Vaststellen DO, Herinrichting Spaarndamseweg traject J Gijzenkade-Pol

Raadsstuk

Onderwerp Vaststellen DO, Herinrichting Spaarndamseweg traject J.Gijzenkade-Pol Nummer 2023/1408590 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling PCM Auteur Clemens, R.C.A. Telefoonnummer 023-5114699 Email rclemens@haarlem.nl Het landelijk deel van de Spaarndamseweg is toe aan groot onderhoud en een Kernboodschap kwaliteitsimpuls. Het definitief ontwerp van de bijbehorende herinrichting zorgt voor een veilige, groenere en aantrekkelijke weg. De verkeersveiligheid verbetert door binnen de bebouwde kom de maximumsnelheid te verlagen naar 30km/u en buiten de kom door een smallere rijbaan met passende snelheidsmaatregelen. Duurzame mobiliteit wordt bevorderd door van de hele weg een fietsstraat te maken en spookrijden naar Spaarndam wordt ontmoedigd. Er komen duidelijke parkeervakken bij de woonboten. Er wordt 2.000 m2 groen toegevoegd aan deze ecologische verbindingszone door terughoudend om te gaan met verharding. De sobere gazons bij de woonboten worden omgevormd naar bloemenrijke, glooiende groenzones. Langs de erfafscheidingen en de parkeerplaats komt een groene haag. Bewegingsdetectie zorgt langs het Spaarne voor verlichting die alleen fel brandt bij gebruik van de weg en het amberkleurige licht is vleermuisvriendelijk. Deze maatregelen zijn ook goed voor de weidevogels.

De beschadigde en in slechte conditie verkerende Canadese populieren worden vervangen door inheemse bomen. Bij de woonboten worden nog eens 5 extra bomen geplant. Langs de Hekslootpolder worden 66 extra knotbomen geplant ter versterking van het karakteristieke polderlandschap. De weg wordt aantrekkelijker voor recreanten. Er ontstaat een interessante en comfortabele wandel-, hardloop- en fietsroute die beter is ingepast in het landschap, met aandacht voor de aanwezige landschappelijke elementen. Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Kenmerk: 2023/1408590

1/9

Relevante eerdere besluiten

-Vaststellen startnotitie (2021/268566), Cie Beheer 10 juni 2021 -Vaststellen programma van eisen (2021/0526589) Cie Beheer 18 november 2021 -Vaststellen VO (2022/1229636) Cie Beheer 1 december 2022

Besluit College d.d. 17 oktober 2023

Het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen; 2. In te stemmen met het vervangen van 15 bomen ouder dan 50 jaar; 3. Het afdelingshoofd VTH te mandateren om de omgevingsvergunning te verlenen indien aan alle eisen uit de Bomenverordening wordt voldaan. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het definitief ontwerp vast te stellen 2. De extra € 14.000 beheerkosten van het vernieuwde areaal, te betrekken bij de eerstvolgende Kadernota 2025 de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2023/1408590

2/9

1. Inleiding Het landelijk deel van de Spaarndamseweg (tussen Jan Gijzenkade en Pol) is nodig aan groot onderhoud toe. Terwijl verharding, riolering en groen vernieuwd worden, krijgt de weg ook een nieuwe inrichting om hem up-to-date te brengen met de nieuwste inzichten vanuit beleid en het coalitieakkoord. Duurzame mobiliteit, verkeersveiligheid, vergroening en recreatie zijn daarom belangrijke speerpunten in het ontwerp. Vanuit veiligheidsoverweging worden binnen de herinrichting 15 bomen ouder dan 50 jaar vervangen. Het VO heeft ter inzage gelegen. De 9 ingediende zienswijzen en de opmerkingen van de Commissie Beheer hebben op punten geleid tot aanpassingen die verwerkt zijn in het DO. De afgelopen periode is tevens gebruikt om het ontwerp op technisch vlak goed uit te werken. 2. Collegebesluit/Voorstel aan de raad Het college besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen; 2. In te stemmen met het vervangen van 15 bomen ouder dan 50 jaar; 3. Het afdelingshoofd VTH te mandateren om de omgevingsvergunning te verlenen indien aan alle eisen uit de Bomenverordening wordt voldaan. Het college stelt de raad voor: 1. Het definitief ontwerp vast te stellen. 2. De extra € 14.000 beheerkosten van het vernieuwde areaal, te betrekken bij de eerstvolgende Kadernota 2025

3. Beoogd resultaat Na de herinrichting voldoen de vernieuwde verharding, riolering en het groen weer aan de eisen van deze tijd. Binnen de bebouwde kom stijgt de verkeersveiligheid door aanleg van een fietsstraat in combinatie met een snelheidsverlaging naar 30km/u. Buiten de bebouwde kom wordt een zelfde verbetering nagestreefd door aanleg van een fietsstraat met toepassing van voldoende snelheidsremmers. Om het éénrichtingskarakter te benadrukken en daarmee spookrijden richting Spaarndam tegen te gaan wordt de weg voorzien van een duidelijke profiel-overgang bij de komgrens. Buiten de kom wordt de rijloper smaller, met een overrijdbare berm en zonder middenscheiding. Aanleg van officiële parkeervakken voorkomt dat men nog langer her- en der in de bermen of op de rijbaan parkeert.

Kenmerk: 2023/1408590

3/9

De herinrichting leidt ook tot een versterking van de recreatieve fiets-, wandel- en hardlooproute tussen Haarlem en Spaarndam en een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in de Hekslootpolder. De groenstructuur en ecologische verbindingszone krijgen een hogere kwaliteit met extra bomen, een hogere biodiversiteit en meer inheemse soorten. Het hemelwater vloeit zoveel mogelijk af via de bermen naar het oppervlaktewater en belandt niet meer in het riool.

Figuur 1: Impressie nabij woonboten

Figuur 2: Impressie langs Spaarne

4. Argumenten 4.1 Feedback Commissie Beheer op het VO is waar mogelijk verwerkt in het DO. De belangrijkste opmerkingen uit de commissievergadering zijn opgenomen in bijlage bij dit besluit en voorzien van commentaar. Het voorstel om iets voor sporters te doen is overgenomen: het wandelpad wordt onderdeel van het hardlooproutenetwerk, waarbij de route gemarkeerd wordt in de paden.

Kenmerk: 2023/1408590

4/9

4.2 De nieuwe weginrichting is veiliger en in overeenstemming met het mobiliteitsbeleid Het mobiliteitsbeleid vormt de basis voor dit ontwerp. Dit leidt tot een verbetering van de verkeersveiligheid.  Er is omgekeerd ontworpen met meer ruimte voor de fiets. Auto’s en motorren zijn te gast.  Binnen de bebouwde kom gaat de snelheidslimiet omlaag naar 30km/u en komt er een fietsstraatinrichting van 4,80m breed met een middenscheiding.  Buiten de bebouwde kom blijft de snelheidslimiet 60km/u, met een 4m brede fietsstraat zonder middenscheiding en met een vergevingsgezinde, overrijdbare bermverharding.  Het verschil in wegprofiel benadrukt het eenrichtingskarakter voor gemotoriseerd verkeer buiten de bebouwde kom, ondersteunt door de nieuwe keerlus en poortconstructie op de overgang.  De smallere rijbaan, fietsstraatinrichting en de toevoeging van (nu nog ontbrekende) snelheidsremmers dwingen het verkeer tot een passende snelheid buiten de bebouwde kom. In de praktijk ligt die snelheid naar verwachting lager dan het maximum van 60km/u. De verkeerskundige onderbouwing voor het wegprofiel is als bijlage opgenomen bij dit besluit. 4.3 De belevingswaarde van deze recreatieve wandel- en fietsroute neemt sterk toe Momenteel heeft de weg vooral een verkeersfunctie.

Met name het gebied bij de woonboten is niet aantrekkelijk voor wandelaars en fietsers en functioneert als een soort tussengebied naar het Spaarne en de Hekslootpolder. Door het wandelpad verder van de woonboten te leggen en te laten meanderen tussen interessanter groen krijgt men straks direct na de Vondelweg al het idee de stad achter zich te laten. Tezamen met de fietsstraatinrichting wordt dit deel ook voor fietsers een groene en prettige recreatieroute. Langs het Spaarne krijgt de weg echt het karakter van een recreatieve route in het groene landschap. Hierbij worden ook de bestaande objecten zoals de steigers en historische grenspaal beter zichtbaar en interessanter gemaakt. 4.4 Groenparagraaf: ecologische kwaliteit en biodiversiteit wordt versterkt. Het ontwerp versterkt de ecologische verbinding tussen J. Gijzenkade en het volkstuinencomplex, en geeft daarmee invulling aan de SOR 2040, HIOR en het Ecologisch beleidsplan.  Er komt in totaal 2000m2 groen bij.  Het sobere gazon bij de woonboten wordt omgevormd naar een licht glooiende zone met bloemrijke kruidenmixen.  Langs de erfafscheidingen en rond de parkeerplaats bij de Vondelweg komt een gemengde haag die een groen aanzicht geeft en tevens beschutting biedt aan vogels en insecten.

 22 oude uitheemse populieren (met korte restlevensduur en stormschade) worden vervangen door 27 nieuwe bomen met een betere groeiplaats. Kandelaberen is geen goed alternatief, omdat het zware afbreuk doet aan de ruimtelijke kwaliteit en ecologische waarde terwijl het de restlevensduur slechts beperkt verlengt. Reeds aanwezige jonge populieren zijn geïntegreerd in het ontwerp.

Kenmerk: 2023/1408590

5/9

  



Nieuwe bomen worden aangeplant in een grotere maat, mits dat een gezonde wortelontwikkeling en kans op goed aanslaan niet in de weg staat. De stammen van de gevelde populieren krijgen een nieuw functie als maatregel tegen parkeren in de berm en toevluchtoord voor insecten. Aan de zijde van de Hekslootpolder, levert een nieuwe rij van 66 gemengde knotbomen een goede ecologische bijdrage en toegevoegde waarde aan het polderlandschap, zonder de karakteristieke openheid ervan weg te nemen. Bij de soortkeuzes van alle beplanting is gekozen voor inheemse herkomst.

4.5 Duurzaamheidsparagraaf Bij het opstellen van het ontwerp is goed gekeken naar de duurzaamheidsaspecten.  De kwaliteitsverbetering van deze fietsroute tussen Haarlem en Spaarndam helpt bij de overgang naar duurzame mobiliteit.  Vrijkomende materialen zoals straatstenen en boomstammen krijgen een nieuwe plek in het ontwerp. Materialen zoals asfalt worden gerecycled.  Het wandelpad langs het Spaarne is constructief nog goed en wordt alleen voorzien van een nieuwe toplaag. Ten opzichte van een complete omvorming naar halfverharding bespaart dit veel materiaal.  Het totale verhardingsoppervlakte neemt af met 2.000m2 ten gunste van groen. Daarnaast wordt het aandeel halfverharding groter. Zo worden de parkeervakken buiten de bebouwde kom in grasbetontegels uitgevoerd. Om het verhardingsoppervlak verder omlaag te brengen is gekozen om de overrijdbare berm 40cm breed te maken in plaats van de 60cm uit het VO.

Figuur 3: Overzicht verhardings- en groenoppervlakken





In het kader van klimaatadaptatie vloeit Hemelwater af naar het oppervlaktewater in plaats van het riool. Het licht glooiende maaiveld tussen de fietsstraat en de woonboten helpt om het hemelwater langer vast te houden. Verder is er de kwaliteitsverbetering van het groen zoals beschreven in de groenparagraaf. De openbare verlichting wordt vleermuisvriendelijk met amberkleurige lampen, zo laag mogelijke lichtmasten en een dynamische inregeling buiten de bebouwde kom. Dit betekent dat de lampen op een laag niveau branden tot er een verkeersdeelnemer aan komt.

Kenmerk: 2023/1408590

6/9

4.6 Er zijn voldoende financiën, de subsidieaanvraag is zeer kansrijk De raming voor de herinrichting bedraagt € 2.57 miljoen en komt overeen met het bedrag bij vaststelling van het VO. Hiervoor zijn voldoende financiën gereserveerd in de begroting. De dekking komt uit IP MN verhardingen en IP Riool. Het verschil met de initiatiefase-raming die gebruikt is bij het vaststellen van het PVE komt door de wijziging van groot onderhoud naar volledige reconstructie van de rijbaan met ander materiaalgebruik voor de fietsstraat en bredere rijlopers, opwaardering van het proces naar ‘’hoge impact’’, sterke prijsindexatie en intensievere trajecten voor onderzoeken, vergunningen en ontheffingen. Het project is kansrijk voor subsidie van de Provincie en SVVM (Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen) of het ‘’mobiliteitsfonds’’. De subsidies worden aangevraagd o.b.v. het DO. Bij verlening van de subsidies komt dit in mindering op de gebracht benodigde middelen vanuit de gemeentelijke begroting. De beheerkosten nemen na realisatie van dit ontwerp toe met € 14.000,- op jaarbasis doordat het areaal wijzigt. Dit vindt zijn oorzaak met name in de nieuwe knotbomen, haag en kruidenrijke bermen. Deze toename van de beheerlasten wordt verwerkt in de kadernota. 4.7 Participatie en inspraak Het ontwerp is mede tot stand gekomen door middel van participatie.

Er is een ontwerpatelier gehouden met woonbootbewoners, de volkstuinvereniging, wijk- en dorpsraad en de Vereniging behoud de Hekslootpolder. Het resultaat daarvan is tijdens een inloopavond gepresenteerd aan belanghebbenden. Daarnaast zijn er separate gesprekken gevoerd met de fietsersbond, platform groen, nood-en hulpdiensten, Provincie en het recreatieschap Spaarnwoude. Het VO is ter inzage gelegd, waarbij 9 zienswijzen zijn ingediend. Deze behelzen met name de verdeling van de voetpaden bij de woonboten, en de afstand tussen de haag en de erfafscheidingen. Op beide punten is het ontwerp verbeterd naar aanleiding van de inspraak. 5. Risico’s en kanttekeningen 5.1 Bij de herinrichting worden 15 populieren met een leeftijd boven de 50 jaar vervangen. Bij de woonboten staan uitheemse populieren die vervangen worden bij de herinrichting. Het hoge risico op takbreuk bij deze bomen blijkt uit boomveiligheidsonderzoek en werd opnieuw bevestigd bij storm Poly. Van deze populieren hebben 15 stuks een leeftijd van 83 jaar, waarvan er 11 eventueel nog in aanmerking komen om te kandelaberen. Dit zou echter het uiterlijk van de bomen (en de gebiedskwaliteit) ernstig aantasten. Daarnaast brengt het terugkerende snoeikosten met zich mee terwijl er weinig ecologische waarde overblijft.

De Commissie Beheer was in januari 2021 (ondersteund door een inspreekbijdrage van de bomenridders) ook duidelijk dat kandelaberen onwenselijk is. Het college heeft daarom besloten om deze 15 populieren, ondanks de beschermwaardige status, te vervangen door nieuwe inheemse bomen.

Kenmerk: 2023/1408590

7/9

5.2 Het project valt deels binnen een essentieel foerageergebied voor vleermuizen Doordat het projectgebied voor een deel binnen essentieel foerageergebied voor vleermuizen valt zijn er beperkingen voor de uitvoeringsplanning. Er wordt een ontheffing op de wet natuurbescherming aangevraagd waarvoor er met een activiteitenplan inzicht gegeven wordt in de mitigerende en compenserende maatregelen. De strikte regels rondom uitvoeringsperiodes brengen het risico met zich mee dat de doorlooptijd van het totale project langer wordt. 5.3 De bereikbaarheid van Spaarndam tijdens de werkzaamheden blijft gewaarborgd Omdat de Spaarndamseweg belangrijk is voor de bereikbaarheid van Spaarndam wordt dit project niet tegelijkertijd met de vernieuwing van de Slaperdijkweg uitgevoerd. De herinrichting van de slaperdijkweg start ten vroegste wanneer de vernieuwde Spaarndamseweg weer open is. 6. Uitvoering

Fase Initiatieffase Definitiefase Ontwerpfase

Voorbereidingsfase Realisatiefase

Product Startnotitie Overeenkomst engineering Programma van eisen Overeenkomst engineering Voorlopig Ontwerp (VO) Inspraak Definitief Ontwerp (DO) Contractvorming Start uitvoering

Bevoegdheid B&W PCM Raad PCM B&W B&W Raad PCM PCM

Planning Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed Gereed Q4 – 23 Q1 – 24 Q3 – 24

7. Bijlagen 1 Bestuurlijk D.O. 2 Beplantingsplan 3 Ontwerpnota 4 Nota van beantwoording zienswijzen 5 Reacties Commissie Beheer bij bespreking VO 6 Notitie ‘’Inrichting Spaarndamseweg als fietsstraat - onderbouwing profielkeuze’’

Kenmerk: 2023/1408590

8/9

Kenmerk: 2023/1408590

9/9