de regiogemeenten worden geïnformeerd over de vernieuwde regelgeving. De informatie in de regelgeving zal worden vertaald naar passende vormen van communicatie. 7. Bijlagen 1. Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 inclusief toelichting; 2. Uitvoeringsregels Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024; 3. Uitvoeringsbesluit Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024; 4.

Was-wordt overzicht op hoofdlijnen Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 ten opzichte van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2023; 5. Was-wordt overzicht op hoofdlijnen Uitvoeringsregels Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2024 ten opzichte van de Uitvoeringsregels maatwerkvoorzieningen Wet maatschappelijke ondersteuning gemeente Haarlem 2023; 6. Advies van de Participatieraad gemeente Haarlem; 7. Collegebrief naar aanleiding van het advies van de Participatieraad over de nieuwe Verordening Wmo 2024.

Kenmerk: 2024/891373

6/6